---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- مجتمع های تجاری مشهد؛ سرمایه ای متمركز
بدون نقش آفرینی در تولید
هر جا زندگی باشد، نیاز به تأمین مایحتاج هم هست و از جمله اماكن تأمین نیازمندیها
نیز بازارهای قدیم یا همین مجتمع های تجاری فعلی هستند.
مشهد هم پس از اینكه به صورت شهر و قصبه در آمد، كسبه و بازرگانان در آن به كسب و
كار و تجارت مشغول شدند و در اینجا هم مانند سایر شهرهای ایران، بازارها و سراها بر
پا شده؛ بازارهای سرپوشیده ای كه مردم را از سرما و گرما و یا برف و باران و تابش
خورشید حفظ
می كردند.
اما این بازارها با گذشت زمان از حالت سنتی خارج شدند تا جایی كه حجره ها به
واحدهای تجاری و آجرفرشها به سنگهای گرانیتی تغییر شكل یافتند و با چراغهای نئون
تزئین شدند و نام پاساژ گرفتند. ولی چیزی نگذشت كه پاساژها نیز جای خود را به مجتمع
های تجاری بخشیدند و امروز دست اندركاران طرحهای شهری به این نتیجه رسیده اند كه
متمركز كردن صنوف مختلف در یك مكان با ارایه تسهیلات خاص ثمربخش تر از واحدهای پراكنده
است. چنانكه اكبر صابری فر، مدیرعامل مجتمع تولیدی خدماتی سپاد خراسان در این خصوص می
گوید:امروزه مجتمع های تجاری با متمركز كردن واحدهای صنفی در یك مكان، امكان تهیه
مایحتاج مردم و انتخاب راحت كالا را مهیا كرده اند؛ ضمن اینكه با به كار بردن تسهیلات
خاص از قبیل سیستم های سرمایشی و گرمایشی، پله های برقی و آسانسور، سبدهای متحرك
خرید یا حتی پیش بینی وسایل سرگرمی برای كودكان شرایط خرید را برای مردم راحت كرده
اند.
او همچنین اظهار می دارد:با تبدیل كردن بازارها به پاساژ، شمایل بازارها شیك تر و نوع
جنس هم متفاوت تر از قبل شد، اما عمده ترین مشكلی كه به وجود آورد، مسدود كردن
خیابانها به خاطر كوچك بودن پاركینگ و ناامن بودن آن و یا نداشتن پاركینگ بود.
او با اشاره به وضعیت بلوار سجاد و خیابان احمدآباد اینها را نمونه های بارز احداث
پاساژها بدون در نظر گرفتن پاركینگ عنوان
می كند.
او یادآور می شود، پاساژهایی هم كه پاركینگ دارند چون آن را در زیرزمین احداث كرده
اند از نظر بسیاری از مراجعه كنندگان به ویژه بانوان ،ناامن تلقی می شود و آنان
ترجیح می دهند بجای آن از حاشیه خیابانها استفاده نمایند كه در این صورت هم همانند
واحدهای تجاری خطی موجود در خیابانی مانند خسروی منجر به ترافیك می شود.
صابری فر می افزاید:این در حالی است كه قاعدتاً باید برابر یك سوم مساحت هر پاساژ
پاركینگ هم برای آن احداث شود.
اما او این میزان مساحت را تنها برای كاركنان واحدهای تجاری موجود در پاساژ كافی ذكر
می نماید.
صابری فر خاطر نشان می كند:مجتمع های تجاری علاوه بر داشتن پاركینگهای بزرگ و بعضاً چند
طبقه روشن و دارای سیستم های پیشرفته جهت هدایت مشتری برای پارك هستند و بطور مستقیم
هم با محل عرضه كالای مجتمع مرتبط اند و به اضافه داشتن واحدهای فروش، رستوران، شهربازی
و سایر امكانات رفاهی، نه تنها محل مناسبی برای خرید بلكه برای گذران اقامتی مناسب
می باشند.
او علاوه بر این تأكید می كند، مجتمع های تجاری بزرگ با تزئینات زیبا می تواند مدت
زمان ماندگاری زائران در مشهد را افزایش دهد.
