---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- نگاهي به آموزش روزنامه نگاري در گفتگو با مدير مركز مطالعات و توسعه رسانه ها ؛ استادها، روزنامه نگاري نمي كنند!
٭ گفتگو: جواد صبوحي دانش آموختگان روزنامه نگاري در سده نخست عمر مطبوعات در ايران انگشت شمار بودند. اولين ايراني دوره كوتاه مدت آموزش روزنامه نگاري را در انگلستان گذراند و پس از او نيز شمار اندكي از فرنگ رفتگان، دانش روزنامه نگاري را فرا گرفتند.
102 سال كه از حيات مطبوعات ايران گذشت، اولين مركز آموزش به منظور تربيت كادر متخصص با نام بنگاه روزنامه نگاري تاسيس شد.در سال 1317 خورشيدي كميسيون مطبوعات سازمان پرورش افكار ، امور آموزش روزنامه نگاري را به دانشگاه تهران سپرد و دانشگاه تهران كلاس هاي كوتاه مدت آموزش روزنامه نگاري را در لاله زار بر پا كرد. چند تن از دانش آموختگان آن دوره در قيد حياتند و بر اين باور صحه مي گذارند كه پس از فروپاشي بنگاه روزنامه نگاري به مدت 14 سال علاقمندان به فراگيري دانش روزنامه نگاري راه خارج را در پيش گرفتند كه ثمره غربت گزيني آنان براي روزنامه نگاري ايران يكي دو جلد كتاب بود. در سال 1334 مدير وقت روزنامه كيهان كه خود استاد دانشگاه تهران بود، اساسنامه تاسيس دانشكده روزنامه نگاري دانشگاه تهران را به تصويب رساند، اما هيچ گاه نتوانست اين دانشكده را در زير مجموعه دانشگاه تهران تاسيس كند . زماني كه مدير وقت روزنامه اطلاعات از تلاش هاي مدير وقت روزنامه كيهان مطلع شد ، براي اين كه از رقيب پيشي بگيرد، آگهي دوره كارآموزي فن خبرنگاري را در خردادماه 1335 منتشر كرد و در تابستان همان سال نخستين دوره آموزش كوتاه مدت روزنامه اطلاعات آغاز شد. از سوي ديگر دانشگاه تهران با همكاري كميسيون مبادلات فرهنگي آمريكا در ايران و چند تن از مديران روزنامه ها و مجله ها دوره آموزش روزنامه نگاري دانشگاه تهران را از آبان 1335 شروع كرد.
در روزنامه اطلاعات در دهه سي و آغازين سالهاي دهه چهل همچون بنگاه روزنامه نگاري و مؤسسه روزنامه نگاري ، دوره هاي كوتاه مدت برگزار مي شد، اما كيهان درصدد ايجاد دانشكده بود. اين دو كوشش سبب شد كه پايه هاي دو مكتب روزنامه نگاري ايراني در دو روزنامه عصر تهران پي ريزي شود. روزنامه نگاري مبتني بر ذوق و روزنامه نگاري مبتني بر علم و دانش. كوشش مكتب روزنامه نگاري مبتني بر دانش اگر چه در گام اول تداوم نيافت، اما تجربه گرانقدري را پديد آورد و سبب پي ريزي مؤسسه عالي مطبوعات و روابط عمومي شد. تمام تلاشهاي ياد شده را جز دوره اول آموزش روزنامه نگاري روزنامه اطلاعات تا تاسيس اين مؤسسه بايد كوششهاي نافرجام نام نهاد. آنچه به فرجام رسيد و جامعه ايراني از خدماتش بهره مند شد، مؤسسه مطبوعات و روابط عمومي است كه بعد ها دانشكده نام گرفت. دانشكده اي كه فراز ها و فرودها را از سر گذراند وچندي پيش پس از حدود چهار دهه با وجود تغيير نام و دگرگونيهاي مكرر ، به عنوان دانشكده علوم ارتباطات بازگشايي شد.امروز آموزش روزنامه نگاري با در نظر داشتن تمامي تحولات مربوط به آن، از آن حيث اهميت دو چندان يافته است كه به نظر مي رسد انگيزه و شوق تحصيل در اين رشته در ميان جوانان بيش از گذشته افزايش يافته و از سويي ديگرنگاه مؤسسات آموزشي در اين حوزه نيز به بازبيني جدي نياز دارد. اين نكته را مي توان از فحواي كلام دكتر شعبانعلي بهرامپور، رييس مركز مطالعات و توسعه رسانه ها شنيد.گفت و گوي ما با ايشان را در همين خصوص مطالعه كنيد: ٭ آقاي دكتر در حال حاضرمجري آموزش رسانه اي در كشورچه نهادي است؟ ٭٭ آموزش روزنامه نگاري توسط دو بخش دانشگاههاي وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و مؤسسات و مراكزديگر غير دانشگاهي با رويكردهاي مختلف دنبال مي شود .