٭ محبوبه علي پور لپهايش از حرارت آفتاب و شور بازي هاي نوجواني قرمز قرمز بود. سلامي كرد و بعد به اتاقش رفت. كيفش را روي تخت رها كرد و بدون اينكه لباسش را عوض كند، به طرف كامپيوترش رفت.
مادر با دلخوري گفت: لااقل لباست رو در بيار بعد برو سراغ كامپيوتر... بدون آن كه به مادر نگاه كند با اخم گفت: - مامان خانم! امروز روگيرنده واقعاً هنگ كردم... اصلاً نمي دونم چرا شما همه اش روي من كليك مي كنين خب برين سراغ اون "آي دي فسقلي"... مادر مات و مبهوت فقط نگاهش كرد... شايد چنين صحنه هايي براي همه مردم جامعه ما آشنا نباشد، اما به دليل رشد تعداد كاربران در ايران نمي توان از تأثير آن بر زندگي خانواده ها بي تفاوت گذشت. به طوري كه براساس گزارش "دفتر توسعه انساني سازمان ملل" تعداد كاربران اينترنت در كشورمان تا نيمه اول سال 1384 به ازاي هر يك هزارنفر، 72نفر اعلام شد كه با درنظر گرفتن جمعيت 70ميليوني ايران. جمعيت كاربران كشور حدود پنج ميليون نفر برآورد مي شود. البته زماني اين داده ها جدي تر مي شود كه بدانيم بنابر نظرسنجي به عمل آمده بر روي 3118كاربر، 94/31درصد براي سرگرمي و 71/22درصد براي دوستيابي از اينترنت استفاده مي كنند. به هرحال، مديريت استفاده از فناوري هاي پيشرفته ما را وادار مي كند تا سنجيده تر عمل كنيم؛ چرا كه افراط در استفاده از اينترنت و به دنبال آن اعتياد به آن، اندك اندك سلامت روحي و جسمي جامعه ما را همچون ساير جوامع تهديد مي كند.
چرا افراط؟ ندا ديلمي، كارشناس ارشد مشاوره درخصوص افراط و اعتياد به اينترنت چنين مي گويد: شرايط زندگي امروزي ايجاب مي كند كه بتوانيم به منابع مختلف ارتباطي، متصل باشيم. اما گاهي اوقات نسبت به استفاده از آن وسيله آموزش نمي بينيم. حال آن كه به اعتقاد من مهمترين عامل قبل از استفاده از هرگونه ابزاري، مسأله تصميم گيري در آن مورد است؛ يعني اين كه از آن استفاده كنيم يا نه؟ بنابراين، تا زماني كه ما نتوانيم درباره مقوله اي بررسي، پيش بيني و ارزيابي داشته باشيم، چگونگي استفاده از آن وسيله نابه جا خواهد بود. از همين رو براي بهره مندي از ابزار،بايد هدف ما از انتخاب آنها مشخص باشد. در استفاده از اينترنت هم بايد همين روند را دنبال كنيم و قبل از هر چيز بايد اطلاعات كافي داشته باشيم؛ به طوري كه بدانيم درباره موضوع موردنظر، از چه راه هاي ديگري هم مي توان اطلاعاتي به دست آورد. نكته بعد در زمينه اين امكانات، نظارتهاي اجتماعي است كه به ما مي گويد: چگونه بايد از اين ابزار استفاده كرد. به طوري كه به يك صورت از همه خدمات اينترنتي بهره مند مي شويم، به حدي كه شايد برخي از آنها اصلاً نيازهاي ما را رفع نكند يا اگر نيازهاي ما را مرتفع كند، در سطح عالي نيست. اين مشاور خانواده در ادامه اظهار مي دارد: يكي از مواردي كه در استفاده از فناوريهاي امروزي بايد به آن توجه كنيم، موقعيت اجتماعي است؛ يعني ببينيم به عنوان فردي تصميم گيرنده، استفاده از اين وسيله چقدر در منزلت و موقعيت اجتماعي ما مؤثر است، البته گروه هاي تأثيرگذار مثل همسالان يا افرادي كه به آنها تعلق خاطر داريم نيز ما را وادار مي كنند تا از ابزار خاص به نحوي كه آنها مي پسندند، بهره ببريم، در واقع آنها در تصميم گيري ما دخالت مي كنند و سپس ويژگيهاي شخصي ما نظير عقايد، آرزوها، باورهاي دروني، ارزشها و... عوامل تعيين كننده در تصميم گيري ما هستند و به ما مي گويند: "به چه ميزان، چطور و چه وقت از اين وسايل استفاده كنيم." نكته ديگري كه در نحوه استفاده از اينترنت مؤثر است؛ سن كاربر است، زيرا استفاده افراطي از اينترنت معمولاً در گروه هاي سني نوجوانان و جوانان ديده مي شود. اين در شرايطي است كه ميزان تجربه و ميزان گذر سني افراد در تصميم گيريها مؤثر است. ديگر آن كه موقعيت مكاني و زماني نيز مهم است؛ زيرا بچه هايي كه امكان استفاده و دسترسي آنها به منابع اينترنتي فراهم است، بيشتر استفاده مي كنند. همچنين اگر موقعيت زماني هم فراهم باشد، اين روند بيشتر مي شود. براي نمونه، فصل تابستان فرصتي است كه استفاده از اينترنت افزايش پيدا مي كند.
