---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- در گفت و گو با كارشناسان عنوان شد ؛ روزنامه هاي الكترونيك راهي به سوي توسعه رسانه اي
٭ پروا پور صفر پروفسور"راجر فيلد" عضو مدرسه روزنامه نگاري و ارتباطات جمعي در دانشگاه كنت آمريكا و رئيس مركز پژوهشي رسانه هاي سايبر دانشگاه كنت اوهايو، درباره روزنامه هاي الكترونيك(online) در مقاله اي تحت عنوان "روزنامه هاي سال 2020" مي گويد: اكثر روزنامه
ها در آمريكا و ساير نقاط جهان تا سال 2020 از نسخه هاي چاپي پايان هفته دست مي كشند و آنها را بر روي كاغذ منتشر نمي كنند. خبرهاي تازه، اطلاعات عمومي و آگهي ها آن قدر در رسانه هاي آنلاين و بخشهاي زنده فراگير خواهند شد كه جايي براي روزنامه ها باقي نخواهد ماند و درواقع چاپ و انتشار آنها بر روي كاغذ، نوعي عرضه مطالب كهنه به شمار خواهد آمد. بنابراين، بهترين گزارشگران خبري، سردبيران و طراحان از روزنامه هاي چاپي به سوي نشر الكترونيك خواهند رفت و صفحه آرايي براي روزنامه هاي چاپي تا سال 2020 كاملاً خودكار خواهد شد و اين امر بدان معناست كه ديگر نيازي به متخصصان طراحي خبري وجود نخواهد داشت. البته، نقش عامل انساني و در اينجا سردبيران را نمي توان در روند گردآوري، ساماندهي و بسته بندي محتوا ناديده گرفت. كارگزاران ديجيتال در خدمت اين افراد درخواهند آمد و به كار چك كردن تيترها ، فاكت ها، شرح عكسها و اديت خواهند پرداخت و خبرهاي سرويسهاي جهاني را مانيتور خواهند كرد. تا سال 2020 به تعداد گاهنامه هاي ديجيتال افزوده خواهد شد، به طوري كه تعداد آنها از همتايان چاپي شان بيشتر خواهد شد. البته، اين موارد عمدتاً در خدمت بازارها و مخاطبان تخصصي خواهد بود. بايد در انتظار اين پديده برخاسته از جهاني سازي و بروز روزنامه هاي ديجيتال با حدود 200 ميليون مخاطب روزانه بود. با توجه به اهميت روزنامه هاي الكترونيك و به بهانه سالروز تأسيس نسخه الكترونيك روزنامه قدس، خبرنگار ما در اين زمينه به گفت و گو با صاحبنظران پرداخته است كه تقديم حضورتان مي شود: ٭ روزنامه آنلاين چيست؟ دكتر احمد توكلي- روزنامه نگار پيشكسوت و مدرس دانشگاه در اين رابطه مي گويد: نسخه الكترونيك روزنامه يعني نسخه اي كه بتوان آن را روي صفحه نمايشگر رايانه و از طريق اينترنت ديد و مورد مطالعه قرار داد. وي در خصوص تحولات و تغييراتي كه موجب ايجاد نسخه الكترونيك روزنامه ها شد، معتقد است: عبارت "چه خبر؟" حاكي از عطش انسان براي دانستن است. به عقيده من، اگر بخواهيم ريشه يابي كنيم، اساس روزنامه نگاري الكترونيك، كه من ترجيح مي دهم بگويم"رونامه نگاري آنلاين" بر دو عنصر "سرعت" و "فراگيري" استوار است. طرف اطلاعات را هر كسي كه زودتر و به تعداد بيشتري از انسانهاي تشنه برساند، برنده است. وي با تأكيد بر به كار بردن واژه "روزنامه نگاري آنلاين" مي گويد: وقتي مي گوييم نسخه الكترونيكي هنوز هم مفهوم "PDF" شمول عام تري پيدا مي كند، اما اگر مقصود نسخه ديجيتال است كه به صورت روزنامه ها استفاده مي كنند، ديگر چاره اي نداريد، بايد همان نسخه را ارايه كنيد. اما اگر منظور نسخه آنلاين است، در اين صورت بايد فرق كند؛ به اين دليل كه اكنون برنامه هاي ديگر شما 24 ساعته نيست، بلكه، "لحظه اي" است. زماني كه خبر دستگيري صدام اعلام شد، سردبيران روزنامه هاي آمريكايي به شانس خود لعنت گفتند: چرا؟ به اين علت كه ابتداي صبح بود و دو سه ساعتي از چاپ روزنامه شان مي گذشت. خبر آن قدر اهميت داشت كه آنها را به چاپ دوم ترغيب كند. اما كار از كار گذشته بود. وقتي مردم از خواب بيدار شدند و خبر را از راديو و تلويزيون شنيدند، منتظر نشدند كه نزديك ظهر چاپ دوم روزنامه ها برسد و به سوي سايتهاي آنلاين، وبلاگها و روزنامه هاي سايبر حمله بردند. وي در ادامه مي افزايد: روزنامه آنلاين يك تعريف براي خودش دارد و به لحظه خبر مي دهد و علاوه بر نوشته، مي تواند همزمان با ارايه مطلب، شما را به مطالب تكميلي لينك بدهد و قدرت خبرنگاران را براي غناي بيشتر بخشيدن به خبر به علت داشتن آرشيو همزمان، افزايش دهد. سؤالي كه در اينجا مطرح است، اين است كه آيا سرمايه گذاري مديران مطبوعاتي در خصوص روزنامه هاي الكترونيك (آنلاين) در كنار نسخه هاي چاپي امري مقرون به صرفه است و آيا مي تواند به توسعه رسانه اي كشور منجر شود، دكتر احمد توكلي در اين رابطه معتقد است: بايد ديد آنها چه هدفي را دنبال مي كنند. بايد ديد ما به چه چيزي "صرفه" مي گوييم. به هرحال، روزنامه آنلاين يك فرصت است و هركس از فرصتها درست استفاده كند، برنده است. دكتر علي صباغيان (روزنامه نگار و مدرس دانشگاه) نيز در اين باره مي گويد: مديران روزنامه ها اگر نگاه اقتصادي داشته باشند، مي دانند سرمايه گذاري در زمينه آنلاين شايد در كوتاه مدت جوابگو نباشد ولي در مجموع، مرحله اي تكاملي است كه نمي توان آن را ناديده گرفت. در هر مرحله از زمان، مديران مطبوعاتي بايد خود را با شرايط روز تطبيق دهند. امروزه فرايندي در روزنامه نگاري ايجاد شده است و براي رقابت با ساير رسانه ها، مديران روزنامه بتدريج سايت، نسخه چاپي و نسخه آنلاين را منتشر مي كنند و طبيعي است كه اين پديده در عرصه روزنامه نگاري، موجب توسعه رسانه اي از لحاظ جذب مخاطب و امكانات بيشتر و اطلاع رساني دقيق و سريع مي شود. صباغيان درباره مزاياي روزنامه نگاري آنلاين براي مخاطبان و جامعه مطبوعاتي اظهار مي دارد: روزنامه نگاري به دو صورت است: 1- نسخه چاپي 2- نسخه اينترنتي. از جمله مزاياي روزنامه نگاري آنلاين آن است كه تحولات جديد لحظه به لحظه براي خوانندگان مطرح مي شود. همچنين، هزينه كمتر و فضاي چاپ بيشتر در (online) وجود دارد. در نسخه هاي چاپي، هر سرويسي صفحه و فضايي مشخص دارد كه طبيعتاً با توجه به اين محدوديت قسمتي از مطالب حذف مي شود؛ ما در روزنامه نگاري الكترونيك هرچند اصل خلاصه نويسي و مفيد بودن مطالب همچون نسخه هاي چاپي مدنظر است، اما فضاي بيشتري براي ارايه مطلب وجود دارد. به عنوان مثال، اگر در عرصه سياسي چند اتفاق مهم رخ دهد، در نسخه چاپي خبري كه اهميت بيشتر دارد انعكاس مي يابد، ولي در اينترنت و نسخه (online) معمولاً تمام اخبار مورد استفاده قرار مي گيرند. به علاوه، نسخه هاي چاپي تعداد مخاطب مشخصي در داخل كشور دارند و مخاطبان آنها در خارج از كشور بسيار محدود است؛ ولي در روزنامه نگاري آنلاين هركس از هر جاي دنيا مي تواند به نسخه الكترونيك يك روزنامه و اطلاعات آن دست يابد. ٭ حفظ سهم از بازار حفظ سهم از بازار نيز بايد مورد توجه مديران مطبوعاتي قرار گيرد؛ يعني يك روزنامه چاپي براي حفظ مخاطبان خود بايد نسخه الكترونيك داشته باشد، در غير اين صورت مردم براي كسب خبر فوري و اطلاعات مورد نياز خود، به منابع ديگر مراجعه مي كنند و خود به خود آن نسخه چاپي فاقد نسخه الكترونيك، به دست فراموشي سپرده مي شود. امتياز ديگر روزنامه آنلاين، ايجاد ارتباط بين مخاطب و روزنامه است هرچند اين ارتباط در روزنامه هاي چاپي از طريق نامه و تلفن تا حدودي برقرار است، ولي در نسخه هاي الكترونيك، مخاطب اين فرصت را دارد كه بلافاصله پس از رؤيت يك خبر يا گزارش از طريق اينترنت با روزنامه ارتباط برقرار و نظرهاي خود را منعكس كند و اين امر موجب تقويت اين ارتباط دوسويه مي شود. اين استاد روزنامه نگاري در ادامه مي گويد: در روزنامه نگاري، هميشه بحثي بين واحد تحريريه و واحد آگهي مطرح است و آن اينكه، هدف بخش تحريريه اطلاع رساني است در حالي كه بخش آگهي بيشتر به دنبال كسب درآمد براي رفع نيازهاي مالي روزنامه است. در روزنامه هاي آنلاين، عمده ترين هدف، جذب مخاطب و اطلاع رساني سريع و كامل است. البته در دنيا براي دسترسي به برخي از مهمترين روزنامه هاي آنلاين بايد مخاطب اشتراك داشته باشد، ولي دسته ديگري از روزنامه هاي آنلاين بدون اشتراك و بدون