---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- گفت و گویی به بهانه روز جهانی مبارزه با مواد مخدر؛ ترك اعتیاد
روح مهمتر از جسم
اشاره:
وقتی برای اولین بار آنها را دیدم، فكر نمی كردم همگی زمانی معتاد بوده و به تازگی
موادمخدر را كنار گذاشته اند. دور هم داخل سالن انتظار كلینیك ترك اعتیاد نشسته
بودند و از خاطرات قدیم می گفتند. وارد جمعشان شدم واز حال و روزشان پرسیدم. بهادر كه
حدوداً 27سال داشت، درباره چگونگی آلوده شدن خود به موادمخدر می گفت:حدوداَ 10سال پیش،
هنگامی كه در دبیرستان تحصیل می كردم، به وسوسه برخی همكلاسیها برای اولین بار تریاك
مصرف كردم و این شروعی برای اعتیاد من بود. در طول این مدت، بارها سعی كردم ترك
كنم، اما هربار شدیدتر برگشت می كردم؛ به طوری كه از تریاك به هروئین و این اواخر
هم به كریستال معتاد شده بودم. خوشبختانه خانواده بهادر در طی این مدت او را تنها
نگذاشته و به هیچ وجه حمایتهای معنوی و روحی خود را از وی دریغ نكرده بودند. اما
وضعیت"جهان" كه از بهادر جوانتر به نظر می رسید، متفاوت بود. پدر و بسیاری از اقوامش
معتاد بودند و به قول خودش تنها چیزی كه از كودكی دور و برش به فراوانی یافت می
شده، موادمخدر بوده است. این مسأله باعث شده بود"جهان" از 9سالگی مصرف این مواد را
تجربه كند. اما خوشبختانه الان یك سال و نیم است كه ترك كرده و حتی فكر موادمخدر را هم
به سرش راه نمی دهد. شرایط"منجی" و"حمید" و"مهدی" و"حسین" هم مشابه دو نفر قبلی بود. هركدام به نوعی در دام اعتیاد افتاده بودند و حال، پس از ترك جمعی، تلاش می كردند كه
به كمك مشاوران و پزشكان، از نظر روحی هم خود را از وابستگی به مواد مخدر برهانند. درباره ترك اعتیاد روشهای فراوانی را شنیده و دیده ایم؛ از آگهی های"ترك اعتیاد
تضمینی" در برخی جراید گرفته تا افرادی كه بدون هیچ گونه آموزش و تحصیلاتی خود را در
این زمینه خبره می دانند. به قول دوستی، این روزها هم اعتیاد به موادمخدر و هم ترك آن
منبع درآمد خوبی برای عده ای شده است. اعتیاد برای قاچاقچی ها و توزیع كنندگان
موادمخدر و ترك اعتیاد هم برای برخی افراد سودجو كه در هر شرایطی به دنبال منفعت
شخصی خود هستند.
آنچه درپی می آید، گفتگوی ما با سیدعلی سلامت كارشناس ارشد مددكاری اجتماعی سازمان
بهزیستی است. سلامت و همكارانش از جمله كارشناسانی هستند كه با روشهای علمی و روان
شناسانه، سعی در ریشه كن كردن این معضل بزرگ اجتماعی دارند.
لطفاً در ابتدا توضیح دهید اساساً اعتیاد چیست؟
طبق تعریف سازمان ملل متحد، اعتیاد یك معضل بزرگ است كه ابعاد گوناگونی از قبیل
مسائل اجتماعی، خانوادگی و محیطی را دربر می گیرد و ما به هیچ وجه نمی توانیم اعتیاد
را محدود به یكی از این موارد كنیم، بلكه مجموعه این عوامل فرد را به سمت اعتیاد سوق
می دهند. درمان اعتیاد هم در گرو حل تمامی این معضلات می باشد.
چه اتفاقی درجریان وقوع اعتیاد در بدن فرد مبتلا می افتد؟
اصولاً اعتیاد ناشی از یك واكنش شیمیایی در مغز است. چون بدن هورمونی به نام
اندومورفین ترشح می كند كه این هورمون نقش تسكین دهنده درد را دارد. موادمخدر سبب
افزایش ترشح این هورمون می شوند. این مسأله باعث می شود فرد در شروع مصرف موادمخدر
یك حالت سرخوشی و سبكی را در خود حس كند كه بسیار برایش خوشایند است؛ اما زمانی كه
شخص در بند موادمخدر گرفتار شد، دیگر این حالتها وجود ندارد بلكه او بنده افیون می
شود و برای به دست آوردن آن، به هركاری تن در می دهد. در واقع، دیگر مغز كنترلی بر
اعمال و رفتار فرد معتاد ندارد و او تنها به یك چیز می اندیشد و آن تهیه موادمخدر
است.
