---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- نگاهي به رواج يك پديده ناپسند ؛ ازدواج يا جشني براي تجملات ؟
٭ مريم زنگنه چند سال پيش، زماني كه آنقدر جوان بودم كه هنوز نمي دانستم كمي آن طرفتر از دانشگاهمان چه مغازه هايي وجود دارد و طولاني ترين مسيري را كه به تنهايي طي مي كردم مسافت خانه و دانشگاه بود، يك روز توسط يكي از همكلاسي هايمان براي ديدن آلبوم عكس مراسم ازدواجش به منزل آنها رفتم.
فضاي خانه به گونه اي بود كه تقريباً براي من تعجب آور بود. من كه به قشري متوسط تعلق داشتم نمي توانستم تصور كنم كه در اين شهر خانه هايي به بزرگي اين خانه و طراحي داخلي به سبكي خاص وجود داشته باشد. به خصوص رنگ صورتي كمرنگي كه به تمام فضاي خانه حاكم بود برايم تعجب آور بود. بگذريم... در آلبوم عكسهاي رسيده از آن سالها، چيزي به نام دوربين ديجيتال وجود نداشت. آلبومي بسيار بزرگ با عكسهايي به قطع "A4" و من تقريباً عكسها را در كمال ناباوري تماشا مي كردم. واقعاً سفره اي به آن شكل تا آن روز نديده بودم. آن زمان اصلاً نمي دانستم آيينه شمعدان نقره هم وجود دارد تا چه برسد به اينكه ظروف سفره عقد هم نقره باشد. نمي دانستم انگشتري با نگين برليان چقدر قيمت دارد و روي يك حلقه چند نگين الماس مي شود كاشت؟ هنوز كه هنوز است حجم جواهراتشان را كه اتفاقاً همه را از گردن و دستهايش آويزان كرده بودند فراموش نمي كنم. نوع لباس عروس و داماد، تزيين اتاق عقد و حتي ماشين عروسي، همه و همه براي من كه در يك فضاي كاملاً متوسط زندگي كرده بودم جالب، ديدني و تقريباً دور از ذهن بود. آن سالها قيمت فيلمبرداري و عكاسي از مراسم عقد تقريباً به اندازه دو برابر حقوق يك سال من بود.آن زمان وقتي دوستم تعجب مرا ديد گفت: عروسي دختر عمويم خيلي با كلاس تر از من برگزار شد. البته در آن سالها ديدن چنين تجملاتي براي يك دختر جوان هيجان انگيز و جالب بود. اما بعد از آن ديگر هرگز سفره ها و تجملاتي به مراتب بيشتر از آن نه توجهم را جلب كرد و نه برايم جالب بود. تا اينكه اين سوژه به من محول شد و يك بار ديگر حال و هواي چند سال قبل را در ذهنم تداعي كرد. انگار تاريخ تكرار شد. ٭٭٭ تجملات پايان ناپذير اولين جايي كه به ذهنم مي رسد تا بتوانم يك بار ديگر لباس عروس و خنچه عقد و آيينه شمعدان ببينم خيابان وليعصر، تقاطع جمهوري است. نمي خواهم به خيابانهاي ميرداماد ، پاسداران و فرشته بروم. مي توانم قيمتها را در مقايسه با قيمتهاي اين خيابان، حدس بزنم. جالب است.بعضي چيزها را قيمت مي گيرم. مجبورم به عنوان مشتري وارد فروشگاهها شوم. جمع نمي زنم چون با يك حساب سر انگشتي نمي توانم هزينه ها را محاسبه كنم اما شايد شما بتوانيد حدس بزنيد. اولين مغازه اي كه مي روم سفره عقد است. آلبومي از عكسها را پيش روي من مي گذارد. ميز آيينه اي هالوژن و آبشار با ظروف نقره اي رنگ 170 هزار تومان البته فقط چيدن سفره و نه بيشتر. خانم مغازه دار مي گويد: از حداقل 45 هزار تومان به بالا قيمت اجاره سفره عقد است. او ادامه مي دهد كه البته تزيين اتاق عقد، قيمت متفاوتي دارد و بستگي به ميزان گلي كه بخواهيد در اتاق كار كنيد قيمتها متفاوت است. البته قيمت گل جدا محاسبه مي شود و دستمزد هم جداگانه است. خانم فروشنده با اصرار مي خواهد از من تاريخ برگزاري مراسم را بپرسد، براي اينكه مي خواهد بداند براي چه روزي بايد سرويس موردنظر مرا آماده كند! كارت تلفن مغازه اش را مي گيرم و از آنجا خارج مي شوم و تأكيد مي كنم كه حتماً تلفن مي زنم.