---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- گفتگو با دكتر احمد محمود آبادي، متخصص داخلي؛ديابت؛ آنچه مي دانيم، آنچه نمي دانيم
نازيلا پوراصفهاني مقدمه - ديابت شيرين يا بيماري قند يكي از شايعترين و شايد شايعترين بيماري ناتوان كننده در قرن اخير است. قرني كه به مدد تلاش دانشمندان علوم پايه تجربي و بزرگان علوم مرتبط با پزشكي بسياري از بيماري هاي عفوني ناتوان كننده مهار شد و با استفاده از انواع واكسيناسيون، شناخت و كاربرد انواع آنتي بيوتيكها راه را بر آنها بسته است. استرس جزيي از زندگي بشر امروز است. او غذاي مناسب ندارد و از بي حركتي رنج مي برد. همه اينها زمينه را براي ايجاد ديابت آماده مي كند.
با توجه به شيوع نسبي ديابت و عوارض آن و براي افزايش اطلاعات خوانندگان با آقاي دكتر احمد محمودآبادي، متخصص بيماري هاي داخلي گفتگويي انجام داده ايم كه شما را به خواندن آن دعوت مي كنيم:
l آقاي دكتر! ديابت شيرين چيست و اصولاً چرا آن را به اين اسم مي خوانند؟ ll در انسان، بيماريهاي متعددي وجود دارند كه باعث افزايش حجم ادرار مي شوند كه دو بيماري را با نام ديابت مي شناسيم. يكي ديابت شيرين و ديگري ديابت بي مزه. ديابت شيرين با توجه به نوع آن به دليل اختلال در توليد و ترشح انسولين و يا اختلال در پاسخ بدن به انسولين ايجاد مي شود، ولي ديابت بي مزه كه از نظر حجم ادرار، شبيه ديابت شيرين درمان نشده است، به دليل اختلال در توليد و ترشح و يا اختلال در پاسخ كليه ها به هورمون ضد ادراري به وجود مي آيد. هورمون ضد ادراري در حالت طبيعي از غده هيپوفيز در مغز ترشح شده و با تأثيرگذاريش بر روي كليه ها مانع از دفع غيرطبيعي ادرار مي شود. در بيماري اول چون قند زياد در خون وجود دارد و از كليه ها دفع مي شود، ديابت شيرين ناميده مي شود، اما چون در بيماري دوم قند خون بالا نمي رود و همچنين در ادرار قند وجود ندارد، به آن ديابت بي مزه مي گويند.
l چرا ديابت مي گيريم؟ ll در ابتدا بايد بگويم از اين به بعد هر جا صحبت از ديابت شد، منظور ديابت شيرين است. همان طور كه مي دانيد، خداوند در بدن انسان و ساير موجودات زنده، نگهبانهاي زيادي به كار گرفته و براي هر كدام دستوراتي را صادر كرده است. يكي از اين نگهبانها، سلولهاي «بتا» در جزاير لانگرهاسن لوزالمعده مي باشند. اين سلولها به طور دايم قند خون را كنترل مي كنند و در صورتي كه قند خون به بالاتر از 100 برسد، انسولين ترشح مي كنند. انسولين وارد جريان خون شده و به تمام سلولهاي بدن (غير از سلولهاي عصبي) دستور مي دهد كه دروازه هاي ورود قند را باز كنند تا قند وارد آنها شود، بنابراين در انسان سالم، قند بالا نمي رود و در صورتي كه قند خون از 70-60 پايين تر بيايد انسولين ترشح نمي شود. مجموعه اين عوامل باعث مي شود كه به طور تقريبي در انسان سالم قند بين 70 تا 100 باقي بماند. حالا هر كجاي اين زنجيره به هم بخورد، قند خون بالا رفته و ديابت ايجاد مي شود. مثلاً اگر سلولهاي بتا خراب شوند، انسولين توليد نمي شود، مانند ديابت نوع يك كه بيشتر در دوران كودكي و نوجواني روي مي دهد و يا گاهي به زبان ساده، سلولها به حرف انسولين گوش نمي كنند و قند را وارد نمي كنند مانند ديابت نوع دو كه بيشتر در ميانسالي و سنين بالاتر خود را نشان مي دهد.
