|
rezaee@qudsdaily.com* محمد رضايي
بخواهيم يا نخواهيم ايدز به بزرگترين چالش نسل فعلي در جهان تبديل شده است و براساس آمارهاي مستند وزارت بهداشت، درمان

و آموزش پزشكي و سازمان جهاني بهداشت در سال 2005 ميلادي 5/3 ميليون نفر در سراسر جهان به دليل ابتلا به بيماري ايدز جان خود را از دست داده اند كه در مقايسه با كشتار جنگهاي جهاني رقمي وحشتناك و غيرقابل مقايسه است. در 25 سال گذشته، 25 ميليون نفر بر اثر ابتلا به اين طاعون بزرگ قرن، جان خود را از دست دادند و بيش از 40 ميليون نفر به اين ويروس مرگبار مبتلا و در انتظار مرگ و رسيدن به آخر خط قرار دارند. سازمان جهاني كار نيز اعلام كرده است، ايدز نيروي كار سالم را با مشكل مواجه كرده و 36 ميليون نفر در سن اشتغال مبتلا به ايدز شده اند و براساس يك گزارش تحقيقي مستند تا سال 2020 (13 سال ديگر) 90 ميليون كارگر فعال به دليل ابتلا به ايدز از چرخه اشتغال مولد خارج خواهند شد و .... در كشور ما اما به دليل پايبندي مردم به آيينها و روابط سالم خانوادگي و مذهبي هنوز ايدز نتوانسته خود را به عنوان يك بيماري عمومي و يا اپيدمي به جامعه تحميل كند و مسؤولان ايران را يكي از بهترين كشورها در كنترل ايدز توصيف مي كنند. هرچند همان چند ده هزار بيمار مبتلا مشكلات زيادي دارند كه بايد براي رفع آن تلاشهاي بسياري صورت گيرد و از همه گير شدن اين بيماري در جامعه جلوگيري نمود.
يك الگوي موفق داريم دكتر كامران باقري لنكراني وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در گفتگو با خبرنگاران اظهار مي دارد: الگوي ايران در كنترل بيماري ايدز يك الگوي موفق و شناخته شده است و سازمان بهداشت جهاني و نيز سازمان ملل، كشورهاي ديگر را بر الگوگيري از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ايران ترغيب و تشويق كرده اند. وي مي افزايد: فرصت طلايي براي مسؤولان نظام سلامت در رابطه با ايدز و بيماريهاي مرتبط با آن به وجود آمده، زيرا اين بيماري خوشبختانه هنوز در كشور ما عمومي و تبديل به اپيدمي نشده است و در گروههاي خاصي متمركز است كه در صورت كاربردي كردن فعاليتهاي كنترل ايدز مي توانيم از مشكلات بيماران مبتلا براساس برنامه هاي كوتاه مدت و ميان مدت جلوگيري نماييم و اين يك سيگنال مثبت براي ورود به اين حوزه از بيماريهاي عفوني براي كشورمان است. وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تصريح مي كند: درباره ميزان ابتلا به ايدز در سال 84 با وجود شرايط دشواري كه در سراسر كشور وجود دارد، در ايران كاهش چشمگير موارد ابتلا به ايدز را داشتيم و اين به دليل موفقيت آميز بودن فعاليتهاي كشورمان در كنترل بيماران ايدزي و افراد داراي رفتارهاي پرخطر بوده و همكاران من در وزارت بهداشت توانسته اند با ترويج آموزشهاي عمومي و اختصاصي مرتبط با ايدز، درمان معتادان تزريقي و كنترل آنان، ارائه سرنگ رايگان براي جلوگيري از تزريقهاي مشترك معتادان و آموزش گروههايي كه رفتار پرخطر جنسي دارند به نتايج خوبي برسند و اين فعاليتها همچنان ادامه خواهد داشت.
