|
* محمد هرمزي
گروه اقتصادي: هفته پيش خط توليد اولين موتور پايه گازسوز جهان در ايران به بهره برداري رسيد. در مراسم خط توليد موتور ملي، رئيس جمهور توليد موتور ملي را دستاوردي بسيار ارزشمند دانست.

وي خطاب به خودروسازان و مسؤولان ذي ربط تأكيد كرد كه ديگر نبايد خودروي خارجي در ايران مونتاژ شود؛ زيرا كشور به فناوري پايه خودروسازي دست يافته است. رئيس جمهور همچنين كاهش واردات دو ميليارد دلاري قطعات خودرو را خواستار شده بود و تأكيد كرد: اگر توليد داخلي جايگزين قطعات وارداتي شود 80 هزار فرصت شغلي در كشور ايجاد مي شود. اظهارات رئيس جمهوري نه تنها بيانگر توجه و اهتمام جدي مسؤولان به تدوين و پياده سازي استراتژي صنعت خودرو است، بلكه خواستار حضور پررنگ تري در زمينه طراحي و ساخت خودرو در عرصه بين المللي است. اما به واقع بايد به اين پرسش پاسخ داد كه ديدگاههاي رئيس جمهور را چگونه مي توان اجرايي كرد، در واقع چطور مي توان مونتاژكاري در صنعت خودرو را كنار گذاشت؟ در پاسخ به اين سؤال رئيس سابق انجمن خودروسازان ايران به خبرنگار ما مي گويد: اظهارات رئيس جمهوري را مي توان اين گونه تفسير كرد كه ساخت و طراحي خودروهاي جديدي كه قرار است در آينده توليد شود بايد داخلي باشد. داوود ميرخاني رشتي مي افزايد: از صحبتهاي رئيس جمهوري اين گونه استنباط مي شود كه خودروسازان جديدي كه مي خواهند محصولات خارجي را تنها كامل و مونتاژ كنند بايد اين شيوه توليد را متوقف كنند. وي همچنين در خصوص اجرايي شدن اين ديدگاه در خصوص كنار گذاشتن توليد خودروهاي خارجي كه در ايران مونتاژ مي شود، اذعان مي كند: در حال حاضر دو خودروساز بزرگ كشور با شروع اقداماتي، در حال اجرايي كردن اين ديدگاه هستند. در اين باره سايپا در حال طراحي محصولات جديدي است و ايران خودرو غير از توليد ال 90 و توسعه سمند به دنبال توليد خودروي ارزان قيمتي است كه طراحي هاي آن در حال انجام است. ميرخاني رشتي اضافه مي كند: اينكه واردات قطعات خودرو بايد كاهش يابد، حرف درستي است، اما ذكر چند نكته ضروري به نظر مي رسد نخست توليد برخي قطعات خودرو در كشور به دليل نداشتن مزيت نسبي مقرون به صرفه نيست، دوم با توجه به تيراژ بالاي توليد برخي خودروها كه تا 200 هزار برآورد مي شود، الزاماً تهيه تمام قطعات اين تيراژ ممكن نيست و سوم اينكه توليد برخي از قطعات به فناوري بسيار پيچيده اي نياز دارد. وي تأكيد مي كند: اگر چه واردات قطعات خودرو رقم بالايي را به خود اختصاص داده، اما اين نكته را بايد توجه داشت كه نسبت واردات قطعات را بايد با تيراژ توليد خودرو مقايسه كرد. وي در همين خصوص مي افزايد: 8 سال پيش تيراژ كل توليد خودرو 200 هزار دستگاه بود، اما در همان زمان دو ميليارد دلار قطعه وارد كشور مي شد، در حالي كه امروز با همين ميزان واردات يك ميليون خودرو در كشور توليد مي شود. رئيس سابق انجمن خودروسازان ايران ادامه مي دهد: اگر واردات قطعه را به تيراژ كنوني يك ميليوني خودرو تقسيم كنيم، معدل واردات ارزي براي هر خودرو دو هزار دلار است. وي تأكيد مي كند: ارزش بازاري يك ميليون خودرويي كه در داخل توليد مي شود، براساس قيمتهاي بين المللي اگر يك ميليون دستگاه را ضرب در 10 هزار دلار كنيم، رقم بالايي را به خود اختصاص مي دهد، اين بدان معناست كه 80 درصد قطعات خودرو ساخت داخل است. وي همچنين تصريح مي كند: با اينكه مصرف داخلي قطعه در كشور با توجه به تيراژ بالاي خودرو افزايش يافته، امسال نيز صادرات قطعه از مرز 300 ميليون دلار مي گذرد. وي با اين حال اضافه مي كند: در جهان امروز هيچ خودروساز و يا حتي كشوري تمام محصولات و اجزاي موردنياز