---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- به بهانه بزرگداشت علامه اميني(ره) ؛ الغدير ؛ ميراث مكتوب و تابناك تشيع
٭ حامد گيلاني كتاب پربرگ تاريخ، در صفحات زرين خويش، مردان بزرگي را به ما مي نماياند كه زندگي خويش را وقف هدايت بشر نموده و در راه نجات انسانها از گرداب فساد و گمراهي، از هيچ كوششي فروگذار نكرده اند. بدون ترديد، پيامبران الهي و اوصياي آنها قافله سالار اين گروهند كه پيشاپيش عالمان و حكيمان گام برمي دارند.
پيامبران در تاريخ انسانيت مشعلدار آگاهي بوده و در طريق رشد و تعالي روح و روان انسانها و بهسازي اجتماع بشري، عقلها و مردم را از ظلمت جهل و غفلت به روشنايي تفكر و ايمان فرا خواندند و زندگي خويش را بر اين هدف نهادند. عالمان دين نيز ادامه دهندگان همين راهند و مانند پيامبران خدا، مصمم و قاطع، گام به عرصه نبرد با جهل و گمراهي مي نهند و مشعل فروزان هدايت را به دست گرفته و راه پر پيچ و خم تاريخ را در برابر ره گم كردگان روشن مي سازند. به راستي كه آنان مصداق بارز "العلماء ورثة الانبياء" و "الفقهاء امناء الرسل" و "المؤمنون الفقهاء حصون الاسلام" بوده و در راه رساندن پيام رسول خدا و گسترش آيين خاتم پيامبران(ص)، تمام توان خويش را به كار مي گيرند و از رنج و بلا نمي هراسند. در راه انجام وظيفه خطير، فقر و غربت و بيماري و تبعيد و اسارت و شهادت نيز آنان را از هدف والاي خود باز نمي دارد. يكي از عالماني كه ساليان دراز و با رنج و مشقت فراوان به تحقيق در متون روايي وخدمات جاودانه ديگري اشتغال داشته، متفكر بزرگ اسلامي و انديشمند سترگ معاصر، مرحوم علامه عبدالحسين اميني(ره) است. در سي و ششمين سالروز رحلت آن عالم رباني و فقيه فرزانه، به بررسي زوايايي از زندگاني سراسر پربركتش نشسته و در اين مجال كوتاه، ضمن آشنايي با تلاشهاي علمي اين شخصيت نخبه شيعه، به ارزيابي شاهكار علمي ايشان- الغدير- مي پردازيم.
علامه اميني در يك نگاه كمتر كسي از دانشمندان اسلام- اعم از شيعه و اهل تسنن- يافت مي شود كه با نوشته هاي عميق و محققانه و پراحساس مرحوم علامه عبدالحسين اميني آشنا نبوده و او را به خاطر اثر بي نظيرش - الغدير- ستايد. مرحوم علامه اميني يك انسان به معناي واقعي، يك مرد مجاهد به تمام معناي كلمه و يك خدمتگزار مخلص به عالم اسلام و بخصوص به ساحت مقدس امير مؤمنان علي(ع) بود. او از برجسته ترين افرادي است كه به خاطر دفاع از حريم اسلام و تشيع و بخصوص دفاع از مقام والاي بزرگ مرد جهان انسانيت علي(ع) قد علم كرد و با فداكاري و اخلاص عجيب و شهامت و ابتكاري كم نظير، رسالت بزرگ خود را به خوبي انجام داد. علامه اميني، شخصيتي است كه يك تنه در برابر تاريخ نويسان مزدور قد علم كرد و با قلم توانا و آتشين و در عين حال منطقي و علمي خود، پرده ها را كنار زد و حقايق را از لابلاي زواياي تاريك تاريخ بيرون كشيد. او به طور مسلم در اين كار بزرگ از يك امداد غيبي برخوردار بود و كساني كه مناجات تكان دهنده او را در كنار مرقد مطهر مولاي متقيان (ع) ديده اند، اين رابطه معنوي را به خوبي احساس كرده و بر زبان آورده اند.