در آموزشهاي دانشگاهي آموزشها تئوري تر از آموزشهاي كاربردي مراكز غير دانشگاهي است. در مراكزي كه با رويكرد دوم به آموزش روزنامه نگاري مي پردازند ،عمدتا محور اصلي كار بر آموزش روزنامه نگار متمركز است و تلاش مي شود روزنامه نگاراني خبره تربيت و تحويل جامعه شوند. ٭ نكته اي كه در همين خصوص وجود دارد و به نظر مي رسد قابل تامل است، موضوع ناهماهنگي آموزش در اين مراكز است،به گونه اي كه اين ناهماهنگي را حتي مي توان در سرفصلهاي آموزشي اين مراكز هم مشاهده كرد.اين ناهماهنگي درامر آموزش ايجاد مشكل نمي كند؟ ٭٭ اين ناهماهنگي پارادوكسيكال است، يعني از سويي مي توان آن را مثبت ارزيابي كرد و از سوي ديگر با نگاهي منفي آن را بررسي و تورق كرد.هرگونه تغيير و تحول در دانشگاهها و سرفصلهاي آموزشي آنها مستلزم مراحل طولاني است و يك دانشگاه و مركز آموزشي به راحتي نمي تواند سرفصلهاي خود را تغيير دهد.مراكزي مثل دانشكده صدا و سيما و دانشكده خبر كه آزادي عمل دارند مي توانند نوآوريهاي بيشتري داشته باشند و سرفصلهاي جديدي را در مجموعه مورد نظر خود بگنجانند. از سوي ديگر، مراكزي مثل مركز مطالعات و تحقيقات رسانه ها كه كاملا كاربردي هستند، لزوما نمي توانند مطابق سرفصلهاي دانشگاهي عمل كنند. اگر دانشگاهها مي توانستند به خوبي عمل كنند و آموزشهاي خوبي را ارايه دهند و دانشجويي كه از آن جا فارغ التحصيل مي شود بتواند روزنامه نگار شود، ديگر شكل گيري مراكزي مثل مركز مطالعات و تحقيقات رسانه ها سالبه به انتفاي موضوع بود.در ساير نقاط دنيا نيز وضع به همين صورت است. در فرانسه، بهترين روزنامه نگاران از دانشكده هاي روزنامه نگاري فارغ التحصيل شده اند. معمولا چهار يا پنج مؤسسه روزنامه نگاري مراكزي تاسيس مي كنند كه از درون آنها روزنامه نگاران حرفه اي تربيت مي شوند. ٭ ظرفيتي كه درحال حاضر در دانشگاههاي مختلف براي گزينش دانشجو در حال شكل گيري است ،به خروجي مطلوب روزنامه نگاري كشور خدشه وارد نمي كند؟ ٭٭ دانشگاهها دانش آموختگان زيادي را تربيت مي كنند، اما نكته اي كه در اينجا اهميت دارد اين است كه دانشگاهها بايد خود را روزآمد كنند و بتوانند دانش آموختگاني تربيت كنند كه آنها قادر باشند كار روزنامه نگاري كنند اين در صورتي است كه در حال حاضر دانشگاههاي ما اين ظرفيت را ندارند. ٭ از عناصر ديگري كه در اين خصوص تأثيرگذار است، كيفيت استادان و اعضاي هيات علمي دانشگاهها هستند كه اين موضوع هم مثل مقوله سرفصلهاي آموزشي وضعيت متناقضي را دنبال مي كند.چقدر بر شيوه فعاليت اين عنصر در دانشگاهها كنترل صورت مي گيرد؟ ٭ اين مساله به يك دانشگاه خاص محدود نمي شود و در تمامي دانشگاهها مي توان آن را شاهد بود، به گونه اي كه استادان ما كمتر خود روزنامه نگارند. آنها بيشتر كار نظري مي كنند، در نتيجه دانش آموختگان آنها هم مطابق اين شكل از آموزش تربيت مي شوند. در مراكز و مؤسساتي كه كار كاربردي مي كنند، اين مشكل كمتر ديده مي شود، براي آنكه اين مراكز از قيد و بندهاي مراكز دانشگاهي آزادند.ما مي توانيم كسي را به استخدام در آوريم كه مدرك دكتري نداشته باشد، اما تجربه لازم را در اين خصوص داشته باشد. در تمامي نقاط دنيا مراكز آموزشي كه هويت دانشگاهي ندارند مي توانند از يك روزنامه نگار با تجربه دعوت كنند تا آموزش روزنامه نگاري بدهد. براي دانشگاه با اين شيوه كار اين مساله مقدور نيست .روزنامه نگار با تجربه اي كه ممكن است ديپلم يا ليسانس داشته باشد، اما تجربه خوب و مطلوبي در حوزه روزنامه نگاري داشته باشد نمي تواند تدريس كند، در نتيجه شاهد هستيم كه در دانشكده هاي مختلف كساني درس روزنامه نگاري مي دهند كه خود روزنامه نگار نبوده اند و همين مساله از جمله آسيبهايي است كه آموزش روزنامه نگاري كشور با آن مواجه است. اصلاح اين موضوع نيازمند طي شدن روندي طولاني است كه دانشگاهها و وزارت علوم ،تحقيقات و فناوري به عنوان مجري آموزشهاي رسمي بپذيرند كه دانشكده هاي ارتباطات نيازمند توجه ويژه اي هستند كه مطابق با ديگر عرصه هاي علوم، آموزشهاي خود را ارايه دهند. ٭ معمولا كتابهايي كه توسط برخي از استادان همين مؤسسات آموزشي تأليف و يا ترجمه مي شود، آن قدر از كيفيت پايين برخوردار است كه به جرأت مي توان گفت نمي تواند در كنار متون ارزنده روزنامه نگاري كه توسط استادان مجرب نوشته شده است، قرار بگيرد. جالب است كه با توجه به تدريس اين گروه از استادان در دانشگاهها، اين كتابها به عنوان منبع آموزشي معرفي مي شوند. چرا در اين خصوص كنترلي صورت نمي گيرد؟ ٭٭ ببينيد كنترل اصلي بايد توسط جامعه علمي كشور انجام شود؛ يعني اين وظيفه را بايد دانشجويان و استادان مجرب عهده دار شوند. تا وقتي توليدات ما در زمينه ارتباطات و روزنامه نگاري به حدي نرسد كه جامعه احساس بي نيازي از آن كند، ما با اين مشكل همچنان مواجه خواهيم بود .متاسفانه بسياري از كتب و منابع ارتباطات روزنامه نگاري از كيفيت لازم برخوردار نيستند، اما اگر ما استاد ، كارشناس ، فارغ التحصيل و محقق خوبي در زمينه ارتباطات داشته باشيم، مي توانند با نقد مناسب آن بخش ضعيف را وادار كنند تا توليدات خوبي را ارايه دهند.اما هنوز ظرفيت جامعه ما در اين زمينه خيلي كم است. ٭ يكي از عرصه هاي جديدي كه در چند ساله اخير به وجود آمده، موضوع روزنامه نگاري آنلاين و الكترونيك است . به ياد دارم شما دو سال قبل به برپايي دوره هاي آموزش روزنامه نگاري آنلاين توسط مركز مطالعات و توسعه رسانه ها اشاره كرده بوديد.اين كار چقدر دنبال شده است؟ ٭٭ روزنامه نگاري آنلاين موجي است كه دير يا زود بايد خود را با تأثيرهاي آن هماهنگ كنيم، همان گونه كه در بخشي از جامعه ما در حال پيگيري است. به هر حال، اين مقوله خيلي زودتر از آنكه من و شما تصورش را بكنيم جاي خودش را باز مي كند. ما تلاش مي كنيم از تابستان چنانچه امكانات ما در حد كافي بود، امسال اين دوره ها را راه اندازي كنيم. ٭ در زمينه تحصيلات تكميلي مراكزي مثل مركز تحقيقات و توسعه رسانه ها چقدر مي تواند نقش آفريني كند؟ ٭٭ ما در اين عرصه فعاليت نمي كنيم و نقطه هدف ما كمي پايين تر از اين سطح است .ما تنها در زمينه تهيه متون و ارتقاي كيفيت تحصيل مي توانيم وارد عرصه شويم. منابع لازم به گونه اي آماده مي شود كه هم بتواند پاسخگوي نيازهاي دانشجويان دوره هاي كارشناسي باشد و هم دوره هاي تكميلي. كتابهاي انتشار يافته توسط مركز نيز كاملا كاربردي است. ٭ نكته اي كه البته با توجه به شرايط حاضر با پيوستگي مباحثي مثل روزنامه نگاري الكترونيك حايز اهميت است مقوله تكنولوژي در اين حرفه است، به قولي روزنامه نگاران ما "تكنولوژي گريز" اند.براي آشنا كردن روزنامه نگاران با اين مفهوم و وارد كردن آن به محيطهاي آموزشي، چه بايد كرد؟ ٭٭ اجازه بدهيد اين موضوع را با توجه به بحث جامعه اطلاعاتي مورد بررسي قراردهم.با افزايش عرصه اطلاعات، ما نيز بي نياز از فناوريهاي لازم در اين خصوص نيستيم. متاسفانه فناوريهاي لازم در اين خصوص هنوز وارد نشده است . اگر به دانشكده ارتباطات سري بزنيد، حتي نمي توانيد چند دستگاه تلويزيون كه بتوانيد شبكه هاي خبري را پيگيري كنيد، سراغ بگيريد. براي آموزش كار روزنامه نگاري آنلاين حداقل به چند دستگاه رايانه نياز است كه متاسفانه در اين زمينه هم دچار ضعف هستيم. تأمين فناوري آموزشي نيازمند صرف هزينه بالايي است و هر دستگاه و سازماني كه بتواند با لحاظ كردن امكانات نرم افزاري اين مقوله را مورد تأكيد قرار دهد، شاهد توفيق در اين عرصه نيز خواهيم بود. يكي از عوامل عدم موفقيت مراكز دانشگاهي ما در اين است كه هنوز نپذيرفته اند كه سهم فناوريهاي آموزشي در اين امر، آموزشهاي دانشگاهي آن هم از نوع كاربردي آن، بسيار مهم است
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- نگاهي به ضرورتها، كاستي ها و راه حلهاي آموزش مجازي در ايران ؛ آموزش مجازي؛ بودن يا نبودن