چندين و چند فروشگاه لباس عروس و تاج و... آنجا وجود دارد. تقريباً به همه آنها سرك مي كشم. اولين لباسي كه دلم مي خواهد قيمتش را بدانم، لباس ساده اي است كه هيچ چيزي به آن آويزان نيست. اجاره يك شب آن 90 هزار تومان است و براي خريد 150 هزار تومان، قيمت اجاره و خريد سايز لباسها در همين حدود است. به فروشگاه ديگري سر مي زنم، قيمت لباسي را مي پرسم. خانمي كه آنجاست حتي از پشت ميزش بلند نمي شود. از دور مي گويد: اگر مايل باشيد لباس عروس اجاره اي كه خواهيد پوشيد به سايز شما دوخته شود، اجاره يك شب آن 200 هزار تومان است، اما اگر تن پوش اول نخواهيد(لباس اجاره اي كه قبلاً استفاده شده) 180 هزار تومان اجاره آن است. او تأكيد مي كند كه قيمت بالاي لباس به دليل ابريشم خالص بودن است. ساير لباسها نيز به همين منوال است. البته اين قيمتها فقط براي لباس است و تاج سر و تور روي آن را جداگانه بايد اجاره كني و يا بخري. قيمت اجاره تاجها هم از 25 هزار تومان شروع مي شود. تا اينجا دو قلم جنس مورد نياز يك عروسي را قيمت گرفته ام. البته تأكيد مي كنم اين قيمتها مربوط به محدوده مركز شهر تهران است. شماره هايي از دوستانم در اختيارم قرار مي گيرد. چند شماره تلفن مربوط به اجاره سفره عقد و لباس عروس در شمال شهر است. خانمي كه تلفن را جواب مي دهد، بسيار مؤدب است. او چندان مايل نيست تلفني اطلاعات بدهد و بيشتر مي خواهد كه او را ببينم، او هم اجاره سفره عقد را از 150 هزار تومان به بالا اعلام مي كند و چنين مي گويد بستگي دارد شما چه لباسي را اجاره كنيد. از 200 هزار تومان شروع مي شود تا حداكثر حدود 700 هزار تومان. وقتي قيمت لباس را مي پرسم باز هم تأكيد مي كند حتماً بايد ببينيد. قيمت لباس از 300 هزار تومان تابالاي يك ميليون تومان است. سراغ آيينه و شمعدان هم مي روم. از ساده ترينها شروع مي كنم از حدود 250 هزار تومان شروع مي شود كه البته باز هم بستگي دارد كه چه جور شمعدان، ميز و متعلقات ديگري را بخواهي. البته آيينه شمعدان نقره اي كه اين روزها مد روز است از 700 هزار تومان شروع مي شود تا... اما يكي از خريدارهايي كه در يكي از اين فروشگاهها در حال قيمت گرفتن است با افسردگي تمام شرح ماجراي عروسي اش را براي فروشنده با حوصله تعريف مي كند. او مي گويد: هزينه هاي زيادي در پيش دارم و هر چه سعي مي كنم برخي از آنها را حذف كنم، نمي شود. او از دسته گل كوچك دست عروس كه 25 هزار تومان آن هم براي شب نامزدي خريده است مي گويد و مي افزايد: تزيين ماشين عروس بدون احتساب قيمت گلها، از حداقل 30 هزار تومان شروع مي شود تا قيمت هاي بالاتر كه با قيمت گلها به بالاي 150 هزار تومان مي رسد. اما تمام خريدها كه فقط به وسايل سفره عقد و لباس عروسي و دسته گل ختم نمي شود، خريد وسايل عقد شامل لوازم آرايش، كفش، لباس و... هم براي عروس و هم براي داماد آن هم با مارك جديد خارجي و قيمتهاي آنچناني نيز يكي ديگر از هزينه هاي سنگين مراسم ازدواج است. يكي از آقايان همكار در روزنامه وقتي سوژه گزارش را مي شنود، مي گويد: اي كاش اين سوژه را من مي نوشتم. او مي گويد: ورودي سالنهاي ازدواج از 200 هزار تومان شروع مي شود تا 700 هزار تومان. البته پول شارژ نيز جدا محاسبه مي شود. عكاسي و فيلمبرداري از 90 هزار تومان تا يك ميليون تومان. هزينه هاي شام به ازاي هر فرد از 4 هزار تومان تا 25 هزار تومان است. او ادامه مي دهد: بستگي دارد از چه سرآشپزي استفاده كني كه سرآشپزهاي معروف قيمت بسيار بالايي دارند. البته هزينه هاي ميوه و شيريني را نيز بايد جداگانه محاسبه كنيد. او مي گويد: در سالنهاي عروسي علاوه بر حق اجاره كل سالن براي فضاي كوچكي كه قرار است در آنجا سفره عقد پهن و مراسم اجرا شود "حق اجاره" جداگانه محاسبه مي كنند از 100 هزار تومان تا 250 هزار تومان است و همين طور صاحبان اين سالنها براي ورود فيلمبردار نيز هزينه هاي ديگري محاسبه مي كنند.