l ديابت چگونه تشخيص داده مي شود؟ ll همان طور كه قبلاً اشاره كردم ديابت دو نوع اصلي و چند نوع فرعي دارد. دو نوع اصلي آن عبارتند از نوع يك و نوع دو. نوع يك معمولاً در كودكي و نوجواني شروع مي شود و دليل آن خراب شدن سلولهاي توليد كننده انسولين در جزاير لانگرهاسن غده لوزالمعده مي باشد. در اين نوع چون ديابت خيلي حاد ايجاد مي شود، كودك و نوجوان با علايمي مثل ادرار زياد، تشنگي زياد، كاهش وزن، بي حالي و ساير علايم نزد پزشك آورده مي شود پزشك با ترديد به بيماري ديابت، آزمايش درخواست كرده و بيماري سريعاً تشخيص داده مي شود. اما ديابت نوع دو كه بيشتر مدنظر ماست معمولاً در ميانسالي و سنين بالاتر شروع مي شود. دليل اصلي اين نوع ديابت پاسخ نامناسب سلولهاي بدن به انسولين است، اين بيماري به آهستگي شروع شده و گاهي حدود 10 سال پس از شروع، مورد توجه قرار گرفته و تشخيص داده مي شود. در اين نوع ديابت، بيمار گاهي با علايم مانند نوع يك مثل پرنوشي، پرادراري و كاهش وزن مراجعه مي كند و گاهي با عوارض طولاني مدت ديابت مثل اختلال در ديد، گزگز و مورمور اندامها و حتي گاهي با زخم پاها و بيماري قلبي مثلاً انفاركتوس حاد قلبي پيش پزشك مي رود.
l اگر ديابت را خوب كنترل نكنيم، چه اتفاقي مي افتد؟ ll همان طور كه مي دانيد ديابت تقريباً بر تمامي اعضاي بدن اثر كرده و كار آنها را مختل مي كند. عوارض ديابت را به دو نوع حاد و مزمن تقسيم مي كنند. عوارض حاد: قند خيلي بالا (حدود بالاتر از 500-400) مي تواند علايمي ايجاد كند كه شامل افت فشار خون، اختلال هوشياري شامل گيجي و منگي و همچنين تهوع، استفراغ، دردهاي شكمي و... مي شوند كه مجموعه اين علايم با توجه به نوع ديابت فرق مي كند، مثلاً در ديابت نوع يك، مجموعه اين علايم را «كتواسيدوز» ديابت مي نامند كه پزشك بايد اين بيمار را اورژانسي معالجه كند. اما عوارض مزمن: چشم، كليه، اعصاب، مغز، قلب و عروق و پوست از ارگانهاي اصلي هستند كه دچار عوارض مزمن ديابت مي شوند. يعني اگر ديابت خوب كنترل نشود، بيمار دچار اختلال بينايي به علل مختلف از جمله خراب شدن ته چشم (شبكيه)، آب مرواريد و... مي شود. در صورت تشخيص ندادن به موقع و يا عدم كنترل مناسب پس از تشخيص، كليه ها شروع به آسيب ديدن مي كنند، يعني در سالهاي اوليه پروتئين دفع مي كنند و در نتيجه بيمار دچار ورم مي شود كه در صورت ادامه اين وضع كارآيي خود را از دست داده و در عرض چندين سال بيمار