٭ مجتبي حسين زاده دنياي امروز در حال پيشروي به سوي دنياي الكترونيكي است و اين موضوع توانسته است در عرصه هاي مختلف زندگي بشر نفوذ كند و آن را تحت سيطره خود درآورد، چنانكه خارج شدن از اين موضوع براي انسان بسيار مشكل و دردسر ساز خواهد بود. به خاطر نفوذپذيري بيش از حد اين فناوري، انسان مجبور شد عصر حاضر را عصر ارتباطات بنامد. گسترش اين فناوري جديد در عرصه هايي همچون تجارت الكترونيك(E-commerce) نشر الكترونيك (E-publishiny)، كتابخانه هاي ديجيتالي (Dgytal Ihbrary) و... مشهود است. يكي از نهادهاي بسيار تأثيرگذار و مهم دوران زندگي انسان، نهاد آموزش و پرورش در تمامي مقاطع است. در چنين شرايطي كه بسياري از نهادها، همگام با اين فناوري پيش مي روند و يا در حال داخل شدن به آن هستند، موقعيت نهاد بزرگ آموزش و پرورش بخصوص آموزش عالي در اين هرم كجاست؟ آيا مي توان همچنان از همان روشهاي سنتي براي آموزش استفاده كرد؟ انسان هميشه مشتاق آموختن و نيازمند آموزش بوده است. در اعصار گذشته آدمي مشقتهاي بسياري را براي كسب علوم و آموختن متحمل شده و راههاي بسياري را تجربه كرده است. دوره هاي زندگي بشر در طول تاريخ دستخوش تغيير و تحول بسياري بوده است وبه تبع اين تغيير و تحول، فراگيري علوم هم توسط انسان از اين قاعده مستثنا نبوده است. آموزش در دوره هاي مختلف تاريخي، سير تكوين و تحول را طي نمود تا اينكه در عصر حاضر به پيشرفته ترين مرحله خود نسبت به ادوار گذشته رسيد. عصري كه در آن قرار داريم، ثابت و بي تحرك نيست. هر چند انسان در طول حيات خود هميشه در حال تغيير و تحول بوده است. اما آن دوران هيچ گاه به مانند اين عصر سريع و تحول انگيز نبوده كه بتواند در مدتي كوتاه تحول بزرگي را خلق كند. در گذشته، شايد كمتر كسي فكر مي كرد فناوري ارتباطات نوين كه در حال رشد بود بتواند جايي براي خود باز كند. همه اين فناوري را در رده ديگر ابداعات مي دانستند و وقتي كه نظريه پرداز مشهور مارشال مك لوهان گفت ارتباطات نوين مي تواند جهان را به يك دهكده تبديل كند، كمتر كسي حرف او را پذيرفت.اما در مدت بسيار كمتر از آنچه ديگر فناوريها توانستند چهره جهان را دگرگون كنند، فناوري ارتباطات با گسترش رسانه هاي جمعي و ابداع دستگاههايي مانند تلويزيون، رايانه و ماهواره ظرف تنها چند دهه توانست جهان را به كلي دگرگون كند و اين رسانه ها كه زماني در دست عده اي خاص بود، اكنون به صنعتي بين المللي تبديل شده است و انسان به ناچار عصر موجود را عصر ارتباطات ناميد و اين عصر بر تمامي جوانب زندگي بشر تأثير گذاشته و به نوعي مي توان گفت كه ديگر انسان نمي تواند خود را خارج از اين عصر فرض كند.دنياي ارتباطات، شرايطي را براي خود فراهم نموده است كه ديگر لازم نيست براي برقراري ارتباط گفتگوي عادي يا هر نوعي ديگر از ارتباط با ديگران و يا ديدن شخصي يا انجام دادن كاري، مسافتي را طي كند. حال كه ارتباطات بر تمامي جوانب زندگي انسان تأثير گذاشته است، پس آموزش هم بي تأثير نخواهد بود. يكي از مهمترين نهادهاي اجتماعي كه دستخوش تغييرات وسيع شده است، نهاد آموزش و يادگيري در سطح عمومي و عالي بوده است. فناوري اطلاعات اين امكان را براي انسان فراهم نموده است تا آموزش متناسب با نيازهاي امروز ارائه گردد. گسترش شبكه هاي اطلاعاتي از جمله اينترنت فرصتهاي زيادي را براي بشر فراهم كرده است تا پا به عرصه آموزش الكترونيك و آموزش يا دنياي مجازي آموزش پا نهد.
آموزش الكترونيكي و دانشگاه مجازي آموزش مجازي در دنياي امروز جايگاه خاص خود را پيدا كرده است و به عنوان يكي از پايه هاي آموزشي در آموزش عالي كشور محسوب مي شود. كشورهايي كه از آموزش مجازي استفاده مي كنند، براي آن اصطلاحات خاصي به كار مي برند، به عنوان مثال در آلمان frenunternich ، فرانسه ferstudium روسيه zaochny و در كشورهاي انگليسي زبان از عبارتهاي Home stud، open learning استفاده مي شود.