دريافت هزينه، اطلاع رساني مي كنند و برخي ديگر از روزنامه هاي آنلاين از دو شيوه استفاده مي كنند؛ يعني قسمتي از اطلاعات خود را رايگان و قسمتي ديگر را با دريافت هزينه ارايه مي دهند. اما آنچه بيشتر از هرچيز در آنلاينها ملاك است، جذب مخاطب است. به طور كل مي توان گفت: اينترنت يك پديده جديد است كه خود در تقاطع پيشرفت تكنولوژيهاي مخابراتي و اطلاع رساني ايجاد شده است و اين پديده ميدان وسيعي در حوزه هاي مختلف دارد كه يكي از آنها عرصه خبر و روزنامه نگاري به عنوان نياز امروز جامعه بشري است و بايد جدي گرفته شود. دكتر علي صباغيان، در پاسخ به پرسش خبرنگار ما پيرامون چگونگي نسبت به كميت مخاطبان در نسخه هاي چاپي و الكترونيك، مي گويد: در تعيين كميت مخاطبان مؤلفه هاي بسياري مؤثرند. براي دسترسي به روزنامه هاي الكترونيك، يكسري وسايل همانند رايانه، اتصال به اينترنت، سواد اينترنتي و... لازم است كه براي تهيه روزنامه هاي چاپي وجود اين وسايل لزومي ندارد، ولي مخاطب بايد مسافتي را براي تهيه روزنامه طي كند. بنابراين، وجود امكانات رايانه اي و اينترنتي تأثير بسزايي در گسترش مخاطبان آنلاين دارد. در ايران، آمار مشخصي در اين زمينه وجود ندارد و به كار تحقيقاتي گسترده نياز است و بايد از طريق سازمانهاي مسؤول، ميزان تيراژ و تعداد كاربران اينترنتي مشخص شود. عليرضا توكلي - روزنامه نگار و سردبير مجله نيكي- نيز در اين خصوص معتقد است: از لحاظ كمي، مخاطبان روزنامه هاي آنلاين ايران قابل مقايسه با كشورهاي اروپايي نيستند و زير 5٪ درصد مي باشند. براي گسترش مخاطبان روزنامه الكترونيك، بايد جامعه مطبوعاتي كشور به سمت روزنامه آنلاين و جذب هرچه بيشتر مخاطب حركت كند و اين تحول خود حتي منجر به افزايش تعداد مخاطبان روزنامه چاپي نيز خواهد شد، زيرا ممكن است خواننده روزنامه الكترونيكي با ديدن مطلب به اصل نسخه چاپي نياز داشته باشد و روزنامه كاغذي را خريداري كند. ضمن اينكه مخاطبان خارج از كشور با ديدن روزنامه هاي الكترونيك با روزنامه هاي داخل كشور آشنا شده و اين امر موجب افزايش شمارگان روزنامه و جذب مخاطب در خارج از كشور مي شود. پس لازم است ابتدا شبكه هاي اينترنتي همگاني شود تا شاهد توسعه رسانه اي و گسترش فرهنگ مطبوعاتي در كشور باشيم. اما از لحاظ كيفي مي توان گفت اكثريت مخاطبان روزنامه هاي آنلاين افرادي هستند كه از لحاظ علمي به روز بوده و افرادي با استعداد، محقق و پراستعدادند كه علاقه مند به كسب آخرين اطلاعات و تحليلها و گزارشها هستند. وي درباره تفاوتهاي شيوه نگارش خبر و گزارش در نسخه چاپي و الكترونيك مي گويد: به نظر من، تفاوت ميان نثر و شيوه نگارش مطالب نسخه چاپي با نسخه الكترونيك، امري طبيعي است. مثلاً لازم است در نسخه آنلاين مطالب خلاصه، مفيد و كامل باشد تا خواننده بتواند در فرصت كم تمام مطالب روزنامه هاي مورد علاقه خود را بررسي كند؛ در صورتي كه در نسخه چاپي مطالب بايد جامع تر و تفسير شده باشد. اگر خلاصه يك مطلب در نسخه الكترونيك آن قدر قوي باشد كه بتواند خواننده را جذب كند، آنگاه مي تواند مخاطب را به آرشيو ارجاع دهد. ولي ديدگاه كلي آن است كه صفحات اصلي به صورت خلاصه، خواننده را جذب نمايد. نوع طراحي صفحه وب، حاشيه ها و لينكها تأثير بسزايي در جذب مخاطب خواهد داشت، زيرا خواننده با استفاده از لينكها مي تواند به وب سايتهاي ديگر راه يابد. و اطلاعات تكميلي مورد نياز خود را كسب كند. ضمناً در نسخه هاي چاپي مطالب تا لحظه چاپ قابل انعكاس است اما در نسخه هاي الكترونيك بحث همگامي با رخدادها و اخبار مطرح است كه لحظه به لحظه مطالب و اطلاعات جديد در اختيار مخاطب قرار مي گيرد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- يادمان ؛ پروفسور سيد محمود حسابي در يك نگاه
سيد محمود حسابي، در سال 1281 هـ . ش از پدر و مادري تفرشي، در تهران زاده شد. پس از سپري نمودن چهار سال از دوران