مرحوم علامه از زبان آيةا... جعفر سبحاني فيلسوف و محقق گرانقدر آيةا... جعفر سبحاني، در گفتگو با قدس، شناخت خود از مرحوم علامه اميني و ويژگيهاي شخصيتي آن عالم بزرگوار را اين گونه تشريح مي كند: "پدر بزرگوار علامه اميني مرحوم آميرزا احمد معروف به "امين الشرع" بود كه در تبريز و در همسايگي ما زندگي مي كردند. پدر ايشان با پدر اينجانب، دوستي خيلي تنگاتنگي داشت و حتي بعدها كه پير شده بود و در تهران نزد فرزندانش زندگي مي كرد، گاه و بيگاه براي پدرم نامه مي نوشت. خانواده علامه اميني از خانواده هاي اصيل و علمي تبريز بودند و خود مرحوم ميرزا احمد نيز از علماي نامي شهر محسوب مي شد. اين بزرگوار علاوه بر تمامي فضايل و ويژگيها در نويسندگي هم مهارت داشت. از نامه هاي ايشان كه هم اكنون در اختيار ماست، مي توان به درجه بالاي توانمندي وي در نگارش پي برد. در حقيقت، روح و فن نويسندگي در پدر بود كه به پسر يعني مرحوم علامه اميني منتقل شده بود." آيةا... جعفر سبحاني در تبيين ويژگيهاي علمي مرحوم علامه مي گويد: "ايشان دوراني را در تبريز درك مي كرد كه دوران اوج علمي اين شهر بود. مراجع بزرگ و صاحب رساله كه از ديگر مراجع قم و نجف كمتر نبودند، در اين شهر حضور داشتند و مرحومه علامه آنان را درك كرده بود. اين موضوع از توانايي علمي ايشان حكايت دارد."
تحصيلات آيةا... اميني، تحصيلات ابتدايي و مقدمات عربي و سطوح عالي را در زادگاه خود- تبريز- به پايان رسانيد و براي تكميل تحصيلات عالي در رشته هاي فقه و اصول و ساير علوم اسلامي، در سال 1342 و در حالي كه تنها 22 سال بيشتر نداشت، رهسپار نجف اشرف گرديد و در آن مركز علمي از محضر آيات و اساتيد بزرگ آن دانشگاه بزرگ شيعه به تكميل معارف و علوم پرداخت و از محضر بزرگاني چون آيةا... محمدحسين اصفهاني، آيةا... نائيني، سيدمحمود فيروزآبادي، سيدابوتراب خوانساري و حاج ميرزاعلي ايرواني استفاده هاي فراواني برد و از خرمن علمي آنان بهره ها گرفت. با وجود همه آن چيزهايي كه از فقه و فلسفه و اصول و كلام مي خواند، تشنگي او فرو نمي نشست و معلوم بود كه در ذايقه او گمشده اي قرار داشت كه وي مي بايد به دنبال آن مي گشت. در حقيقت، علاقه و اخلاص كم نظير او به خاندان پيامبر اكرم(ص)، كه از افتخارهاي موروثي اين خانواده مي باشد، علاقه وافر وي را به غور و بررسي مسايل تاريخي، تجزيه و تحليل رويدادهاي دوران خلفا و بررسي دقيق و جامع الاطراف ولايت امير مؤمنان و ساير ائمه اطهار(ع) از نظر قرآن، روايات، دلايل عقلي و ادب و تاريخ معطوف ساخت، و او در ميان تمام رشته هاي علوم اسلامي، در اين رشته آن چنان تخصص و تبحر و احاطه اي پيدا كرد كه تاريخ شيعه و علم، كمتر كسي را مانند او به خاطر دارد. مجلدات بيست گانه كتاب نفيس "الغدير" كه يكي از بزرگترين شاهكارهاي علمي عصر حاضر به شمار مي رود، گواه گويا بر اين گفتار است. نخستين اثر نخستين اثر علمي مرحوم علامه، كتاب "شهداء الفضيله" نام دارد كه ايشان در اين كتاب، زندگاني 130 تن از دانشمندان بزرگ شيعه را كه در راه دين و آيين تشيع شربت شهادت نوشيدند و نام پرافتخار خود را در دفاتر شهيدان اسلام ثبت كرده اند، به سبك دلپذير و تتبع شايسته، گردآوري كرده و در سال 1355 در نجف اشرف چاپ شده است. به عنوان تقدير از زحمات ارزنده مؤلف، تقريظهايي بر آن كتاب از طرف علماي بزرگ نجف اشرف مانند آيةا... اصفهاني، آيةا... شيخ محمدحسين اصفهاني و ... نوشته شده است. همان طور كه در مقدمه كتاب مزبور اشاره شده، انسان بيش از خواندن اين كتاب، هرگز تصور نمي كند كه علما و دانشمندان شيعه، در نشر آثار تشيع، تا اين همه قرباني داده باشند؛ زيرا در نخستين مرحله، آنچه از لفظ عالم يا دانشمند در ذهن ما خطور مي كند، عده اي از شخصيتهاي علمي هستند كه در زواياي كتابخانه ها و مراكز تدريس و تعليم به وظايف علمي خود مي پردازند. "الغدير" در نوع خود يك ابتكار علمي است؛ ابتكاري كه به درستي ثابت مي كند علماي بزرگوار شيعه، هم شمشير به دستشان بوده و هم سلاح قلم.(بيده بالسيفه والقلم).
