----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
تأملي بر اجلاس سنت پترزبورگ
٭ غلامرضا قلندريان
اجلاس سران هشت كشور عمده صنعتي جهان، در حالي در شهر سنت پترز بورگ روسيه آغاز به كار كرده است كه با توجه به تحولات منطقه اي و بين المللي، با چالشهاي مهمي روبه روست؛ چالشهايي كه اين كشورها خود به نوعي سبب ساز آن بوده اند.
در اين اجلاس سه روزه، سران گروه 8 مهمترين مسايل جهان از جمله مسأله هسته اي ايران و فعاليتهاي صلح آميز آن، تحولات خاورميانه و عراق، آزمايشهاي موشكي كره شمالي و مسايل مربوط به امنيت انرژي را مورد بحث و تبادل نظر قرار مي دهند.
همزماني شروع به كار اجلاس سنت پترز بورگ و اوج گيري حملات رژيم صهيونيستي به لبنان و فلسطين، تحولات خاورميانه را به اضطراري ترين موضوعي تبديل كرده است كه كشورهاي عضو اين گروه بايد براي حل و فصل آن تصميم گيري كنند.
اين در حالي است كه آمريكا و انگليس در ميان خشم و شگفتي افكارعمومي جهان به واسطه حملات سركوبگرانه رژيم غاصب صهيونيستي در فلسطين و لبنان، دومين قطعنامه پيشنهادي درباره متوقف كردن عمليات نظاميان اين رژيم را به بهانه دفاع از خود در لبنان و غزه وتو كرده و ادامه اين عمليات را كه طي 5 روز گذشته به تخريب منابع و مراكز زيرساختي و زيربنايي لبنان و همچنين شهيد و مجروح شدن دهها شهروند لبناني انجاميده است، توجيه مي كنند.
روسيه نيز در واكنش به حملات رژيم صهيونيستي به لبنان، اين حملات را محكوم كرده و همين امر دشواري رياست دوره اي اين كشور بر گروه 8 را نشان مي دهد.
پوتين رئيس جمهور روسيه، با توصيه به طرفهاي درگير براي پايان دادن به عمليات نظامي، تصريح كرده است؛ تلاش خواهند كرد تا هرچه زودتر آرامش به لبنان و مناطق فلسطيني بازگردد.
در اين زمينه، به نظر مي رسد با حمايتهاي همه جانبه آمريكا و انگليس از تهاجمهاي اخير و رو به گسترش رژيم صهيونيستي به لبنان، 8 كشور صنعتي حاضر در اجلاس سنت پترز بورگ صرفاً به ابراز نگراني از اوج گيري مناقشه بسنده كرده و از دو طرف بخواهند خويشتنداري كنند.
بدين ترتيب، به نظر مي آيد بحران جاري خاورميانه، مسأله هسته اي ايران را كه آمريكا اميدوار بود با كسب نظر مثبت روسيه، اجماعي را در اين زمينه حاصل كند، تحت الشعاع قرار داده است.
با وجود اين، روسيه با اعمال تحريمهاي غرب- به جهت پاسخگويي اجباري ايران به ضرب الأجل تعيين شده از سوي آنها- مخالفت و تصريح كرده است كه ايران نيازمند وقت بيشتري است و غربيها بايد صبور باشند.
از طرفي آزمايش هفت موشك بالستيك كره شمالي در روزهاي گذشته موجب شد تا بررسي اين مسأله در دستور كار اجلاس جاري گروه 8 قرار گيرد.
چين، ميدان دار مذاكرات شش جانبه شبه جزيره كره، پيش از اين قطعنامه تحريم عليه كره شمالي را وتو كرده و با اين تصميم ناكامي ديگري را متوجه اقدامهاي يكجانبه گرايانه آمريكا در معادلات منطقه اي و جهاني وارد ساخته است.
بر اين اساس احتمال بازگشت كره شمالي به مذاكرات شش جانبه، مهمترين تحولي خواهد بود كه در راستاي حل وفصل اين مناقشه آسياي جنوب شرقي رخ مي دهد.
يكي از مسايل چالش برانگيز اجلاس سنت پترز بورگ، موضوع حقوق بشر و برخورد غربيها با اين مسأله در ديگر كشورها و استفاده ابزاري از دموكراسي است.
پوتين با اشاره به سخنان بوش در اجلاس گروه هشت -كه موجب تعجب و تمسخر شركت كنندگان شد- اظهارداشت، غربيها مايل نيستند وضع دموكراسي و حقوق بشر در كشورهاي خود را مورد بررسي و نظر قرار دهند، از اين رو بديهي است كه شركت كنندگان در اجلاس گروه 8 به مسايل اقتصادي و بويژه امنيت انرژي توجه بيشتري از خود بروز دهند.
اجلاس سران گروه 8 امروز در حالي پايان مي يابد كه مجموعه اي از قراردادهاي موجود ميان اين كشورها (روسيه، آمريكا، فرانسه، انگليس، كانادا، ژاپن، آلمان، ايتاليا) به امضا خواهد رسيد كه گمان نمي رود اجراي آنها بتواند به حل و فصل بسياري از مسايل و معضلات جهاني كمك كند.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
