|
* منور ميرشجاعان
براساس آماري كه از سوي فائو منتشر شده سالانه 146 ميليون تن ماهي در جهان توليد مي شود. كه سهم ايران از اين توليد در سال گذشته 520 هزار تن بوده است.

با توجه به ارزش غذايي بالاي ماهي، تمامي كشورها به نوعي سعي بر ترويج و توسعه مصرف آبزيان در بين شهروندان خود هستند و به غير از چند كشور اغلب كشورهاي دنيا جزو واردكنندگان ماهي مي باشند. از آنجايي كه ذخاير آبزيان در جهان رو به اتمام است، براي تأمين اين ماده مغذي به روشهاي مختلفي از جمله پرورش ماهي اقدام شده است. هر چند كه انسانها از گذشته هاي دور نيز به پرورش ماهي اقدام مي كردند، چينيها به عنوان نخستين پرورش دهندگان ماهي از 2 هزار سال قبل از ميلاد بچه ماهي را از رودخانه صيد كرده و پرورش مي دادند. اين فعاليت در ايران نيز از سال 1350 شروع شده است كه استان گيلان اولين مركز پرورش ماهي را در آن زمان راه اندازي كرده بود. از آن زمان تاكنون تحولات چشمگيري در عرصه توليد و مصرف ماهي در كشور صورت گرفته است، ولي آنچه اكنون عنوان مي شود، هنوز در سرانه مصرف آبزيان در كشور تا رسيدن به نقطه مطلوب فاصله زياد است. مهندس ايرج هاشمي مديركل توسعه بازار و صنايع شيلاتي سازمان شيلات كشور در مورد سرانه مصرف ماهي در كشور اظهار داشت: در افق پايان برنامه چهارم توسعه، مصرف سرانه آبزيان از 7 كيلوي فعلي بايد به 10 كيلوگرم برسد. وي افزود: يكي از اهداف شيلات، افزايش اهميت آبزي پروري با توجه به توليد كافي، سالم، با كيفيت و در دسترس است. اين مقام مسؤول با اشاره به ميزان 40 هزار تن واردات و 30 هزار تن صادرات در سال 1384 گفت: بيشتر سعي بر اين است كه اين ميزان توليد به سمت بازارهاي داخلي سوق داده شود تا مردم از اين منبع سرشار غذايي استفاده كنند. وي خاطرنشان ساخت: علاوه بر اين با تعاملاتي كه با سازمانهاي بين المللي انجام شده سعي بر اين است كه به نوعي توليد 5 هزار تن ميگوي پرورش توليدي كشور مورد مصرف خانوارهاي ايراني قرار بگيرد.هاشمي افزود: بايد به بحث افزايش مصرف دقت بيشتري شود و شيلات موظف به فرهنگ سازي است. وي با اشاره به اينكه ماهي، غذايي سالم است كه حتي مصرف دارويي دارد و هيچ مريضي از خوردن آن منع نمي شود تصريح كرد: اگر به كيفيت ماهي نپردازيم، اعتماد و تعاملي كه مصرف كنندگان با عرضه اين محصول داشته اند، از بين مي رود. مديركل توسعه بازار و صنايع شيلاتي سازمان شيلات ايران گفت: در حال حاضر واردات و صادرات ما تقريباً يكي است، يعني اين رقم 520 هزار تن توليدي كشور در بازارهاي داخل مصرف مي شود. وي افزود: از اين ميزان، توليد 100 هزار تن ماهيان پرورشي هستند. كه 70 درصد آنان ماهيان گرم آبي و 30 درصد سرد آبي مي باشند.به گفته وي نياز به مصرف ماهي حداقل هفته اي 2 بار است كه مصرف زياد آن نيز به دليل بحث جيوه موجود در آبها تأكيد نمي شود.هاشمي درباره صنايع تبديلي در بحث آبزي پروري اظهار داشت: ايجاد تنوع ابتدا نياز به فرهنگ سازي و بازار مصرف دارد. در حال حاضر در كشورهاي توسعه يافته غذاي آماده مصرف بازار بيشتري دارد و گرايش محصولات و فرآوري هم به آن سمت بيشتر است. وي افزود: ولي در كشور ما، گرايش در مصرف تازه خوري ماهي است، البته متناسب با نياز بازار صنايع تبديلي نيز در حال پيشروي است.اين مقام مسؤول بر ضرورت بهبود كيفيت به عنوان يكي از مسايل مهم در بحث شيلات تأكيد كرد و اظهار داشت: اگر به بحث كيفيت توجه شود در چرخه صنعت نيز فرآورده هاي ما با افت كمتري رو به رو مي شود و مصرف كننده نيز با پرداخت يك مبلغ، مشخص ارزش غذايي بيشتري دريافت خواهد كرد.