اصولاً استراتژي مبارزه با ايدز نداريم! دكتر نصرت ا... ذوالفقاري، فوق تخصص بيماريهاي عفوني در گفتگو با خبرنگار ما مي گويد: چيزي به نام استراتژي و اصولاً برنامه مقابله با ايدز در كشور نداريم و در صورتي كه اين برنامه و استراتژي وجود داشت، حداقل بايد متخصصان درمان اين بيماري در رابطه با آن توجيه مي شدند. وي درباره مرحله دوم استراتژي مبارزه با ايدز كه از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي آغاز شده خاطرنشان مي كند: يك بودجه اي از سوي نظام به اين امر اختصاص يافته و بايد به نوعي جذب شود، اما اگر به معناي واقعي كلمه استراتژي مبارزه با ايدز قرار باشد اجرا شود، اولين تلاش مؤثر در اين فرايند، آموزش راههاي پيشگيري از ابتلا به ايدز و به كار بردن وسايل و روشهايي است كه بتواند افراد را در عين حالي كه رفتارهاي پرخطر دارند، از ابتلا به اين بيماري نجات دهد، در صورتي كه در كشور ما كلمه «ايدز» به يك تابو تبديل شده و كسي نمي تواند درباره محتواي اين بيماري و روشهايي كه بتواند افراد پرخطر را از ابتلا به ايدز جلوگيري كند اظهار نظر كند. اين فوق تخصص و كارشناس ايدزشناسي اضافه مي كند: اكثر رسانه ها بويژه روزنامه ها براي درج كلماتي مانند «بيماريهاي جنسي»، «انتقال از راه مقاربت» و ... براي خودشان خط قرمزهايي تعريف كرده و دست به خود سانسوري زده اند، اما از عواقب اين محدوديتها در عرصه اطلاع رساني اظهار بي اطلاعي كرده اما كافي است مسؤولان رسانه ها يكي از ايدزي ها را فرزند و يا از بستگان خويش بدانند.
غفلت از مديريت زنان ويژه «ولي رعيت»، نماينده مردم قائم شهر در مجلس شوراي اسلامي در گفتگو با خبرنگار ما اظهار مي دارد: افراد مبتلا به ايدز در حال حاضر شهروندان را تهديد مي كنند و ناديده گرفتن اين تهديد مي تواند به گسترش تصاعدي اين بيماري منجر شود. وي با اشاره به آغاز مرحله دوم مبارزه كشوري و سراسري با ايدز از سوي دولت خاطرنشان مي كند: اين طرح بايد به صورت مستمر و مؤثرتر از مرحله اول در همه شهرها اجرا شود، البته كارهاي خوبي مانند تحويل سرنگ رايگان به معتادان تزريقي و جداسازي زندانيان مبتلا به ايدز صورت گرفته، اما اين كارها كافي نيست و لازم است با توجه به آغاز مرحله دوم طرح مبارزه با ايدز و ايمن سازي جامعه تلاشهاي بيشتر و كاربردي تري ساماندهي و اجرا شود. اين نماينده مجلس شوراي اسلامي همچنين مي گويد: در بحث پيشگيري از ايدز، زنان خياباني آلوده به ايدز مسأله مهمي است كه مورد غفلت مسؤولان قرار گرفته و از سوي نهادهاي پاسخگو هيچ گونه اقدامي براي ساماندهي زنان خياباني مبتلا به ايدز انجام نمي شود، در صورتي كه براي حفظ سلامت جامعه مجبوريم زنان ويژه را مديريت كنيم، زيرا بيشتر اين افراد به دليل احساس حقارت و سرخوردگي خاصي كه دارند، تمايل دارند كه ديگران را هم مبتلا سازند.