غرغرهاي پس از ازدواج دوستي كه به تازگي ازدواج كرده است، مي گويد: اگر چه خودم در يك خانواده مرفه زندگي مي كردم اما با يك مرد از طبقه متوسط ازدواج كردم. خانواده من از همسرم توقعات زيادي داشتند و او مجبور شد براي برآورده كردن توقعات آنها قرض كند اما پدر و مادرم از او حتي تشكر هم نكردند چون اصلاً توقعاتشان برآورده نشده بود.اين دختر خانم جوان ادامه مي دهد: اكنون همسرم شبانه روز كار مي كند تا قرضهايش را بپردازد و به قدري بد اخلاق شده است كه تقريباً بيشتر اوقات كارمان به جنجال و دعوا مي كشد.او تمام عصبانيت هايش را سر من خالي مي كند و فكر مي كند من مقصر بودم.
ماشين حساب لازم داريد! نياز به ماشين حساب داريد. مطمئن باشيد خودتان نمي توانيد هزينه هاي شام با توجه به تعداد مهمان، اتاق عقد، اجاره لباس و يا خريد لباس عروس، دسته گل، تاج گل، خريد لباس، كفش و لوازم آرايش، سالن، عكاس و فيلمبردار، ماشين عروس، مراسم حنابندان و آرايشگاه عروس كه از 300 هزار تومان تا بالاي يك ميليون تومان با تبليغ آرايش عروس با استخر جلبك! انجام مي شود را محاسبه كنيد، واقعاً اگر درست محاسبه كنيد اين رقم براي هزينه هاي عروسي از حداقل 4 يا 5 ميليون شروع مي شود و تا 20 ميليون ادامه مي يابد، كه البته گاهي هم بيشتر مي شود. و باز هم حساب كنيد يك جوان از يك خانواده متوسط يا مرفه (از قشر آسيب پذير صحبتي نمي كنم) چقدر مي تواند درآمد داشته باشد كه علاوه بر پرداخت اين هزينه ها، پول رهن يك منزل را هم داشته باشد. و نتيجه تمام اين مسايل به اينجا ختم مي شود كه بسياري از جوانها بخصوص آقايان عطاي عروسي را به لقايش مي بخشند. هر چند جامعه شناسان مي گويند، اگر چه هزينه هاي عروسي مي تواند دليل قابل قبولي باشد اما همه دليل نيست. دلايل متعددي براي ازدواج نكردن وجود دارد كه هزينه هاي مراسم مي تواند دليل مهمي باشد. در اين خصوص گفتگوهايي انجام داديم كه مي خوانيد:
سنتهاي گذشته را احيا كنيم دكتر عباس اسلامي، جامعه شناس در اين خصوص به گزارشگر ما مي گويد: در گذشته در جامعه ما نسبت به امر ازدواج خيلي عاقلانه تر برخورد مي كردند اين برخورد عاقلانه هزينه ها را نيز شامل مي شد. در ابتداي ازدواج بستگان به زوج كمك مي كردند تا آنها زندگي خوبي داشته باشند. و با اين كمكها ترتيباتي اتخاذ مي كردند كه آنها هم شروع خوبي و هم پس انداز خوبي داشته باشند.وي مي افزايد: اما امروزه وضع به شكلي شده است كه نه تنها آن سرمايه اوليه فراهم نيست بلكه مجموعه اي از هزينه ها هم براي زوجين به وجود مي آورد. اين هزينه هم دغدغه زوجين و هم دغدغه خانواده ها را به وجود مي آورد اين نگراني ها بر وضعيت روابط زوجين و اميد آنها به آينده تأثير مي گذارد.دكتر اسلامي خاطرنشان مي سازد: گاهي اين هزينه ها سبب مي شود كه در همان ابتدا زوجين مقروض شوند و اين قرض زمينه اختلافها را فراهم مي كند چنانچه گاهي همين شرايط سبب به هم خوردن زندگي مي شود.وي مي گويد: ايجاد اين شرايط از يك چشم و همچشمي ناشي مي شود. متأسفانه اين چشم و همچشمي ها روز به روز در حال گسترش است. وي ياد آور مي شود: گاهي برخوردهاي متفاوت در اين مسأله برخورد قشري است. اين افراد به قشرهاي خاصي تعلق دارند و براساس اين وابستگي رفتار مي كنند.اين جامعه شناس در خصوص كمرنگ كردن اين مسأله چنين مي گويد: نوعي نگرش در جامعه حاكم است كه بايد با فرهنگ سازي ترميم شود. اين فرهنگ سازي ها با شيوه هاي مختلف و با روشن شدن ابعاد منفي، اين جريان قابل حل است. لذا بايد معايب و محاسن آن بيشتر براي مردم روشن شود و ابعاد منفي اين چشم و همچشمي توضيح داده شود. وقتي نگرش تغيير كرد به دنبال آن، رفتار مبتني بر آن نگرشها هم تغيير مي كند و به اين طريق مي توانيم به حل شدن اين مسأله اميدوار باشيم.