كودكي در تهران، به همراه خانواده (پدر، مادر و برادر)، عازم شامات گرديد. در هفت سالگي، تحصيلات ابتدايي خود را، در بيروت، با تنگدستي و مرارتهاي دور از وطن، در مدرسه كشيش هاي فرانسوي، آغاز كرد و همزمان، توسط مادر فداكار، متدين و فاضله خود (خانم گوهرشاد حسابي)، تحت آموزش تعليمات مذهبي و ادبيات فارسي، قرار گرفت. استاد، قرآن كريم را، حفظ و به آن اعتقادي ژرف داشت. ديوان حافظ را، نيز از حفظ بود و به بوستان و گلستان سعدي، شاهنامه فردوسي، مثنوي مولوي و منشآت قائم مقام، اشراف كامل داشت. شروع تحصيلات متوسطه ايشان، با آغاز جنگ جهاني اول، و تعطيلي مدارس فرانسوي زبان بيروت مصادف بود. از اين رو، پس از دو سال تحصيل در منزل، براي ادامه آن به كالج آمريكايي بيروت رفت، و در سن هفده سالگي، ليسانس ادبيات، در نوزده سالگي ليسانس بيولوژي، و پس از آن مدرك مهندسي راه و ساختمان را، اخذ نمود. در آن زمان، با نقشه كشي و راهسازي، به امرار معاش خانواده، كمك مي كرد. استاد همچنين، در رشته هاي پزشكي، رياضيات و ستاره شناسي، به تحصيلات آكادميك پرداخت. شركت راه سازي فرانسوي كه، ايشان در آن مشغول به كار بود، به پاس قدرداني از زحمات وي، استاد را براي ادامه تحصيل، به كشور فرانسه، اعزام كرد و بدين ترتيب، در سال 1924 م، به مدرسه عالي برق پاريس وارد، و در سال 1925 م فارغ التحصيل گرديد. همزمان با تحصيل در رشته معدن، در راه آهن برقي فرانسه، مشغول به كار گرديد، و پس از پايان تحصيل در اين رشته، كار خود را در معادن آهن شمال فرانسه، و معادن زغال سنگ ايالت "سار"، آغاز كرد. سپس به دليل وجود روحيه علمي، به تحصيل و تحقيق در دانشگاه سوربن، در رشته فيزيك پرداخت، و در سال 1927 م در سن بيست و پنج سالگي، دانش نامه دكتراي فيزيك خود را، با ارايه رساله اي تحت عنوان "حساسيت سلولهاي فتوالكتريك"، با درجه عالي، از دست بزرگترين دانشمند روز جهان، پروفسور فابري، دريافت كرد. استاد، با شعر و موسيقي سنتي ايران، و موسيقي كلاسيك غرب، به خوبي آشنا بود، و در نواختن ني، ساز دهني، ويولن و پيانو، تبحر داشت. ايشان، در چند رشته ورزشي، مانند: كوهنوردي، دوچرخه سواري، دووميداني و چوپ پا، موفقيتهايي كسب نمود، و در شنا، داراي ديپلم نجات غريق شد. از جمله دستاوردهاي عمر پر بار استاد و مشاغلي كه در مسند آن خدمات علمي و فرهنگي شايان توجهي ارايه نمود، مي توان به چند نمونه زير، اشاره كرد: راه اندازي اولين ژنراتور آبي (آسيابي) برق كشور، به وسيله نصب تجهيزات بر روي يك آسياب آبي (آشتيان، نزديك تفرش 1305 هـ.ش)، ايجاد اولين كارگاههاي تجربي در علوم كاربردي در ايران (1306 هـ.ش)، مأموريت وزارت راه و ترابري (طرق و شوارع عامه)، تهيه اولين نقشه برداري علمي، فني و مهندسي كشور (تهيه نقشه نوين راه ساحلي سراسري، ميان بنادر خليج فارس، بندر لنگه به بوشهر 1306 هـ.ش)، تأسيس مدرسه مهندسي وزارت راه و تدريس در آن (1307 هـ.ش)، تأسيس دارالمعلمين عالي و تدريس در آن (1307 هـ.ش)، ساخت اولين راديو در كشور (1307 هـ.ش)، ايجاد اولين آزمايشگاه علوم پايه در ايران (1307 هـ.ش)، آغاز واژه گزيني فارسي و برابرسازي علمي (1307 هـ.ش)، تأسيس دانشسراي عالي و تدريس در آن (1308 هـ.ش)، تأسيس اولين كارگاه ساخت قطعات دست ساز براي اتومبيلهاي ايران (1309 هـ.ش)، ساخت و راه اندازي اولين آنتن فرستنده در كشور (1309 هـ.ش)، تأسيس اولين بيمارستان خصوصي در ايران، به نام "بيمارستان گوهرشاد" (به ياد مادر گرامي شان 1309 هـ.ش)، ايجاد اولين ايستگاه هواشناسي در ايران (1310 هـ.ش)، ايجاد انجمن زبان فارسي و بنيانگذاري فرهنگستان زبان ايران و عضويت پيوسته در آن (1310 هـ.ش)، طراحي، نصب و راه اندازي اولين دستگاه راديولوژي در كشور (1311 هـ.ش)، تأسيس و رياست انجمن فيزيك ايران (1311 هـ.ش)، تعيين ساعت ايران (1311 هـ.ش)، تدوين اصول اندازه گيري و مقياس گذاري و ايجاد اداره اوزان و مقياسها (مؤسسه استاندارد) (1311 هـ.