خود را توليد نمي كند، بلكه براساس نظريه مزيت نسبي ترجيح مي دهد به جاي ساخت داخل، قطعه را وارد كند. وي همچنين درباره تحليل برخي از كارشناسان صنعت خودرو در خصوص مونتاژي بودن صنعت خودروي كشور مي گويد: ارايه اين گونه تحليلها آسان است در حالي كه قبل از هر تحليل بايد مونتاژكاري تعريف شود. وي مي گويد: اگر 70 درصد قطعات خودرويي در كشور توليد شود، ديگر نمي توان گفت كه آن خودرو مونتاژي است. از سوي ديگر ديدگاههاي دبير انجمن قطعه سازان ايران نيز خواندني است، نجفي منش كه در مراسم افتتاحيه موتور ملي حضور داشته به خبرنگار ما مي گويد: رئيس جمهور در آنجا واردات دو ميليارد دلاري را مطرح كردند كه ممكن است اين مقدار واردات مخصوص يك شركت خودروسازي باشد، اما واردات قطعه در كشور 5 ميليارد دلار است. وي مي افزايد: با همين ميزان واردات مي توان حداقل 200 هزار فرصت شغلي ايجاد كرد، ضمن اينكه نه تنها قطعه سازان مي توانند اين مقدار مصرف داخلي را توليد كنند، بلكه به مرحله اي رسيده اند كه مي توانند صادرات در بازارهاي بين المللي را در دستور كار داشته باشند. وي در همين خصوص تأكيد مي كند: وزارت صنايع براي صادرات 20 ميليارد دلار قطعه برنامه ريزي كرده است كه با عملياتي شدن آن بخش مهمي از جوانان بيكار شاغل مي شوند. وي اذعان مي كند: اظهارات رئيس جمهوري در مراسم افتتاح خط توليد موتور ملي فوق العاده دل گرم كننده بود و نشان مي دهد آينده روشني پيش روي اين صنعت قرار دارد. وي در توضيح اين مطلب تأكيد مي كند: براي ظرفيت سازي در توليد قطعه پيشنهاد كرده ايم كه 5/1 ميليارد دلار از محل تسهيلات صندوق ذخيره ارزي در اختيار قطعه سازان قرار گيرد تا با افزايش ظرفيت موجود و ايجاد ظرفيتهاي جديد زمينه صادرات قطعات خودرو در بازارهاي خارجي به وجود آيد. وي درباره اينكه چطور مي توان دستور رئيس جمهوري مبني بر كاهش واردات قطعه را عملياتي كرد، تأكيد مي كند: دولت مي تواند مشابه كاري كه براي توليد گوشي همراه كرد، با تدوين سياستهايي، در مدت كوتاهي زمينه توليد قطعات وارداتي را در داخل كشور فراهم كند. وي ادامه مي دهد: پيشنهاد مي كنيم به جاي واردات قطعه به واحدهاي توليدي كمك شود تا با ارتقاي فناوري آنها قطعات با كيفيتي توليد شود.وي تأييد مي كند: قطعه سازان اعلام آمادگي كرده اند كه در صورت تأمين سرمايه موردنياز، ظرفيت سازي كنند كه نه تنها مصرف داخلي را پوشش دهند، بلكه زمينه صادرات را فراهم كنند. وي با تأكيد اظهارات رئيس جمهوري درباره توقف ساخت خودروهاي مونتاژي در كشور اذعان مي كند: وقتي در كشور پايه هاي توليد خودرو ريخته شده، درست نيست كه قطعات CKD وارد كشور مونتاژ شود. وي اضافه مي كند: سال گذشته واردات قطعه به چهار ميليارد دلار افزايش يافت و امسال با يك ميليارد دلار افزايش به 5 ميليارد دلار رسيده است. وي با بيان اين كه دو اپيدمي مزمن به جان صنعت قطعه سازي كشور افتاده است، خاطرنشان مي كند: اپيدمي نخست اينكه قطعات CKD وارد شده، سپس خودروي خارجي در كشور مونتاژ مي شود. اپيدمي دوم اينكه قطعات بي كيفيت چيني به دليل ارزان بودن جايگزين قطعه داخلي شده است. به گفته وي پژوي فرانسه به دليل كيفيت بالاي قطعات توليدي كشور، دفتر خريد قطعات در ايران داير كرده است. وي خاطرنشان مي كند: بزرگترين چالش قطعه سازان كمبود نقدينگي است به اين دليل كه بانكهاي ما همپاي صنعت رشد نكرده است. *** در جهان كنوني، اگر چه سياست جايگزيني واردات جاي خود را به الگوي توليد براساس مزيتهاي نسبي داده، با اين حال در بخشي از صنعت خودروسازي كه مي توان توليدات با صرفه و با كيفيت داشت بايد بسترسازي كرد. |