---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- نگاهي به نقش پاركهاي علمي در توسعه فناوري ؛توسعه علمي پايدار، تنها شرط بقاي كشور
٭ امير ملك زاده بي ترديد شناخت محيط پيراموني و ويژگيهاي جهاني كه در آن زندگي مي كنيم، يك ضرورت حياتي براي ايفاي نقش و حضور فعال در عرصه رقابتهاي بين المللي بويژه در فرايند توسعه است. يكي از مشخصه هاي اصلي جهان امروز به عنوان عصر اطلاعات يا جامعه اطلاعات، رويكرد دانش محوري و توجه فزاينده به كاربرد علم در عرصه هاي مختلف اجتماعي، اقتصادي، سياسي، فرهنگي و... است. به كارگيري يافته هاي علمي در حوزه هاي مديريت اجتماعي ضمن ارتقاي سطوح مديريتي و برنامه ريزي جامعه موجب افزايش چشمگير بهره وري و ظهور پديده هاي نوين نظير انقلاب فناوري اطلاعات و به تبع آن شتاب خارق العاده تحولات و سرعت بالاي تبادل اطلاعات شده است.
در جغرافياي بدون مرز و در فضاي مجازي ايجاد شده و با تأكيد بر منابع انساني نوآور و خلاق، براي بهره برداري از انديشه هاي ناب و فناورانه نخبگان جوامع برنامه ريزي شده است. دنيا به اندازه دهكده اي كوچك شده و شرايط زندگي به كلي تغيير كرده است. چنانكه به راحتي مي توان براي آبادي اين دهكده اقدام كرد. به راحتي نيز مي توان آن را به ويرانه اي در كوتاه مدت بدل نمود، اين طبيعت، فضايي به وسعت يك دهكده است. همچنين نگاه علمي به مقوله اقتصاد معادلات حاكم بر روابط اقتصادي و تجارت سنتي را تحت تأثير قرار داده و راهبرد توسعه اقتصادي متكي به توسعه صنعتي جاي خود را به توسعه اقتصادي بر مبناي توسعه علمي داده است. به گونه اي كه در اقتصاد دانش محور (اقتصاد علمي) به عنوان يكي از مشخصه هاي اقتصاد جامعه اطلاعات، توسعه علم و فناوري به عنوان شيوه اي مطمئن و قدرتمند براي توليد ثروت و توسعه اقتصادي شناخته مي شود.
توسعه فناوري برنامه ريزي براي توسعه علمي در كشور، به معناي عام آن يعني توسعه همه جانبه علمي، آموزشي، پژوهشي و فناوري و ترويج فرهنگ آنها، با توجه به نقش قابل ملاحظه آن در افزايش اقتدار و تضمين صلح و امنيت و حضور در عرصه رقابتهاي جهاني به عنوان يك راهبرد ملي در فرآيند توسعه پايدار متوازن تنها شرط بقاي كشور و ضرورتي اجتناب ناپذير است. براي اين منظور بايد بتوان ميان سه مؤلفه اصلي توسعه علمي كشور يعني آموزش، پژوهش و فناوري رابطه اي ضمانت دار و پويا برقرار كرد. با وجود موانع بسيار در فرايند توسعه علمي كشور (موانع فرهنگي، موانع سياسي و اجتماعي، موانع اقتصادي و سخت افزاري و موانع ساختاري و مديريتي) به نظر مي رسد اين مهم با تلاش همه جانبه تمامي عوامل مؤثر در قالبي نظام مند و ضمانت دار و در سايه عزم ملي براي توسعه علمي و فناوري محقق خواهد شد. تغيير ساختار وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و ايجاد پاركهاي علم و فناوري، اقدامي هوشمندانه براي رفع برخي ( نه همه آنها) موانع ساختاري و مديريتي همچنين موانع اقتصادي و سخت افزاري در فرايند توسعه علمي كشور ارزيابي مي گردد. بررسي تجارب ارزشمند به دست آمده طي سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي و تأكيد بر "پژوهش و فناوري" به عنوان مفاهيم فراملي و ضرورت به كارگيري معيارهاي بين المللي مورد استفاده در الگوهاي موجود پاركهاي علم و فناوري كشورهاي توسعه يافته و كشورهاي در حال توسعه نشان مي دهد. پاركهاي علم و فناوري در صورت بومي شدن مي توانند به عنوان يك ساختار مدرن براي توسعه فناوري (يكي از مؤلفه هاي توسعه علمي كشور) و همسو با معادلات اقتصاد علمي عمل نمايد. به نظر مي رسد نقش پاركها در توسعه فناوري، پيگيري اجرايي كليه فرايندهاي اساسي براي توسعه فناوري متناسب با مزيت هاي نسبي (اعم از طبيعي، سرمايه اي، منابع انساني) مناطقي است كه در آن فعاليت مي كنند.