نقش والدين و اطرافيان والدين و اطرافيان چه نقشي در استفاده افراطي از اينترنت دارند؟ ندا ديلمي دراين باره مي گويد: در برخي موارد والدين و معلمان خودشان بچه ها و نوجوانان را به استفاده از اين فناوري ترغيب مي كنند. البته در ظاهر مخالفند، اما همين مخالفتهاست كه باعث رغبت بيشتر فرزندان به اين مقوله مي شود. در اين شرايط اطرافيان كنجكاوي نوجوانان را تحريك كرده و با محدوديت و مخالفت غيرمنطقي، آنان را به استفاده از اينترنت سوق مي دهند.
عوارض جسمي استفاده افراطي از اينترنت بي شك استفاده بي حد از امكانات اينترنتي عوارض سويي هم به لحاظ جسمي دارد؛ به طوري كه اين وسيله مفيد را به دشمن سلامتي افراد بخصوص نوجوانان و جوانان تبديل مي كند. از عوارض ناخوشايند اين رهاورد توسعه، صدمه به سيستم اسكلتي است. به طوري كه مچ، گردن و پشت كودكاني را كه مدت طولاني از كامپيوتر استفاده مي كنند، درگير مي سازد. البته نحوه نشستن پشت كامپيوتر نيز مؤثر است. عارضه ديگر چاقي مي باشد، زيرا به دليل كم تحركي به مدت طولاني چربي هاي زايد نمي سوزد و حتي برخي عادت دارند موقع استفاده از اينترنت يا كامپيوتر موادغذايي استفاده كنند. ازا ين رو، توصيه مي شود كه بيش از يك يا دو ساعت از اين وسيله استفاده نكنند.
اعتياد به اينترنت، چگونه؟ از ديگر پيامدهاي استفاده افراطي از اينترنت، اعتياد به آن است؛ عارضه اي كه در سال 1995ميلادي روانپزشكي به نام "گلدبرگ" آن را كشف كرد. هرچند اين اعتياد همچون وابستگي به تماشاي فوتبال و حل جدول كم خطر محسوب مي شود، اما همانند معتادان اگر نياز رواني آنها برطرف نشود، دچار تحريك پذيري، عصبانيت و به طور كلي احساس نياز مي شوند. ضمن آنكه عوامل سني و جنسي هم در اين امر چندان مؤثر نيستند و مي تواند همه را گرفتار كند.
عوارض اجتماعي از عوارض اجتماعي آن مي توان به كاهش تعاملات اجتماعي افراد اشاره كرد كه قطعاً در پيوندهاي خانوادگي آثار ناخوشايندي به جا مي گذارد. از همين رو، طبق پژوهشي معلوم گرديد 50 درصد خانواده ها زماني كه به اينترنت متصل مي شوند كمتر با هم صحبت مي كنند. از ديگر پيامدهاي آن، انزواي اجتماعي است، به طوري كه حتي روانپزشكان معتقدند افراد افسرده بيشتر به اينترنت راغب هستند. ندا ديلمي، مشاور خانواده دراين باره معتقد است: نمي توان به طور حتم افسردگي را عامل دانست، اما عموماً فرزنداني به ارتباط يك سويه اينترنت تمايل دارند كه اصولاً مايل به ارتباط دو طرفه با ديگران نيستند؛ يعني اين افراد در برقراري ارتباط با گروه همسال، بزرگسالان و حتي طبيعت دچار مشكل مي باشند. حال آن كه به اين ارتباط نيز نياز دارند، بنابراين ناچارند آن را به نوعي جبران كنند به همين دليل به وسيله اي قابل دسترس روي مي آورند، وسيله اي كه مي تواند هرچه باشد. از همين رو زماني كه فردي به اينترنت اعتياد پيدا مي كند، يعني راه هاي ارتباط سالمش بسته است. نيازهاي طبيعي اش در برقراري ارتباط ارضا نشده است. توصيه من به خانواده ها اين است قبل از آنكه روي بچه ها و هركاربر ديگري علامت سؤال بگذاريم بايد روي خودمان اين علامت سؤال را بگذاريم، كه چرا توانايي اين را نداشتيم كه با آنها ارتباط سالم برقرار كنيم و آنها ناچار شدند به درون خودشان فرو بروند و به استفاده از يك شئ بي جان تمايل نشان دهند. استفاده افراد از اينترنت به تنهايي نمي تواند نشانه افسردگي باشد، ولي دوري از محركهاي مختلف باعث كند شدن روند تحريك پذيري حركات رواني- حركتي آنها مي شود كه اين امر در افراد افسرده هم ديده مي شود.