خاطره اي از آيةا... خزعلي يقيناً انجام كارهاي بزرگ و تأثيرگذار، جز با همت عالي و اراده مستحكم، ميسر نخواهد بود. آيةا... ابوالقاسم خزعلي رئيس بنياد ملي بين المللي غدير، درباره استقامت كم نظير مرحوم علامه اميني، خاطره اي را بيان مي كند كه شنيدني است. ايشان كه از نزديك با آن مرحوم آشنا بوده، مي گويد: "در حرم مطهر حضرت رضا(ع) بودم كه شنيدم علامه اميني(ره) به مشهد آمده و در حرم حضور دارد. من زيارت را كوتاه كردم و به قصد ديدار با ايشان، بيرون آمدم. مذاكراتي داشتيم و در خلال آن، از ايشان پرسيدم كه در اين مدت كجا تشريف داشتيد. ايشان فرمودند كه هند بوده اند، عرض كردم: در آن جا چه كاري انجام مي داديد؟ گفتند: در هند روزانه 17 ساعت كار تحقيقي مي كرده ام. ادامه دادم: در هند هوا گرم هم بود؟ ايشان قدري مكث كرد و فرمود: مثل اينكه گرم بود! من ديدم كه با وجود هواي بسيار گرم هندوستان، ايشان حتي متوجه گرماي هوا هم نشده اند. آري، اين موضوع چيزي نيست جز فرو رفتن در عالم معنويت و استقامت براهداف كه از رجال نام آوري چون علامه اميني برمي آيد و بس. مگر نه اين است كه اين افراد، پديدآورندگان آثار بزرگ و اهل ابتكارند و مي توانند قله هايي از معارف و فضايل را درك كنند؟ آري، علامه اميني هم جزو آنهايي بود كه بر هدفش، اراده و استقامت داشت. از قول مدير كتابخانه ايشان نقل مي كنند كه من متحيرم از اينكه اين پيرمرد در اين سن و سال، چه علاقه اي به كار و تحقيق دارد و روز و شب نمي شناسد.
شاهكار بزرگ بالاخره، اين مجاهدتها و استقامتها به ثمر نشست و در قالب مجموعه بي نظير "الغدير" به شيفتگان مكتب تشيع تقديم گرديد. بزرگترين اثر نفيس علمي كه آيةا... اميني از خود به يادگار گذارد، همان كتاب گرانبهاي "الغدير" است كه يكي از بزرگترين شاهكارهاي علمي عصر حاضر به شمار مي رود. درست است كه او اين كتاب را پيرامون حديث "غدير" و بيان زندگاني گروهي كه اين حديث را در طول قرون اسلامي از زبان پيامبر اسلام(ص) تا عصر حاضر به نظم در آورده اند تأليف كرده است، ولي او در مجلدات بيست گانه "غدير" مباحثي را مطرح نموده و حقايقي را روشن ساخته كه كاملاً ابتكاري است و از تتبع و احاطه و اطلاع فوق العاده بر كتب تفسير و حديث و تاريخ و عقايد و ادبيات حكايت دارد. در واقع، مسأله شعراي غدير، سوژه اي براي طرح يك سلسله از مهمترين مباحث اسلامي بوده است.