اين هزينه ها نتيجه بي اعتمادي است ندا ديلمي، كارشناس ارشد روانشناسي و مديريت يك مركز مشاوره خانواده نيز به گزارشگر ما مي گويد: در خصوص هزينه هايي كه در شرف ازدواج و يا بعد از آن وجود دارد بايد بگويم كه هر قدر كه اين هزينه ها افزايش پيدا كند نشان دهنده نا امني رواني طرفين است. يعني اينكه مخالفت يا موافقت براي تعيين اين هزينه ها استرس زيادي به آنها وارد مي كند. زيرا اگر از طرف خانواده زوج مخالفت شود كه هزينه ها پايين بيايد يا زوجه بخواهد كه هزينه ها بالا برود. اين نشان دهنده ضريب بي اعتمادي است. اين ضريب بي اعتمادي مبنايي براي ايجاد مشكلات بعدي زناشويي است. بنابر اين ما به هر ميزان كه بتوانيم ضريب بي اعتمادي را كم كنيم مشكلات بعدي به حداقل خواهد رسيد. وي مي افزايد: مبناي مهارتهاي ارتباطي، در حل و فصل كردن مشكلات مالي تعيين مي شود. شايد بين زوج و زوجه هيچ وقت تعارضي وجود نداشته باشد، زيرا پيدا كردن مقصر فرهنگ غلطي است ما بايد ببينيم علت اينكه زوج و يا زوجه مي خواهند هزينه ها كاهش يا افزايش پيدا كند، چيست. اگر افراد توانايي گفتمان را داشته باشند، يعني بتوانند مهارتهاي ارتباطي درستي برقرار سازند خيلي راحت مي توانند مشكلات را حل كنند. اما در هر حال، همه چيز به همان بي اعتمادي ربط دارد كه مي تواند در زندگي اثر سوء بگذارد. نحوه حل مشكلات درهر خصوص نشان دهنده ميزان موفقيت در آينده است.ديلمي خاطرنشان مي سازد: صرف بودن يا نبودن مشكل مهم نيست راه حل آن مهم است و اينكه اين مسأله به يك معضل غير قابل حل تبديل نشود.وي مي گويد: در مركز ما زوجي وجود دارند كه بخاطر هزينه هاي ازدواج، مهريه و حتي مجلس جشن دچار مشكل شده اند به طوري كه مرد نتوانسته است هزينه هاي اول ازدواج را پرداخت كند به همين دليل خانواده دختر كاملاً منصرف شده اند. خانم ديلمي خاطرنشان مي سازد: يكي از دلايل وجود اين اختلافها كه شايد برخي بگويند اين مسايل باعث كاهش ازدواج شده است مسايل مالي است اما بايد گفت مسأله ازدواج يك مسأله كاملاًَ چند بعدي است و ما نمي توانيم نظر قطعي بدهيم و بگوييم به دليل بالا بودن هزينه ها ازدواج كم شده است اما بايد اظهار كنم كه اين مسأله تأثيرگذار است و اتفاقاً تأثيرات شگرفي هم بر مسأله ازدواج دارد.
پايان چقدر خوب مي شد اگر دخترها و پسرها تا حد خيلي زيادي از اين هزينه ها و اين تجملات مي گذشتند. چه اشكالي دارد كه ما هم كمي فرهنگ گذشتگان خود را داشته باشيم و با حداقل ها زندگي را شروع كنيم. باور كنيد بهتر است و قشنگ تر.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- اعتماد به نفس را در خود افزايش دهيد ؛ راههاي مثبت شدن!
٭ اعظم طيراني اعتماد به نفس؛ يعني برداشت ما از نتيجه رفتار و اعمال خودمان در موقعيتهاي مختلف زندگي و كار. از همين رو اگر ما برداشتي مثبت نسبت به خود داشته باشيم، آن را به تمام موقعيتها تعميم مي دهيم و اگر برداشتي منفي داشته باشيم، هميشه نسبت به كار و به طور كلي زندگي نگران هستيم، كه در اين صورت بايد درصدد راهكارهايي براي افزايش اعتماد به نفس برآييم.