نيازهاي ارتباطي اكنون اين سؤال مطرح مي شود كه چرا اين تغيير در نحوه ارتباط به سوي اشياي بي جان كشيده مي شود؟ ديلمي دراين زمينه اظهار مي دارد: اصولاً در روند ارتباط با دنياي خارج افراد طي مراحل مختلف، نياز خود را رفع مي كنند. اولين نياز در مرحله ارتباط با اشياي بي جان رفع مي شود. به طور مثال به هنگام استفاده از گل و خاك و آب اين نياز برطرف مي شود. در مرحله بعد فرد به سوي ارتباط با اشياي بي جان و محرك گرايش پيدا مي كند. بعد با ارتباط با يك موجود زنده ساكن، نيازش را برطرف مي نمايد و در مرحله عالي تر براي ايجاد ارتباط به يك موجود زنده متحرك نياز دارد كه در واقع روابط انساني محسوب مي شود. به اين ترتيب استفاده افراطي از اينترنت، نياز ارتباطي فرد را به سطح نازلي مي رساند؛ به نحوي كه فرد نمي تواند نيازهاي عالي تر را برآورده كند، درحالي كه انسانها نياز به ارتباط رو در رو دارند. ارتباطي كه بتوانند همديگر را ببينند و نيازهاي عاطفي، اجتماعي و رواني خود را برآورده كنند. علاوه بر اختلالها و مشكلات رواني، استفاده بي حد از اينترنت منجر به عوارض جسمي نيز مي شود كه مي توان به اختلال در عادات غذايي، سردرد، خشكي چشم، بي توجهي به بهداشت فردي، اختلال در خواب و مشكلات استخواني و اسكلتي نظير پشت درد اشاره كرد.
خانواده گره گشا حال اين پرسش به ذهن مي رسد كه خانواده ها چگونه مي توانند مانع ابتلا فرزندان به افراط در استفاده از اينترنت و اعتياد به آن شوند؟ ديلمي دراين باره مي گويد: معمولاً در مسايل و رفتارهايي كه از نظر خانواده نامطلوب به شمار مي آيد، اصل مهمي را همواره يادآوري مي كنيم و آن برقراري روابط عاطفي مناسب است؛ يعني تا زماني كه والدين نتوانند ارتباط عاطفي مطلوبي با فرزندان برقرار كنند. هرگز قادر نخواهند بود حرف منطقي خود را به آنها انتقال دهند وانتظار برآورده شدن آن را داشته باشند. در مقوله استفاده از اينترنت هم اصل همين عدم ارتباط عاطفي مناسب است. از اين رو والدين معتقدند بچه ها حرف شنوي ندارند، درحالي كه به دليل نبود رابطه مطلوب عاطفي فرزندان به مخالف خواني مي پردازند. موضوع ديگر اينكه وقتي والدين اعتقاد دارند استفاده از اين فناوري مضر است و آن را منع مي كنند بايد جايگزيني برايش پيدا كنند، چون حذف يك رفتار بدون جايگزين مناسب امكان پذير نيست. بنابراين براي استفاده مطلوب از اينترنت والدين نيز بايد با فرزندان درباره ميزان نياز، موقعيت اجتماعي و استفاده مؤثر از اينترنت گفتگو كنند تا آنان از فناوري نوين بهره مند شوند، بدون آنكه تهديد يا اجباري وجود داشته باشد. نكته بعد آنكه والدين سعي كنند خود نيز درخصوص استفاده از اينترنت آموزش ببينند و مسلط شوند تا از جذابيتها و چالشهاي اين فناوري آگاه باشند. به اين ترتيب فقط مانع استفاده فرزند از اينترنت نمي شوند بدون آنكه از آن مطلع باشند. بنابراين با استفاده از اينترنت والدين نيز در كنار بچه ها؛ آگاهانه و مسلط تجربه اي مشترك خواهند داشت و به صورت منطقي و علمي اثبات خواهند كرد كه قادر به كنترل اين فرايند هستند.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- تأمين وثيقه، مشكل اصلي زنان كارآفرين قزوين در استفاده از تسهيلات بانكي است
مشاور استاندار قزوين در امور بانوان گفت: تأمين وثيقه براي استفاده از تسهيلات بانكي، مهمترين مشكل زنان كارآفرين اين استان به شمار مي رود.