صابری فر می گوید:سالهای گذشته ماندگاری زائران در این شهر 10 روز بود اما در حال
حاضر به 8/1 كاهش یافته است، در حالیكه چنانچه مراكز خرید دیدنی در مشهد افزایش
یابد میزان این ماندگاری هم افزایش خواهد یافت.
در مقابل رئیس مجمع امور صنفی توزیعی و خدماتی مشهد از احداث مجتمع های تجاری دل پری
دارد. به گفته او در مشهد 115 هزار واحد صنفی پراكنده وجود دارد و وقتی مجتمع های
تجاری را هم به آنها اضافه نماییم تعداد آنها نسبت به جمعیت شهر آنقدر زیاد می شود كه
دیگر زندگیشان تأمین نمی گردد.
حسین پور معتقد است:برای رفع این مشكل باید بجای استقرار افراد تازه كار در مجتمع های
تجاری، در درجه اول واحدهای صنفی پراكنده قدیمی در این مجتمع ها استقرار پیدا كنند.
او اضافه می كند:حتی برپایی نمایشگاه كالاهای اساسی و یا هر نمایشگاه فصلی باعث وارد
آمدن ضررهای بزرگی به این صفوف می شود كه در ضمن استفاده از شیوه های جدید عرضه كالا
در این قبیل اماكن باید فكری هم به حال واحدهای قدیمی كرد.
واحدهای تجاری تولید كننده هم باشند
مردم معتقدند كه با وجودی كه انتخاب و یافتن كالاهای مورد تقاضا در مجتمع های تجاری به
دلیل تنوع جنس راحت تر صورت می گیرد، اما برابر با تسهیلاتی كه در این اماكن ارایه
می شود قیمت اجناس هم بالاتر است.
یكی از صاحب نظران پیشنهاد می دهد در این مجتمع ها واحدهای تجاری برای كاهش قیمتها و
كاهش نقش واسطه گری با استفاده از سرمایه هایشان در عرصه تولید نیز وارد شوند.
او می گوید:این كار علاوه بر ایجاد اشتغال و درآمدزا بودن باعث ورود تولیدات به صورت
مستقیم بر عرضه توزیع شده و كاهش قیمتها را منجر می شود.
این در حالی است كه مسؤول روابط عمومی اداره بازرگانی در خصوص قیمت كالاهای این مجتمع
ها اظهار می دارد:در این مجتمع ها به دلیل تجمع واحدها در یك مكان كنترل قیمتها
راحت تر صورت می گیرد.
طاحونه بان تأكید می كند:در این مجتمع ها درج قیمت روی كالا هم پیگیر ی و در صورت تخلف
با متخلف برخورد می شود.او اشاره می كند، مجتمع های تجاری بارها در خصوص فرهنگ سازی
برای اجرای دستورعملها و رعایت قوانین صنفی اداره بازرگانی را یاری رسانده اند و
باعث شده اند واحدهای صنفی پراكنده نیز از آنها تبعیت نمایند.
با این مجتمع ها ،مشهد دبی می شود
صابری فر می گوید:یكی از دلایل رفت و آمد مردم به شیخ نشین دبی وجود بازارهای خرید
متنوع و زیباست.
او می گوید:مردم شیفته زیبایی هستند و مجتمع های تجاری زیبا با استفاده از جدیدترین
فناوریها می توانند از جمله جاذبه های توریستی مشهد محسوب شوند.
اما واقعیت این است كه در كشورهای عربی به ویژه حاشیه خلیج فارس احداث این مجتمع ها
بدون در نظر گرفتن عامل تولید است و هیچ نقش آفرینی در تولید ندارند، در حالیكه در
كشورهای پیشرفته احداث چنین مجتمع هایی برای كاهش سفرهای درون شهری و همچنین برای
ارایه واسطه كالاهای تولیدی خودشان ایجاد می شود كه كاهش قیمتها را نیز به همراه
دارد.
در مقابل، در كشور ما به دلیل اینكه چنین مجتمع هایی حالت بورس پیدا می كنند رقابت
از بین رفته و كاهش قیمتها را به دنبال ندارد، در ضمن اینكه چون كالاها بدون واسطه
هم ارایه نمی شوند و از تولید به مصرف نمی باشند، بنابراین با دست به دست شدن قیمت
آنها باز هم افزایش می یابد.