ويژگيهاي "الغدير" آيةا... جعفر سبحاني در خصوص مهمترين ويژگيهاي الغدير و ابتكارهاي به كار گرفته در اين اثر گرانسنگ، معتقد است: "اولين ابتكار علامه در الغدير اين بوده كه حديث غدير را از روي تواتر به دست آورده؛ يعني اين حديث را از دوران پيغمبر(ص) به بعد كه صحابه و تابعين و علماي اهل سنت آن را نقل كرده اند، استخراج كند. چون در عقايد، خبر واحد حجت نيست. آنچه حجت است، خبر متواتر است. در مجموع، متأخران هم بايد ابتكارهايي در كار خود داشته باشند كه در متقدمان نبوده است. از اين رو، علامه اميني در اين كتاب دست به ابتكار جالبي زده است. ايشان در اين كتاب اولاً صحابه را از تابعان جدا كرده و حديث غدير را از 110 صحابه رسول ا...(ص) و از حدود 90 تن از تابعين نقل كرده است. بعد كه به اصل علما رسيده، اسامي حدود 350 عالم مشهور اهل سنت را كه متون حديث غدير را نقل كرده اند، با ذكر اسم كتاب و جلد و صفحه و تاريخ آورده است. به راستي، هر زمان انسان كتاب "الغدير" را مطالعه مي كند، خود را در برابر يك درياي عظيم مي بيند كه با امواج خود، ديده و دل را به وحشت و اضطراب مي اندازد." آيةا... سبحاني در تشريح فوايد مجموعه الغدير بر فرهنگ شيعه، مي گويد: "مهمترين اثر الغدير اين بود كه بدبيني ها را كم كرد و براي اهل فهم اثبات نمود كه شيعه براي عقايدش منطق و استدلال دارد. به علاوه، تهمتهايي كه به شيعه زده مي شد، بسياري از آنها به وسيله اين كتاب رفع گرديد و گروهي از علما را نيز مستبصر كرد." وي نقطه اوج ويژگيهاي مجموعه الغدير را، تحقيقاتي بودن آن مي داند و اعتقاد دارد: "پيام الغدير و مرحوم علامه اين است كه اگر در موضوعي تحقيق مي كنيد، خيلي سطحي تحقيق نكنيد، بلكه به عمق مطالب هم وارد شويد." آيةا... سبحاني در پايان، با اشاره به وجود بعضي آثار و دست نوشته هاي مرحوم علامه اميني كه هنوز به چاپ نرسيده اند، اظهار اميدواري مي كند كه اين مجموعه ها نيز با همت شاگردان و بخصوص فرزندان مرحوم علامه، به زيور طبع آراسته شوند.
دايرةالمعارف شيعه حجةالاسلام دكتر محمدعلي مهدوي راد، مدير گروه علوم قرآن و حديث دانشگاه تربيت مدرس، در گفتگو با خبرنگار قدس، نظر خود را پيرامون مجموعه الغدير، چنين بيان مي دارد. "اگر الغدير را در مجموعه قفسه هايي كه كل كتابهاي مربوط به واقعه غدير و مسأله ولايت در آن قرار دارند بگذاريد، خواهيد ديد كه اين كتاب در قله قرار دارد. هوشمندي علامه اميني اقتضا كرده كه "الغدير" را به سبك خاصي عرضه كند. اصلاً آهنگ علامه، گزارش غدير به ماست، ولي عملاً "الغدير" به يك دايرةالمعارف تبديل شده است و بدون هيچ ترديدي مي توان آن را "دايرةالمعارف شيعه" نام نهاد. شما در اين كتاب، عقايد شيعه را در نهايت استحكام و ابلاغ و رويارويي با عقايد ديگر مي بينيد. در اين كتاب، تاريخ شيعه و فضايل اهل بيت(ع) و نقد آراي ديگران را هم مي بينيد." وي با بيان اين مطلب كه نگاه ادبي مرحوم علامه در الغدير، اين واقعه ارزشمند را ماندگارتر كرده، معتقد است: "قالب اين اثر، يك قالب ادبي است. ايشان وقتي در اين كتاب از غديريه "سيد حميري" يا از غديريه "حصان" حرف مي زند، بايد توجه داشت كه اين ابيات، در واقع آهنگ واقعه غدير را به تصوير كشيده و درباره آن حرف زده اند؛ ضمن اينكه در همان ادبيات، شخصيت مولا علي(ع) هم تبيين شده است. تمام اين جملات و كلمات به قلم مرحوم علامه به نگارش در آمده اند. پس غدير از اين جهت هم اهميت دارد و علامه اميني هم اين عظمت را كشف كرده اند. بارها شنيده شده كه مرحوم علامه با ادباي قرن چهاردهم كه خودش هم در آن قرن مي زيسته، رسماً گفتگو مي كرده و از آنها مي خواسته كه غديريه بگويند."