٭ اما ماهيت آموزش مجازي چيست؟ آموزش الكترونيكي E-LEARNING آموزشهايي است كه با استفاده از ابزارهاي الكترونيكي اعم از صوتي، تصويري، رايانه اي، شبكه اي و... انجام مي شود، يا ساده تر آموزش الكترونيكي E-LEARNING آموزشي بر پايه فناوري است و اين مي تواند مصداقي باشد براي ايجاد يك دانشگاه مجازي. در دانشگاه مجازي كه بيشتر از اينترنت و برنامه هاي مرتبط استفاده مي شود، نحوه عملكرد و ارائه امور آموزشي در اين دانشگاه همانند يك دانشگاه سنتي است؛ اما در تمامي طول اين مدت، دانشجو به طور فيزيكي، محيطي به نام دانشگاه را از نزديك تجربه نمي كند. پس بر همين اصل آموزشهاي جديد و دانشگاههايي كه اين روشها را ارائه مي دهند، از عناويني همچون دانشگاه مجازي(virtual university)، دانشگاه باز (open university) آموزش از راه دور (vistance education)، آموزش مكاتبه اي(Teachiny by correspondiny) استفاده مي نمايند. در اين آموزشها و دانشگاهها مي توان جدايي زماني و مكاني دانشجو و استاد، استفاده از شبكه جهاني اينترنت استفاده از رسانه هاي چندمنظوره كه ارتباط دوسويي بين ارائه دهنده و گيرنده برقرار مي كنند و... را ديد.
تاريخچه آموزش از راه دور و الكترونيكي اولين گام نوين در آموزش غيرحضوري يا آموزش از راه دور با آموزش مكاتبه اي، در اوايل دهه 1700 ميلادي آغاز شد. در سال 1960 كه تلويزيون به خانه ها راه پيدا كرد، دست اندركاران اين رسانه و آموزش عالي را بر آن داشت كه از اين رسانه جديد كه جنبه آموزشي هم دارد بيشتر استفاده كنند. پس به تأسيس ايستگاه جديد تلويزيون آموزشي و سيستم تلويزيون مداربسته در امر آموزش مبادرت ورزيدند و دانشگاههاي اوهايو، تگزاس و مريلند، نخستين دانشگاههايي بودند كه موفق شدند با راه اندازي يك شبكه تلويزيوني، تمامي دانشجويان خود را تحت پوشش قرار دهند. به طور قطع، مي توان گفت اختراع تلويزيون و ويديو بزرگترين تأثير را بر آموزش از راه دور گذاشت. اما ظهور رايانه شخصي و اينترنت باعث شد كه اين روند باز هم دچار دگرگوني و تحولي نو شود. با ظهور اينترنت، اولين دروس دوره كارشناسي به صورت آنلاين توسط انستيتوي فناوري نيوجرسي در سال 1984 ارائه شد و پس از آن دانشگاه مجازي كاليفرنيا با ائتلاف 100 دانشكده و با ارائه بيش از 1500 درس افتتاح گرديد. آموزش از راه دور در ايران عمر آموزش هاي از راه دور در ايران بسيار كوتاه است. اين روش با شيوه بسيار محدود در دانشگاه پيام نور ارائه شد تا سالهاي پاياني دهه 70 كه آموزش مجازي در دستور كار دانشگاه تهران قرار گرفت. سرانجام در سال 1380 سايت آموزش مجازي دانشگاه تهران با ارائه 9 درس براي دانشجويان روزانه دانشگاه راه اندازي شد و بعد وزارت علوم از راه اندازي دانشگاه اينترنتي خبر داد و تعدادي از دانشگاهها هم به راه اندازي دوره هاي آموزش دروس مجازي اقدام كردند.
فلسفه استفاده از روشهاي نوين آموزشي زيربناي نهاد آموزش در قرن حاضر متأثر از جامعه صنعتي و ارتباطي است. دانش آموختگان نظام آموزش سنتي نمي توانند در جامعه اطلاعات محور، كارايي لازم را داشته باشند. امروزه فناوري اطلاعات اين توان را فراهم كرده است تا هر شخصي بتواند آموزش متناسب با فن را ببيند، زيرا از يك طرف محدوديتهاي گذشته از بين رفته است و از طرف ديگر اختياراتي براي همه فراهم شده كه بتوانند هر نوع دانش را بدون محدوديت كسب نمايند. بنابراين، براي اينكه دانش آموختگاني داشته باشيم كه كارايي لازم را از جامعه اطلاعاتي داشته باشند، بايد رويكرد جديدي نسبت به آموزش و يادگيري داشته باشيم و در اين زمينه مي توان به نظريه ها و شرايطي كه امروزه مطرح شده است، همچون آموزش الكترونيكي، آموزش از راه دور، دانشگاه مجازي و... بيشتر توجه كرد. برنامه ريزيهاي آموزشي ما بايد به گونه اي باشد كه از اين فرصتهاي جديد به بهترين وجه استفاده كنيم.