اگر به این موارد عدم كفایت پاركینگ را هم بیفزاییم متوجه خواهیم شد كه الگوبرداری
از مجتمع های تجاری كشورهای دیگر در اینجا بدون رعایت موازین كامل ساخت آنها صورت می
پذیرد و بجای كاهش سفرهای درون شهری عاملی برای دامن زدن به وضعیت ترافیكی شهر هم
محسوب می شوند.
با این تفاصیل این كارشناسان شهرسازی هستند كه باید در خصوص مثبت یا منفی بودن
افزایش این مجتمع ها در شهر شلوغی چون مشهد تصمیم گیری كنند و بگویند سرمایه
گذاریهای كلان در احداث این بناها به نفع مشهد است یا به ضرر آن....
هنگامه طاهری رستمی
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- كمبود استخر و روی آوردن كودكان و نوجوانان به آب نماها
بحث غنی سازی اوقات فراغت یكی از دغدغه های خانواده ها و مسؤولان می باشد، به طوری كه
هر ساله ادارات و سازمان های مختلف برنامه های متعددی را تدارك می بینند.
برگزاری كلاسهای تقویتی، آموزشی و هنری در رشته های مختلف یكی از مشخصه های مشترك
برنامه های در نظر گرفته شده می باشد.
هر چند نمی توان این اقدام خوب را نادیده گرفت. اما یكی از ضعف ها را می توان در
كمرنگ بودن نقش برنامه های ورزشی و تفریحی دانست.
با شروع فصل تابستان و اوج گرما تقاضا برای استفاده از استخرهای شنا افزایش می یابد
كه البته در این فصل با كمبود استخرهای مجهز برای استفاده دختران و پسران از آن
مواجهیم و استفاده از این استخرها تابستان بیش از فصلهای دیگر است.با این وجود
تأمین هزینه استفاده از استخرها به دلیل گران بودن، از عهده توان بسیاری از خانواده
ها خارج است و فرزندان این خانواده ها در میدانهای آبی سطح شهرها به شنا می
پردازند.این روزها می توان نوجوانان و نونهالانی را دید كه در میدان های آبی شهر به
شنا و آب تنی مشغولند و بعضاً با پرتاب یكدیگر به درون آب دچار شكستگی دست و پا و سر
می شوند. همچنین از آن جایی كه فواره های این میدان ها با نیروی برق كار می كنند،
خطر برق گرفتگی و غرق شدن نیز تهدید است برای نوجوانان، از این رو به نظر می رسد
باید طرح اوقات فراغت به شكل منسجمی ساماندهی شود و متولی آن تنها یك نهاد دولتی
باشد تا با اعتبارات لازم بتوان به نحو مطلوب تری آن را هزینه كرد.
بر همگان پوشیده نیست قشر مرفه با ایجاد انواع و اقسام سرگرمی برای فرزندان خود با
مشكل اوقات فراغت مواجه نیستند و تأمین هزینه استفاده از استخرهای مجهز و بهداشتی كه
بعضا ً بیش از 3500 تومان در هر ساعت می باشد، برای آنها مشكلی ندارد، از این رو قشر
آسیب پذیر جامعه به دلیل ضعف بنیه مالی باید از سوی دولت حمایت شوند.
اغلب خانواده های با بنیه مالی ضعیف معتقدند دولت باید با ساخت استخرهای دولتی و
كاهش نرخ استفاده از این فضاها، به حمایت از آنها بپردازد. تا علاوه بر تأمین نیاز
فرزندانشان از بروز بسیاری از حوادث تلخ و ناگوار جلوگیری شود.
به اعتقاد كارشناسان مشهد با جمعیتی بیش از 5/2 میلیون نفر كه در فصل تابستان با
تقاضای استفاده از فضاهای آبی به ویژه استخرهای روباز مواجه می شود نیاز به
استخرهای بیشتری دارد در حالیكه در حال حاضر در سطح مشهد استخرهای دولتی و خصوصی
تنها بیش از 20 مورد می باشد این در حالی است كه در اصفهان با علیرغم وجود جمعیتی
كمتر از مشهد بیش از 60 استخر دولتی و خصوصی وجود دارد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- حدود 10 میلیون هكتار از عرصه های خراسان شمالی در معرض پدیده بیابان زایی است
مدیر كل منابع طبیعی خراسان شمالی گفت:بیش از 9 میلیون و 815 هكتار از عرصه های این
استان در معرض پدیده بیابان زایی قرار دارد.