عوامل گرایش به اعتیاد در جامعه ما چه هستند؟
همان طور كه گفتم، عوامل مختلف محیطی، روانی و بویژه اجتماعی در این زمینه مؤثرند. بدین معنا كه در بین برخی از افراد جامعه، به دلایل مختلف، نگرش مثبت نسبت به موادمخدر
ایجاد شده است. از كسانی كه به توصیه دیگران به خاطر بیماری یا درد این مواد را
مصرف می كنند، تا شب نشینی ها و پارتی هایی كه متأسفانه امروزه دیده می شوند و مصرف
موادمخدر و توهم زا در بین شركت كنندگان آن یك امر عادی به شمار می آید. در واقع، این
مسائل نقطه شروع اعتیاد و پیامدهای مخرب فردی و اجتماعی آن است.
با تمام این تفاصیل، آیا از اعتیاد گریزی هست؟
صد درصد، اعتیاد كاملاً قابل گریز است. من معتادان بسیاری را می شناسم كه سالهاست ترك
كرده اند و دیگر سراغ موادمخدر نرفته اند. اما برای رسیدن به این هدف، فرد معتاد
باید راهكارهای صحیح ترك اعتیاد را پیدا كند. توجه به این نكته ضروری است كه معتاد
یك بیمار است و بنابراین"تضمین" در ترك اعتیاد معنایی ندارد. چون هیچ گاه نمی توان
به زور معتادی را ترك داد؛ بلكه باید ابتدا در مورد موادمخدر و عوارض مصرف آن در فرد
شناخت ایجاد كرد كه بطور طبیعی به دنبال این شناخت، انگیزه ترك مواد ایجاد می شود. البته، باید دانست كه حتی در بهترین شرایط درمان روانی و جسمی، تنها 25درصد امكان
بهبود صد درصد معتاد و ترك همیشگی وجود دارد.
می گویند ترك برخی مواد غیر ممكن است. نظر شما چیست؟
من به هیچ وجه به این گفته معتقد نیستم. شخصاً معتادانی را مشاهده كرده ام كه مدتها
موادمخدر را در مقادیر زیاد مصرف می نمودند؛ اما تنها با یك دوره كوتاه چند روزه
درمان دارویی ، به طور كلی اعتیاد را كنار گذاشته اند. در واقع، هرچه فرد معتاد
راههای مقابله با اعتیاد را بهتر یاد بگیرد و در جلسات مشاوره گروهی و انفرادی كه در
این باره تشكیل می شوند بیشتر شركت كند، راحت تر قادر به كنار گذاشتن افیون خواهد
بود. چون اعتیاد یك فرایند تدریجی است و یك شبه ایجاد نشده است؛ بنابراین برای ترك
آن هم باید مراحل متعددی از قبیل توانمندسازی و بویژه مسؤولیت پذیری فرد در قبال خود
و جامعه، طی شود؛ بدین معنا كه فرد معتاد قبول كند عامل مشكل ایجاد شده كسی جز خودش
نیست و با این پذیرش، گامهای بعدی را در راه ترك اعتیاد بردارد.
چه راههایی برای ترك اعتیاد وجود دارد؟
كلاً ترك اعتیاد شامل دو بخش است؛ بخش اول سم زدایی یا همان ترك اعتیاد جسمی است كه به
روشهای مختلفی از قبیل درمان دارویی با كلونیدین و متادون و نیز روش سم زدایی فوق
سریع اجرا می شود. باید توجه داشت كه در این روشها، تنها سم زدایی جسمی صورت می
گیرد كه 3درصد كل فرایند ترك اعتیاد را شامل می شود. بخش اصلی این فرایند، روشهای
روان درمانی است. اولین قدم در این راه، تقویت اعتماد به نفس بیمار است و سپس باید
مشكلات شخصیتی و آسیب پذیریهای فرد را تشخیص داد و از طریق گروه درمانی و تقویت
شناخت فرد، وی را دوباره به جامعه بازگرداند. البته، برخی روشهای غلط نیز وجود
دارند كه معروف به روشهای"زیرزمینی" هستند كه از سوی افراد سودجو و ناآگاه انجام می
شوند و با عناوینی چون ترك اعتیاد تضمینی، مخاطب را فریب می دهند؛ از ترك اعتیاد با
دارویهای گیاهی گرفته تا تجویز برخی داروها مانند قرص اكستازی. باید توجه داشت كه
ترك اعتیاد تضمینی هیچ اعتباری ندارد و حتی مشكل بیمار را حاد تر می كند.