فاطمه رزازيان در جلسه هماهنگي امور جوانان استان قزوين افزود: بر اساس اعلام اداره كل تعاون، دو هزار ميليارد ريال اعتبار به بخش تعاون اين استان اختصاص يافته است كه زنان با تشكيل تعاونيها مي توانند از اين تسهيلات استفاده كنند. وي اظهار داشت: صرف نظر از مشكل تأمين وثيقه براي استفاده از اين تسهيلات، امسال سود اين تسهيلات براي بانوان كارآفرين كاهش يافته است. اين مسؤول با بيان اين كه اعتبارات استاني براي جوانان ضعيف است، از جوانان خواست با ارايه طرحهاي ملي و كشوري، زمينه جذب اعتبارات ملي را فراهم كنند. رزازيان تغيير دفتر مشاركت زنان به مركز امور زنان و خانواده در نهاد رياست جمهوري را مثبت ارزيابي كرد و گفت: با توجه به اين تغيير، اصل بر بنياد خانواده و ارتقاي توانمنديهاي زنان است. مشاور استاندار قزوين ادامه داد: در بودجه سال جاري كشور 29 ميليارد ريال براي تحكيم بنياد خانواده و 42 ميليارد ريال براي افزايش توانمنديهاي زنان كشور اختصاص يافته است. وي يادآور شد: برنامه ريزي كلان و بلندمدت با نگاه به سند توسعه 20 ساله و برنامه توسعه چهارم كشور مهمترين موضوع حوزه جوانان خواهد بود. مشاور استاندار قزوين در امور جوانان نيز در اين جلسه گفت: متأسفانه در گذشته، كمتر به جوانان استان قزوين توجه شده است.مهدي گلپور افزود: شايسته است نمايندگان امور جوانان دستگاهها و نهادها مشكلات، نيازها و طرحهاي مربوط به اين بخش را ارايه دهند تا طرحها سريع تر اجرا شود. وي هدف از تشكيل اين جلسه را ايجاد هماهنگي و زمينه مناسب براي فعاليت در بخش جوانان، برقراري ارتباط با نمايندگان جوانان و ارايه ديدگاههاي مؤثر در حوزه جوانان برشمرد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- يك مسؤول در وزارت بهداشت : زنان ايراني مي توانند شوهران خود را به ترك سيگار وادار كنند
معاون سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي گفت: زنان ايراني و كودكان ما بهترين و مؤثرترين افرادي هستند كه مي توانند شوهران، پدران و ديگر اعضاي خانواده شان را وادار به ترك سيگار كنند و ما از آنان مي خواهيم كه براي اين كار اقدام كنند.به گزارش فارس، سيدمؤيد علويان در مراسم هفته بدون دخانيات در تالار مركز قلب تهران، افزود: يكي از راههاي مهم كنترل مصرف دخانيات در كشور همراهي همسران و كودكان افراد سيگاري براي ترك دادن آنهاست به همين دليل بخصوص از خانمهاي ايراني مي خواهيم براي ترك سيگار شوهرانشان اقدام كنند. وي گفت: اگر زنان ايراني، كودكان و دانش آموزان بخواهند بيش از هر ارگان دولتي و غيردولتي و بهتر از آنها مي توانند مردان جامعه ما را ترك سيگار بدهند و جامعه اي بسازند كه عاري از دخانيات باشد. علويان افزود: كمپاني هاي توليد سيگار به طور مرتب با تبليغات گمراه كننده مانند سيگار ملايم، كم ضرر، "لايت" يا "هاي لايت" براي دست يافتن به سودهاي ميليارد دلاري خود همواره در تلاشند و از روشهاي جديد و غير مستقيم در اين راه سود مي برند و به همين علت ما بايد نسبت به اين تهديد بزرگ جامعه خود هوشيار باشيم. معاون سلامت وزارت بهداشت تأكيد كرد: مسأله ديگري كه اكنون به شدت رو به گسترش است قليان است كه به دروغ بي ضرر خوانده مي شود در حالي كه مصرف هر بار قليان معادل استعمال 100 نخ سيگار است.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 93 درصد از كل قاچاق انسان در جهان را زنان تشكيل مي دهند
براساس يك گزارش، طبق تحقيقات به عمل آمده معلوم شده است كه بخش زيادي از قاچاق انسان را زنان و دختران تشكيل مي دهند.
به گزارش خبرگزاري زنان ايران، براساس يافته هاي موجود مشخص شده است كه از كل قاچاق انسان در جهان، 93درصد را زنان و دختران تشكيل مي دهند.
همچنين در اين گزارش آمده است: درصد قاچاق انسان در مناطق مختلف دنيا نيز گوناگون است به طوري كه در مناطق پست و هموار بيشتر از 50 درصد، مناطق ناهموار 32 درصد و مناطق كوهستاني 9 درصد بوده است.
همچنين گفته شده كه از نظر سن، نوجوانان بيشترين آمار را در قاچاق انسان به خود اختصاص داده اند.