به گفته وي اگر با افت كيفيت مبارزه كنيم، صد در صد تأثير در كيفيت را شاهد خواهيم بود. بازارهاي عرضه آبزيان بازارهاي عرضه آبزيان يكي از مواردي است كه مي تواند به بهبود سرانه مصرف با اعتمادسازي كمك كند. سيداحمد دلقندي مديركل شيلات استان خراسان رضوي نيز در مراسم افتتاح نخستين بازار عرضه آبزيان در مشهد اظهار داشت: پرورش دهندگان آبزيان براي عرضه محصول خود به بازار با مشكل مواجه بودند و زماني هم كه ماهي به دست مصرف كننده مي رسيد تفاوت قيمت زيادي را شاهد بوديم. وي گفت: اتحاديه آبزي پروري استان براي رفع اين مشكل با صرف هزينه اي بيش از 400 ميليون تومان و با همكاري بخش خصوصي اقدام به راه اندازي بازار عرضه آبزيان كرد. وي با اشاره به اينكه اين بازار يكي از منحصر به فردترين بازارهاي عرضه آبزيان در كشور است خاطرنشان ساخت: اين بازار توليد پرورش دهندگان استان را با قيمت مناسب و بدون دغدغه به دست مصرف كنندگان مي رساند. اين مقام مسؤول گفت: به منظور افزايش فرهنگ مصرف آبزيان كلاسهاي طبخ ماهي به طور دايمي در اين بازار فعال است. علاوه بر اين سعي شده ماهي با كيفيت مناسب و تنوع زياد در اين مكان عرضه گردد و تمامي فروشندگان آموزشهاي لازم را ديده اند و مي توانند به خريداران در زمينه نوع و كيفيت ماهي مشاوره دهند.دكتر اسماعيل نيا رئيس جهاد كشاورزي خراسان رضوي نيز در اين باره خاطرنشان ساخت: ما به دنبال اين هستيم كه با توليد كيفي و كاهش هزينه آبزي پروري را در استان حمايت كنيم.وي به بازار عرضه آبزيان اشاره كرد و گفت: ايجاد حلقه هاي اتصال بايد بيش از پيش مورد توجه قرار بگيرد چون ما مي توانيم از توليد آبزي پروري در زمينه ايجاد اشتغال در استان استفاده كنيم.مهندس هاشمي نيز تصريح كرد: خوشبختانه در بسياري از نقاط كشور در زمينه احداث بازار عرضه آبزيان در چند وقت اخير فعاليتهاي بسيار جالبي صورت گرفته است. وي افزود: حتي بخش خصوصي نيز در اين زمينه گام برداشته و اين نشان دهنده توجيه اقتصادي اين بخش است، در حالي كه تا چند سال پيش بخش خصوصي در بحث بازار وارد نمي شود. كميته نظارتي آبزيان يكي از مباحثي كه تاكنون بر آن تأكيد شد اعتماد مردم به كيفيت محصولاتي است كه عرضه مي شود، در اين راستا چند سالي است كه كميته نظارتي آبزيان در كشور فعال شده است. زحمتكشان مسؤول واحد نظارت شبكه دامپزشكي مشهد در اين باره به خبرنگار ما گفت: با توجه به اهميت عرضه مواد پروتئيني در سطح شهر و سياست اداره دامپزشكي كميته نظارتي آبزيان با حضور كارشناسان دامپزشكي، شيلات و بازرگاني فعال شده است.وي افزود: اكيپ هاي مشترك اين كميته در سطح شهر از تمامي مراكز عرضه ماهي بازديد مي كنند و در صورت مشاهده و تقلب كيفيت نامطلوب تشكيل پرونده شده و به دادگستري ارجاع مي شود.وي با اشاره به اينكه از زماني كه اين طرح اجرا مي شود تخلفات در سطح شهر به حداقل ممكن رسيده اظهار داشت: علاوه بر اين تدابيري انديشيده شده كه در بدو ورود از مواد پروتئيني كه مشكل دارند جلوگيري شود.زحمتكشان تصريح كرد: به همين دليل تمام مواد پروتئيني كه از خارج از استان مي آيد بدون استثناء مورد بازديد قرار گرفته و به سردخانه مادر ارجاع داده مي شود و بعد از كنترل تاريخ انقضا، كيفيت محصول، اجازه توزيع در سطح شهر به آن داده مي شود.مهندس هاشمي نيز در اين زمينه اظهار داشت: اين كميته هاي نظارتي در سطح كشور با شدت و ضعف هايي رو به رو هستند.وي افزود: يكي از قويترين سيستمهاي نظارتي آبزيان كشور را ما در خراسان رضوي داريم كه كيفيت، كميت و ميزان قيمت را هر هفته كنترل مي كنند. |