به دياليز نياز پيدا مي كند، هم اكنون ديابت از اصلي ترين علل نارسايي كليه در تمامي نقاط جهان است. اعصاب مختلف بدن بر اثر ديابت، خوب كنترل نشده و آسيب مي بينند در ديابت هم اعصاب حسي و هم اعصاب حركتي بدن آسيب مي بينند. اعصاب خودكار هم كه كار دستگاه گوارش، دستگاه ادراري، دستگاه تناسلي و... را برعهده دارند، دچار آسيب مي شوند. هر كدام از اعصاب كه آسيب ببينند، علايم خاص خود را ايجاد مي كنند؛ مثلاً بر اثر آسيب اعصاب حسي كه خيلي هم شايع است، بيمار از گزگز، مورمور و داغ شدن انگشتان و كف دستها و پاها شكايت مي كند. اگر اعصاب حركتي گرفتار شوند، اختلالاتي مثل دو بيني (آسيب عصب حركتي چشم)، اختلال در بلند شدن از جا، راه رفتن و يا اختلال در بالا رفتن از پله ها ايجاد مي شود. بر اثر آسيب ديدن اعصاب خودكار، قسمتهاي مختلفي آسيب مي بيند مانند يبوست يا اسهال و فلج معده كه نتيجه آن تخليه نشدن به موقع معده مي باشد. اختلال در مثانه و ايجاد مثانه فلج به صورتي كه بيمار پرشدن مثانه را حس نمي كند و همچنين قادر به تخليه به موقع مثانه نيست. آسيب سيستم تناسلي در مردان يكي ديگر از عوارض آسيب رسيدن به اعصاب خودكار بدن است. چون اعصاب خودكار قلب و عروق خراب مي شوند، قلب به موقع نمي تواند به صورت جبراني ضربان خود را بالا ببرد يا رگها نمي توانند به موقع منقبض شوند كه حاصل اين دو عارضه گيج رفتن سر و تاري چشم در هنگام بلند شدن از جا مي باشد. البته لازم به ذكر است كه همه بيماران ديابتي اين عوارض را به يك نسبت پيدا نمي كنند، به عنوان مثال بيماري با ده سال ديابت نوع دو، هيچ كدام از اين علايم را ندارد و بيمار ديگري، همزمان همه اين علايم را پيدا مي كند.
l چه عواملي باعث اين تفاوتهاي آشكار بين بيماران مي شود؟ ll عوامل مختلفي تأثيرگذارند كه عبارتند از شدت بالا بودن قند در بيمار، سن، جنس، نژاد، وجود يا عدم وجود بيماري هايي نظير فشار خون بالا يا بالا بودن همزمان چربي خون يا استفاده از سيگار و... . اما به نظر مي رسد، فاكتورهاي ژنتيكي مؤثرترين عامل باشند، به عنوان مثال خانواده اي بيمار من است كه همگي خواهران و برادران در سن حدود 25 تا 30 سالگي ديابت گرفته اند و تقريباً تمامي آنان در سن حدود 40 تا 45 سالگي مبتلا به عوارض متعدد ديابت مثل بيماري چشمي، قلبي، عروقي و... شده اند و از سويي بيماراني دارم كه پس از حدود 20 سال ديابت، تقريباً هيچ كدام از عوارض ديابت را ندارند.