براساس تحقيقات از دسامبر سال 2004 تا دسامبر سال 2005، 41 درصد از قربانيان قاچاق را گروههاي سني 15تا 18 سال تشكيل داده اند و گروههاي بالاتر از 18 سال، 34 درصد و گروههاي سني كمتر يا مساوي با 14 سال، 25 درصد را تشكيل مي دهند.از نظر سطح تحصيلات نيز، بيشتر افراد تحصيل نكرده يا بي سواد مورد قاچاق قرار گرفته اند به طوري كه 31 درصد قربانيان قاچاق را افراد بي سواد، 45 درصد افراد داراي تحصيلات ابتدايي، 17 درصد افراد پايينتر از تحصيلات متوسطه و 7 درصد افراد نيز داراي تحصيلات دبيرستاني بوده اند.
براساس تحقيقات متخصصين، باز بودن مرزهاي بين نپال و هند، كاهش فرصتهاي شغلي و وجود جنگهاي خانمانسوز مي تواند از فاكتورهايي باشد كه موجب افزايش قاچاق انسانها شده است.
همچنين گفته شده كه وسوسه داشتن شغل خوب از بيشترين دلايلي است كه براي قاچاق انسان ذكر شده است و به دليل كاهش سطح استخدامها مردم بيشتري به سمت شغلهايي در خارج از كشور جلب مي شوند.همچنين اين گزارش نشان مي دهد كه 48 درصد از مردم كه قرباني قاچاق شده اند به خاطر به دست آوردن شغل در ديگر كشورها بوده و 23 درصد اين افراد قاچاق شده به بهانه شغل به كشورهاي خليج فارس برده شده اند.
24 درصد اين قاچاقها به خاطر وعده ازدواج و 5 درصد به خاطر تفريح و سرگرمي بوده است اگر چه دولتها و سازمانهاي غيردولتي تلاش زيادي براي كنترل قاچاق انسانها كرده اند ولي هنوز اين مسأله به عنوان يك چالش بزرگ باقي مانده است.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- مشاو ر خانواده ؛ با رك گويي و پرحرفي بچه ها چه بايد كرد؟
مشاور گرامي! دختر 5 ساله اي دارم كه بسيار رك گو و پر حرف است و بيشتر اوقات با اظهار نظرهاي بيجا يا بجا در مورد اطرافيانش، موجب شرمساري و خجالت من مي شود. مثلاً اگر در اتوبوس خانمي را ببيند كه بيني بزرگي دارد، بلافاصله
مي گويد خانم بيني شما چقدر بزرگ است؟ يا در مجلس ميهماني درباره رنگ و طرح لباس افراد اظهار نظر مي كند و
مي گويد: چه لباس بد رنگي پوشيده ايد، اگر قرمز بپوشيد قشنگ تر است. از اين بدتر، ديگران را با هم مقايسه مي كند؛ مثلاً مي گويد اين خانم از شما قشنگ تر است و اگر كسي را دوست نداشته باشد، بي رودربايستي مي گويد من شما را دوست ندارم يا از شما بدم مي آيد نمي دانم چگونه مي توانم به او بفهمانم كه افكار و عقايد خودش را نبايد به زبان بياورد و با اين حرفها ديگران را ناراحت و مرا شرمسار نكند.
خواهر شما: احترام - ع
پاسخ مشاور:
خواهر گرامي! دنياي كودكان با دنياي بزرگسالان تفاوت زيادي دارد به همين دليل، بچه ها زير نقاب آداب و رسوم و تعارفهاي بزرگترها مخفي نمي شوند و ظاهر و باطنشان يكي است. بنابراين هرگز از فرزندتان نخواهيد اسير تعارفهاي ما بزرگترها شده و صرفاً براي خوشايند ديگران از آنها تعريف كند. اما در مقابل مي توانيد ديدگاه "مثبت انديشي" را در او پرورش دهيد؛ بدين ترتيب كه در ارتباط با اطرافيان صفات و نكات مثبت آنها را ببيند و صادقانه بيان كند. البته اين امر بايد از خانواده و از خود او شروع شود.براي اين كار، مي توانيد هر روز نكات مثبت فرزند خود را برايش بيان كنيد. از طرف ديگر، اگر در خانواده هر يك از والدين ديدگاه انتقادگرانه اي دارد، بايد تغيير دهد. مثلاً اگر پدر و مادر خودشان خيلي نكته سنج هستند و هر چيزي را كه مي بينند فوراً انتقاد مي كنند، آن را تغيير دهند چون بچه ها قبل از اينكه از طريق گوش بياموزند، با چشم مي بينند و از عملكرد والدين الگو مي گيرند. بنابراين، اگر در خانواده شما چنين نظامي وجود دارد، آن را تغيير دهيد و سعي كنيد به جاي ديدگاه انتقادگرانه، مثبت نگري را در خودتان پرورش دهيد. بدين ترتيب، رفته رفته فرزند شما نيز به نكات مثبت اطرافيان توجه خواهد كرد و نگراني شما هم برطرف مي شود.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- آموزش مهارتهاي زندگي كليد آرامش رواني