1) فرهنگ سازي توسعه فناوري شايد الگوي عام و فراگيري براي فرهنگ سازي در حوزه علوم و فناوري وجود نداشته باشد، اما به جرأت مي توان گفت كه بومي سازي و ايجاد شرايط فرهنگي مناسب براي بهره برداري از فرصتهاي علمي و فناوري يك ضرورت اساسي براي توسعه در جامعه است. به عبارت ديگر چنانچه شرايط فرهنگي براي پذيرش تغييرات و تحولات علمي و فناوري آماده نباشند، علاوه بر بروز تضادهاي آشكار ميان فناوري و فرهنگ بومي جامعه، امكان زمينه سازي براي ايجاد ساختارهاي مورد نياز توسعه فناوري نيز تحقق نخواهد شد. لذا برنامه ريزي براي زمينه سازي جلب مشاركت و حمايت كليه آحاد جامعه در پياده سازي و اجراي فرايندهاي پارك (اعم از مديران، دانشگاهيان، كارآفرينان و...) و تلاش براي همگاني كردن علم و فناوري و تقويت خودباوري و توسعه منابع انساني و ارتقاي مديريت اجتماعي از جمله اقدامهاي ضروري پاركهاي علم و فناوري محسوب مي شود.
2) ساماندهي پژوهشي پژوهش به ويژه پژوهشهاي كاربردي و توسعه اي، مقدمه اي ضروري براي توسعه فناوري محسوب مي شوند، زيرا فناوري در واقع كاربرد علم در حوزه فنون و مهارتهاي كاربردي است كه منابع طبيعي، سرمايه اي و نيروي انساني را به كالا و خدمات تبديل مي كند. لذا ساماندهي پژوهشي در دو بخش، "ساماندهي مراكز تحقيقات حرفه اي و ساماندهي اولويتهاي تحقيقات كاربردي و توسعه اي"، به منظور توسعه فناوري، ضروري به نظر مي رسد. چنان كه بيان شد، در شرايط حاضر جهان با توجه به اهميت نقش علم و فناوري براي دستيابي به رشد و توسعه در اقتصاد دانش محور، كشورهاي توسعه يافته براي حفظ موقعيت خود و كسب برتري در عرصه هاي رقابت بين المللي و رسيدن به رشد توسعه راهي جز برنامه ريزي براي بهره گيري از كليه توانمنديهاي علمي و پژوهشي خود ندارند. لذا تلاش براي ساماندهي فعاليتها در حوزه علوم و فناوري با تأكيد بر مراكز تحقيقات حرفه اي و دولتي و خصوصي و سياستگذاري و برنامه ريزي منسجم براي پيگيري اولويتهاي علم و فناوري همسو با برنامه هاي كلان كشور اجتناب ناپذير به نظر مي رسد. از اين روست كه حضور مراكز تحقيقات حرفه اي دولتي و خصوصي در كنار ساير ساكنان پارك مؤسسات نوپاي دانش محور (مؤسسات فناوري و هسته هاي تحقيقاتي)، مؤسسات ارائه دهنده خدمات با ارزش افزوده عمده ترين تفاوت ساختاري پاركهاي علم و فناوري با ساير محيطهاي فعال در زمينه هاي توليد صنعتي و يا تحقيقاتي است و انجمن بين المللي پاركها بر ضرورت حضور و فعاليت اين مراكز تحقيقات حرفه اي در محيط پارك به عنوان يك پيش فرض اساسي براي به رسميت شناختن پاركها تأكيد مي نمايد. در واقع، پارك علم و فناوري محيط حقوقي و فيزيكي است كه به عنوان ساختاري كارآمد بايد با درك خصوصيات و نيازهاي مخاطبان خود، از طريق ايجاد شرايط انگيزشي امكان حضور و جذب مراكز تحقيقات حرفه اي و ساماندهي توانمنديهاي آنها را در جهت نيازهاي جامعه فراهم نمايد. اين مراكز تحقيقات حرفه اي بايد بتوانند با حمايت از تحقيقات كاربردي و توسعه اي با تأكيد بر مزيتهاي نسبي و منطقه اي، افزايش بهره وري و توان اقتصادي با تجاري سازي نتايج تحقيقات، توسعه فناوريهاي بومي و نظارت بر انتقال و بومي سازي فناوري، برنامه ريزي و انجام مطالعات راهبردي براي تدوين اولويتهاي فناوري، اشتغال زايي و ايجاد ارزش افزوده، افزايش توان علمي و فني هماهنگ با تحولات بين المللي، تأمين دانش و مهارتهاي فني مورد نياز جامعه و نوآوري صنعتي ضمن ارائه مشاوره هاي تخصصي به مؤسسات فناوري براي تبديل دستاوردهاي علمي به فناوريهاي مورد نياز جامعه، هدايت و حمايت از ايجاد و رشد مؤسسات نوپا را نيز تسهيل نمايند.