از اكستازی نام بردید؛ موادمخدری مانند كریستال و یا اكستازی چه فرقی با سایر
موادمخدر دارند؟
كلاً موادمخدر به دو گروه طبیعی و صنعتی(شیمیایی) تقسیم می شوند. از گروه اول می توان
تریاك وشیره و از گروه دوم مورفین، هروئین و كریستال را نام برد. كریستال، خالص
ترین جزء هروئین است كه دارای اثرات مخرب بسیار شدید بویژه بر روی مغز می باشد و
قدرت آن چند برابر تریاك بوده و به همان نسبت وابستگی به آن نیز شدیدتر است. فرد
معتاد به كریستال، دارای آستانه تحمل پایینی است و بسیار پرخاشگر و بی قرار است. اكستازی هم كه این روزها در بسیاری از پارتی ها و شب نشینی های نامشروع دیده می
شود، سابقاً یك داروی ضد افسردگی بوده كه جزو روانگردانهای بسیار قوی است. به همین
دلیل، سالهاست تولید آن متوقف شده است؛ اما متأسفانه مدتی است این دارو در كشورهای
آسیای شرقی به صورت قاچاق تولید و به سراسر جهان عرضه می شود. ویژگی مهم و زیانبار
آن نیز توهم زا بودنش می باشد. از طرف دیگر، این ماده نیز وابستگی بسیار شدید در
فرد ایجاد می كند و باید فرد برای ترك حتماً تحت درمان روان شناس بالینی یا روان پزشك
قرار گیرد.
مؤسسات ترك اعتیاد تا چه حد قابل اعتمادند؟
مراكزی كه در آنها مددكار، روان شناس و روان پزشك با هم كار كنند و بیمار را از
ابعاد مختلف ارزیابی كرده و تحت درمان قراردهند، قابل اعتمادتر هستند به همین دلیل،
وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی تنها به مؤسساتی مجوز كار می دهند كه حتماً شرایط فوق را
داشته باشند.
در مسیر ترك اعتیاد چه حمایتهایی لازم است؟
این حمایتها شامل دو مرحله قبل و بعد از درمان هستند. چون برخی افراد اصلاً انگیزه
شروع درمان را ندارند، كه این مسأله باید از طریق راهكارهای ویژه ای با كمك درمانگر
و خانواده بیماران حل شده و فرد معتاد آماده شروع درمان شود. بعد از درمان هم فرد
باید مقاوم بوده و قبول كند كه این وظیفه او بوده كه ترك كرده است. البته، خانواده
نیز نباید در این مرحله او را تنها بگذارد.
به عنوان سؤال پایانی، روشهای پیشگیری از اعتیاد شامل چه مواردی هستند؟
پیشگیری بسیار مهمتر است و باید از دوران تحصیل و حتی مهدكودكها شروع شود تا در بین
افراد جامعه، احساس خطر نسبت به نفوذ مواد افیونی ایجاد شود. در واقع، باید یك
فرهنگ برای مبارزه با موادمخدر در بین مردم شكل بگیرد. از طرف دیگر، اوقات فراغت
نوجوانان و جوانان باید به شكل صحیح پر شود و در زمینه دوست یابی هم به آنها
آموزشهای لازم ارائه گردد. توانمندسازی جوانان نیز نكته مهمی است كه نباید از آن غفلت
كرد، چون امروزه بسیاری از كودكان و نوجوانان در برخورد با معضلات اجتماعی توانایی
لازم را ندارند. والدین نیز به عنوان الگوی مناسب، نقش مهمی را در هدایت فرزندان
ایفا می كنند؛ ضمن اینكه نباید از نقش رسانه های گروهی هم غافل شد. در هر صورت،
همكاری تمام این عوامل موجب جلوگیری از گرایش افراد بخصوص جوانان به سمت مواد مخدر
می شود وگرنه در بهترین شرایط امنیتی، تنها به میزان 10درصد می توان جلو مصرف مواد
مخدر را گرفت.
نویسنده:مهدیار سعیدیان
اعتیاد عبارت است از به وجود آمدن وابستگی روحی و جسمی نسبت به تجربه ای خاص كه حضور
رفتارهای وسواس گونه از خواص آن است. احساس نیاز به تكرار این رفتار همان چیزی است
كه در اصطلاح عامه به آن اعتیاد گفته می شود. مواد مختلفی می توانند اعتیادزا باشند
كه شاید مشهورترین آنها نیكوتین موجود در سیگار است. نیكوتین نیز مانند بسیاری دیگر
از عوامل اعتیادزا این خصوصیت خود را با تأثیر برگیرنده های سیستم عصبی مركزی ایجاد
می كند، اما برخی از این مواد علاوه بر آثار اعتیادزای خود به علت تخریب سیستم عصبی و
دیگر اندام های بدن نیز ایجاد می شوند. در ادامه سعی شده تا مختصراً به برخی از این
مواد كه بسیاری از آنها نخستین بار به عنوان دارو به بازار عرضه شدند، اشاره شود.