مهندس"موسی صابری" گفت:128 هزار هكتار از این رقم در كانون بحران فرسایش بادی و
بیابان زایی، یك میلیون و 100 هكتار تحت تأثیر و بیش از 587 هزار هكتار در معرض تهدید
قرار دارند.
وی عمده بیابانهای در كانون بحران فرسایش بادی استان را مربوط به حوزه شهرستان جاجرم
عنوان كرد و افزود:دخالت های انسانی و بهره برداری غیراصولی و نیز تغییرات وضعیت
اقلیمی از علل اصلی بیابان زایی هستند.
صابری تأكید كرد:تا زمانی كه مدیریت پیشگیری از بیابان زایی به جای مدیریت بحران در
رأس برنامه های تثبیت شن و بیابان زدایی قرار نگیرد با وجود اقدامات حفاظتی، احیا،
اصلاح و توسعه منابع طبیعی، در این بخش با چالش رو به رو خواهیم بود.
وی گفت:در عرصه های بیابانی جاجرم و اسفراین طرح مدیریت مناطق بیابانی، اجرای طرح
مدیریت جنگلهای دست كاشت بیابانی تاغ، تولید نهال و نهال كاری، جمع آوری بذر و
بذرپاشی، كپه كاری و پخش سیلاب و مبارزه با فرسایش بادی و آبی به منظور تثبیت شن های
روان انجام شده است.
او خاطر نشان كرد:عملیات تثبیت شن و بیابان زدایی بعنوان طرحهای زیربنایی دارای
آثار و تبعات وسیع اكولوژیكی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی بوده و زمینه ساز اجرای
اغلب برنامه های عمرانی و توسعه در مناطق بیابانی است.
وی ایجاد جنگلهای دست كاشت بیابانی را در حفاظت منابع آب و خاك و تولید اكسیژن
تعدیل اقلیم، كاهش رواناب، افزایش نزولات آسمانی، تقویت سفره های آب زیرزمینی، كنترل
فرسایش بادی و آبی و ایجاد ثبات و پایداری اكولوژیكی مؤثر دانست.
مدیر كل منابع طبیعی خراسان شمالی میزان اعتبارات تخصیصی امسال برای طرح بیابان زدایی
این استان را 500 میلیون ریال عنوان كرد و گفت:این رقم برای پاسخگویی به نیازهای
منطقه كافی نیست.
صابری تهیه و اجرای طرح های مدیریت جنگل های دست كاشت در سطح هزار و 250 هكتار،
مدیریت مناطق بیابانی در سطح 27 هزار و 900 هكتار و نیز كانون های بحرانی فرسایش
بادی در سطح پنج هزار هكتار را از برنامه های مورد نظر این اداره كل برای بیابان
زدایی در سال جاری ذكر كرد.
587 هزار و 221 هكتار از عرصه های طبیعی خراسان شمالی را بیابانها تشكیل می دهند كه
عمدتاً در شهرستان های جاجرم و اسفراین قرار دارند.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4 هزار طرح آموزشی استانهای خراسان
دارای شناسنامه فنی ساختمان شدند
مدیر كل نوسازی و تجهیز مدارس استان خراسان رضوی گفت:شناسنامه فنی ساختمان برای 4
هزار و 131 واحد آموزشی در شهر و روستاهای این استانها تهیه شد.
وی گفت:در این طرح موقعیت فضای مفید آموزشی، متراژ و نوع مالكیت زمین، تأسیسات، زمان
ساخت، تعداد اتاقهای آموزشی، اداری و رفاه عمومی، آزمایشگاه، سالن چند منظوره،
نمازخانه و فضای ورزشی و پرورشی در شناسنامه فنی ساختمان ثبت می شود.
وی بیان كرد:هم اكنون 30 نفر از كارشناسان این اداره كل در استانهای خراسان رضوی،
جنوبی و شمالی سرگرم تهیه صدور شناسنامه فنی ساختمان مدارس هستند.