3) توليد فناوري توليد فناوري در واقع مجموعه اي از فعاليتهاي به هم پيوسته و هوشمندانه است كه براي توليد يك محصول نو بر مبناي ايده اي متكي بر دانش صورت مي گيرد. لذا براي پشتيباني از فعاليتهاي پيش بيني شده "توليد فناوري" بايد شرايط محيط حقوقي و فيزيكي پارك به گونه اي تدارك و طراحي شود تا ضمن ايجاد شرايط تجميع براي عوامل مؤثر در توليد فناوري، امكان هم افزايي در نتيجه تعامل فعال بين اين عوامل نيز فراهم گردد. تأكيد بر ضرورت حضور مراكز تحقيقات حرفه اي، هسته هاي تحقيقاتي، مؤسسات فناوري و شركتهاي خصوصي، عوامل مؤثر در توليد فناوري و پيش بيني ايجاد مراكز رشد به عنوان يكي از اجزاي اصلي پارك براي تضمين تعامل جهت دار و با رويكرد توليد فناورانه، حايز اهميت است. نكته قابل تأكيد اينكه پاركها نبايد صرفاً به عنوان هتل محل استقرار مراكز تحقيقاتي حرفه اي، شركتهاي خصوصي و مؤسسات فناوري و هسته هاي تحقيقاتي تلقي گردد.
4) بازاريابي فناوري (ملي و بين المللي) براي بهره برداري از دستاوردهاي علمي و تجاري سازي نتايج تحقيقات تلاشهاي بسياري با صرف هزينه هاي گزاف انجام و راه حلهاي متفاوتي نيز طي سالها فعاليت مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته است. آنچه امروز به عنوان راه حل نهايي انتقال دستاوردهاي علمي به جامعه از آن ياد مي شود، در واقع فرايند دو مرحله اي زير است: بازاريابي قبل از اقدام به توليد علم يا محصول فناورانه (نيازسنجي) و اقدام به برنامه ريزي براي توليد با مشاركت آحاد جامعه (آنها كه خود متولي توليد متكي بر دانش خواهند بود) اين فرايند دو مرحله اي از طريق ساختار مدرن پارك علم و فناوري با برنامه ريزي براي جذب و حضور مؤسسات نوپاي متكي بر دانش اعم از مؤسسات فناوري و هسته هاي تحقيقاتي به عنوان متوليان بهره برداري از نتايج فعاليت فناورانه خود در مراكز رشد پارك محقق مي گردد. اين مؤسسات نوپا در مراحل اوليه رشد و توسعه فعاليت خود براي رسيدن به مرحله توليد اقتصادي از خدمات پشتيباني عمومي و تخصصي پارك بهره مند مي شوند. به علاوه، با توجه به ماهيت توسعه فناوري در جهان، كه معمولاً در مرزهاي دانش صورت مي گيرد، پيش بيني امكان حضور در عرصه هاي بين المللي و بازاريابي بين المللي با هدف بالا بردن توان رقابتي، استفاده از فرصتهاي سرمايه گذاري بين المللي و استفاده از توان علمي و اجرايي بين المللي نيز يك ضرورت حياتي است. بنابراين، عملكرد پاركهاي علم و فناوري بايد با توجه به جايگاه آنها در فرايند توسعه علمي كشور و در ارتباط با ميزان تحقق اهداف در ساير حوزه هاي بخشي و فرابخشي، مورد ارزيابي قرار گيرد. همچنين، پاركهاي علم و فناوري بايد با درك خصوصيات و نيازهاي مخاطبان خود، امكان حضور و جذب عوامل مؤثر در پيگيري فرايندهاي اساسي در توسعه فناوري را فراهم نمايند.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- در پنجمين نشست ستادعالي همايش ملي پژوهشهاي قرآني حوزه و دانشگاه عنوان شد؛ تحقق جنبش نرم افزاري در حوزه علوم قرآني مسير رفع مشكلات جامعه است