مكتبة الامام اميرالمؤمنين العامه از ديگر خدمات ارزنده اين مرد بزرگ، تأسيس يك كتابخانه عمومي به نام امير مؤمنان(ع) در نجف است كه در سال 1373 قمري (1333 شمسي) تأسيس گرديد و هم اكنون يكي از كتابخانه هاي عظيم اسلام است كه از نظر كتب چاپي و نفايس خطي بسيار ممتاز است و نزديك به چهل هزار جلد كتاب دارد. علامه اميني در راه تأسيس اين كتابخانه و گردآوري نسخ خطي كه در كتابخانه هاي هند و پاكستان و تركيه وجود دارد، شخصاً به كشورهاي فوق مسافرت نموده و توانسته است كه از قسمت مهمي از نفايس مخطوطات كتابخانه هاي آن نقاط، كه بيشتر آنها از منابع مهم حديث و تفسير و تاريخ و كلام مي باشند، عكسبرداري نمايد و حتي برخي از آنها را شخصاً استنساخ كند.
سخن آخر ولاء و علاقه وافر آن بزرگ مرد به خاندان عصمت و طهارت، غيرت و شهامت او در راه دين و مذهب، خدمات و آثار او بر كسي پوشيده نيست. بي ترديد، علامه اميني، يكي از شخصيتهاي جهاني است كه هر چه زمان بگذرد، عظمت و شخصيت او نمايان تر شده و موج وجودش، همه جا را فرا مي گيرد.
ولادت
علامه اميني در يكي از روزهاي سال 1320 هـ.ق در خانه شيخ احمد اميني در شهر عالم خيز تبريز متولد شد.
او را "عبدالحسين" نام نهادند. روزها گذشت و او به دوره اي از زندگي رسيد كه مي توانست تعاليم پدر را به جان بپذيرد.
شروع به تحصيل:
علامه اميني، مقدمات علوم را نزد پدرش شيخ ميرزا احمد اميني كه از علماي تبريز و مشهور به زهد و تقوا و علم بود، فرا گرفت. در طي سالها، آموزش ادبيات فارسي و عربي، منطق، فقه و اصول انجام گرفت. عبدالحسين همانگونه كه درسهاي متداول حوزه هاي علميه را فرا مي گرفت و به حفظ اشعاري چون "الفيه ابن مالك" در علم نحو مي پرداخت، در سايه هدايت پدر، اشعاري هم از بزرگان دين حفظ كرد. از اولين شعرهايي كه پدر، فرزند و شاگردش را به آموختن و حفظ آن تشويق كرد، شعري از حضرت علي(ع) بود.
قيام سرو
عبدالحسين چهارده ساله بود كه شيخ محمد خياباني بر ضد استعمار شوم انگلستان قيام نمود. پيش از نهضت خياباني، انقلاب مشروطيت روي داده بود؛ انقلابي كه مردم تبريز در آن نقش مهمي بر عهده داشتند و اينك خياباني به پاس حرمت خون شهيدان، با قيامي ديگر مي خواست با كج رويها مقابله نمايد، ... اما بعد از مدتي به شهادت رسيد.
عبدالحسين با سخنان شيخ و انديشه و افكار متعالي وي آشنايي داشت، از پدر نيز آموخت كه بايد فرهنگ سياسي اجتماعي اسلام را در جامعه نشر داد.