مهندس سید هدایت ا... هاشمی گفت:در سه استان خراسان 10 هزار مدرسه دولتی و استیجاری
وجود دارد كه حدود 50 درصد آنها استیجاری و غیرانتفاعی هستند.
وی اضافه كرد:بزودی طرح تهیه شناسنامه فنی ساختمان برای مدارس غیرانتفاعی و استیجاری
در خراسان رضوی نیز آغاز می شود.
وی افزود:با اجباری كردن آموزش تا پایان دوره راهنمایی این استان نیاز به احداث 2
هزار كلاس درس دارد كه بودجه تخصیصی امسال توان ساخت این تعداد كلاس را ندارد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- مدیر كل خدمات درمانی خراسان:
روستاییان دفترچه و كارت بیمه خود را
از خانه های بهداشت بگیرند
مدیر كل خدمات درمانی خراسان گفت:روستاییان برای گرفتن دفترچه و كارت بیمه به خانه
های بهداشت مراجعه كنند.
دكتر محمد مهدی قاسمی افزود:در حال حاضر بیش از 2 میلیون و 700 هزار نفر در استانهای
خراسان از كارت بیمه روستایی استفاده می كنند.
وی با اشاره به"طرح پزشك خانواده" یا"نظام ارجاع" گفت:این طرح با هدف ارائه خدمات
درمانی بهتر در تمام روستاهای استانهای خراسان اجرا می شود و تا پنج سال آینده در شهرها
نیز انجام خواهد شد.
به گفته وی، هم اكنون بیش از 200 پزشك عمومی برای طرح ارجاع در روستاهای استانهای
خراسان در نظر گرفته شده كه بزودی كارشان را آغاز می كنند.
قاسمی گفت:در این رابطه هر پزشك بین پنج تا 10 هزار نفر را تحت پوشش دارد.
وی اعلام كرد:طبق این طرح ارائه خدمات درمانی به صورت سطح بندی است و بیمار تنها با
ارجاع به پزشك خانواده می تواند از خدمات سطح بالاتر استفاده كند.
مدیركل بیمه خدمات درمانی استانهای خراسان اعلام كرد:مجموع واحدها، مؤسسات و پزشكان
طرف قرارداد بیمه خدمات درمانی در این استانها بیش از پنج هزار مورد اعم از پزشك،
داروخانه و بیمارستان است.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- شهرهای خراسان شمالی
دارای موزه مردم شناسی می شوند
مدیركل میراث فرهنگی و گردشگری خراسان شمالی، ایجاد موزه مردم شناسی در همه شهرستانهای
این استان را از برنامه های سال جاری این اداره عنوان كرد.
مسعود فغانی افزود:هر شهرستانی كه مكان مناسبی را در اختیار این اداره بگذارد، ما
برای ایجاد این مركز فرهنگی اقدام
می كنیم.
وی افزود:با توجه به دیرینگی و پیشینه غنی فرهنگی استان خراسان شمالی و وجود قومیتها
و نژادهای مختلف در این استان، این موزه ها می توانند جاذبه زیادی داشته و فرهنگ و
سنت این منطقه را معرفی كنند.
استاندار خراسان شمالی هم گفت:توسعه گردشگری زمینه افزایش اشتغال در منطقه را فراهم
می كند كه این امر می تواند بسیاری از خلأهای موجود در زمینه بیكاری استان را پر
كند.
مهندس"محسن نریمان" افزود:استان ما از نظر غنای چشم اندازهای طبیعی، فرهنگی و
استعدادهای بكر گردشگری و صنعت توریسم قابلیتهای چشمگیری دارد.
وی افزود:ما توسعه گردشگری را در سند توسعه استان خراسان شمالی دیده و برای آن
برنامه ریزی كرده ایم.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- سرانه فضای سبز مشهد به 2برابر افزایش می یابد
سرپرست سازمان پاركها و فضای سبز شهرداری مشهد گفت:بافت های مركزی این كلان شهر با
فقر شدید فضای سبز رو به روست.
احمد رضا سلامی در آستانه برگزاری دومین جشنواره ملی فضای سبز شهری كشور در مشهد
افزود:این در حالی است كه زمینه گسترش فضای سبز در مناطق مركزی مشهد بسیار محدود می
باشد.