l كمي درباره راههاي درمان ديابت بگوييد؟ ll براي ديابت درمانهاي متعددي وجود دارد كه با توجه به نوع ديابت، سن بيمار، ميزان تحصيلات و آگاهي او، ميزان عوارضي كه ديابت ايجاد كرده و همچنين فاكتورهاي مختلف ديگر يك يا چند نوع درمان را همزمان به كار مي بريم. درمان ديابت نوع دو را به دو گروه غيردارويي و دارويي تقسيم مي كنند. رعايت رژيم غذايي، كاهش وزن در صورت بالاتر بودن از حد معمول، ورزش، پرهيز از استرس، قطع سيگار كشيدن و... در گروه درمان غيردارويي قرار مي گيرند. منظور از رعايت رژيم غذايي كاهش مصرف كربوهيدرات، منع مصرف قند ساده مثل قند، شكر، آب نبات، كاهش مصرف چربيهاي اشباع شده مثل روغن نباتي جامد، استفاده از فيبر در رژيم غذايي، و همچنين افزايش تعداد وعده هاي غذايي در كنار كاهش حجم هر وعده غذايي مي باشد. ورزش از ديگر اقدامهاي غيردارويي است، ورزش مناسب ورزشي است كه به مدت نيم ساعت در پنج روز از هفته انجام شود. البته بايد خاطرنشان كرد، براي شروع ورزش در بيماران نوع «2»، بيمار بايد حتماً قبل از شروع ورزش به پزشك قلب مراجعه كند تا با استفاده از امكاناتي كه سراغ دارد، ظرفيت فرد را براي ورزش مشخص كرده و به او گوشزد نمايد، چه بسا بيماري كه از سالها قبل دچار ديابت است، به بيماري پيشرفته قلبي مبتلا شده ولي از آن بي خبر است. اما درمان دارويي در ديابت نوع «2»: داروهاي خوراكي و انسولين دو نوع اصلي در درمان دارويي ديابت نوع «2» مي باشند. داروهاي خوراكي با مكانيزمهاي مختلف در كنترل قند عمل مي كنند. بعضي از آنها، سلولهاي بتاي جزاير لانگرهانس را تحريك كرده و باعث توليد و آزادسازي انسولين مي شوند لگس بن كلاميد كه از داروهاي رايج در ايران است، در اين گروه قرار دارد. دسته دوم داروهايي هستند كه كار اصلي آنها، جلوگيري از توليد قند جديد در كبد و همچنين افزايش حساسيت سلولهاي بدن به انسولين مي باشد. به بيان ساده تر، اين داروها به سراغ سلولهاي مختلف بدن رفته و از آنها مي خواهند و يا دستور مي دهند كه اگر قند به نزد شما آمد دروازه ها را باز كنيد تا وارد شود. مت فورمين كه يكي ديگر از داروهاي شايع مورد استفاده است در اين گروه قرار دارد. دسته اي ديگر از داروهاي خوراكي، در حد دستگاه گوارش عمل مي كنند يعني با اقدامهايي كه انجام مي دهند مانع جذب قند از دستگاه گوارش مي شوند. آكاربوز در اين گروه قرار دارد. دسته چهارم از داروهاي خوراكي ضد ديابت، مقاومت سلولهاي بدن به انسولين را كاهش داده و باعث افزايش مصرف گلوكز مي شوند، يعني قسمتي از خصوصيات داروهاي گروه «مت فورمين» را دارا مي باشند. روزيگليتازون در اين گروه قرار دارد. اما استفاده از انسولين، طبيعي ترين راه درمان و كنترل قند بالا مي باشد. انسولين توسط محيط داخلي معده و روده تخريب مي شود، بنابراين بيماران ديابتي اين شانس را ندارند كه مانند بيماران مبتلا به كم كاري تيروئيد، هورمون خود را خوراكي دريافت كنند، لذا راه رايج استفاده از آن تزريق زيرجلدي است. همه بيماران از راديو و تلويزيون، شنيده يا ديده اند كه مجريان اخبار علمي مژده انسولين استنشاقي را در ماهها و سالهاي آينده به صورت گسترده مي دهند. راه ديگر استفاده از انسولين پيوند لوزالمعده و يا به صورت اختصاصي تر، پيوند سلولهاي بتاي جزاير لانگرهانس مي باشد. از آنجا كه دريافت پيوند و بافت از فرد ديگر مستلزم دريافت داروهاي متعدد و پرعارضه جلوگيري از رد پيوند مي باشد، چنين پيوندي رايج نيست، اما در بيماران ديابتي كه قرار است پيوند كليه دريافت كنند، اكنون پيوند همزمان لوزالمعده هم در دستور كار بعضي از پيوند زنندگان قرار دارد، هر چند به طور گسترده در ايران انجام نمي شود. انسولين براساس زمان اثر به انواع مختلف تقسيم مي شود كه دو نوع رايج آن يعني انسولين معمولي (رگولار) با مدت اثر كوتاه و انسولين "NPH" با مدت اثر نيمه طولاني از انسولينهاي شايع است كه بيماران ديابتي با آنها آشنا هستند.