ش)، مأمور وزارت راه، براي ساخت راه تهران به شمشك، جهت معادن زغال سنگ (1312 هـ.ش)، پيشنهاد و تدوين قانون تأسيس دانشگاه تهران، و تأسيس دانشكده فني و رياست آن دانشكده (1313 هـ.ش) و تدريس در آن، شركت در كنفرانس بين المللي لايه ازن (1315 هـ.ش)، تأسيس دانشكده علوم و رياست آن دانشكده از 1321 تا 1327 و از 1330 تا 1336 هـ.ش و تدريس در گروه فيزيك آن دانشكده، تا واپسين روزهاي عمر؛ تأسيس بخش آكوستيك در دانشكده علوم، و راه اندازي بخش تحقيقات اندازه گيري فواصل و تنظيم گامهاي موسيقي ايراني و مطالعات علمي روي نتهاي ايراني (1325 هـ.ش)، راه اندازي اولين مركز زلزله شناسي كشور (1328 هـ.ش)، مأموريت خلع يد از شركت نفت انگليس در دولت دكتر مصدق، تدوين قانون ملي شدن نفت، اولين رئيس هيأت مديره و مديرعامل شركت ملي نفت ايران، وزير فرهنگ در دولت دكتر مصدق (1330 هـ.ش)، پايه گذاري مدارس عشايري و تأسيس اولين مدرسه عشايري ايران (1330 هـ.ش)، مخالفت با طرح قرارداد ننگين كنسرسيوم و كاپيتولاسيون در مجلس، مخالفت با عضويت دولت ايران در قرارداد سنتو "پاكت بغداد" در مجلس، پايه گذاري مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران (1330 هـ.ش)، پايه گذاري مركز تحقيقات و تأسيس اولين راكتور اتمي كشور در دانشگاه تهران، تأسيس سازمان انرژي اتمي و عضو هيأت دائمي در كميته بين المللي هسته اي (1330، 1349 هـ.ش)، تدوين قانون استاندارد و تأسيس مؤسسه استاندارد ايران (1333 هـ.ش)، تأسيس اولين رصدخانه نوين در ايران، تأسيس مركز عدسي سازي - ديدگاني - اپتيك كاربردي، در دانشكده علوم دانشگاه تهران (1335 هـ.ش)، تأسيس اولين مركز مدرن تعقيب ماهواره ها در شيراز (1335 هـ.ش)، پايه گذاري مركز مخابرات اسدآباد همدان (1338 هـ.ش)، عضو دائمي در كميته بين المللي فضا و رياست گروه ممالك جهان سوم، در كنفرانس بين المللي فضا (1347- 1341 هـ.ش)، راه اندازي اولين ليزر ايران (1345 هـ.ش)، اولين هولوگرام ايران (گروه فيزيك دانشكده علوم، دانشگاه تهران 1347 هـ.ش)، تأسيس انجمن موسيقي ايران (1350 هـ.ش)، بنيانگذاري واحد پژوهشي صنعتي فناوري خان و مان (پژوهش و صنعت در مكانيك هيدروديناميك، انرژي هاي نو و نامحدود 1359 هـ.ش)، تشكيل و رياست كميته پژوهشي فضاي ايران (1360 هـ.ش)، استفاده از انرژي خورشيدي براي اولين بار در ايران (1360هـ.ش)، تأسيس واحد تحقيقاتي صنعتي سغدائي (پژوهش و صنعت در فيزيك، الكترونيك، اپتيك فيزيك، و سيستمهاي هوش مصنوعي 1362 هـ.ش)، تأسيس انجمن تفرشي ها (1372 هـ.ش)، فعاليت در 3 نسل كاري و آموزش 7 نسل استاد و دانشجو، از خدمات ارزنده پروفسور حسابي به شمار مي رود و در همين راستا، ايشان از سال 1350 هـ.ش، به عنوان استاد ممتاز دانشگاه تهران، شناخته شد. استاد، به چهار زبان زنده دنيا - فرانسه، انگليسي، آلماني و عربي - مسلط بودند و به زبانهاي سانسكريت، لاتين، يوناني، پهلوي، اوستايي، تركي، ايتاليايي و روسي اشراف داشته، و زبانهاي باستاني را، در تحقيقات علمي خود، بخصوص در امر واژه گزيني فارسي، در برابر لغات بيگانه، به كار مي برد. پروفسور حسابي، به ايران، فرهنگ و ادب و اعتقادات سنتي و مذهبي اين سرزمين، عشق مي ورزيد، و در گذشته از سفر به كشورهاي متعدد عالم، به سراسر ايران سفر كرده بود، و از سفرهاي پر بار داخلي و خارجي خويش، يادداشتها و سفرنامه هاي بسياري به جاي نهاد. در زمينه تحقيق علمي، 25 مقاله، رساله و كتاب، از ايشان به چاپ رسيده است. تئوري "بي نهايت بودن ذرات" استاد در ميان دانشمندان و فيزيك دانان جهان شناخته شده است. نشان "اوفيسيه دولا لژيون دونور" و همچنين نشان "كوماندور دولا لژيون دونور"، بزرگترين نشانهاي كشور فرانسه، به همين مناسبت، به ايشان اهدا گرديده است. استاد، تنها شاگرد ايراني پروفسور اينشتين بود، و در طول زندگي، با دانشمندان تراز اول جهان، نظير: شرودينگر، بورن، فرمي، دايراك، بوهر، ... و با فلاسفه و ادبايي همچون: آندره ژيد، برتراند راسل، ... تبادل نظر داشته است. ايشان از سوي جامعه علمي جهاني به عنوان "مرد اول علمي جهان" (1990م) برگزيده شدند، و در كنگره "شصت سال فيزيك ايران" (1366هـ.