مزايا و معايب دانشگاه مجازي و آموزش از راه دور توسعه و پيشرفت شبكه هاي اينترنتي و در قبال آن گسترش پديده هايي همچون آموزش از راه دور، آموزش الكترونيكي و ايجاد دانشگاه مجازي مزايا و معايبي را به دنبال خواهد داشت. دسترسي آسان به اطلاعات آموزشي، كمك به همگاني شدن دانش، پذيرش بيشتر دانشجو، صرفه جويي در هزينه، گسترش فرهنگ يادگيري مستقل، امكان تطبيق و بهينه سازي كلاسها، تمرينها و مشاوره با نيازهاي دانشجو، انعطاف پذيري در اطلاع و تغيير محتوا و امكان تدريس همزمان در چند كلاس با يك مدرس، امكان ذخيره كردن درس و استفاده مكرر از آن، از مزاياي اين شيوه آموزش است. معايب شايد اولين نقطه كه منتقدان آموزش از راه دور و دانشگاه مجازي روي آن دست بگذارند، دوري از ارتباطات جمعي در اين نوع آموزش باشد. به نظر مي رسد بدون رودر رويي كامل فيزيكي، فهم دانش پژوهان از واكنش يكديگر كاهش يابد. عدم ارتباط فيزيكي در اين نوع آموزش باعث مي شود دانشجويان يك روحيه انزوايي داشته باشند. فضاي گسترده اينترنت شايد باعث شود كه وسوسه گشت و گذار و جست و جو از يك سايت به سايت ديگر بر ماهيت، ارجحيت پيدا كند و باعث شود دانشجويان از موضوع اصلي دور شوند و زمان آنها اتلاف شود.
آموزش مجازي، بودن يا نبودن! بي ترديد، اجراي برنامه اي در يك محيط، شرايط و مقررات خاص مرتبط با آن برنامه و محيط را مي طلبد و نمي توان يك طرح را از جايي ديگر بدون در نظر گرفتن زيرساختهاي محيط جديد چه از لحاظ فرهنگي، چه از لحاظ مادي و چه از لحاظ اقليمي پياده كرد. لازم است تمامي زيرساختها و شرايط محيط جديد را شناسايي و نقاط قوت و ضعف آن را استخراج كرده و سپس به پياده كردن طرح، با توجه به آن زيرساختها و شرايط اقدام نمود . موارد و زيرساختهايي كه بايد قبل از پياده كردن سيستم آموزش الكترونيكي به آن توجه داشت، بسيار زياد است. كسب فناوريهاي جديد در اين زمينه، بخش وارد نمودن برنامه ها و اطلاعات، ارائه پيش زمينه هاي قبلي و چگونگي پذيرش دانشجو، از اين جمله است.
كسب فناوريهاي جديد در اين زمينه: اولين گام در راه اندازي سيستم دانشگاه مجازي و در قبال آن ارائه آموزش مجازي به داوطلبان، آشنايي و كسب فناوريهاي جديد در اين زمينه است. كشور بايد توانايي راه اندازي سيستم اينترنت و ايجاد سايت را چه از لحاظ نيازهاي سخت افزاري و چه از لحاظ نيازهاي نرم افزاري به صورت كامل داشته باشد و تمامي مشكلاتي را كه در اين زمينه وجود دارد، به حداقل برساند و همچنين وضع موجود در خصوص ارتباط با دنياي اينترنت را به مطلوب برساند.
وارد نمودن برنامه ها و اطلاعات اطلاعاتي كه بايد در اين سيستم گذاشته شود، بايد كاملاً به روز و نو باشد و طوري برنامه ريزي شود كه دانشجو در هر وقت و مكان بتواند به راحتي به آن دسترسي داشته و از آن نسخه برداري كند.
ارائه پيش زمينه ها و آموزشهاي اوليه به داوطلبان همان طور كه در قسمت پژوهش ها گفته شد، بسياري از دانشجويان ما با نحوه كار با اينترنت،جستجو و... آشنا نيستند و طبق آمار 75 درصد دانشجويان كارشناسي با نحوه كار با اينترنت آشنا نيستند و همين امر باعث دور افتادن آنها از اين فناوري شده است، پس بايد راهكاري را براي بيشتر آشنا شدن افراد با اين فناوري و در ادامه نحوه كار با سيستم دانشگاه مجازي، چگونگي انتخاب واحد، ورود به دروس مورد نظر و... ارائه نماييم كه بهترين روش براي آموزش دانش آموزان در مقاطع متوسطه است.