"آمفتامین ها"
آمفتامین ها كه امروزه نیز مصارف دارویی دارند، برای درمان بیماری هایی همچون
افسردگی، اختلالات پرتحركی و كم توجهی كودكان و حمله های خواب استفاده می شوند. این
داروها اثر خود را با ایجاد سرخوشی و افزایش تحریكات مغز ایجاد می كنند. متأسفانه
اخیراً این محرك مغزی كه به شكل پودر سفیدرنگ و یا متمایل به قهوه ای در بازار سیاه
نیز یافت می شود، برای بهبود كارایی از سوی دانش آموزان، دانشجویان و رانندگان مورد
سوء استفاده قرار می گیرد. داروهای مخدر جدید ICE و SPEED نیز كه كاملاً غیر قانونی
هستند و اثرات مخرب آنها بر مغز اثبات شده نیز از این دسته اند. روشهای مختلفی برای مصرف آمفتامین ها مورد سوء استفاده قرار می گیرند؛ به عنوان مثال
مصرف خوراكی، انفیه كردن یا استنشاق دود حاصل از آنها. اما روش تزریقی بیش از سایر
موارد وابستگی ایجاد می كند. آثار مصرف آمفتامین ها به سرعت آغاز شده و به مدت یك تا دو روز بدن را درگیر
می كند.
عوارض اولیه مصرف این داروها افزایش ضربان و فشار خون، خشكی دهان، تعریق، افزایش
انرژی، كاهش اشتها، تهوع و استفراغ و بی خوابی می باشد. از لحاظ روحی این دسته از
داروها باعث احساس سرخوشی، احساس قدرت، نوسانات خلقی، برآشفتگی و تحریك پذیری
می شود. با مصرف مداوم آمفتامین ها اثرشان كاهش یافته و به علت وابستگی به وجود
آمده، فرد مجبور به مصرف بیشتر آنها شده و در نتیجه در معرض عوارض شدیدتری قرار
می گیرد. در صورت عدم دسترسی به دارو علایمی چون تحریك پذیری، گرسنگی شدید، اختلال خواب
و افسردگی حاد بروز خواهد كرد. مصرف طولانی و مقادیر بالای این محركها باعث به وجود
آمدن حالات جنون و اسكیزوفرنی می شود. در صورت مسمومیت با آن نیز خونریزی های مغزی
ثانویه به افزایش شدید فشار خون، شوك ناشی از افت شدید فشار خون، افزایش شدید درجه
حرارت بدن، بی نظمی ضربان قلب، اختلال هوشیاری، تشنج، اغما و مرگ مورد انتظار است. بیمارانی كه علایم جنون را نشان می دهند باید بلافاصله به روانپزشك معرفی شوند. در
صورت بروز علایم افسردگی حاد، بیمار باید كاملاً زیر نظر قرار گیرد تا از خودكشی،
پیشگیری شود. هنگام ترك علایم اضطراب، اختلال خواب و افسردگی به مدت چهار روز در اوج
خود دیده می شوند، ولی خوشبختانه بعد از یك هفته فروكش خواهند كرد. معمولاً پادزهری
برای ترك نیاز نیست. اما در طول دوره ترك، مصرف زیاد آب و مصرف كافی غذا در كنار
ورزش های آرامش بخش و هوای آزاد توصیه می شود.
"مخدرهای افیونی"
این دسته از داروهای اعتیادزا به طور مستقیم یا غیرمستقیم از شیره گیاه خشخاش به
دست می آید. در كشور ما شایعترین مواد مخدر غیر قانونی، مخدرهای افیونی هستند. تریاك
شیره خشك شده خشخاش است كه خود به عنوان پیش ساز گروه وسیعی از اعتیادزاها از قبیل
شیره، مرفین، كدئین، دیفن اكسیلات و هروئین می باشد. این داروها به صورت تدخین،
خوراكی و یا تزریقی قابل استفاده بوده و بر اندام های مختلف بدن اثر می گذارند. احساس گرما و گرگرفتگی، تنگ شدن مردمك چشمها، گیجی و رخوت، تهوع و استفراغ، تضعیف
تنفس، اغما و یبوست شدید از عوارض این داروها به شمار می آیند. اختلال رفتاری، تحمل
نداشتن، احساس خوشی و لذتی كه بلافاصله به افسردگی و كج خلقی تبدیل می شود، از عوارض
روانی این گروه است. كندی حركتی، بی قراری، اختلال در حافظه و تمركز و سوء قضاوت نیز
از دیگر عوارض افیون هاست كه اثر مستقیم خود را بر زندگی اجتماعی فرد معتاد
می گذارد.