سلامی با اشاره به اینكه سرانه فضای سبزكنونی مشهد 2/6 مترمربع
می باشد، گفت:در برنامه پنج ساله شهرداری مشهد سرانه فضای سبز مشهد 4/12 مترمربع
افزایش خواهد یافت.
سرپرست سازمان پاركها و فضای سبز شهرداری مشهد گفت:براساس مصوبه شورای اسلامی شهر
مشهد واحدهای مسكونی بیش از ده طبقه باید 150 متر فضای سبز داشته باشند.
وی افزود:متأسفانه با گسترش مجتمع های مسكونی زیر ساخت های لازم برای توسعه فضای سبز
شهری در حال تخریب است.
سلامی گفت:با این حال كمبود آب، گرانی زمین در بافت های مركزی و كمبود منابع مالی از
موانع توسعه فضای سبز شهری مشهد می باشد.
وی اضافه كرد:امسال 150 میلیارد ریال برای توسعه فضای سبز و فراهم كردن زیر ساخت
های لازم اختصاص یافته است.
دومین همایش ملی فضای سبز شهری هفته آینده با همكاری شهرداری مشهد و سازمان شهرداری
های كشور در مشهد برگزار می شود.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- فرهنگیان تربت حیدریه 500 روز حقوق خود را به تأسیس دانشگاه دولتی اختصاص دادند
تربت حیدریه ،خبرنگار قدس:فرهنگیان شهرستان تربت حیدریه برای ایجاد دانشگاه دولتی در
این شهرستان 500 روز حقوق خود را و دانش آموزان 10 میلیون ریال به این امر اختصاص
دادند
معاون آموزش عمومی آموزش و پرورش تربت حیدریه در مراسم تجلیل از دانش آموزان و
فرهنگیان برتر المپیادها و مسابقات فرهنگی و هنری این شهرستان گفت:در مسابقه
آزمایشهای علوم تجربی پسران در مقطع راهنمایی كه بین 12 شهرستان و به صورت منطقه ای
برگزار شد، دانش تربت حیدریه به عنوان برترینها معرفی شدند.احمد دهقان اظهار داشت:در
راستای فعالیتهای یاددهی و یادگیری 8 نفر از معلمان مقطع ابتدایی توانستند با ارایه
پروژه واحد كار ابریشم كشی در نمایشگاه استانی ممتاز شناخته شوند.معاون آموزش عمومی
آموزش و پرورش تربت حیدریه افزود:كسب رتبه برتر جشنواره الگوهای برتر تدریس در رشته
حرفه و فن توسط خواهران فاطمی و خطیبی و نیز دریافت لوح تقدیر سازمان آموزش و پرورش
خراسان رضوی توسط دبیران خواهر زهرا صدوقی و آقای علیرضا مرادی در اجرای مسابقات
مهارتهای زندگی را كسب كنند.
همچنین كسب رتبه برتر استانی نیز در آزمون مجازی مدیران توسط آقای سید جواد خطیبی و
خواهر مرضیه میلانی كه به صورت اینترنتی بین مدیران و معاونان برگزار شد، از آن خود
كردند.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- میدان شهدا
محل تلاقی خطوط قطار شهری مشهد تعیین شد
شهردار مشهد گفت:براساس مطالعات طرح جامع حمل و نقل شهری میدان شهدای مشهد به عنوان
مركز تلاقی خط قطار شهری این كلان شهر تعیین شد.مهندس سید هاشم بنی هاشمی افزود:برای
عبور سه خط دیگر قطار شهری مشهد از این میدان پیش بینی های لازم برای سازه های آن
انجام شده و به تصویب شورای عالی ترافیك كشور رسیده است.وی اضافه كرد:خطوط دوم، سوم
و چهارم قطار شهری به ترتیب از كوهسنگی، پایانه مسافربری و خواجه ربیع آغاز شده و
در میدان شهدا با هم تلاقی دارند.شهردار مشهد تصریح كرد:به دلیل تلاقی خطوط قطار شهری
در زیرگذر پروژه میدان شهدا، تونل ویژه ای با آخرین سازه های شهرسازی در میدان شهدا
ساخته می شود.
مجتمع های تجاری مشهد؛ سرمایه ای متمركز
بدون نقش آفرینی در تولید