گروه فرهنگي- مروت: پنجمين نشست ستاد عالي بنياد ملي پژوهشهاي قرآني حوزه و دانشگاه پنجشنبه وجمعه،18و19 اسفند به ميزباني استانداري خراسان رضوي و با حضور اساتيد حوزه ودانشگاه سراسر كشوردر مشهد برگزار شد. در اين نشست دو روزه كه به منظور ارايه و تصويب نهايي سند همايش ملي پژوهشهاي قرآني حوزه ودانشگاه ودر ادامه سلسله نشستهاي قبلي تشكيل شد، محمدي زاده استاندار خراسان رضوي با اشاره به اين كه قرآن منشور هدايت فكري بشر است، گفت: در گذشته مباحث عميق قرآني در حوزه خواص مطرح بوده ودر خصوص عموم مردم بيشتر به جنبه هايي چون قرائت وحفظ آيات قرآن توجه مي شده است، در حالي كه قرآن به مسايل اجتماعي نگاه ويژه اي دارد. وي در ادامه افزود: اين مجمع بايد در راستاي تحقق اين هدف، يعني شناسايي نيازهاي روزجامعه قدم بردارد. محمدي زاده، با تأكيد بر لزوم كابردي بودن تحقيقات قرآني در جامعه،گفت:با ايجادپيوند بين نهادهاي تصميم گيردر حوزه فرهنگ كشور و محققين حوزه ودانشگاه بزودي شاهد به ثمر نشستن اين تحقيقات وتأثير آن بر تصميم گيريهاي نهادهاي اجرايي خواهيم بود. در ادامه اين نشست عباس زاده، دبير اين همايش به بيان اهداف تشكيل بنياد ملي پژوهشهاي قرآني پرداخت و گفت: گسترش معارف قرآني، عملياتي كردن جنبش نرم افزاري و ارايه راه حلهاي كاربردي براي رفع مشكلات نظام براساس آيات قرآن از جمله اهداف متصور برا ي تشكيل اين بنياد بوده است. وي در خصوص برنامه هاي اين بنياد در جهت اجرايي كردن مصوبات نشستهاي مذكور وخروج از جنبه تئوري و نظري، به خبرنگار قدس گفت: شركت كميسيون فرهنگي مجلس وشوراي عالي انقلاب فرهنگي در اين ستاد، زمينه اجرايي كردن قوانين ومصوبات را در اختيار ما قرار مي دهد. عباس زاده، از حضور مشاوران متخصص در هر يك از گروههاي علمي موجود در برنامه هاي ستاد خبر داد و افزود: ما در دانشگاههاي مختلف كشور كميسيونهايي را براي تحقق اين امر تشكيل خواهيم داد وآن كميسيونها نيز از نخبگان علمي كشوردر عرصه هاي مرتبط بهره خواهند گرفت. وي با تأكيد بر استفاده از استعدادهاي جوان قرآني كشور،تصريح كرد: براي ساماندهي اين استعدادها،تشكلي تحت عنوان باشگاه قرآن پژوهان جوان تشكيل خواهدشد كه حمايت از پايان نامه هاي قرآني يكي از برنامه هاي اين طرح خواهد بود. وي اطلاع رساني و آگاه سازي عمومي را جزو برنامه هاي اين ستاد عنوان كرد و افزود: از سياستهاي ما اين است كه دستاوردهايمان را به مردم منتقل كنيم كه در اين رابطه ستاد اطلاع رساني به رياست نماينده سازمان صدا و سيما تشكيل شده است. دبير همايش ملي پژوهشهاي قرآني حوزه ودانشگاه، با تأكيد برلزوم تحقق فرمان مقام معظم رهبري در بحث جنبش نرم افزاري، در حوزه علوم قرآني اظهار داشت: استقبال بيش از چهل مركز پژوهشي حوزوي و دانشگاهي وروند رو به رشد آن مي تواندآينده روشني در زمينه تحقيقات ميان رشته اي كه پايه جنبش نرم افزاري است را براي ما ترسيم نمايد. گفتني است، پنجمين جلسه اين نشستها با تصويب واصلاح بندهاي موجود در سند همايش، روز گذشته به كار خودپايان داد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- تالار مطبوعات ؛ مجله تخصصي الهيات و حقوق (فصلنامه پژوهشي در زمينه علوم انساني)
صاحب امتياز: دانشگاه علوم اسلامي رضوي، شماره هفدهم، سال پنجم، پاييز 84
اين شماره از فصلنامه كه ويژه علوم قرآن و حديث است، طي 5 بخش، مقالات و دانشهاي قرآني را مورد بررسي قرار مي دهد. بخش اول به سرمقاله اختصاص دارد و مخالفان حكومت پيامبر(ص) را بر طبق آياتي از قرآن كريم معرفي مي كند. بخش دوم درباره پژوهشهاي قرآني است. در فصل اول اين بخش آرايه ها، صنايع بديعي و كاربرد آنها در قرآن كريم، در فصل دوم با عنوان "مباني و مبادي ترجمه و تفسير قرآن از ديدگاه ابوالكلام احمد آزاد - يكي از انديشمندان اسلامي- برخي از ديدگاه هاي وي با عنوان "مباني استدلال هاي قرآن"، در فصل سوم گزارشي اجمالي درباره چگونگي نزول قرآن، در فصل چهارم تفسير فقهي قلائدالدرر في بيان آيات الاحكام بالاثر كه از آثار