l آيا تزريق انسولين بهتر است يا مصرف قرص؟ ll طبيعي است انسولين به متابوليسم بدن نزديكتر است و محيط طبيعي تري را ايجاد مي كند اما لزوم امكانات خاص مثل ياد گرفتن تزريق و اذيت ناشي از آن، از طرف ديگر، ميزان بالا بودن قند بيمار و فاكتورهاي ديگر باعث مي شود كه ما در بسياري از مواقع درمان را با قرص شروع كنيم و حتي قبل از آن در بيماراني كه قندشان كمي بالاتر از حد نرمال است، تنها با استفاده از ورزش، كاهش وزن و رعايت رژيم غذايي، قادر مي شويم قند خون را به حد نرمال برسانيم. پس به عنوان يك قانون كلي نمي توان گفت كه اول انسولين را شروع كنيم يا اول قرص را و يا اينكه تنها به اقدامهاي غيردارويي روي بياوريم. البته در حالات خاص مثل موقعي كه قند بالاتر از 250 يا 300 است و بيمار كاهش وزن شديد دارد، يا حالاتي كه خانم مبتلا به ديابت، حامله است يا دچار نارسايي شديد كليوي است و يا اينكه كليه پيوندي دارد قطعاً انتخاب اول و در مواردي كه در بالا به بعضي از آنها اشاره شد، تنها انتخاب براي درمان ديابت، استفاده از انسولين است. حتي وقتي تصميم مي گيريم از قرص خوراكي استفاده كنيم، فاكتورهايي باعث مي شود كه يك قرص را انتخاب كنيم و قرص ديگري را كنار بگذاريم، مثلاً اگر بيماري دچار نارسايي كليوي خفيف است و كراتي نين خونش بالاتر از 5/1 است از «مت فورمين» استفاده نمي كنيم.
l آيا مي شود همزمان از انسولين و قرص استفاده كرد؟ ll بله !اما پيشنهاد دهنده اصلي براي استفاده از اين تركيب پزشك است كه براساس آگاهيهاي خويش و شناخت بيمار، همچنين با در نظر گرفتن همه شرايط موجود، چنين رژيمي را پيشنهاد مي كند.
l سخن آخر؟ ll ديابت نوعي بيماري است كه تاكنون هزاران هزار صفحه كتاب و مجلات را به خود اختصاص داده است مانند همه شگفتيهاي خلقت، اگر يك دانشمند بزرگ علوم پزشكي، همه عمر را در راه شناخت اين بيماري صرف كند، در نهايت خواهد گفت، آنچه مي داند در برابر آنچه نمي داند مانند قطره اي است در برابر آب همه اقيانوسهاي زمين و البته باز هم كمتر.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- رژيم درماني در ورزشكاران
ورزش و مكملهاي غذايي بيشتر متخصصان تغذيه معتقدند كه غذا بهترين منبع مواد مغذي است. در صورتي كه غذاهاي متنوعي از غلات، سبزي ها، ميوه ها، لبنيات و گوشت مصرف كنيد، به قرصهاي ويتامين و مواد معدني نياز پيدا نمي كنيد.با اين وجود در صورتي كه نوعي بيماري يا نيازهاي تغذيه اي خاصي داريد كه با منابع معمول غذايي قابل رفع نيست يا اينكه اصولاً از يك نوع مواد غذايي خاص استفاده نمي كنيد (مثلاً از شير يا ساير محصولات لبني مصرف نمي كنيد) ممكن است مكمل براي شما سودمند باشد.