اعتماد به نفس بالا، بر توانايي ما در ارزيابي دقيق از خودمان و همچنين توانايي پذيرش و ارزش گذاري بي قيد و شرط مبتني است. به اين معني كه قادر باشيم نقاط قوت و ضعف، توانايي ها و محدوديتهاي خود را واقع بينانه بپذيريم، در اين صورت مي توانيم خود را در كنار ديگران موجودي با ارزش و مفيد احساس كنيم. به ياد داشته باشيم كه اعتماد به نفس از طريق تجاربمان با محيط، افراد و فعاليتهاي گوناگون شكل مي گيرد، ضمن اينكه تجارب ما، در دوران كودكي نقش عمده اي در شكل دهي اعتماد به نفس دارد و همچنان كه بزرگتر مي شويم؛ موفقيتها و شكستهايمان، نحوه رفتار افراد خانواده، معلمان و مربيان و نيز همسالانمان در تشكيل اعتماد به نفس و نحوه رشد آن اثر دارد. به طور حتم مورد تشويق و توجه قرار گرفتن، مورد احترام بودن، موفقيتها و... به تقويت اعتماد به نفس منجر مي شود، در حالي كه انتقاد، بي مهري و پرخاشگري به فرد و تجارب ناموفق او باعث كاهش اعتماد به نفس مي گردد. البته تجارب گذشته ما هميشه به شكل يك فرايند دروني در زندگيمان حضور دارد. اما براي افرادي با اعتماد به نفس بالا اين فرايند صدايي مثبت و اطمينان بخش است، در حالي كه براي افرادي با اعتماد به نفس ضعيف، اين ندا در بردارنده انتقاد، تنبيه و ارزش زدايي توانايي ها و فضايل است. اين مسأله نشان مي دهد كه اگر والدين و مربيان زياد از كودكان انتقاد كنند يا آنها را دايماً سرزنش كرده و يا برعكس از آنها حمايت كنند موجب ايجاد احساس منفي در كودكان مي شوند. اما اگر آنان را مورد توجه و احترام قرار دهند احساس مثبت و اطمينان بخشي را در آنان بوجود مي آورند. نكته قابل توجه اينكه اعتماد به نفس به اين معني نيست كه ديگران شما را چگونه مي بينند، بلكه آن گونه است كه شما خودتان را مي نگريد. بنابراين، شما تنها فردي هستيد كه توانايي ايجاد احساس مثبت نسبت به خود را داريد. پس قبل از اينكه براي تقويت اعتماد به نفس خود اقدام كنيد، ابتدا بايد باور داشته باشيد كه مي توانيد تغيير نماييد. هنگامي كه اين را پذيرفتيد، مي توانيد ايجاد تغيير در اعتماد به نفستان را شروع كنيد.
مقابله با انتقادهاي درون اولين قدم مهم در رشد و تقويت اعتماد به نفس، مبارزه با افكار منفي دروني است. از جمله اين افكار و راه هاي مقابله با آنها عبارتند از: فكر منفي: تعميم بخشيدن افراطي شكستها. راه مقابله: اختصاصي كردن شكستها. تفكر منفي: باور نكردن تحسين و تشويق ديگران. راه مقابله: اطمينان به خود. تفكر منفي: نتيجه گيري هاي شتاب زده. راه مقابله: استدلال مثبت درباره تجربيات فردي. فكر منفي: فاجعه سازي در مورد امور شخصي. راه مقابله: واقع گرايي نسبت به مسايل و دنياي پيرامون خود.
تمرين رشد ارزشمندي خود همان طور كه قبلاً اشاره كرديم، بخشي از اعتماد به نفسمان از چگونگي رفتار ديگران در گذشته با ما ناشي مي شود، پس قدم دوم براي سلامت اعتماد به نفس، رفتار با خود به عنوان يك فرد ارزشمند است. با هر مسأله اي كه سبب مي شود شما تصور كنيد فردي ارزشمند، دوست داشتني و با كفايت نيستيد، مقابله كنيد. بخشي از اين روشها به اين شرح مي باشد:
از خود مراقبت كنيد به اندازه كافي بخوابيد، تغذيه سالم و ورزش منظم داشته باشيد و به بهداشت خود توجه كنيد. برنامه تفريحي و آرامش بخشي براي خود تدارك ببينيد؛ پياده روي و يا هر فعاليتي كه از آن لذت مي بريد. در طول روز پنج دقيقه از وقتتان را صرف فكر كردن به خودتان و پنج دقيقه را صرف فكر كردن به فرد مورد علاقه تان در زندگي كنيد.
به خودتان پاداش بدهيد نقاط قوت خود را مرور كنيد، چون اين روش به موفقيتهاي بزرگتري منجر مي شود. بعد از هر موفقيت براي خود پاداشي در نظر بگيريد. به عنوان مثال براي خودتان چيزي بخريد يا به ديدار يكي از دوستانتان برويد.
خود را مورد سنجش قرار دهيد، اما سرزنش نكنيد! مهم اين است كه اگر در تمام كارهاي موردنظرتان موفق نشديد يا شكست خورديد، خودتان را مورد انتقاد و سرزنش قرار ندهيد؛ زيرا موجب مي شود دوباره آن پيام دروني منفي تكرار و زمينه ساز كاهش اعتماد به نفس شما شود. اما اگر مانند يك فرد شايسته و با كفايت با خود رفتار كنيد، دچار احساس خوبي مي شديد، در نتيجه به خودباوري مي رسيد.
براي رفع مشكلات احتمالي به موقع از ديگران كمك بگيريد تقاضاي كمك از ديگران، يكي از گامهاي مهم و در عين حال مشكل براي رشد و تقويت اعتماد به نفس است، اما چون اعتماد به نفس از چگونگي رفتار ديگران در گذشته با ما ناشي مي شود، شما نيز به منظور مقابله با اين تجارب نياز به كمك ديگران در زمان حال داريد. به عنوان مثال از اطرافيان خود بخواهيد كه صادقانه ويژگي هاي مثبت و شايسته شما را نام ببرند. همواره به ديگران با احترام و محبت رفتار كنيد و با رفتارتان از آنها بخواهيد با شما چنين رفتاري داشته باشند؛ به عبارت ساده تر به حضور ديگران در زندگي خود (از خانه گرفته تا محل كار و تحصيل) اهميت دهيد تا حضور شما براي آنان پر رنگ باشد.اگر در زمينه خاصي احساس كمبود مي كنيد، فعاليتها و آموزشهايي را براي تقويت آن مسأله در نظر بگيريد و تا زمان رفع مشكل با پشتكار ادامه دهيد.در برخي موارد اعتماد به نفس پايين به نحوي زندگي ما را تحت تأثير قرار مي دهد كه نياز به مشورت با متخصصان و روان شناسان احساس مي شود. بدين منظور مي توانيم با يك مشاور در اين زمينه مشورت كنيم و راهكارهاي تقويت اعتماد به نفس را بياموزيم.