ارزشمند اماميه در عرصه تفسير آيات الاحكام به شمار مي رود، در فصل پنجم مفهوم و مصداق ولايت در قرآن، در فصل ششم خاستگاه مدارا و عفو از ديدگاه قرآن و حديث، در فصل هفتم اخوت ايماني در آموزه هاي اسلامي و بالاخره در فصل آخر اخوت و برادري ايماني بر طبق آموزه هاي اسلامي، مورد بررسي قرار مي گيرد. بخش سوم كتاب به ترجمه ها اختصاص دارد. در اين بخش، مقاله اي از دكتر زياد خليل بن محمد الدغامين با عنوان "نوانديشي در نگره قرآني سيد جمال" آمده است. دو بخش آخر فصلنامه نيز به ترتيب به معرفي كتاب هاي منتشر شده مركز پژوهش دانشگاه علوم اسلامي رضوي و چكيده ترجمه مقالات، اختصاص دارد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- پاي صحبت دكتر شيرين سالمي، اولين زن ايراني فارغ التحصيل دوره Pho؛ هماهنگي صنعت و تحقيقات دانشگاهي، راز موفقيت كشور است
٭ پروا پورصفر دكتر شيرين سالمي به عنوان اولين زن ايراني فارغ التحصيل از دوره دكتري در رشته مهندسي عمران گرايش ژئوتكنيك، از پايان نامه خود در زمستان سال جاري در دانشگاه علم و صنعت ايران دفاع كرد. از آنجا كه موضوع اين پايان نامه با عنوان "بررسي رفتار ديناميكي سدهاي خاكي با هسته آسفالتي" مورد تأييد "پروفسور هگ" دانشمند بين المللي در اين حوزه قرار گرفت و با درجه عالي پذيرفته شد و همچنين كاربرد اين پژوهش در كشور پرخطر و زلزله خيز ايران تأثير بسيار شگرفي در بخش صنعتي و بويژه سد سازي كشور دارد، ما را بر آن داشت كه به منظور آشنايي بيشتر با ايشان و طرحي كه ارائه كرده است، با وي به گفتگو بنشينيم.
لطفاً از سوابق تحصيلتان براي خوانندگان ما بفرماييد! در سال 1367 با شركت در آزمون سراسري در رشته مهندسي عمران، گرايش مكانيك خاك و مهندسي پي دانشكده فني دانشگاه تهران پذيرفته و در سال 81-1380 به عنوان كارشناس برجسته كشوري برگزيده شدم و با شركت در دوره كارشناسي ارشد مهندسي عمران در گرايش خاك و پي، به عنوان تنها زن در دانشگاه علم و صنعت ايران به تحصيل پرداختم و با كسب رتبه يك، اين دوره را به پايان رسانده و در دوره دكتري مهندسي عمران گرايش ژئوتكنيك دانشگاه علم و صنعت شركت كردم. در سال جاري به عنوان اولين زن ايراني فارغ التحصيل اين رشته، از پايان نامه ام دفاع كرده و موفق به اخذ مدرك دكتري شدم.
به چه دليل موضوع "بررسي رفتار ديناميكي سدهاي خاكي با هسته آسفالتي" را براي پايان نامه دوره دكتري برگزيديد؟ انتخاب اين موضوع به دليل نيازي بود كه در كشور احساس مي شد؛ البته ساخت سد خاكي با هسته آسفالتي به صورت محدود در جهان به مرحله اجرا در آمده است، اما در ايران نوع معمول سدها، ساخت سدهاي خاكي با هسته رسي است و اجراي اين نوع سدها در مناطق شمالي ايران به دليل بارندگي شديد يا مناطق سردسير و يا مناطق جنوب ايران كه منابع رسي كمياب دارند، با مشكلات عديده اي مواجه مي شود. بنابراين تنها راه حل، انتخاب گزينه اي مناسب براي نقاط مذكور بود و با مطالعات و تحقيقاتي كه انجام شد، سد خاكي با هسته آسفالتي موضوع پروژه قرار گرفت. با توجه به نفت خيز بودن كشور، اين روش بهترين گزينه است چون خيلي راحت، ريخته، كوبيده و اجرا مي شود. ضمناً بحث بسيار مهم ديگر در اين پروژه، رفتار اين گونه سدها در مقابل زلزله است كه هم از لحاظ به كارگيري آسفالت و هم از طريق مدل سازي عددي، ثابت شده كه اين سدها مي توانند در مقابل زلزله مقاوم باشند و اين طرح در برنامه ريزيهاي سد سازي كشور همچون سد "ميدوك" در كرمان و هر منطقه اي از كشور كه لازم باشد، به خوبي قابل اجراست.