ادامه تحصيل
نبوغ و ذوق سرشار او باعث شد تا، تحصيلات مقدماتي نتواند پاسخگوي ايشان باشد، لذا براي تكميل تحصيلات خود وارد مدرسه طالبيه تبريز شد و مقدمات و سطوح فقه و اصول را در اين مدرسه فرا گرفت و نزد استادان ممتازي چون آيةا... سيدمحمد موسوي، مشهور به "مولانا" و آيةا... سيدمرتضي خسروشاهي و ... به تحصيل پرداخت.
علامه بعد از تكميل دروس سطح در تبريز به جهت شركت در درس خارجه فقه و اصول و براي كسب معنويات و كمالات، از محضر ائمه طاهرين راهي عتبات عاليات شد و در شهر نجف، دروازه شهر علم رسول ا... ساكن گرديد و از محضر علماي عصر خود فقه و اصول را فرا گرفت و به مرتبه بالايي از علم و كمال رسيد.
آنگاه تصميم گرفت به وطن اصلي خود، تبريز برگردد پس راهي اين ديار مي شود و با كوله باري از علم و معنويت در اين شهر به ارشاد مردم پرداخته و مشغول مطالعه و تأليف مي شود و ثمره اين مطالعات، كتاب نفيس "تفسير فاتحة الكتاب" مي باشد.
بازگشت به نجف
پس از مدتي اقامت در تبريز بار سفر مولي الموالي را با زاد صفا و اخلاص بر راحله توكل بربست و خود را بدان آستان مبارك رسانيد و قصد اقامت در آن ديار نمود. انصراف علامه اميني از اقامت در تبريز صرفاً ناشي از توجه و ارادت و خلوص نسبت به ساحت قدس ولايت بوده نه غير و اين سرنوشت، امري بود الهي و ايزد متعال اين عنصر لايق و رشيد را با خصوصيات روحي و اخلاقي اش براي شيعيان اميرالمؤمنين و بلكه براي همه مسلمانان دنيا ذخيره نموده بود تا از ميان تيرگي اوهام و اختلاف، حقيقت را آشكار سازد.
از اين رو، پس از چندي كمر براي نصرت حق و دفاع از حقوق پايمال شده اميرالمؤمنين بر بست و ... ايشان اين بار كه به مهد علم و كمال برمي گردند، در محضر علماي اعلام به مرحله اجتهاد در فقه و اصول نايل مي شوند و در فلسفه و كلام به درجات علمي بالايي دست پيدا مي كنند و نزد استاداني چون آيةا... شيخ عبدالكريم يزدي و آيةا... سيدابوالحسن اصفهاني و ... كسب علم مي نمايند.
مطالعه و فعاليت
علامه اميني فردي بود كه عمري با كتاب و كتابخانه مأنوس بود. او خود مي گويد: "هيچ كتابخانه بزرگ يا كوچكي نبود كه از دسترس استفاده من دور مانده باشد و از هيچگونه توجه علمي و فقهي نبوده كه محروم شده باشم و از معاشرت هيچ پرهيزگاري نبوده كه برخوردار نشده باشم و از استماع موعظه هيچ واعظي نبوده كه بهره مند نشده باشم تا به اين درجه از اطلاعات كه كسب كرده ام رسيدم ... سخن گفتن در مورد پركاري و مطالعه اميني توضيح واضحات است ... به گفته خودش براي تأليف "الغدير" ده هزار جلد كتاب خطي را مطالعه كرده و به صد هزار جلد مراجعه مكرر داشته و چهل سال به خاطر اين كتاب زحمت كشيده است.
تأليفات و تحقيقات
علامه عمر خود را صرف مطالعه و تحقيق و نوشتن كرد و او كسي بود كه خود را براي دفاع از حريم تشيع آماده نموده بود و هر وقت شبهه اي مي ديد يا مي شنيد خود را مهياي جواب دادن مي ساخت. او يك مدرسه و يك دانشگاه علمي سياري بود كه هر كجا نياز مي شد شيفتگان علم و ادب را سيراب مي كرد. ثمرات علمي علامه عبارتند از: تفسير سوره فاتحة الكتاب- شهداء الفضيله- تحقيق "كامل الزيارات"- ادب الزائر لمن يمم الحائر- ثمرات الاسفار- حاشيه بر "رسائل" و "مكاسب" شيخ انصاري- الغدير- و چند كتاب و رساله ديگر در موضوعات مختلف ... از ديگركارهاي علامه، احداث كتابخانه عظيم اميرالمؤمنين(ع) در نجف مي باشد.