راهكارهاي تقويت اعتماد به نفس 1- آراستگي ظاهري خود را حفظ كنيد. چون اگر شما ظاهر مرتبي داشته باشيد، اعتماد به نفس بيشتري خواهيد داشت. به خصوص اگر ظاهر شما مطابق هنجارهاي مذهبي و اجتماعي باشد. اما اگر شما پوشش مطلوبي نداشته باشيد، به طور ناخودآگاه از درون احساس رخوت و نارضايتي خواهيد كرد و اين مسأله موجب مي شود از "من آرماني خود" فاصله بگيريد، در نتيجه اعتماد به نفس شما كاهش مي يابد. 2- آرامش خود را حفظ كنيد. مضطرب و عجول بودن، از اعتماد به نفس شما خواهد كاست. البته اين به آن معنا نيست كه در رفتار و اعمالتان كند عمل كنيد، بلكه شما مي توانيد با سرعت و دقت كارهاي خود را انجام دهيد، ضمن اينكه آرامش خود را حفظ كنيد. پس به خاطر داشته باشيد آرامش ضريب خطا را كاهش مي دهد به همين دليل اعتماد به نفس مي آورد. 3- از يادآوري شكستهاي قبلي خود جداً پرهيز كنيد، اما درسي را كه از آن گرفته ايد، هرگز فراموش نكنيد. به عنوان نمونه اگر شما خاطره بد يك مهماني را همواره براي خود تداعي كنيد، به طور حتم از رفتن به مهماني هاي ديگر هم امتناع مي ورزيد، پس يادآوري شكست هاي گذشته و تعميم آن در زندگي اعتماد به نفس را كاهش مي دهد. 4- عاشق خود، خانواده، اطرافيان، كار و خداي خود باشيد يعني در هر شرايطي كه هستيد خود را بپذيريد و بدانيد هرگونه كه باشيد "روح خداوند در شما جاري است." توجه به همين نكته، اعتماد به نفس را افزايش مي دهد؛ زيرا اگر عاشق خدا باشيم و خود را وابسته به يك نيروي برتر بدانيم، به طور حتم هرگز احساس پوچي نخواهيم داشت و ديدگاه ما نسبت به زندگي مثبت است. همان طور كه مي دانيد افراد مثبت انديش از اعتماد به نفس بالايي برخوردارند. 5- مبهم صحبت نكنيد. اگر به اصطلاح "من من" كنيد. به ديگران اعلام كرده ايد كه من اعتماد به نفس لازمه را ندارم. روان و رسا صحبت كنيد و صراحت بيان داشته باشيد. به "روشني" منظورتان را به طرف مقابل تفهيم كنيد. اين اقدامات اعتماد به نفس شما را تقويت مي كند. 6- مطالعه خود را زياد كنيد. كسي كه زياد مطالعه مي كند، اطلاعات زيادي هم به دست مي آورد، بنابراين چون به مسايل گوناگون اشراف دارد، هنگام مواجه شدن با مسايل مختلف از اعتماد به نفس بالاتري برخوردار است؛ چون دچار تزلزل نمي شود. 7- "اقتدار" و "قاطعيت" داشته باشيد. از امروز تمام كارهاي خود را با قاطعيت انجام دهيد، بعد از اينكه به درستي تصميم خود مطمئن شديد، با پشتكار پيش برويد. 8- "نه" گفتن را ياد بگيريد. بسياري از افراد قدرت "نه گفتن" را ندارند و اين همواره برايشان مشكلاتي به وجود مي آورد. اگر پيشنهاد يا درخواستي به شما مي شود كه ميل نداريد آن را بپذيريد با قاطعيت ولي محترمانه بگوييد"نه". 9- در زمان حال زندگي كنيد. اگر در "حال" زندگي كنيد و تمام انرژي خود را متوجه زندگي در "همان لحظه اي كه هستيد" كنيد، فرداي شما هم تضمين خواهد شد؛ چرا كه فرداي شما حاصل عملكرد صحيح "امروز" شماست. اگر عمر خود را در حسرت ديروز يا نگراني فردا سپري كنيد، لحظه ها را از دست خواهيد داد و اين به معني از دست دادن فردا نيز مي باشد. 10- لبخند را فراموش نكنيد. سعي كنيد در هر شرايطي تبسم بر لب داشته باشيد، تبسم نشانه بارز اعتماد به نفس و سلامت روان است چهره اخم آلود برخي از افراد زندگي را هم براي خودشان و هم كاركنانشان و هم خانواده شان تلخ كرده است. گرچه شرايط كاري سخت، كشيك هاي شبانه، مأموريت ها و درآمدهاي پايين به اين مسأله دامن زده است، اما اگر شما بخواهيد مي توانيد در هر شرايطي تبسمي بر لب داشته باشيد؛ چون اخم كردن هيچ مشكلي را حل نمي كند. در حالي كه تبسم نماد خوشرويي است و خوشرويي از نشانه هاي ايمان است و انسانهاي مؤمن همواره اميدوار و شادابند.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- راه زندگي ؛ درك رفتارهاي متفاوت زنان و مردان