اين پروژه شامل چند بخش است؟ چرا بخشي از آزمايشهاي مربوط به اين طرح در دانشگاه منچستر انگلستان انجام شد؟ تحقيقات در اين پروژه به سه قسمت عمده تقسيم مي شود: 1- انجام آزمايشهاي استاتيكي و ديناميكي روي آسفالت ساخته شده كه رفتار مصالح آسفالتي در مقابل زلزله مورد بررسي قرار گرفت. 2- مدل سازي رايانه اي از اين سدها در مقابل زلزله؛ يعني از سد اصلي كه مورد مطالعاتي بود (سد ميجران) مدل رايانه اي و سه بعدي ساخته و زلزله هايي با مقياس مختلف روي آن اثر داده شد و رفتار آن از طريق مدل سازي بررسي گرديد. 3- بخش عمده و جديد كار، مدل سازي فيزيكي بود. سدي در مقياس يك به صد به ارتفاع 25 سانتي متر ساخته شد و اين مدل كوچك تحت بار ضربه در دستگاه "سانتريفيوژ" مورد آزمايش قرار گرفت و رفتار آن بررسي و آزمايش شد. قسمت آخر اين طرح در دانشگاه منچستر انگليس انجام شد، چون براي ساخت مدل سازي فيزيكي به آزمايشگاه و دستگاه سانتريفيوژ نياز بود كه اين نوع دستگاه و آزمايشگاه در ايران وجود ندارد. بنابراين، با دانشگاه منچستر انگليس مكاتبه شد و من براي انجام آزمايشهاي مدل سازي به آنجا رفتم كه ساخت شش مدل، ده ماه به طول انجاميد. انجام آزمايشهاي سانتريفيوژ بسيار سنگين و زمان بر است و براي افراد متخصصي چون دكتر "مري فيلد" و پروفسور "كريك" كه جزو گروه تحقيقاتي سانتريفيوژ هستند جالب بود كه من از صبح تا نيمه شب به صورت فشرده با جديت كار مي كردم، به همين دليل از من دعوت كردند براي دوره فوق دكتري در دانشگاه كمبريج ادامه تحصيل دهم، اما من بايد به ايران باز مي گشتم تا از پايان نامه ام دفاع كنم. بعد از بازگشت به ايران براي دفاع از پايان نامه خود چه كرديد؟ نتايج تحقيقات و آزمايشهاي انجام شده روي يك CD بود. در ايران تفسير داده ها و نوشتن پايان نامه يك سال طول كشيد و از آنجا كه ساخت سد خاكي با هسته آسفالتي و رفتار ديناميكي و مقاومت اين سد در برابر زلزله موضوع جديدي در جهان است و تعداد مقالات و تحقيقات انجام شده در اين زمينه بسيار محدود است و در ايران هم متخصصان تا به امروز وارد اين عرصه نشده اند، لازم بود اين كار توسط فردي صاحب نظر مورد ارزيابي قرار گيرد. پس از پروفسور هگ، از عضو مركز NGI در نروژ و استاد دانشگاه MIT آمريكا دعوت شد تا به عنوان هيأت داوران در جلسه دفاعيه اين پايان نامه حضور يابند. با توجه به اين مسأله كار براي ارائه و دفاع از پروژه مذكور دشوارتر شد، زيرا بايد يك نسخه از طرح به زبان انگليسي تهيه و در اختيار پروفسور هگ قرار مي گرفت. اين در حالي است كه در ايران بايد "تز" به زبان فارسي باشد. بنابراين، من يك نسخه از طرح به زبان انگليسي تهيه كردم و سؤالها و جوابها با ايشان ادامه داشت و حضور ايشان در جلسه دفاعيه باعث شد حتي جلسه دفاعيه هم به زبان انگليسي برگزار شود و ايشان پايان نامه مرا با عنوان "بررسي رفتار ديناميكي سدهاي خاكي با هسته آسفالتي" ارزيابي كرده و نمره دادند.
ارزيابي پروفسور هگ از اين پروژه تحقيقاتي چگونه بود؟ آيا ايشان موضوع و تحقيقات صورت گرفته را مطابق با استانداردهاي جهاني دانستند؟ پروفسور هگ معتقد است پژوهشها و تحقيقات انجام شده در اين زمينه بالاتر از سطح Pho در دنيا است و اين امر موجب شده استاندارد دوره دكتري در سطح بين الملل ارتقا يابد و در نهايت ايشان "تز" را با درجه عالي پذيرفتند.
چرا تعداد دانشجويان زن در رشته هاي فني و مهندسي نسبت به دانشجويان مرد كمتر است؟ تصور عمومي بر اين است كه رشته هاي فني و مهندسي توان و بنيه فيزيكي بيشتري را مي طلبند، به همين دليل گرايش مردان به رشته هاي فني و مهندسي نسبت به زنان بيشتر است و اين امر در دوره هاي تخصصي كارشناسي ارشد و دكتري شدت مي يابد. حتي مديركل تحصيلات تكميلي آن زمان از من پرسيد: شما از لحاظ نمره كتبي در رشته عمران اول شده ايد، آيا فكر مي كنيد بنيه فيزيكي و قدرت جسماني شما هم مطابق با رشته مذكور باشد؟ پاسخ دادم، لازمه تحصيل در رشته هاي فني و مهندسي از جمله عمران داشتن بنيه فيزيكي خاص نيست، بلكه آنچه مهم است پشتكار مي باشد؛ چون دوره هاي دكتري در ايران سنگين و طولاني است. همچنين، قدرت يادگيري و توانايي علمي و فني بالاست. از اينكه به عنوان اولين زن ايراني از دوره دكتري مهندسي عمران گرايش ژئوتكنيك فارغ التحصيل شده ام بسيار خرسندم، چون به عنوان يك نيروي متخصص مي توانم در بخش عمراني كشور فعالانه خدمت رساني كنم.