دو، سه سالي است كه در ايران بحث آموزش مهارتهاي زندگي با دقت و پشتكار نسبتاً خوبي از سوي مراكز متعدد بهداشتي و آموزشي بويژه آموزش و پرورش، بهزيستي و بهداشت ارائه و پيگيري مي شود و اين مهم بيشتر از اين بابت بود كه گسترش
ناهنجاريهاي اجتماعي در سطح جامعه بويژه در بين دانش آموزان، متخصصان امور آموزشي و بهداشت رواني را بر آن داشت تا اقدامات اساسي و بهينه را در جهت كاهش آسيبهاي اجتماعي به صورت عمومي در سطح اقشار مختلف جامعه و به صورت خصوصي در مدارس تدارك ببينند و خوشبختانه امروزه اجراي طرحهاي مختلفي را از جمله طرح مدرسه مروج سلامت- طرح آموزش مهارتهاي زندگي در مقطع راهنمايي براي كليه پرسنل مدارس مربوطه، ارائه مهارتهاي زندگي در قالب كلاسهاي آموزش ضمن خدمت و حتي آموزش مهارتهاي فوق در پايه هاي چهارم و پنجم ابتدايي در برخي مدارس را شاهديم و خوب مي دانيم كه اجراي موفق يك طرح زماني ميسر است كه به صورت نظام مند اجرا شده، تمامي اجزاي يك سيستم را نيز شامل شود. به عبارتي يك دانش آموز زماني مهارتهاي فوق را به كار خواهد بست كه در خانواده اش نيز به همان نسبت به موضوع اهميت داده شده، آنها را اجرا كنند. پس والدين عزيز اين دانش آموزان نيز نيازمند آموزش هستند كه در اين مقال سعي شده مهارتهاي مختلف زندگي بصورت اجمالي مطرح و در مقالات بعدي هر مهارت به صورت كامل و مجزا ارائه شود.
ضرورت آموزش مهارتهاي زندگي مشكلات متعدد جسمي و رواني ناشي از دنياي صنعتي امروز، انسان را بشدت گرفتار كرده و هر روز هديه اي ناخوشايند به نام افسردگي- اضطراب و ... از طرفي و سكته هاي مغزي و قلبي و ... از طرف ديگر را به ارمغان آورده است و اين انسان كه خود تكنولوژي را براي آسايش و آرامش بيشتر خويش به خدمت گرفت، خود نيز اولين قرباني آن بود و ناخواسته در دام آن گرفتار آمد، و درست زماني كه تدارك نحوه مقابله با آن را در سر مي پروراند بهاي زيادي نيز در قبال آن مي پرداخت كه از آن جمله است نعمت سلامتي، چه در ابعاد جسماني و چه رواني و براستي هيچ يك از ما نمي تواند مدعي باشد كه تاكنون طعم استرس، اضطراب و ... را نچشيده و اعضايي از بدنش بدون دليل جسماني درد نكرده باشد. حال چه بايد كرد؟ آيا بايد تسليم شد يا راه مقابله اي نيز وجود دارد؟ و اين حق ماست كه بدانيم زماني كه استرس داريم- عصباني شده ايم، حق مان ضايع شده است و يا ... چه بايد بكنيم؟ روانشناسان و متخصصان بهداشت رواني معتقدند اگر انسانها به سلاح "مهارتهاي زندگي" مجهز باشند، مي دانند با هر كدام از مشكلات چگونه برخورد نمايند. پس سعي كنيم با حضور در كلاسهاي آموزش مهارتهاي زندگي و يا حداقل با مطالعه كتابهايي در اين زمينه، به اين سلاح مجهز شويم. مهارتهايي كه قرار است مورد بررسي قرار گيرند عبارتند از:"مهارت ارتباط مؤثر- مهارت ابراز وجود- مهارت تصميم گيري و حل مسأله- مهارت كنترل استرس- مهارت كنترل خشم- مهارت تفكر خلاق و مهارت تفكر نقادانه"
مهارت ارتباط مؤثر امروزه نيك مي دانيم كسي موفق تر است كه روابط عمومي قوي تري داشته باشد، براستي اين گونه افراد به چه نكاتي بيشتر توجه كرده اند؟ قطعاً نكاتي از اين قبيل: تمرين گوش كردن فعال- همدلي كردن- درك احساسات طرف مقابل- كمتر صحبت كردن و بيشتر گوش دادن- تماس و ارتباط به صورت چهره به چهره- ارسال درست پيام- در نظر گرفتن شرايط پيام گيرنده- محتواي پيام و ...