٭ زهرا زحمتكش بسياري از زنان شكايت مي كنند كه مردها شنونده خوبي نبوده و حوصله شنيدن حرفهاي آنها را ندارند و با شنيدن چند كلمه به گمان اين كه همه مطلب دستگيرشان شده، براي شنيدن بقيه مطلب بي حوصلگي مي كنند و بلافاصله راه حل ارايه مي دهند. مردها هم از زنها گله دارند كه مي خواهند آنها را كنترل كرده يا بر آنها مسلط شوند، اما به راستي در مناسبات ميان زنان و مردان واقعيت قضيه چيست؟ دكتر شهاب پورحسيني روانپزشك معتقد است: وقتي زني، مردي را دوست دارد سعي مي كند در ترقي و پيشرفت امور به او كمك كند و در منزل اقداماتي انجام مي دهد تا راه ترقي شوهرش هموار شود، اما مردها تصور مي كنند زنان بدون جهت در كارهايشان مداخله كرده و قصد كنترل آنها را دارند.
براي درك رفتار زنان و مردان بهتر است با تفاوتهاي ذهني و عادات فطري آنها آشنا شويم. مردان براي كارآيي، قدرت و موفقيت، ارزش فراواني قائلند. آنها همواره دست به كارهايي مي زنند كه توانايي و امكانات پيشرفتشان را افزايش داده يا تثبيت نمايد. مردان ارزش خود را با نتايج حاصله از قدرت به دست آمده مي سنجند و چندان به دنبال مطالب روان شناسي نيستند. مردها براي هدفشان اهميت زيادي قائل هستند. هرقدر هدفشان بزرگتر باشد، شايستگي بيشتري را در خود احساس كرده و راضي تر هستند. آنان زماني بيشتر از دستيابي به هدف احساس غرور مي كنند كه مستقلاً و به تنهايي اقدام كرده باشند. مريم صبوريان، مشاور خانواده مي گويد: توجه به روحيات مردان، به زنها امكان مي دهد تا دلايل رفتار و عكس العملهاي آنان را بشناسند و به علت مقاومت و تك روي مردان پي ببرند. زنان بايد بدانند، مردان دوست دارند مسايلشان را به تنهايي حل كنند، لذا سعي دارند مشكلاتشان را نزد ديگران مطرح نكرده و صحبتي از آن به ميان نياورند. مردها معتقدند فردي كه قادر به اجراي كاري است نشانه ضعف است از ديگران كمك بخواهد و البته و در زماني كه به كمك احتياج پيدا كرد سعي مي كند با اشخاص مورد اعتماد مشورت كند. بنابراين زنها بايد توجه داشته باشند وقتي كه مردشان درخواست كمك و ياري ننموده است راهنمايي و گوشزدهاي زن ممكن است نزد مردشان مداخله محسوب شده، غرور وي را جريحه دار نمايد و به اعتماد به نفسش آسيب برساند. صبوريان مي افزايد: زنان براي عشق، ارتباط، همدلي و زيبايي ارزش زيادي قايل هستند و وقت زيادي را صرف حمايت و پشتيباني و كمك به يكديگر مي كنند. براي آنان رابطه و همدلي يك معيار و ارزش است. احساس آرامش زن به روابط خوب وي با ديگران بستگي دارد. زنان دوست دارند شريك زندگيشان تصويري تازه و اصلاح شده از يكي از بهترينها يا يكي از صميمي ترين دوستهايشان باشد به همين دليل دلشان براي مردهايي كه "رازهايشان" را براي آنها برملا مي سازند، مي سوزد.اكثر زنها ترجيح مي دهند به فكر كارهاي شخصي و خانوادگي باشند و در مجالس شركت كنند. زندگي يكنواخت اصلاً براي آنها جالب نيست و اين امر حتي در نوع لباس پوشيدن آنها نيز تأثير مي گذارد و از اين كه هر روز به شكلي و رنگي لباس بپوشند، لذت مي برند. بنابراين زنها رابطه گرا و مردها هدف گرا هستند. زنها روابط حمايتي را جستجو مي كنند و به مطالعه روانشناسي و شناخت احساسات و عواطف علاقه مندند. آنها به رشد شخصي و معنويت و هرآنچه به شيريني و لذت زندگيشان كمك مي كند، اظهار علاقه مي كنند و از اين كه به نيازها و عواطف ديگران توجه دارند به خود مي بالند، اما از طرف ديگر غالب زنان تصوري از حساسيت و طرز تفكر مردان نداشته و براي ابراز علاقه و عشق به آنها پيشنهاد كمك مي كنند غافل از اين كه اين موضوع موجب رنجش خاطر