ش)، ملقب به "پدر علم فيزيك و مهندسي نوين ايران" گرديد. پروفسور حسابي، در 12 شهريور 1371 هـ.ش، در بيمارستان دانشگاه ژنو، به هنگام معالجه قلبي، بدرود حيات گفت. مقبره استاد، بنا به خواسته ايشان، در زادگاه خانوادگي، در شهر دانشگاهي تفرش، قرار دارد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- در يكمين سال ياد حكيم آشتياني عنوان شد ؛ شكل گيري جريان فلسفه اسلامي در غرب مرهون زحمات صدراي زمان است
سرويس فرهنگي- مروت: يكمين سال ياد حكيم متأله مرحوم علامه سيد جلال الدين آشتياني، صدراي زمان، پنجشنبه گذشته، با حضور اساتيد برجسته حوزه و دانشگاه در مشهد برگزار شد.
اين مراسم كه با حضور آيةا... سيد عزالدين زنجاني، دكتر يحيي يثربي و حجةالاسلام دكتراكبريان و جمعي از طلاب و دانشجويان برگزار شد، دكتر يحيي يثربي با اشاره به روش علمي علامه آشتياني، اظهار داشت: از خصوصيات علمي وي اين بود كه در عين احترام به آراي گذشتگان به تقرير و نقد آن نيز مي پرداخت. حجةالاسلام دكتر اكبريان استاد حوزه ودانشگاه، از ديگر سخنرانان اين همايش، درباره وضعيت فلسفه و علوم عقلي در ايران معاصر گفت: يكي از مهمترين ويژگيهاي فلسفه اسلامي اين است كه فيلسوف به عنوا ن يك متفكر بايد نياز زمان خودش را بشناسد. در اين صورت تحقيقاتش در نسلهاي آينده تأثيرگذار خواهد بود. وي در ادامه باتعميم اين نكته به مرحوم آشتياني اظهار داشت: استاد، نياز زمان خودش را شناخت و معرفي فلسفه اسلامي را محور كارهاي خود قرار داد و آثارآن را به نسل جديد معرفي كرد. اكبريان در ادامه افزود:آشتياني در اين را ه به تأليف، تصحيح، تقرير و شرح كتابهاي گذشته و بيان آن به زبان امروزي و معرفي صاحبان مكتبهاي فلسفي همت گماشت.وي با اشاره به تك بعدي بودن فلاسفه غرب،آن را ضربه اي بر بدنه فلسفه غرب دانست و گفت:در آثار آشتياني جامعيتي ديده مي شود كه فلسفه غرب ازآن محروم است. اين استاد دانشگاه در ادامه تصريح كرد: غرب، فلسفه اسلامي را با آثار و نام آشتياني مي شناسد.جريان فلسفه اسلامي كه در غرب در حال شكل گيري است مرهون زحمات صدراي زمان است.
حجةالاسلام حسيني آملي نيز با اشاره به لزوم چندجانبه نگري به علوم و پرهيز از يك بعدي نگري،آن را از خصوصيات علمي استاد آشتياني دانست و گفت: مرحوم علامه هميشه تأكيد داشتندكه نبايد به خاطر پرداختن به علوم عقلي از فقه و علوم نقلي غافل شد. وي درادامه افزود: ما بايد با پيروي از اين ديدگاه به فكر تربيت عالماني باشيم كه مشكلات دين، حوزه و دانشگاه را حل كنند. حجةالاسلام مسعودي، رئيس دفتر تبليغات اسلامي خراسان رضوي از ديگر سخنرانان اين همايش با بيان خاطراتي از مرحوم آشتياني به پنهان بودن شخصيت اين استاد مسلم حوزه و دانشگاه اشاره كرد و گفت: استاد، در زمان حيات خود تنها به عنوان شارح افكار ملاصدرا شناخته شده بود، در حالي كه مرحوم علامه آشتياني،خود حكيم متأله و ريشه حكمت بود. گفتني است؛ اين همايش روز پنج شنبه گذشته از سوي دفتر تبليغات اسلامي خراسان رضوي برگزار شد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- پاي صحبت "پروفسور جيمز موريس" ؛استاد، پل بين سنت و عصر امروز بود
... بين سالهاي 1977- 1975 ميلادي، در حومه مشهد، هر تابستان ميهمان و دانشجوي علامه آشتياني بودم.درسهاي علامه هفته اي يك بار برگزار مي شد. علاوه بر من و همسرم، ويليام چيتينگ و همسرش نيز در كلاسهاي درس آشتياني حاضر مي شدند.جلال الدين آشتياني فلسفه "ملاصدرا" و "ابن عربي" را از روي نسخه هاي خطي كه خودش به فارسي و عربي ترجمه كرده بود، تدريس مي كرد...