صحبت پاياني؟ در خاتمه از زحمات استاد راهنماي اين پروژه و استاد مشاور و تمام كساني كه مرا در پيشبرد اهدافم ياري كردند، كمال تشكر را دارم. همچنين لازم مي دانم به اين نكته اشاره كنم كه كشورهاي پيشرفته جهان از انجام تحقيقات و پژوهشهاي علمي و فني بديع همواره استقبال مي كنند. به عنوان مثال دانشگاه منچستر انگلستان با انجام بخشي از مراحل آزمايشگاهي و مدل سازي من در آنجا موافقت كرد، چون "آزمايش تحت بار زلزله" تا به حال انجام نشده بود؛ بنابراين آنها راغب بودند اين كار انجام شود نتيجه را ببينند و بر سوابق علمي و تحقيقات خود بيفزايند. در ضمن، نتايج حاصل مي تواند نقطه شروعي براي انجام تحقيقات و پژوهشهاي بعدي در اين كشور باشد. پس چه خوب است كه در كشور به امر تحقيق و پژوهش بيشتر بها داده شود. كشوري موفق است كه نيازهاي صنعتي آن با تحقيقات و پژوهشهاي علمي دانشگاهيان سازگاري داشته باشد و ارتباط تنگاتنگي بين صنعت، دانشگاه و دولت برقرار باشد تا بخش صنعتي و تكنولوژي كشور بتواند از دانش و تخصص دانشگاهيان بهره گرفته و آن را در مراكز توليدي و صنعتي به مرحله كاربردي برساند.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- معاون آموزشي وزارت علوم: هيأت دولت با طرح ساماندهي كنكور وزارت علوم موافقت كرده است
هيأت دولت طرح ساماندهي كنكور وزارت علوم را به دليل جامعيت و كامل بودن آن مورد موافقت قرار داده است.
دكتر"حسين خالقي" در گفتگو با "مهر" با بيان اين مطلب افزود: هيأت دولت در خصوص طرح ساماندهي كنكور كه چندي پيش مطرح شد، اعلام كرد كه وزارت علوم مي تواند در چارچوب اختياراتي كه دارد اين طرح را اجرا كند. اين آخرين شنيده هاي ما از هيأت دولت در اين زمينه است اما هنوز ابلاغ رسمي آن به وزارت علوم ارايه نشده است.
وي اظهار داشت: هيأت دولت اين طرح را تغيير نداده و آن را تأييد كرده است و به وزارت علوم اين امكان را داده كه آن را به هر صورتي كه مي داند اجرا كند.
معاون آموزشي وزارت علوم در خصوص طرح مشابه ساماندهي كنكور كه توسط مجلس شوراي اسلامي مطرح شده بود، افزود: اين طرح نيز براي نظرخواهي در هيأت دولت مطرح شده و مورد بررسي قرار گرفت، اما هيأت دولت با توجه به جامعيت بيشتر، طرح وزارت علوم را مد نظر قرار داده است.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- مدير فرهنگي دانشگاه فردوسي مشهد: نشريات دانشجويي تأثيرگذار بر توسعه علمي كشور حمايت مي شوند
نشريات دانشجويي كه در جهت پيشرفت علمي و توسعه دانش حركت مي كنند مورد حمايت قرار مي گيرند. سيد "حسين موسوي" با بيان اين مطلب گفت: نشريات دانشجويي در دانشگاهها اگر بتوانند در جهت توليد و پيشرفت علمي گام بردارند، نه تنها دانشگاهها بلكه دولت نيز از آنها حمايت خواهد كرد. وي اضافه كرد: در حال حاضر نشريات دانشجويي، نشرياتي غير حرفه اي هستند كه تابع بخشي از قوانين وزارتخانه اي مي باشند و به ارايه كاري بسيار متفاوت به رقابت با نشريات خارج از دانشگاهها مي پردازند. موسوي گفت: نشريات دانشجويي ابزاري در جهت جريان سازي در جامعه هستند. اكنون نشريات دانشجويي تنها در درون دانشگاهها تأثيرگذار هستند در حالي كه مي توانند در خارج از دانشگاه نيز مؤثر واقع شوند.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- معاونت پژوهشي مركز جهاني علوم اسلامي برگزار كرد ؛خدادر دنياي فرا مدرن
اولين نشست مقدماتي همايش بين المللي غرب شناسي با موضوع رويكرد انتقادي به خدا در دنياي فرامدرن به همت معاونت پژوهشي مركز جهاني علوم اسلامي پنجشنبه 18 اسفندماه در مدرسه عالي فقه و معارف اسلامي قم برگزار شد.
جديدترين بحث محافل علمي جهان در اين نشست مورد بررسي قرار گرفت.
