----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
نشست مسكو و رويكرد تقابل آميز با واشنگتن

٭ غلامرضا قلندريان

نشست موسوم به 1+5 در حالي در مسكو برگزار شد كه هيچ برآيند مشخصي در برنداشت و تقابل ديدگاههاي پنج كشور دايمي عضو شوراي امنيت سازمان ملل متحد، موجب شد تا ناكامي ديگري در كارنامه سياه سياسي بوش و دستياران جنگ طلب وي ثبت گردد.
دولتمردان كاخ سفيد كه نمايندگي آنها را در اين نشست، دستيار وزير خارجه آمريكا برعهده داشت، انتظار داشتند پس از برگزاري نشستهاي اخير لندن و برلين، نشست مسكو بتواند پاسخ مناسبي به تلاشهاي يكجانبه گرايانه آنها در معادلات منطقه اي و بين المللي فراهم آورد.
اين نشستها كه در حاشيه و براي حصول اجماع اعضاي دايم شوراي امنيت پيرامون مسأله هسته اي جمهوري اسلامي ايران و در جريان برگزاري نشست اصلي اين شورا در نيويورك ساماندهي شده است، وجوه بسياري را در برمي گيرد كه به برخي از آنها اشاره مي شود:
1- يكي از علل مهم ناكامي آمريكا براي كسب اجماع ديگر قدرتهاي جهاني در پرونده هسته اي ايران، نبود دلايل و شواهد دال بر انحراف تهران از مسير انرژي هسته اي به سوي مصارف غيرمتعارف آن است، بخصوص كه برنامه هاي هسته اي ايران و حتي دستيابي به فناوري پيشرفته چرخه توليد سوخت اتمي، زير نظارت مستمر آژانس بين المللي انرژي اتمي قرار داشته و بازرسان آژانس به طور مرتب به وظايف خود در چارچوب مقررات NPT عمل مي كنند.
2- بي نتيجه بودن نشست 1+5 در مسكو نشان مي دهد كه نگاه سياسي آمريكا به مسأله هسته اي ايران، مانع از آن شده است تا مسايل حقوقي تحت الشعاع اين نگاه بدعت نگر قرار گرفته و ديدگاه پارادوكسي واشنگتن درباره انرژي هسته اي در مناطق جهاني و كشورها، امكان بروز پيدا كند.
3- تقابل علني روسيه و چين با آمريكا بر سر مسأله هسته اي جمهوري اسلامي ايران، دليلي بر حمايت اين كشورها از برنامه مذكور نمي باشد و آنها بيشتر، منافع ملي خود را عمدتاً در ارتباط با واشنگتن مدنظر دارند.
روسيه و بخصوص چين به خوبي از تحركات آمريكا در منطقه جنوب آسيا، آسياي مركزي و آسياي جنوب شرقي آگاهي دارند.
پكن، تحركات سياسي- نظامي و امنيتي آمريكا را در عرصه هاي پيراموني خود بيشتر از مسكو حس مي كند، بنابراين نمي تواند در مسايل و معضلات جهاني به گونه اي عمل كند كه دست آمريكا را براي تفوق و برتري بيشتر در مناطق ژئوپلتيكي و ژئواستراتژيكي جهان باز بگذارد.
4- يكي از مباحثي كه به نظر مي رسد در نشست مسكو مطرح شده باشد، سوء استفاده آمريكا از بند 7 منشور سازمان ملل است كه واشنگتن تلاش مي كند همزمان با تشديد تبليغات و در واقع جنگ نابرابر رسانه اي در اين زمينه، به منظور آماده سازي افكار عمومي، اجماع ديگر كشورهاي عضو دايم شوراي امنيت را به دست آورد.
اين بند كه تنبيه كشورها را حتي در شكل نظامي آن توصيه نموده است، در صورتي كه حالت اجرايي به خود بگيرد، مي تواند تمامي معادلات و توازن ظريف قوا در جهان را بر هم بزند.
از اين روست كه قدرتهاي جهاني از محقق شدن آن بنابر ملاحظات سياسي و منافع ملي آمريكا بيم داشته و پيامدها و آثار آن را به زيان منافع ملي منطقه اي و جهاني خود ارزيابي مي كنند.
5- آمريكا در نشستهاي حاشيه اي لندن، برلين و مسكو حتي نتوانسته است اجماعي براي موارد تحريمي عليه جمهوري اسلامي ايران كه فعاليتهاي صلح آميز هسته اي آن وفق مقررات آژانس و NPT ادامه دارد به دست آورد، زيرا پيامدها و آثار تحريم و حمله نظامي بيشتر از آنچه متوجه ايران باشد، گريبانگير آمريكا و ديگر قدرتهاي جهاني خواهد شد.
در هر حال، ناكامي هاي مكرر سياسي و ديپلماتيك آمريكا در شرايط جديد منطقه اي و جهاني، نشان دهنده آن است كه جنگ رسانه اي هژموني غرب به سركردگي آمريكا، نمي تواند پاسخگوي تماميت خواهي اين كشور و حمايتهاي رو به افزايش كشورها و ملتهاي مسلمان از برنامه صلح آميز هسته اي جمهوري اسلامي ايران باشد.
جهان اسلام و مغرب عربي، اكنون با درك تحولات و تجربيات عميقي كه در راستاي بيداري اسلامي الگو گرفته از جمهوري اسلامي ايران در حال پديدار شدن است، برنامه صلح آميز هسته اي تهران را يكي از عناصر مهم توازن قوا در معادلات منطقه اي و جهاني مي دانند.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------