"پروفسور جيمز موريس"، استاد دانشگاه اگزتر انگلستان و شاگرد علامه آشتياني، در گفت و گويي به مناسبت رحلت آن عالم فرزانه به بيان ديدگاههاي خود پيرامون استاد پرداخت كه به جهت اهميت و مناسبت آن با سالگرد استاد، بخشهايي از آن فرا روي مخاطبان فرهيخته روزنامه قرار مي گيرد. ٭٭٭ فلسفه ملاصدرا و ابن عربي جزء اصلي ترين متوني بود كه، علامه آشتياني به شاگردان خود مي آموخت... "پروفسور جيمز موريس" درباره شيوه تدريس علامه آشتياني مي گويد: شيوه تدريس آشتياني، سنتي و به صورت بحث و گفت و گو بود. مثلاً وقتي "فسوس الحكم" را مي خوانديم، متن را به صورت كلمه به كلمه به بحث مي گذاشت، حتي نظرهاي آيةا... خميني(ره) نيز مورد بحث قرار مي گرفت. در كلاس درس آشتياني محدود به متن پيش رو نبوديم، بلكه همه تاريخ انديشه اسلامي را مرور مي كرديم. او با اينكه يك استاد سنتي حوزه بود، اما با من و همسرم كه از دنياي غرب وارد كلاس آشتياني شده بوديم، به راحتي و با صميميت صحبت مي كرد؛ توان والايي در تدريس داشت، با اينكه فلسفه و حكمت تدريس مي كرد، اما در عين جديت، زباني آميخته با مزاح و حكايت داشت.
٭ عامل به حرف ... وي در خصوص شخصيت علامه آشتياني، با نگاهي به دو وجهه عرفاني و اجتماعي ايشان، مي گويد: مرحوم آشتياني، مرد آزاده اي بود. او جسمش در جهان ما بود، اما روحش در عالم ديگري سير مي كرد. عارف و صميمي بود و به هر چه مي گفت، عمل مي كرد. همه باور او در طبعش متجلي بود، سعادت من بود كه محضر او را درك كردم. با اينكه سالها از آشنايي من با وي گذشته، اما احساس مي كنم آشنايي ما مربوط به همين امروز است و او هنوز در ميان ماست. اما در بعد روابط اجتماعي، به عقيده من او استاد اخلاق اجتماعي بود. يك روز استاندار مشهد خبر داد كه مي خواهد تلفني با آشتياني صحبت كند، ايشان نپذيرفت. وي به منزل آشتياني آمد، باز هم نپذيرفت كه او تسليم قدرت، شهرت و سياست نبود، در حالي كه در وجهه خصوصي واقعاً يك دوست صميمي و عارف بود.
٭ سهم استاد ...
استاد دانشگاه "اگزتر" درباره سهم آشتياني در ارتقاي علمي ايران در جهان، معتقد است: اين واقعيتي است كه علامه خلأ علمي ايران را با تقريرهايي كه در مجلات متعدد، داشت پر كرده بود. اين آثار از نظرهاي ملاصدرا، تا نقد شيخ احمد احسايي و تاريخ 300 ساله فلسفه از دوران صفويه تا ملاهادي سبزواري را در بر مي گيرد. من ايشان را ويراستار فلسفه اسلامي براي نسل جديد مي دانم. حتي هانري كربن در انتشار كتب خود از كمك آشتياني بهره مي گرفت. او بيش از هر چيز به روح انسان توجه داشت. وي درباره تأثير آشتياني بر انديشه اسلام شناسان غربي، مي گويد: علامه، بيشتر در حوزه انديشه اسلامي شناخته شده بود، بسياري تحت تأثير نوشته ها و آثار او قرار گرفته اند، كساني هم كه با خود ايشان آشنا بودند تحت تأثير شخصيت او قرار دارند.او هر طلبه اي را به حقيقت مي رساند يا سعي مي كرد به حقيقت برساند. در عين حال، به تماميت فكري دانشجويان احترام مي گذاشت و مي خواست شاگردانش مستقل باشند. مكتب او شاگرداني بود كه آنها را تربيت كرد.