تلاش براي جلوگيري از ابتلاهاي جديد به ايدز دكتر علي ابوالحسني كارشناس عفوني و از مسؤولان برنامه كنترل بيماري ايدز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در گفتگو با خبرنگار ما مي گويد: برنامه هاي دوگانه اي كه در كشورمان با محوريت ستادي وزارت بهداشت در حال انجام است با هدف ريشه كن شدن ابتلا به اين بيماري و درمان بيماران موجود و اطمينان بخشي به جامعه درباره اين پديده شوم قرن در حال انجام است. وي مي افزايد: فاز اول اين برنامه با توجه به شرايط موجود و «تابو» بودن پديده ايدز در جامعه به صورت ارائه آموزشهاي ويژه عمومي و نيز درمان رايگان بيماران ايدزي و كمك به افرادي كه رفتارهاي پرخطر دارند در كشور طي 5 سال گذشته به انجام رسيد و از اول مهرماه سال جاري مرحله دوم اين برنامه كاربردي شده است كه هم اكنون نيز اين برنامه ها ادامه دارد. دكتر ابوالحسني اضافه مي كند: علاوه بر برنامه هاي روتين وزارت بهداشت و برنامه هاي كنترل ايدز كه در حال حاضر در نظام سلامت اجرا مي شود، تلاشهايي نيز براي حضور كارشناسان بهداشت و درمان در مرزها و نظارت بر ورود بيماران خارجي صورت گرفته است كه در آينده شاهد حل مشكلات موجود در اين حوزه خواهيم بود. وي تعداد بيماران ايدزي حاد در كشور را 13 هزار و 700 نفر برشمرده و تصريح مي كند: البته براساس استانداردهاي تخمين زده مي شود 70 هزار نفر در ايران ناقل بيماري ايدز باشند و از اين تعداد 1700 نفر تاكنون فوت كرده و 820 نفر به تازگي وارد فاز بيماري شده اند كه بقيه افراد اين آمار در دوره كمون هستند و هنوز علايم بيماري در آنها ظهور نكرده است و ما در برنامه كنترلي مان سعي داريم از شيوع بيشتر اين بيماري در جامعه جلوگيري كنيم.
پيشگيري راحت تر است دكتر «عباس صداقت» رئيس اداره ايدز و بيماريهاي آميزشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش در گفتگو با خبرنگار ما مي گويد: ايدز درمان قطعي ندارد، به همين دليل پيشگيري از بروز اين بيماري راحت تر و ارزان تر از درمان آن است و براي همين منظور بالا بردن سطح آگاهي و دانش جامعه به عنوان اولين برنامه راهبردي وزارت بهداشت در نظر گرفته شده است. وي مي افزايد: در برنامه راهبردي مبارزه با ايدز، سعي شده است تا افراد داراي رفتارهاي پرخطر، مورد شناسايي، كنترل و حمايت قرار گيرند و آنان را با راههاي پيشگيري و مقابله با ايدز آشنا نماييم و در اين راستا ساخت تيزرهاي تبليغاتي، انتشار مقالات و انجام مصاحبه در زمينه خطرهاي ابتلا به ايدز توسط استادان دانشگاه و متخصصان مبارزه با ايدز از جمله راهكارهاي اجرايي و كاربردي اين برنامه در سراسر كشور است.
شناسايي و كمك به بيماران در اينترنت دكتر صداقت عنوان مي كند: روزآمدسازي روشهاي مبارزه با بيماري ايدز با توجه به گسترش شيوه هاي گسترش ايدز در دستور كار قرار گرفته و كارشناسان اداره ايدز و بيماريهاي آميزشي از طريق سايتهاي مشخص دانشگاه علوم پزشكي و كلينيكهاي بيماريهاي رفتاري اقدام به شناسايي اين افراد كرده و پس از شناسايي اين افراد به آنان خطرات شيوع ايدز و راههاي كاهش ابتلا به اين بيماري و رفتارهاي پرخطر آموزش داده مي شود. وي اضافه مي كند: در حال حاضر سرنگ يكبار مصرف، سوزن، پنبه، الكل و وسايل پيشگيري به صورت رايگان در اختيار افرادي كه رفتارهاي پرخطر دارند قرار مي گيرد و از آنان خواسته مي شود تا همسانان خود را نسبت به اين برنامه ها و امكانات موجود آگاه كنند.