در مصرف طولانی مدت این داروها رنگ پوست تیره تر شده و میل و توانایی جنسی در مردان
كاهش می یابد، در خانم ها نیز نظم قاعدگی بر هم می خورد. بی توجهی به وضعیت بهداشت و
سلامت نیز كه در پی مصرف این داروها به وجود می آید، بیش از پیش كیفیت زندگی فرد
معتاد را به خطر می اندازد. این افراد كاهش وزن پیدا كرده و در معرض عفونت های
وحشتناكی همچون ایدز، هپاتیت و آبسه های مختلف قرار می گیرند.
در طول دوره ترك بسته به نوع ماده مصرفی علایم از شش تا هشت ساعت بعد برای هروئین و
به طور متوسط از یك تا سه روز بعد آغاز شده و هشت تا ده روز در اوج خود باقی
می ماند. در این مدت فرد خلقی ناخوش داشته، از تهوع، استفراغ و اسهال شدید رنج
می برد. دردهای عضلانی، آبریزش بینی، اشك ریزش، عطسه، سكسكه های شدید و دردناك،
خمیازه های مكرر، احساس سرما و لرز، بی خوابی و تب از دیگر مسایلی اند كه بیمار در
حال ترك را آزار می دهند. ترك این مواد باید زیر نظر پزشك و نظارت حرفه ای انجام شود. در طول دوره، نیاز به
مشاوره های درمانی، جمعیت های خودیار و جوامع درمان مدار نیز نیاز خواهد بود. در صورت مسمومیت با مواد افیونی باید به سیستم تنفسی توجه ویژه ای شود، زیرا این
مواد با اثر بر مركز تنفس در مغز باعث سركوب تنفس می شوند. از این رو هنگام مواجه
با چنین صحنه ای ابتدا از بازبودن راههای هوایی اطمینان حاصل كرده و فرد را به پهلو
قرار دهید و سپس سریعاً با اورژانس تماس بگیرید.
"اكستازی"
این دارو كه به نام های "اكس"، "ای" و "اكس تی سی" نیز شناخته می شود جزو گروه
آمفتامین ها به شمار می آید. اكستازی نخستین بار برای درمان افسردگی معرفی شد، اما
چندی نگذشت كه آثار شدید مخرب آن بر سلول های عصبی مغز به اثبات رسید. از آن زمان
این داروی نشاط آور خوراكی وارد بازار مواد مخدر شده است. ظاهر این دارو به مقدار
زیادی با میزان خلوص آن مرتبط است و ممكن است قهوه ای، سبز، صورتی و یا شفاف باشد. اثرات نابودگر این دارو غیرقابل برگشت بوده و در حال حاضر هیچ مصرف درمانی برای آن
وجود ندارد. اثرات دارو 60-30 دقیقه پس از مصرف آغاز شده و در عرض 4-2 ساعت به
حداكثر می رسد و ساعتها در اوج باقی می ماند. آثار دارو به میزان مصرف شده، خلق و
خوی مصرف كننده هنگام استفاده و شرایط مصرف بستگی دارد. به علت خاصیت شدیداً
توهم زای دارو، رانندگی پس از دارو باعث تصادفات دلخراشی می شود. مصرف اكستازی باعث افزایش فشارخون، اضطراب، افسردگی، تحریك پذیری، اختلال حافظه،
احساس صمیمیت، هول شدن، بی خوابی و جنون می شود و در صورت مصرف طولانی، فرد دچار
حمله های خطرناك توهم می شود. عوارض زیادی از جمله مشكلات كبدی، قلبی، آسم، دیابت، صرع و مشكلات هیجانی به دنبال
مصرف اكستازی گزارش شده اند. آسیب وارده به كلیه می تواند باعث مرگ شود. این دارو از لحاظ جسمانی، اعتیادزا نیست، ولی باعث وابستگی روانی می شود. به مرور
زمان اثر دارو كم شده و به مصرف مقادیر بیشتر نیاز دارد. گاهی با مصرف این دارو و
افزایش دمای بدن، فرد علاقه پیدا می كند كه به فعالیت های شدید و پرتحرك مشغول شود كه
به آن حمله "Rave" می گویند. در این حالت باید فرد را به مصرف یك لیوان آب در هر
ساعت تشویق نموده و پس از پایان فعالیت به او مجال استراحت داده شود تا دمای بدن به
حالت عادی باز گردد. پس از برطرف شدن علایم، فرد باید به سرویس روانپزشكی ارجاع شود
تا تحت نظارت حرفه ای قرار گیرد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- به تنهایی ممكن نیست
تقریباً تمام افراد معتاد در آغاز فكر می كنند كه می توانند به تنهایی اعتیاد خویش را
