|
* جواد صبوحي در حوالي امروز: اهتمام به طرحهاي پژوهشي در دانشگاهها و حمايت مراكز و بخشهاي توليدي، دولتي و خصوصي و بويژه بخش

صنعت از اين گونه طرحها، مي تواند گرهگشاي بخشي از گره نه كور ، اما پيچيده «پژوهشهاي كاربردي» كشور باشد .جشنواره هاي مختلف پژوهشي و بخصوص جشنواره جوان خوارزمي يكي از زمينه هايي است كه مي تواند با معرفي نخبگان پژوهش كشور، موجبات اهتمام مديران علمي كشور را به حمايت از طرحهاي پژوهشي فراهم كند. بابك علي نژاد كه در هشتمين جشنواره جوان خوارزمي رتبه دوم كاربردي را در گروه تخصصي مكانيك به دست آورده است، در گفت و گو با ما ضمن معرفي مشخصه هاي طرح خود، به برخي از معضلات فعاليتهاي پژوهشي در كشور اشاره مي كند. گفت و گوي ما با وي را بخوانيد: * آقاي علي نژاد! ممكن است كمي بيشتر خودتان و طرح پژوهشي تان را براي ما معرفي كنيد؟

** بابك علي نژاد هستم، كارشناس متالوژي مهندسي مواد از دانشگاه سمنان. طرح من طراحي دستگاه ژنراتور ترموالكتريك دو منظوره سرمازايي و توليد توان الكتريكي است كه با مساعدت همكارم خانم شبنم باطبي كارشناس فيزيك دانشگاه صنعتي شريف انجام شده است.اين ژنراتور به طور مستقيم انرژي هدر رفته را به برق تبديل كرده و قادر است ادوات سنتي تبديل انرژي حرارتي را هضم كند، به اين معنا كه شما مي توانيد مستقيماً از انرژي هدر رفته به شكل گرمايي استفاده كرده و برق توليد كنيد.ما توانستيم از آلياژهاي ترموالكتريك ساخته شده، استفاده كرده و با روش متالوژي سوخت ، به دانش فني ساخت اين قطعات دست يابيم. اگر بخواهم به شكلي ساده تر اين مقوله را توضيح دهم بايد يكي از كاربردهاي اين دستگاه را در اگزوز خودرو تعريف كنم، چنانچه مي دانيد اگزوز منبعي است كه گرما از آن هدر مي رود .ما توسط اين دستگاه قادر خواهيم بود براحتي از گرماي خارج شده، برق توليد كنيم .البته نظير اين كار در آمريكا و كانادا انجام شده است و هدف آنها اين است كه نقش دينام را از خودرو حذف كنند. در كشور سوئد با استفاده از اين مدلها، توانسته اند برق ساكنان دورافتاده را تامين كنند . * غير از دو يا سه كشوري كه دانش فني آن را دارند، ما در رده چندم هستيم؟ ** متأسفانه در كشور ما به هيچ عنوان روي اين موضوع كار نشده است و تلاشهايي كه در اين زمينه انجام شده، از جنبه تئوري فراتر نرفته است. ما براي اولين بار توانسته ايم اين مقوله را از حالت تئوري و مقاله اي بودن صرف خارج كنيم و توليدي صنعتي با ارزان ترين و ساده ترين شكل ممكن عرضه كنيم. * هزينه تمام شده اين كار چقدر است؟ ** من گمان مي كنم كه اگر بتوانيم در حد صنعتي اين محصول را توليد كنيم، مي توانيم با كشوري مثل چين رقابت كنيم و از آنجا كه قرار است اين محصول «الگو» شود، يكسري مراحل گران قيمت ، از پروسه حاضر حذف شده اند و اميدواريم بتوانيم آن را به شكل «الگو» ارائه دهيم. محصول تمام شده حدود پنج دلار است، در حالي كه نمونه آمريكايي آن حدود 12 دلار تمام شده است. در ضمن شركتهايي كه بيش از 50 سال در اين زمينه كار كرده اند، اين محصول را ارائه مي كنند. * بخش صنعت براي توليد انبوه و كاربردي شدن اين طرح، چه كمكي به شما خواهد كرد؟ ** سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي وعده هايي را براي دريافت وام از بانكها ارائه كرده است، اما هنوز نمي توانيم به اين قول آنها اعتماد كنيم.مشكل ما اين است كه متوليان پژوهش در كشور ما متعددند و دقيقاً مشخص نيست كه كدام بخش متولي اصلي است و پژوهشگران جوان مي توانند به كمك آنها اعتماد كنند . * از جشنواره امسال بگوييد، سطح برگزاري جشنواره و رقابت شركت كنندگان در چه سطحي بود؟ ** خوشبختانه كار جشنواره با جديت و حساسيت زيادي توسط متوليان جشنواره پيگيري مي شد و بازرسان نيز با حساسيت زيادي فعاليتهاي پژوهشي شركت كنندگان را بررسي مي كردند، بطوري كه من گاهي اوقات گمان مي كردم بازرسي كه طرح مرا پيگيري مي كند، در جايگاه يك دادستان نشسته است . * در برخي از دانشگاهها دفاتر همكاري صنعت و دانشگاه متولي پيگيري امور پژوهشي اند، اين دفاتر چقدر توانسته اند به پيشبرد طرحهاي پژوهشي پژوهشگران جوان كمك كنند؟ ** من نظر مساعدي بر روند پيشرفت طرحهاي پژوهشي ندارم و آينده زيبايي را ترسيم نمي كنم، به همين لحاظ تصور مي كنم پژوهش مثل مدرك گرفتن به پديده اي لوكس تبديل شده است.در واقع گويا قرار است همان بلايي كه بر سر دانشگاه و مدرك آورديم ، بر سر پژوهش و پژوهشگر هم بياوريم يكي از عوامل اصلي در اين مسير روند كمي كردن فعاليتهاي آموزشي در دانشگاههايي چون دانشگاه آزاد است. وقتي تعداد دانشجو در مقطع كارشناسي ارشد زياد شود و با تسامح بيشتري به كيفيت دانش آموختگان دكتري رسيدگي شود، طبيعي است كه كميت جاي كيفيت را خواهد گرفت. مراقب باشيم ! پژوهش در حال تبديل شدن به مقاله گرايي است. * همگامي اعضاي هيأت علمي دانشگاهها بويژه كادري كه در رشته هاي علوم پايه مشغول به كارند، چقدر در توفيق طرحهاي پژوهشگران جوان مؤثر است؟ ** خوشبختانه استادان اين رشته ها سواد علمي لازم را در رشته خود دارند و سيستم به گونه اي طراحي شده كه بتواند از سواد استادان بهره لازم را ببرد،در غير اين صورت سواد و مهارت استادان نيز كمكي به حل مشكلات پژوهشي نخواهد كرد. متأسفانه بسياري از استادان جوان با هزينه اين كشور در خارج كشور تحصيل مي كنند، اما بعد از بازگشت از خارج كشور پستهاي اداري به آنها محول مي شود، در صورتي كه بايد از دانسته هاي آنها به نحو مطلوبتري استفاده شود. فردي بايد در دانشگاه كار اداري كند كه الك پژوهشش را آويخته باشد و ديگر ظرفيت و توانايي پرداختن به مشغله هاي فكري و پژوهشي را نداشته باشد. از سوي ديگر متأسفانه در ميان دانشگاههاي ما اختلاف علمي بسيار زياد است، به گونه اي كه نمي توانيد وضعيت امكانات پژوهشي دو دانشگاه تهران و شهركرد را با هم مقايسه كنيد.شما روي تابلوي پژوهش برخي از دانشگاههاي كشور فقط مي توانيد آگهيهاي تبريك و تسليت يك همكار به همكار ديگر و يا دانشجويي به دانشجوي ديگر را ببينيد . در دانشگاههاي بزرگي نيز همچون دانشگاه تهران همه در پي آنند تا با يكديگر رقابت كنند و صرفاً مقاله اي را ارائه كنند. |