٭ احيا كننده فلسفه اسلامي شاگرد علامه آشتياني، درباره اينكه آيا آشتياني صاحب مكتب جديدي در فلسفه اسلامي محسوب مي شود يا نه؟ معتقد است: او احيا كننده برخي از مكاتب فلسفه اسلامي بود. او حقايق نهفته در اين مكاتب را احيا كرد.نكته اي كه ذكر آن را در اين جا لازم مي دانم اين است كه، تا زمان مرحوم سبزواري ملاصدرا مرجع فلسفه اسلامي- ايراني شناخته مي شد. آشتياني توانست اين مسأله را روشن كند كه ملاصدرا بازگو كننده نظريات ابن سينا بوده و او در "اسفار" در بعد روحاني و معنوي از فلسفه ابن سينا الهام گرفته است. همچنين عناصر عرفاني مغفول مانده در فلسفه ملاصدرا را به طلاب حوزه هاي علميه ايران معرفي كرد. اين در بعد داخلي است، اما در بعد جهاني، آشتياني با تمركز بر فلسفه ملاصدرا و ابن عربي، به جهانيان فهماند كه ايران، فيلسوف هم دارد. او با تدريس انديشه هاي ابن عربي، در را به روي مكتب عرفاني اسلام گشود و يا در اين مكتب را به روي جهانيان باز كرد.
٭ پلي بين سنت و عصر امروز آشتياني پلي بود بين سنت و عصر امروز، پروفسور موريس با بيان اين مطلب، مي افزايد: امروزه گسترش ارتباطها باعث شده تا فرزندان ما تحت تأثير رسانه ها قرار گيرند و ما بيش از هر زمان ديگري به شيوه آشتياني براي آشنايي نسل امروز با انديشه هاي عرفاني و فرهنگ الهي، نيازمنديم.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- آيةا...العظمي صافي گلپايگاني: سيره پيامبر(ص) بايد به عنوان فرهنگ اسلام در زندگي ما تبلور يابد
آيةا...العظمي صافي گلپايگاني در ديدار اعضاي كميسيونهاي فرهنگي شوراهاي اسلامي كلان شهرها و مراكز استانها با اشاره به نامگذاري امسال به نام پيامبر اعظم(ص) اظهار داشت: سيره پيامبر(ص) بايد به عنوان فرهنگ اسلام در تمام شؤون زندگي ما حاكم شود و تبلور پيدا كند.
وي افزود: بايد در همه رشته ها و نواحي فرهنگ اسلامي، سيره پيامبر اعظم و دستورات و احكام اسلام حاكم باشد. كشور وقتي اسلامي مي شود كه انسان شخصيت اسلامي داشته باشد، وفور عقايد اسلامي در باطن فايده ندارد، بلكه بايد به منصه ظهور برسد.
به گزارش ايسنا، اين مرجع تقليد، خاطرنشان كرد: دشمنان اصرار دارند كه مردم را از فرهنگ خود جدا كنند، لذا بايد با توكل به خدا و با اعتماد به اسلام با آنها مبارزه كنيم. وي، با اشاره به مسأله بيكاري دانشجويان بعد از فراغت از تحصيل، افزود: بيكاري در جامعه نشانه ضعف است و بايد كاري كنيم بيكاري وجود نداشته باشد و نياز به بيگانگان را هم در ايران كم كنيم.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- قائم مقام فناوري وزارت علوم خبر داد ؛افزايش 20 درصدي اعتبارات مراكز رشد
سازمان مديريت به برخي مراكز رشد كه خود رديف بودجه مشخصي دارند به طور مستقيم بودجه اختصاص مي دهد و مراكز رشدي كه وابسته به دانشگاهها هستند در بودجه دانشگاهها رديف خاصي براي آنها در نظر گرفته شده است. رديف بودجه اختصاصي مراكز رشد از امسال به عنوان بودجه توسعه فناوري در بودجه دانشگاهها در نظر گرفته شده است.
دكتر عليرضا جهانگيريان با بيان اين مطلب، افزود: اعتبارات مراكز رشد مانند دانشگاهها افزايش يافته است.
وي اضافه كرد: بودجه مراكز رشد با توجه به تعداد واحدهاي مستقر در آنها و ديگر شرايط 15 تا 20 درصد افزايش يافته است.
جهانگيريان اظهار داشت: سازمان مديريت به برخي از اين مراكز كه خود رديف بودجه مشخصي دارند به طور مستقيم بودجه اختصاص مي دهد و مراكز رشدي كه وابسته به دانشگاهها هستند در بودجه دانشگاهها رديف خاصي براي آنها در نظر گرفته شده است.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- رئيس دانشگاه حيدرآباد هند خواستار شد:همكاري علمي با دانشگاه تهران
رئيس دانشگاه حيدرآباد هند از رئيس دانشگاه تهران براي بازديد از اين دانشگاه دعوت به عمل آورد.
به گزارش مهر، پروفسور سيد حسنين - رئيس دانشگاه حيدرآباد هند در پاسخ به پيام تبريك آيةا...عميد زنجاني - رئيس دانشگاه تهران به وي به خاطر انتصاب به رياست دانشگاه حيدرآباد هند از پيام رئيس دانشگاه تهران قدرداني كرد.
وي براي گسترش همكاريهاي دو دانشگاه تهران و حيدرآباد از آيةا... عميد زنجاني براي ديدار از دانشگاه حيدرآباد دعوت به عمل آورد.