ترك كنند. حتی بسیاری از این افراد سعی می كنند بدون كمك متخصصین چنین كاری را
انجام دهند. اما در اكثر موارد این تلاشها نتیجه ای جز دوره های كوتاه مدت ترك و به
دنبال آن بازگشت به سوی اعتیاد با شدت و وابستگی بیشتر ندارند. تحقیقات نشان داده است
كه مصرف طولانی مدت مواد مخدر، تغییرات قابل توجهی در عملكرد مغز بر جای می گذارد. این تغییرات حتی سالها پس از ترك نیز به قوت خود باقی اند و می توانند زمینه ساز
اختلالات خلق و خوی شوند. مهمترین این اختلالات احساس روانی جبر است كه در ذهن فرد مبتلا
ایجاد می شود. در این حالت فرد با وجود آنكه از عوارض و عواقبت مصرف مواد مخدر آگاهی
كامل دارد، از سوی یك نیروی قدرتمند داخلی به سمت مصرف مواد سوق داده می شود. این
احساس را نباید ساخته ذهن فرد مبتلا تلقی كرد، بلكه این نیرو حقیقتاً وجود دارد و
ناشی از آسیب مواد مخدر به بافت مغز است.
درك این حقیقت كه احساس جبر بخش مهمی از بیماری اعتیاد است توجیه كننده بسیاری از
تلاشهای نافرجام ترك خواهد بود. در نتیجه اعتیاد نیز مانند هر بیماری دیگر نیازمند
درمان است.
فشارهای روحی از جانب كار یا محیط خانواده، برخورد با افرادی كه در زمان اعتیاد همراه
فرد بوده اند و یا حتی حضور مجدد در محلها و تماس مجدد با داروهای اعتیادزا از جمله
مواردی اند كه ممكن است فرد مبتلا را به سمت مصرف دوباره مواد منحرف كنند. همه این
مسایل با یادآوری خاطرات و از طریق ارتباط متقابل با عوامل بیولوژیك بوجود آمده در
مغز فرد مبتلا، بر رفتار او اثر می گذارند و ترك را دشوارتر می كنند. اما خبر خوش این
است كه حتی گرفتارترین معتادان نیز می توانند به ترك دایم امید داشته باشند. تحقیقات
نشان داده اند این افراد نیز با استفاده از روشهای درمانی و حضور و مشاركت فعال در
مراحل مختلف ترك فیزیكی و روانی می توانند اعتیاد خود را ترك كنند.
درمان روشهای مختلفی دارد كه هر كدام دوره مشخصی دارند. اما باید توجه داشت كه با
توجه به مزمن بودن بیماری اعتیاد، درمان آن نیز اكثراً نیازمند دوره های طولانی مدت
درمان است. حتی در برخی موارد بیش از یك دوره درمان نیاز است و انواع و اقسام روشها
باید آزموده شوند. حتی در طول مدت ترك ممكن است به داروهای ضد افسردگی، تثبیت كننده
خلق و آرامبخش نیاز باشد تا با عوارضی چون اضطراب و افسردگی مبارزه شود.
مسلم است كه هر فرد معتاد برای رهایی از درد خویش نیازمند كمكهای پزشك و پشتوانه
روحی است، اما آنچه زمینه ساز موفقیت تمام این روشهاست خواست درونی فرد مبتلا به ترك
است كه هیچ كس دیگر نمی تواند آن را بوجود آورد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- پنهان من ؛اما ما می توانیم
"خداوندا. به من آرامشی عطا فرما تا بپذیرم آنچه را كه نمی توانم تغییر دهم، شهامتی
تا تغییر دهم آنچه را كه می توانم، و دانشی كه تفاوت میان این دو را تشخیص دهم." این
جملات جبران خلیل جبران هر بار آغازگر جلسات 60 تا 90 دقیقه ای است كه در طول سالها
بسیاری را از بند اعتیاد گریزانده است. "معتادان بدون نام" یازده سال قبل برای حمایت از معتادانی كه در جستجوی راه نجات
بودند وارد كشورمان شد و شاهد استقبال شدید مبتلایان به اعتیاد بود. به طوری كه هنوز
هم تعداد جلسات موجود پاسخگوی تقاضای جامعه نیست. هدف NA كمك به معتادان از طریق درد مشترك و راه حل مشترك است. چیزی كه در ارتباط
مرسوم با پزشك و روان شناس حاصل نمی شود. در اینجا همه درد اعتیاد را تجربه كرده اند و
از آن گریخته اند، چه برای یك روز و چه برای 15 سال. كار NA سم زدایی فیزیكی برای
ترك اعتیاد نیست، بلكه قصد دارد تا به فرد كمك كند كه وابستگی روانی را مهار كند.