چگونگي پذيرش دانشجو چنانكه در بالا ذكر شد، بسياري از دانشجويان ما با نحوه كار با اينترنت و به تبع آن سيستم دانشگاه مجازي آشنا نيستند، پس بايد در انتخاب و پذيرش دقت كنيم و سعي شود از دانشجوياني ثبت نام به عمل آيد كه آمادگي و اطلاعات كافي از سيستم آموزش مجازي داشته باشند، زيرا اين كار باعث مي شود دانشگاه مجازي و دانشجو در ميان راه با مشكل برخورد نكرده و باعث شكست پروژه آموزش مجازي در ايران نشود و بعد از اين كه تمامي دانشجويان يا اكثريت آنها با اين سيستم آشنا شدند، آن را سراسري نماييم و در آخر هم بايد عنوان كنند كه ما بايد در اين راه سريعتر قدم برداريم و زيرساختها را براي اين فناوري جديد كه به سرعت در حال گسترش است فراهم نماييم. اين يك حقيقت است كه ما در اين زمينه از ديگر كشورها عقب تر هستيم، پس بايد از تجربه هاي آنها استفاده كرد و پس از تجزيه و تحليل دستاوردهاي آنها، در اين زمينه متناسب با شرايط كشور آنها را پياده نمود. منابع: ٭ مجموعه مقالات اولين دوره همايش ملي توسعه دانشگاه مجازي- دانشگاه پيام نور كاشان ٭ مجموعه مقالات اولين سمينار تخصصي آموزش از راه دور تهران: انتشارات پيام نور ٭ مقالات استخراج شده از اينترنت
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي خواستار شد ؛حذف ضوابط دست و پاگير در حوزه نشر
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي گفت: ممكن است در اجراي برنامه ها و سياستهاي حوزه نشر پايبنديهايي سبب كندي كار شده باشد كه بايد بررسي و رفع گردد. همچنين بايد قواعد و ضوابط دست و پاگير كه مانع از انجام كار انقلابي مي شود را حذف كرد.
به گزارش فارس، محمدحسين صفار هرندي در ديدار معاون و مديران معاونت امور فرهنگي اظهار داشت: جابجايي در عرصه فرهنگ، معنايي فراتر از معناي متعارف دارد و بدين معنا نيست كه عنصر نامطلوبي كنار گذاشته مي شود و فرد ديگري پر كننده اين مسؤوليت خواهد بود، بلكه همان گونه كه اشاره كردم، گردش مديريت و تجربه كردن موقعيتهاي مختلف است. وي ارزيابي و بازنگري در عملكرد و برنامه ها را ضروري دانست و افزود: گهگاه بايد مروري بر كارنامه و عملكرد كاري خود داشته باشيم، زيرا با بازنگري و ارزيابي مي توانيم رشد و شكوفايي استعدادها و توانمنديهاي افراد يك سازمان را به نمايش بگذاريم. صفار هرندي اضافه كرد: اين كار در رويكرد سازمان نيز مؤثر خواهد بود، زيرا به تبع آن شاهد تغيير و تحولاتي در فعاليتهاي آن سازمان خواهيم بود. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي تأكيد كرد: در دوره جديد در حوزه نشر اهتمام خاصي به ادبيات داستاني است و ضروري است با همكاري و تعامل نويسندگان، ناشران و پديدآورندگان فرهنگي، مقوله ادبيات داستاني را تقويت كنيم.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- رئيس انجمن نانو فناوري ايران :كتابخانه تخصصي نانو فناوري راه اندازي مي شود
كتابخانه تخصصي و مرجع نانو فناوري كه شامل مراجع نرم افزاري و چاپي است، در سال جاري راه اندازي مي شود.
به گزارش مهر، دكتر مجتبي شريعتي نياسر در چهارمين نشست مجمع عمومي انجمن نانو فناوري ايران با بيان خط مشي اين انجمن در
سال 85، گفت: پيشبرد و ارتقاي سطح دانش جامعه از فناوريهاي جديد و كمك به توسعه كمي و كيفي نيروهاي متخصص در مراكز علمي و پژوهشي كشور، تشويق محققان و صنعتگران به كنكاش در نانو فناوري، بهبود بخشيدن به امر آموزش و پژوهش و سياست گذاري در زمينه هاي مرتبط، نقد و بررسي عملكرد نهادهاي اجرايي و علمي- پژوهشي در زمينه اجراي طرحها و برنامه ها و كمك به مديران و ارگانهاي سياست گذار براي تدوين ضوابط و آيين نامه هاي مرتبط به عنوان خط مشي انجمن در سال 85 در نظر گرفته شده است.
رئيس انجمن نانو فناوري ايران گفت: انجمن نانو فناوري ايران داراي 378 عضو است كه 70 درصد آن پيوسته، 24 درصد دانشجويي، 5/4 درصد وابسته و 8/0 درصد نيز افتخاري هستند.