مهارت ابراز وجود مهارت ابراز وجود يا رفتار همراه با جرأت و قاطعيت يكي از زيباترين مهارتهاي زندگي است. اين مهارت اگر چه بيشتر به صورت كارگاهي و عملي در كلاسهاي مربوطه ارائه مي گردد، ولي مختصراً توضيحاتي در اين راستا داده مي شود: در هر كدام از موقعيت هاي زير چه واكنشي از خود بروز خواهيد داد؟ "يكي از اقوام كه با او رودربايستي داريد بعد از چند مدت كه او را نديده ايد، بصورت سرزده به خانه شما آمده و قصد دارد ناهار را در خانه شما بماند از طرفي شما نيز قرار است ناهار ميهمان يكي از اقوام يا دوستان باشيد كه آنها نيز تدارك آنرا ديده اند؟" "يكي از همسايه ها به خانه شما آمده و چون شما خوب به حرفهايش گوش مي كنيد؟، بصورت مداوم حرف مي زند و شما نيز قصد داريد براي خريد مهمي از خانه بيرون برويد" "در حالي كه داريد اقساط وامي را مي پردازيد كه قرار بوده دوست يا يكي از اقوامتان بپردازد و شما ضامن او بوده ايد حال دوست ديگري از شما مي خواهد كه ضامن او شويد تا وامي بگيرد." در هر كدام از موقعيت هاي ارائه شده سه پاسخ قابل بررسي است: 1- پاسخ انفعالي همراه با كمرويي 2- پاسخ پرخاشگرانه 3- پاسخ جرأتمندانه يا ابراز وجود مسلماً اگر شما از حق خودتان بگذريد تا ديگران به حق شان برسند، رفتار شما گزينه يك است و اگر با پرخاشگري حق تان را بگيريد رفتارتان پرخاشگرانه، ولي اگر به صورت صادقانه و با شيوه اي مناسب حق تان را بگيريد يا نظرتان را بدهيد از تكنيك ابراز وجود استفاده كرده ايد. ابراز وجود ممكن است در قبال گرفتن حق - دفاع از حقوق خود- رد يك درخواست غيرمنطقي و ... صورت گيرد.
مهارت تصميم گيري و حل مسأله يكي ديگر از مهارتهاي مهم زندگي، مهارت حل مسأله و تصميم گيري است. در اين مهارت به فرد آموخته مي شود زماني كه با مشكلي يا مسأله اي در زندگي مواجه مي شود، چگونه آن را حل كند. در اين روش فرد در ابتدا به درستي مسأله را تعريف كرده و بعد راه حل هايي را كه ممكن است به حل آن بينجامد ارائه داده، سپس هر كدام را مورد ارزيابي قرار مي دهد و در نهايت راه حلي را كه بهترين است انتخاب كرده، به اجراي آن مبادرت مي ورزد و سپس نتايج ارزشيابي مي شوند و اگر موفقيت آميز نبودند به مرحله قبلي برگشته، راه حل ديگري را امتحان مي كنند و در مهارت تصميم گيري به افرادي كه در تصميم گيري مشكل دارند كمك مي شود تا بتوانند تصميم لازم را در موارد ضروري اتخاذ نمايند.
مهارت كنترل استرس از آنجايي كه امروزه استرس حتي براي كودكان خردسال نيز واژه اي ملموس است انسانها به دنبال راه حلي براي كنترل يا تحمل آن مي گردند. و در اين مدت طي فرايندي به فرد آموزش داده مي شود تا در زمان استرس چگونه به مقابله با آن برخيزد. استرس به هر فشار رواني ناگهاني مثل سيل- زلزله- تصادف و ... گفته مي شود كه فرد را شديداً مضطرب كرده، بهداشت رواني اش را به مخاطره مي اندازد. بررسي نظام شناختي فرد، صحبت كردن با فردي مطمئن، بيان هيجانات و احساسات از آن جمله اند.
مهارت كنترل خشم در آموزش اين مهارت ابتدا به يك سؤال پاسخ مي دهيم و آن اينكه عموماً ما بايد خشمگين بشويم يا خير؟ و وقتي پذيرفتيم كه خشم هم يكي از هيجانات انسان است و بايد باشد در مورد نحوه بروز آن صحبت شده، مطرح مي گردد كه فرو خوردن خشم و عصبانيت از دلايل مهم افسردگي است، پس بايد آن را ابراز كرد، حال با چه شيوه اي كه بهترين روش، بيان كلامي خشم و پرهيز از هرگونه پرخاشگري و برخورد فيزيكي است مثلاً: "من از اينكه صحبتم را قطع مي كنيد خيلي عصباني مي شوم و يا...
مهارت تفكر خلاق عموماً افرادي كه ذهن خلاقي دارند در مواجهه با مشكلات، سريعتر تصميم مي گيرند، راه حل هاي بهتري نيز ارائه مي دهند. در مهارت تفكر خلاق به افراد آموزش داده مي شود كه بايد در طول روز افكار متعددي را خلق كرده سپس آنهايي را كه عمل كردن به آنها ميسرتر است جداسازي كرده و در نهايت از بين آنها يكي را انتخاب و اجرا كنند و از آنجايي كه مي دانيم خلاقيت بيشتر از آنكه وراثتي باشد اكتسابي است، مي توان با آموزش برخي تكنيك ها در جهت پرورش خلاقيت در افراد بويژه كودكان گام برداشت.