در NA هدف، ایجاد تغییرات اساسی در روح و روان شركت كنندگان است. اعتیاد بیش از
آنكه جسم فرد را به سموم خود وابسته كند، وی را از لحاظ روحی و شخصیتی تضعیف می كند. یك شخصیت ضعیف هم هرگز نمی تواند در مقابل اعتیاد جسمی خود ایستادگی كند.
در جلسات NA مبتلایان بدون آنكه از اسم و رسم یكدیگر باخبر شوند، تجربیات خود را با
یكدیگر در میان می گذارند و می كوشند تا دوازده گام مشخص را برای تقویت روحی خویش
بپیمایند. در این مسیر فرد باید خود را بشناسد، خدا را بشناسد و حتی در قبال
اشتباهاتش جبران خسارت كند تا پس از چندین و چند سال مبارزه مداوم با هوسهای خویش
دوباره به عنوان فردی سالم به جامعه باز گردد. در این سیستم تنها كسانی كه یك گام
را پشت سر گذاشته باشند، می توانند به تازه واردها كمك كنند. و این درد مشترك است كه
می تواند زمینه ساز یك راه حل مشترك شود. توفیق هر فرد در این سیستم كاملاً به خود او
بستگی دارد. هر فردی با هر سابقه ای و هر راهی كه برای ترك انتخاب كرده است
می تواند از كمك همدردان استفاده كند تا نجات پیدا كند. حال این به خود فرد بستگی
دارد كه تا چه حد آماده باشد و تا چه میزان پیشنهادها و توصیه های جمع را بپذیرد. ایجاد پشتوانه روحی قوی برای فرد در حال ترك از نكات مهمی است كه معمولاًَ توجه زیادی
به آن نمی شود و همین بی توجهی است كه زمینه بسیاری از موارد بازگشت به اعتیاد را
فراهم می كند. جلسات حمایتی "معتادان بدون نام" یك راه برای پر كردن این خلأ است، اما
مطمئناً تنها راه نیست. مهم آن است كه فرد مبتلا تغییر را در خود جستجو كند و از
فرافكنی مشكلاتش به خانواده و جامعه و مسؤولان بپرهیزد. باید به او اطمینان داده شود
كه اگر تغییر را از خود آغاز كند، سایر تغییرات نیز در دنیای پیرامونش به تدریج
ایجاد خواهند شد. اعتیاد درد ناگواری است و ترك آن تجربه ای طولانی و دشوار. هر فردی كه به دنبال گریز
از این درد است باید بداند كه تنها نیست و به كمك دیگران، راه بسیار كوتاه تر و
هموارتر خواهد شد. هرگز از یاد نبریم كه:"من نمی توانم، اما ما می توانیم".
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ویروس ضد سرطان
به طور معمول از ویروسها به عنوان عامل بروز سرطان یاد می شود، اما این بار
دانشمندان معتقدند كه ویروس " AAV-2 " نه تنها باعث سرطان نمی شود بلكه از آن
پیشگیری می كند. این ویروس كه در بدن 80 درصد از مردم وجود دارد، علامت خاصی را در
میزبان ایجاد نمی كند. به گفته محققان در حالی كه ویروس " AAV-2 " بسیاری از سلولهای
سرطانی را شناسایی و نابود می كند، اما به میزبان هیچ آسیبی نمی رساند. این حقیقت
باعث شده كه به این ویروس به عنوان یك داروی بالقوه سرطان نگاه شود.
Reuters
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- اسویا و نازایی
"جنستین" و "ایزوفلاون" های موجود در سویا اخیراً بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. استفاده از این مواد به عنوان جایگزینهای گیاهی هورمونهای زنانه و توانایی شان در
مهار سرطان سینه و پروستات نام آنها را بر سر زبانها انداخته است، اما مقاله ای كه در
كنفرانس سالانه تولید مثل اروپا ارایه شد "جنستین" سویا را عامل نازایی مردان معرفی
كرده است. این خاصیت جنستین زمانی تشدید می شود كه در كنار سایر مواد خطرزا مثل
"نونین فنول" (كه در رنگ حشره كشها و مواد شوینده وجود دارد) قرار بگیرد. با این
وجود سالهاست كه جوامع شرقی بدون عارضه خاصی از رژیمهای پرسویا استفاده می كنند.
Foodnavigator
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- از مغز خود مراقبت كنید!