ما بهترينيم اما...! دكتر محمد مهدي گويا، رئيس مركز مديريت بيماريهاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در گفتگو با خبرنگاران مي گويد: خدماتي كه در ايران براي كنترل و جلوگيري از گسترش ايدز انجام شده بي نظير است و كشور ما در دنيا به عنوان بهترين كشور مبارزه كننده با ايدز شناخته شده است. وي مي افزايد: در مراحل پاياني برنامه اول كنترل و مبارزه با بيماري ايدز كشورمان از سوي «پيترپيود» رييس unaidsكه نماينده دبيركل سازمان ملل در امور بيماريهاي ايدز است، اين برنامه را به عنوان بهترين برنامه دنيا معرفي كرده و نامبرده در مصاحبه با روزنامه فرانكفورتر الگمانيه از همه كشورهاي جهان خواست كه برنامه ايران را الگوي خودشان قرار دهند. رئيس مركز مديريت بيماريهاي وزارت بهداشت در عين حال اذعان مي كند: البته ما نبايد مغرور شويم و با توجه به اينكه مشكلات زيادي در راه حذف بيماريهاي مرتبط با ايدز داريم، بايد براي مقابله با مشكلات جانبي اين بيماري و كمك به افراد جامعه هدف گامهاي مؤثرتر و محكمتري برداريم. وي با اشاره به مراحل ورود ايدز به عنوان يك بيماري اپيدمي در جامعه تصريح مي كند: ايدز از گروههاي پرخطر به كل جامعه وارد مي شود و فكر مي كنيم اگر برنامه هاي كنترل ايدز كشورمان با همين روال و بخوبي پيش رود و افراد جامعه هدف با مأموران نظام سلامت همكاري لازم را داشته باشند، بيش از 50 سال زمان لازم است تا اين بيماري اپيدمي كل جامعه ايران باشد، اما واقعاً درباره ايدز هيچ چيز قابل پيش بيني نيست.
آغاز مطالعات مرحله دوم از ابتداي سال 85 دكتر گويا در ادامه به تشريح جزئيات فاز دوم برنامه كنترل ايدز در كشور اشاره كرده و اظهار مي دارد: برنامه ريزي براي فاز دوم برنامه كنترل ايدز از اول سال جاري و درست پس از پايان تعطيلات عيد نوروز آغاز شد كه اطلاع رساني به همه اقشار مردم در اولويت اول اين برنامه قرار گرفته است. وي مي افزايد: در اين برنامه به خدمات مراقبت و درمان بيماران بهاي بيشتري داده شده و اجراي برنامه هاي آموزشي براي مراقبت بيشتر از گروههاي پرخطر و تسهيل راههاي دسترسي به آنان از سوي مددكاران و كارشناسان بهداشت و درمان از جمله ويژگيهاي فاز دوم برنامه كنترل ايدز در كشور است و طي آن سرمايه گذاري زيادي شده كه به طور مداوم بتوانيم با بيماران مبتلا به ايدز كه دچار عفونت شده اند در ارتباط باشيم. اين مقام مسؤول در وزارت بهداشت در ادامه تصريح مي كند: اگر به بيماران ايدزي اعتماد به نفس دهيم و آنان متعهد شوند كه عفونت را به ديگران منتقل نكنند بيش از 50 درصد از هدفهاي كنترل ايدز را محقق شده خواهيم يافت و در آن صورت به نحو چشمگيري موارد ابتلا به عفونت HIV در كشور كاهش خواهد يافت. دكتر گويا با اشاره به مشكلات برخي مددكاران در بحث تخصص و ارتباط با بيماران ايدزي خاطرنشان مي كند: در يكي از مهمترين محورهاي طرح مبارزه با ايدز گسترش آموزش پرسنل شبكه بهداشت و درمان وجود دارد كه با رعايت حداكثري اصول استاندارد ايمني در برخورد با بيماران ايدزي در مراكز ويژه درماني اين آموزشها پيگيري خواهد شد و در ادامه اين طرح همه پرسنل درگير در پديده ايدز آموزشهاي روزآمد را فراخواهند گرفت.