اهداف و آرمانهاي علامه
برخلاف تصور كساني كه "الغدير" را عامل تفرقه بين شيعه و سني مي دانند هدف علامه همچنان كه در آغاز جلد 8 الغدير اشاره كرده اين است كه ملتهاي اسلامي را در يك صف متحد و متشكل جمع كند ... .
تبيين مسأله ولايت در حوزه هاي علميه و شناخت عناصر زمان را مي توان از ديگر آرمانهاي علامه ذكر كرد كه توضيح آن يقيناً به مقاله اي ديگر نياز دارد ...
و سرانجام اين مصلح اجتماعي ژرف انديش با اين كه دو سال در بستر بيماري بود معالجاتش مفيد واقع نشد و روز جمعه 12 تيرماه 1349 برابر با 28 ربيع الثاني 1390 هـ. ق نزديك ظهر در سن 68 سالگي بدرود حيات گفت و جهاني را در غم ارتحال خويش فرو برد.
منابع و مأخذ:
1- گلشن ابرار- تدوين جمعي از پژوهشگران حوزه علميه قم- ج 2- مقاله آقاي سيدعلي رضا سيدكباري- (با اندكي تلخيص و تغيير)
2- جرعه نوش غدير- مهدي لطفي- ص 15 تا 67 (با تلخيص)
٭ علي اكبر طحانيان
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- در پي سفر وزير علوم به اندونزي ؛همكاريهاي علمي - دانشگاهي ايران و اندونزي توسعه مي يابد
وزير علوم، تحقيقات و فناوري هفته گذشته از دانشگاهها و مراكز آموزش عالي كشور اندونزي ديدار كرد. به گزارش مهر، بحث و تبادل نظر با رؤساي دانشگاههاي كشور اندونزي و تشكيل كميسيون مشترك تحقيقات دو كشور و كميته مشترك ارتباطات بين دانشگاهها از دستاوردهاي سفر وزير علوم به اندونزي است. افزايش همكاريهاي آموزش عالي ميان دو كشور شامل تبادل استاد و دانشجو، پذيرش دانشجو در مقطع دكتري به صورت مشترك، اعطاي بورس تحصيلي و برقراري كرسي زبان فارسي در اندونزي و امكان سنجش تشكيل كرسي زبان مالايي در ايران، از ديگر مواردي است كه در سفر وزير علوم مورد بحث و بررسي قرار گرفت.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- مديركل امور فرهنگي وزارت علوم خبر داد ؛ شوراي مشورتي انجمنهاي علمي دانشجويي تشكيل مي شود
شوراي مشورتي دفتر انجمنهاي علمي وزارت علوم شامل افراد فعال و داراي ايده در حوزه فعاليتهاي انجمنهاي علمي دانشجويي تشكيل مي شود. دكتر "محسن اسلامي" مدير كل امور فرهنگي وزارت علوم، با بيان اين خبر افزود: دبيران اتحاديه هاي علمي دانشجويان و اعضاي فعال و علاقه مند انجمنهاي علمي دانشجويي دانشگاههاي سراسر كشور، با هدف گسترش فعاليتهاي انجمنهاي علمي دانشجويي و جذب ايده هاي نو به منظور فعال كردن هرچه بيشتر انجمنهاي علمي دانشجويي در سال تحصيلي جديد، در شوراي مشورتي انجمنهاي علمي دانشجويي مستقر در وزارت علوم گرد هم مي آيند.وي از برگزاري نمايشگاه دستاوردهاي انجمنهاي علمي دانشجويي در تابستان خبر داد و گفت: اداره كل امور فرهنگي وزارت علوم با همكاري انجمنهاي علمي دانشجويي دانشگاههاي تهران و با مشاركت سازمان فرهنگي - هنري شهرداري تهران، نمايشگاه دستاوردهاي انجمنهاي علمي دانشجويي را در تابستان سال جاري برگزار خواهد كرد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- با حضور مؤسسه سنت گابريل ؛ نشست مشترك مركز گفتگوي اديان و تمدنها برگزار مي شود