به تازگی بیان شد كه نحوه زندگی انسان تعیین كننده خطر ابتلای او به آلزایمر یا همان
بیماری زوال عقل است. وجود یك زندگی اجتماعی سالم، رژیم غذایی متعادل و ورزش مداوم
از عواملی اند كه این خطر را كاهش می دهند. تأیید این نظر در سالهای اخیر باعث شده
تا پژوهشگران بیش از پیش به فكر پیشگیری از این بیماری پرهزینه باشند. در این میان وجود روابط قوی اجتماعی در كهنسالی و مصرف فراوان میوه و سبزی از جمله
عواملی اند كه به طور خاص مورد تأكید قرار گرفته اند. افرادی كه به طور منظم ورزش
می كنند، نیز كمتر به آلزایمر دچار می شوند.
Healthday
دانشمندان موفق شده اند تا با انجام آزمایشهای ژنتیك، زنانی را كه دیرتر توانایی
حاملگی خود را از دست می دهند، شناسایی كنند. آنها در این راستا حدود 50 ژن را
شناسایی كرده اند كه همگی در مقاومت علیه آسیب DNA و جلوگیری از مرگ سلول نقش دارند. دانشمندان این دو عامل را در پیری تخمدان مهم می دانند. هدف نهایی محققان تنظیم یك
آزمایشگاه برای ارزیابی قدرت زایشی زنان است. از دیگر آزمایشهای پیشنهاد شده برای
این مسأله آزمونهای هورمونی هستند كه مشخص می كنند چند تخمك نابالغ در تخمدان وجود
دارد.
Newsday
با افزایش شیوع ابتلا به چاقی و بیش از پیش مشخص شدن عوارض ناشی از آن بر جامعه،
راههای مختلفی برای حل این معضل پیشنهاد شده است. در این میان شركت های دارویی اخیراً به دنبال دارویی هستند كه در رفع این مشكل
مؤثرند. از بین داروهای مطالعه شده، داروی "KB2115" اخیراً وارد مرحله آزمونهای
انسانی شده است. این دارو با اثر بر گیرنده های هورمون تیروئید سوخت و ساز بدن را
افزایش می دهد، این كار مصرف انرژی را بالا برده و فرد لاغر می شود. هنوز تا عرضه شدن
این دارو به بازار راه درازی در پیش است و داروهای مشابهی نیز پیش از این مورد تأیید
قرار نگرفته اند.
Reuters
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- "رادون"، دومین عامل سرطان ریه
به گفته سازمان بهداشت جهانی، شیوع سرطان ریه تا حد زیادی به غلظت گاز "رادون" موجود
در هوا بستگی دارد. رادون یك گاز رادیواكتیو طبیعی است كه از خاك به هوا می رود بو
و میزان آن به مقدار اورانیوم موجود در خاك وابسته است. سازمان بهداشت جهانی در
گزارش خود رادون را بعد از سیگار مهمترین عامل سرطان خوانده است.به اعتقاد این
سازمان رادون عامل 6تا15درصد از موارد سرطان ریه است. به اعتقاد محققان افرادی كه در
مناطق سردسیر زندگی می كنند بیشتر در معرض خطرات این گاز قرار دارند.
بهترین راه جلوگیری از عوارض سوء رادون تهویه اتاق ذكر شده است. بدین معنا كه هوا
همیشه جریان داشته باشد؛ زیرا هوای بیرون آن را رقیق می كند.
به گزارش WHO بیشترین آسیب ناشی از رادون در ایالات متحده، اروپا و ژاپن دیده می شود. اما چین، پاكستان و شمال افغانستان نیز از مناطق پر خطر به شمار می آیند. مهمترین راه
ورود رادون به خانه ها، زیرزمین ذكر شده است؛ زیرا علاوه بر احاطه شدن توسط خاك،
تهویه خوبی نیز ندارد. Voanews
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- دیگر از جرم گیری نترسید
مشكل موجود در رابطه با جرم گیری دندان حساسیتی است كه تا چند روز فرد را آزار
می دهد. این حساسیت ناشی از سرباز كردن حفره های ریز موجود در دندان پس از جرم گیری
است. از این رو محققان با معرفی محلولی كه حاوی كلسیم و فسفات است قصد دارند تا به هر
چه سریعتر پرشدن این حفره ها كمك كنند. این محلول جدید سفید كننده دندان علاوه بر
سفیدكردن دندانها به مانند محلولهای قبلی، عوارض حساسیت زایی آنها تا 50 درصد كاهش
یافته است.
گفت و گویی به بهانه روز جهانی مبارزه با مواد مخدر؛ ترك اعتیاد
روح مهمتر از جسم