شوهرشان شده و ممكن است آنها در خود احساس حقارت نمايند. در كتاب خانواده متعادل نوشته احمد شرفي آمده است: اگر مردي به تفاوتهاي خود با زنان آشنا نباشد، اغلب كمك زن باعث ايجاد دردسر و كشمكش خواهد شد. مردها بايد بدانند و بياموزند وقتي زني صحبت مي كند، به دنبال راه حل مشكلات نيست، چرا كه او طالب همدلي و ارتباط نزديكتر با شوهرش است. زنها و مردها از روشهاي متفاوتي براي نشان دادن گوش كردن استفاده مي كنند. زنها در حين گوش دادن بيشتر سرتكان مي دهند و از كلمات "آهان" يا "خب" يا "اوهوم" استفاده مي كنند و مقصودشان نيز از استفاده اين كلمات اين است كه دارم به حرفهاي شما گوش مي كنم، اما مردها كمتر اين حركات را انجام مي دهند و بيشتر زماني كلمات مذكور را به كار مي برند كه بخواهند توافق خود را اعلام نمايند. دكتر حميد اردكاني روانپزشك نيز معتقد است: گاهي زن هنگام گفتگو توجهي به راه حلهاي مرد نداشته و در برابر آن مقاومت مي كند. در اين صورت ممكن است مرد با خود فكر كند زنش با زبان بي زباني مي خواهد به او بفهماند كه او صلاحيت كافي ندارد. اما مردها بايد بدانند اگر زنها توجهي به راه حلهايشان ندارند، لزوماً دليل براين نيست كه اعتراض دارند بلكه چه بسا زمان ارايه راه حل از طرف مرد مناسب نباشد. در طرف مقابل زماني كه مردي به تذكرات زنش بي توجهي نشان داده و در مقابل آن ايستادگي مي كند، زن ممكن است احساس كند مورد حمايت و اعتقاد همسرش نيست. در چنين مواقعي زن بايد آگاه باشد كه حالات روحي مرد با خودش فرق مي كند در اين صورت آسانتر او را درك مي نمايد و تصديق مي كند اظهارنظر بيهوده كرده و اشتباهات شوهرش را نا به جا متذكر شده در صورتي كه مي توانست آن را به فرصت و جاي مناسب ديگري موكول كند. يكي از تفاوتهاي عمده زنان و مردان در برابر فشارهاي عصبي و روحي، نحوه برخورد آنها با مسأله است. در اين زمانها مردها گوشه گير شده و در لاك خود فرو مي روند در صورتي كه زنها به هيجان آمده و مشكلشان را مطرح و بر زبان مي آورند. براي دستيابي به آرامش و حالت عادي، مرد در جهت حل مشكل مي كوشد و زماني كه مسأله حل شد از لاكش بيرون مي آيد، اما زن بيشتر به همدردي نياز دارد. دكتر اردكاني مي افزايد: وقتي مرد خسته از كار روزانه بر مي گردد به آرامش و استراحت احتياج دارد و لذا ممكن است اخبار گوش كند يا روزنامه بخواند. خواندن روزنامه و يا گوش كردن به اخبار وسيله اي جهت فراموش كردن مشكلات شخصي مردان است، اما اگر زنان با حالات روحي شوهران خود آشنا نباشند روزنامه خواندن آنان را بي اعتنايي نسبت به خود تلقي مي نمايند. مردها زماني كه زير فشار مشكلات قرار مي گيرند در خود فرو مي روند و تمام نيرويشان را مصروف حل مشكل مي نمايند. آنان آن قدر در مسايل و مشكلاتشان غرق مي شوند كه شايد ساير مسايل را فراموش كنند. آنان گاهي غافل مي شوند از اين كه شايد ديگر اعضاي خانواده شان هم مشكلاتي داشته باشند و اين وضع براي زن قابل درك و تحمل نيست. اگر مردي بداند حالت انزواي او چقدر به روحيه همسرش صدمه مي زند، سعي خواهد كرد كه در اين موقعيت با همدردي و توجه، از اين احساس همسرش جلوگيري كند. گاهي مردها فكر مي كنند زماني كه همسرشان از مشكلاتشان حرف مي زنند منظورشان اين است كه آنها را مسؤول مشكلات ايجاد شده بدانند، در صورتي كه هدف از طرح مطلب و مسايل توسط زنان، رسيدن به آرامش است. مردها فقط به دو دليل در مورد مشكلاتشان با ديگران صحبت مي كنند؛ اول وقتي كسي را مقصر مي دانند و مي خواهند او را سرزنش كنند و دوم وقتي كه در جستجوي راه حل مسأله اي باشند. بنابراين صحبتهاي زن را نيز به همين منوال تعبير مي نمايند حال آن كه غالباً تعبيرشان نادرست بوده و نظر همسرشان غير از آن است.