حجةالاسلام حميد كثيري، فارغ التحصيل دانشگاه كاتوليك اتريش، با اشاره به موجهاي جديد كلامي كه در مجامع جهاني جريان پيدا مي كند از واكنش انفعالي جهان اسلام در برابر اين امواج انتقاد و بر حركتهاي فعال و سازنده حوزه هاي علميه تأكيد كرد.
وي ازعدم فراگيري خدازدايي در جوامع علمي جهان خبر داد و گفت: هدف از طرح اين موضوع در ميان طلاب حوزه علميه، آگاهي آنان به زمانه و جلوگيري از انتشار اين تفكر به جامعه اسلامي است.
"كثيري" از امواج و پس لرزه هاي اين جريان در بعد اجتماعي و قانونگذاري جوامع اظهار نگراني كرد و افزود: خاستگاه اين موضوع فلسفه است، ولي بتدريج اين تفكر وارد عرصه هاي قانونگذاري مي شود.
كثيري با انتقاد از فقدان كارهاي فكري و بنيادي در جوامع اسلامي تصريح كرد: در جوامع اسلامي عليرغم اعتقاد به وجود خداوند، كارهاي عقيدتي و فكري انجام نشده است.
حجه الاسلام كثيري در پايان نسبت به طرح مدون ورود انديشه خدازدايي از زندگي به ايران هشدار داد و گفت: تلاشهاي زيادي صورت مي گيرد تا با روشهاي مختلف از جمله رواج دينهاي ساختگي و فساد هاي اجتماعي اين نظريه را وارد عرصه فكري جامعه كنند.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- پروفسور كريستيان كنزيان، استاد دانشگاه ايستبورك اتريش: مخالفت با سكولاريسم آرمان مشترك اسلام و مسيحيت است
فلسفه اسلامي از قدرت كافي براي رويارويي با چالشهايي همچون سكولاريسم برخوردار است. پرفسور كريستيان كنزيان، استاد دانشگاه ايستبورك اتريش، در دهمين كرسي آزاد انديشي و نظريه پردازي كه در سالن كنفرانس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي برگزار شد، با بيان اين كه تاريخ تفكر و فلسفه غرب همچنان كه در ديدگاه نو افلاطونيان مشاهده مي شود، از باور به خداوند متأثر بوده، اظهار داشت: در اين ديدگاه فلسفه با الهيات چنان پيوند خورده كه از لفظ فلسفه در خدمت الهيات استفاده مي شود و پس از آن در افرادي چون كانت نيز همين اعتقاد به فلسفه خدا باور را مشاهده مي كنيم. وي در ادامه به بررسي علل تاريخي پيدايش سكولاريسم در غرب پرداخت و از بحرانهاي قرن 17 و 16 در كليساي كاتوليك، روشنگر يهاي برخي دانشمندان همچون گاليله نسبت به تفكرات كليسا در قرن 18 و 17 و ضعف تفكر مسيحي در قرن 20 و 19 به عنوان اين علل تاريخي نام برد. وي گفت: تعارض ميان الهيات رسمي كليساي مسيحي و علوم طبيعي، نبود آگاهي روحانيان مسيحي و ضعف معنوي مقامات كليسا و مادي گرايي آنان سبب كاهش اقتدار كليسا در قرن 16 و 15 شد. پروفسور كنزيان افزود: الهيات طبيعي، ماترياليسم و اقتدار علوم طبيعي نيز سبب شد فلسفه در خدمت علوم طبيعي درآيد و ديگر در خدمت الهيات نباشد و فلسفه هيوم به الحاد كشيده شد. وي از طبيعت گرايي، فلسفه اگزيستانساليسم و پست مدرنيسم به عنوان عوامل جديد پيدايش سكولاريسم نام برد و افزود: موفقيت اين نوع ديدگاهها در گسترش سكولاريسم در غرب بسيار مؤثر بوده است. وي افزود: ضعف فلسفي غرب باعث گسترش سكولاريسم در غرب شد. وي تصريح كرد: احياي تفكر فلسفي مهمترين راه مقابله با سكولاريسم است؛ زيرا جهان فلسفه ورزي در غرب با افول شديدي مواجه شده است. اين استاد دانشگاه ايستبورك افزود: فلسفه دين نبايد از مباحث آكادميك كنوني، خود را جدا بداند، بلكه بايد موضع تهاجمي نسبت به انديشه هايي همچون پوچ گرايي و خردستيزي داشته باشد. وي ادامه داد: بررسي ريشه هاي تفكر غرب و بازگشت به ريشه هاي اين تفكر و ارايه دلايل معقول براي رد اين نوع تفكرهاي طبيعت گرايي و مادي گرايي مي تواند به ما در اين موضع تهاجمي كمك كند. پرفسور كنزيان گفت: مخالفت با چالشهايي همچون سكولاريسم، آرمان مشترك ميان فيلسوفان اسلام و مسيحيت است و فلسفه اسلامي از قدرت كافي براي رويارويي با اين چالشها برخوردار است.