رئيس انجمن نانو فناوري ايران در اعلام برنامه هاي سال 85 اين انجمن اظهار داشت: اولين كنگره بين المللي نانو فناوري در روزهاي 27 تا 29 آذرماه برگزار مي شود كه جايزه بزرگ پژوهش برتر در عرصه نانو در اين كنفرانس اعطا خواهد شد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- از سوي پژوهشكده فلسفه و كلام پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي ؛ "دانشنامه متكلمان شيعه" منتشر مي شود
دو جلد از "دانشنامه متكلمان شيعه" بزودي از سوي پژوهشكده فلسفه و كلام پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي منتشر مي شود. به گزارش مهر، دانشنامه متكلمان شيعه شامل تك نگاريهايي در مورد متكلمان برجسته شيعه در دوره هاي مختلف حيات كلامي شيعه است كه براي تدوين تاريخ جامع كلام شيعه صورت مي گيرد. هدف از انجام اين طرح، معرفي متكلمان برجسته شيعه، روشن شدن نسبتهاي مطرح شده در مورد متكلمان شيعه، بازشناسي انديشه هاي كلامي شيعه، شناخت زمينه هاي اجتماعي و سياسي عقايد كلامي، تبيين سير تحولات انديشه هاي كلامي، تبيين تأثير و تأثرهاي متكلمان شيعه بر يكديگر، تبيين تعامل متكلمان شيعه با ديگر فرقه ها و اديان و نشان دادن نقاط قوت كلام شيعه است. در حال حاضر، تأليف كتاب "آراي كلامي هشام ابن حكم" كه يكي از مجلدات اين دانشنامه است به انجام رسيده و بزودي منتشر مي شود. كتاب ديگر از همين دانشنامه با عنوان "آراي كلامي سيد مرتضي" نيز در دست تأليف است.آراي كلامي خواجه نصيرالدين طوسي، علامه حلي، شيخ مفيد، فيض كاشاني و ابن هيثم از ديگر تك نگاريهاي دانشنامه متكلمان شيعه است.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- مشاور وزير علوم:آموزش الكترونيكي از نظر تشكيلات ستادي ابهامهايي دارد
مشاور وزير علوم با بيان اين كه در حال حاضر 2 ميليون و 300 هزار دانشجو در دانشگاههاي كشور تحصيل مي كنند، گفت: جمعيت دانشجويي كشور تا پايان سال 88 به 3 ميليون و 650 هزار نفر و شاخص تعداد دانشجو به 4800 نفر به ازاي هر يكصد هزار نفر مي رسد. به گزارش ايسنا، مهندس حسين طاهري در همايش "يادگيري الكترونيكي"، در سخناني توسعه آموزشهاي دانشگاهي را يكي از عوامل تأثيرگذار در توسعه كشور دانست و يادآور شد: تا چند سال گذشته آموزشهاي مراكز دانشگاهي ما محدود به چند سيستم بود، ولي در طول سالهاي اخير آموزشها متنوع تر شده است و طبق برنامه چهارم توسعه ميزان دسترسي بيش از اين خواهد شد.
مهندس طاهري استفاده از سيستم يادگيري الكترونيكي را از جمله روشهاي نوين آموزش در دنيا عنوان و اظهار كرد: اگر چه شروع آموزش الكترونيكي در كشور اقدامي تازه و به جا بود، ولي اين امر به دليل نداشتن تجربه در فضاي ابهام آميزي صورت گرفت و هنوز هم ابهامات از لحاظ تشكيلات ستادي و آيين نامه هاي اجرايي در مراكز مرتفع نشده است.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- از سوي رهبران اديان جهان ؛سران كشورهاي صنعتي جهان به ارزشهاي ديني دعوت مي شوند
نشست مقدماتي رهبران اديان جهان طي روزهاي 4 و 5 خرداد ماه به دعوت شوراي عالي روابط اديان فدراسيون روسيه برگزار و تير ماه امسال نيز همزمان با برگزاري گردهمايي سران كشورهاي صنعتي جهان، ضمن برگزاري يك گردهمايي، پيام ديني خود را براي سران كشورهاي صنعتي ارسال خواهند كرد.
نمايندگان اديان جهاني اسلام، مسيحيت، يهود، بوديسم، هندوئيسم و كنفوسيوس از 28 كشور جهان و معاون بين الملل مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي نيز به نمايندگي از ايران در اين نشست حضور يافتند.شركت كنندگان در اين نشست مقدماتي، پيش نويس سندي را آماده كردند كه قرار است از سوي رهبران اديان جهان خطاب به سران كشورهاي بزرگ صنعتي جهان (G8) صادر و توسط پاترياك الكسي دوم، رهبر كليساي ارتدوكس روسيه در اجلاس آنها قرائت شود.
در پيش نويس نامه رهبران اديان، ضمن تأكيد بر نقش دين و اعتقادات ديني در زندگي بشر و جوامع انساني خواهان توجه سران كشورهاي صنعتي به مسؤوليت ديني و ارزشهاي اعتقادي در جامعه مدرن امروز شده است.
در اين نامه همچنين سران كشورهاي صنعتي به احترام به مقدسات ديني، حمايت از ارزشهاي نظام خانواده، اخلاق فاضله انساني، محيط زيست و توجه به گفتگوي اديان و تمدنها دعوت شده و از خطرهاي تروريسم، تسليحات كشتار جمعي، جهاني سازي، فقر، محروميت و بيماريهاي خطرناك برحذر داشته شده اند.
سران كشورهاي گروه هشت تير ماه امسال در سن پترزبورگ براي بررسي مسايل جهاني گردهم مي آيند.