چهارمين نشست مركز گفتگوي اديان و تمدنها با مؤسسه سنت گابريل اتريش، 4 تا 6 آبان ماه امسال در كشور اتريش برگزار مي شود. عنوان اصلي چهارمين نشست گفتگوي اديان با مؤسسه سنت گابريل، "هرمنوتيك" است و طي آن 12 مقاله از طرف انديشمندان مسلمان و مسيحي حاضر در اين نشست، ارايه خواهد شد. فهم فطري متن مقدس، هرمنوتيك براساس متون مقدس، پيامبر اكرم(ص) به عنوان تفسير خداوند، قرآن و حديث و تفسير، عيسي مسيح(ع) به عنوان تفسير خداوند، هرمنوتيك قرآن و دموكراسي، در جستجوي فهم قابل قبول از دين و دولت و نهادهاي دموكراسي، از جمله مقاله هايي هستند كه در اين نشست ارايه مي شوند. حجةالاسلام علي اكبر رشاد، رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي و رئيس گروه علمي اسلام و مسيحيت مركز گفتگوي اديان، دكترعلي نصيري، دكتر محمود حكمت نيا، دكتر حسين كلباسي استاد دانشگاه و رئيس گروه علمي يهوديت مركز گفتگوي اديان و دكتر عادل خوري استاد برجسته مسيحيت كاتوليك، حجةالاسلام دكتر عبدالحسين خسروپناه محقق و استاد حوزه و دكتر احمد واعظي محقق و استاد حوزه و دانشگاه در رشته كلام، فلسفه و فقه از جمله شركت كنندگان در اين نشست هستند. مؤسسه سنت گابريل در اتريش عهده دار امر گفتگوي اديان است. اين مؤسسه تاكنون دهها گفتگو با شاخه هاي مختلف مسيحي، مسلمان و بودايي انجام داده و تمامي گفتگوها را به زبانهاي آلماني، انگليسي، عربي و اردو چاپ و منتشر كرده است. نخستين نشست اين دو مركز نيز با عنوان "بررسي عدالت در روابط بين الملل و بين اديان از ديدگاه انديشمندان مسلمان و مسيحي" سال 1374 در تهران برگزار گرديد كه مقالات و مباحث آن به دو زبان فارسي و آلماني در تهران و وين چاپ و منتشر شد. در پي آن، دومين گفتگو با عنوان "ارزشها، حقوق و وظايف مسايل اساسي نظام همزيستي عادلانه از ديدگاه انديشمندان مسلمان و مسيحي" با حمايت وزارت امور خارجه و وزارت علوم اتريش در سال 1378برگزارشد. سومين گفتگوي ديني با عنوان اصلي "صلح، عدالت و عوامل بازدارنده آن در دنياي معاصر" در سال 1381 در تهران انجام شد. چهارمين نشست از اين سري نشستها، آبان ماه امسال در اتريش برگزار خواهد شد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 81 مقاله استادان دانشگاه تربيت معلم در ISI نمايه شده است
استادان دانشگاه تربيت معلم در سال تحصيلي گذشته210 مقاله در مجله هاي معتبر علمي به چاپ رساندند كه 81 مقاله آن در ISI درج شده است. به گزارش مهر، اين مقاله ها پيرامون مسايل مختلف علمي، انساني، اجتماعي، اقتصادي، تربيتي، فرهنگي و آموزشي به رشته تحرير درآمده اند.
چگونگي مواجه با مسايل نسل جوان، راههاي اشتغال دانش آموختگان، تعاونيهاي اشتغالزا، برترين نحوه هاي تدريس در مقاطع ابتدايي و راهنمايي، تأثيرهاي خانواده در تحصيل و حجاب، عمده ترين سرفصلهاي مقاله هاي ارايه شده توسط استادان اين دانشگاه است.دانشگاه تربيت معلم داراي 110 عضو هيأت علمي است كه درجه 60 درصد آنها بالاتر از استادياري است. سال گذشته 460 نفر از دانش آموختگان اين دانشگاه در دوره هاي كارشناسي ارشد دانشگاههاي دولتي پذيرفته شدند و 39 دانشجوي كارشناسي ارشد نيز به مقطع دكتري راه يافتند.