حذف انتقال ايدز از خون آلوده وي اذعان مي كند: در گذشته كشور ما به دليل شرايط زماني و مشكلات موجود در حوزه سلامت، قرباني انتقال ايدز از طريق خون آلوده شده است كه در طرح كنترل اين بيماري بويژه در فاز دوم تلاش شده تا با تهيه بهترين امكانات و بهره گيري از روشهاي روزآمد و دقيق علمي در سازمان انتقال خون ابتلا به ايدز از راه دريافت خون و فرآورده هاي آن كه به صفر رسيده است در همين حد باقي بماند. اين مقام بهداشتي و درماني نظام سلامت، گروههاي پرخطر را از جمله افراد جامعه هدف در طرح مبارزه با ايدز توصيف كرده و مي گويد: هدف ما در اين مرحله از طرح مبارزه با ايدز كمك جدي به معتادان تزريقي و گروهي از افراد است كه روابط جنسي نامتعارف دارند و به اين گروهها اطمينان خاطر مي دهيم كه برنامه هاي دولت در اين مرحله به نفع آنهاست و اطلاعات داده شده از سوي آنان كاملاً محرمانه باقي خواهد ماند و ما هرگز هدف و مأموريت درگيري و برخورد مستقيم با آنان را نداريم، بلكه براي كمك به آنها و جامعه، براي كاهش آسيبها و پيشگيري از همه گير شدن اين بيماري قيام كرده ايم و با توجه به اينكه اين افراد بايد در دوره هاي منظم و تصادفي خودشان را از نظر داشتن عفونت ايدز در زمان مناسب آزمايش و درمان كنند، لازم است بيشتر مورد حمايت دولت قرار بگيرند.
سن ابتلا به ايدز؛ قبل از دبيرستان! وي يادآور مي شود: از مهمترين اقدامهايي كه در طرح كنترل ايدز در كشور انجام شده توجه به نسل جوان براي جلوگيري از ابتلاي اين افراد به اين بيماري مهلك است، زيرا بررسي هاي مستند نشان مي دهد سن ابتلا به ايدز در ايران كاهش يافته و به سنين دبيرستان و حتي قبل از دبيرستان رسيده است و در اين رابطه از سوي دولت كارهاي خوبي صورت گرفته است و ايجاد مراكز مشاوره براي آموزش و توجيه اين افراد از جمله اقدامات وزارت بهداشت است كه در مرحله دوم طرح با توجه به زيرساختهاي آن كه از سالهاي گذشته پي ريزي شده است، اقدامهاي مؤثرتري صورت خواهد گرفت.
HIV مثبت ها 13 هزار نفرند دكتر سيد مؤيد علويان معاون سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي نيز به خبرنگار ما مي گويد: تعداد افراد HIV مثبت در ايران تا پايان ارديبهشت ماه سال جاري 13 هزار و 360 نفر بوده است كه اكثر اين افراد از طريق اعتياد تزريقي به بيماري ايدز و مرحله HIV مثبت اين پديده رسيده اند. وي اذعان مي كند: 25 درصد از معتادان تزريقي كشور HIV مثبت دارند و اگر بپذيريم كه رقم چشمگيري معتاد تزريقي در كشور داريم، مي توانيم رقم تقريبي و آمار معتادان تزريقي مبتلا به ايدز را كه از راه استفاده از سرنگ مشترك دچار ايدز و HIV مثبت شده اند، محاسبه كنيم كه آمار بسيار تأمل برانگيز خواهد بود. مؤيد علويان در ادامه بيان مي كند: خطر ديگري كه در حال حاضر از ناحيه ايدز كشور را تهديد مي كند، انتقال ويروس HIV از معتادان تزريقي به همسرانشان است كه بايد براي آموزش اين افراد و اعضاي خانواده شان دوره هاي كاربردي آموزشي طراحي و پياده سازي شود و در اين راستا از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در كلينيكهاي مثلثي و نيز در مراكز راهنمايي و مشاوره علاوه بر آموزش حضوري و باليني آموزشهاي تبليغاتي و اطلاع رساني از طريق بروشور، پوستر و جزوه هاي آموزشي آغاز شده است. |