مهارت تفكر نقادانه تفكر نقادانه يعني بررسي شواهد- دلايل و مستندات لازم براي پذيرش يا رد يك ايده- تفكر يا پيشنهاد. بگونه اي كه اگر افراد آن را به درستي آموزش ديده و اجرا كنند مي توانند جلوي خيلي از آسيب هايي را كه متحمل مي شوند سد نمايند. مثل مادري كه قرار است دخترش را شوهر دهد، تمامي جوانب را مي سنجد- تحقيقات و بررسي هاي ضروري را انجام مي دهد و بسرعت تسليم نمي شود، پس در واقع او داراي تفكر انتقادي است. حسين سليمانپور مقدم؛ كارشناس ارشد روانشناسي
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- انجماد مواد غذايي
اگر غذاي آماده را فريز مي كنيد...
برخي از خانمها غذاهاي آماده شده، از يك ناهار ساده و حاضري گرفته تا يك شام مفصل را براي روزهايي كه گرفتار هستند و يا به مهمانهاي غير منتظره برخورد مي كنند، آماده طبخ در فريزر منزل خود نگه مي دارند. پرسش اين جاست كه آيا اين كار از كيفيت موادغذايي مي كاهد و يا براي سلامتي انسان مضر است يا خير؟
پاسخ اين است كه با برنامه ريزي صحيح مي توان غذاهاي اصلي و دسرها را در حجم زياد و به مدت طولاني در فريزر ذخيره و در وقت و زمان خود صرفه جويي كرد، البته استفاده از غذاهاي آماده منجمد مزاياي ديگري نيز دارد از جمله اين كه:1- از اسراف پيشگيري مي كند، زيرا مي توان غذاهاي اضافه را منجمد و در روزهاي بعد مصرف كرد.2- غذاهاي رژيمي مخصوص، يا غذاي بچه را مي توان در حجم زياد پخت و براي استفاده مجدد فريز كرد، به اين ترتيب در وقت نيز صرفه جويي مي شود.
فريز كردن چندان هم با صرفه نيست هنگامي كه هزينه بسته بندي و انرژي مصرفي خود فريزر را محاسبه مي كنيد، متوجه مي شويد كه فريزر كردن غذا چندان ارزان تمام نمي شود. چرا كه پختن، منجمد كردن و حرارت دادن مجدد سوخت و انرژي بيشتر از پخت يك غذا از ابتدا تا انتها هزينه در بردارد.از سوي ديگر در مقايسه با گوشت، سبزيجات و ميوه ها، غذاهاي آماده را بايد در مدت زمان كوتاهتري در فريزر نگهداري كرد. همچنين بدون داشتن مايكروفر، بايد مدت زمان زيادي صرف ذوب يخ مواد منجمد شود، ضمن آن كه بعضي از مواد نيز به خوبي منجمد نمي شود.
آماده سازي براي انجماد اگر به انجماد غذاهاي آماده چندان اطمينان نداريد ابتدا به مقدار بسيار كم از آن را فريز كنيد، سپس كيفيت آن را امتحان كنيد. غذاها را قبل از پخت كامل، از روي گاز كنار گذاشته تا بعد از منجمد كردن، مجدداً حرارت دهيد. به خاطر حفظ سلامت و تازگي، غذا را به سرعت سرد كنيد. كنار گذاشتن غذا به مدت چند ساعت قبل از انجماد، خطر خراب شدن و هوازدگي غذا را افزايش مي دهد و غذا از نظر طعم، رنگ و بافت موادغذايي، كيفيت خود را از دست خواهد داد. http://edis.uf/.edu ٭ طناز زارعي طوسي
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- افتتاح پيست اسكيت بانوان در بوستان كوهسنگي
گروه بانوان: به منظور ايجاد فضايي امن و آرامش بخش براي بانوان و خانواده ها پيست اسكيت ويژه اي در بوستان كوهسنگي مشهد افتتاح شد.مدير مجتمع فرهنگي تفريحي كوهسنگي مشهد، ضمن بيان اين مطلب افزود: با توجه به لزوم فرهنگ سازي و ايجاد بستري مناسب براي حضور زنان در عرصه هاي ورزشي با رعايت موازين و شؤونات اسلامي، در اين مجتمع كه با نام شهداي گمنام متبرك شده است نسبت به ساماندهي ورزش بانوان در سطح بوستان اقدام شده است. پژوهنده افزود: پيست اسكيت مزبور در روزهاي زوج از ساعت 9 صبح تا 19 در اختيار بانوان قرار گرفته است.گفتني است اين پيست در زميني به مساحت يك هزار مترمربع با مشاركت بخش خصوصي و نظارت شهرداري همراه با آموزش در ضلع غربي اين مجتمع قرار دارد.