شرايط زير احتمالاً نياز به مكمل دارد: كمبود لاكتات: افراد مبتلا به كمبود لاكتات قادر به هضم شير و برخي فرآورده هاي شير نيستند، در صورتي كه اين افراد به اندازه كافي از ساير مواد غذايي محتوي كلسيم فراوان (نظير اسفناج،كلم و باقلا) استفاده نكنند، مصرف يك مكمل كلسيمي، مفيد خواهد بود.به طور مشابه افرادي كه آلرژي به شير دارند يا از شير و محصولات آن خوششان نمي آيد نيز احتمالاً از مكمل كلسيمي سود خواهند برد. رژيم گياهخواري، ويتامين B12، آهن، روي و مكملهاي كلسيمي ممكن است مورد نياز باشند. كمبود ويتامين يا مواد معدني: در صورت تشخيص كمبود ويتامين يا يك ماده معدني مخصوص، استفاده از مكمل در درمان اين كمبود كمك كننده مي باشد. اما چگونه مي توانيد بفهميد كه نيازهاي خاص داريد يا اينكه رژيم غذايي شما فاقد مواد مغذي كليدي است؟ به عنوان يك ورزشكار، شما با ارزيابي تغذيه اي و بررسي عادات غذايي اخيرتان و همچنين تشخيص مواردي كه به طور مناسب رعايت مي كنيد، براي نشان دادن راههاي بهبود و شناسايي نياز خود به مكملها، سود خواهيد برد.تجربه نشان مي دهد ورزشكاران از مكملهايي استفاده مي كنند كه رژيم غذايي آنها به طور كامل اين نيازها را تأمين نموده و در مورد مواد مغذي كه كمبود دارند از مكمل مناسب استفاده نمي كنند. يك ارزيابي تغذيه اي مي تواند خلاهاي تغذيه اي شما را پر كند. بسياري از ورزشكاران حرفه اي ادعا مي كنند كه از مصرف مكملها سود برده اند، به هر حال در مورد ادعاي اين ورزشكاران دو نكته را بايد به خاطر داشت: نخست آنكه بسياري از اين ورزشكاران حرفه اي از طريق انجام فعاليتهاي بسيار شديد و طاقت فرسا به بدنشان فشار مي آورند كه ممكن است در برخي مراحل تمرين خود به مواد مغذي اضافي نياز داشته باشند. بسياري از تبليغاتي كه براي مكملها مي شود، اغواكننده و فريبنده هستند و فوايدي براي آنها ذكر ميشود؛ مثلاً شايد مصرف يك قرص از اينكه در روز سه ليوان شير بنوشيد و يك ظرف لوبيا بخوريد، ساده تر به نظر برسد ولي مصرف مكملها يك راه حل ساده نيست. قسمت دشوار در ارزيابي دعوي سازندگان مكمل است كه بر خلاف داروها و مواد غذايي، لازم نيست كه سازندگان مكمل به طور قانوني بي خطر بودن يا مؤثر بودن مصرف آنها را اثبات نمايند. اين بدان معني است كه شما به عنوان يك مصرف كننده بايد در اينكه از مكمل استفاده كنيد يا خير، بسيار محتاط باشيد. قبل از مصرف يك مكمل غذايي، به سؤالات زير پاسخ دهيد: آيا مصرف مكملها قانوني است؟ بسياري از مواد موجود در مكملهاي غذايي براي ورزشكاران شركت كننده در مسابقات ممنوع بوده و جزو موارد دوپينگ محسوب مي شوند. بنابراين مراقب باشيد كه اشتباهي از مكملي استفاده نكنيد كه باعث محروميت شما از ورزش شود و برچسب روي مكمل را با دقت مطالعه كنيد تا بدانيد واقعاً چه چيزي در اين مكمل وجود دارد. آيا مصرف مكملهاي غذايي بي خطر است؟ بعضي مكملهاي غذايي(حتي مواد مغذي آلي) در صورتي كه بيش از حد توصيه شده دريافت شوند، داراي عوارض سمي خواهند بود.ساير مواد نيز ممكن است باعث عدم تعادل و كمبود شوند كه به چگونگي تداخل عمل آنها با ساير مواد مغذي در بدن بستگي دارد. بر خلاف داروها، مكملهاي غذايي قبل از اقدام به فروش مورد آزمونهاي امنيتي وسيع قرارنمي گيرند، لذا احتمال بروز عوارض پيش بيني نشده در آنها وجود دارد. يك نمونه از مكمل گياهي وجود دارد كه مي توانند عوارض جانبي خطرناكي داشته باشد و 20 مورد مرگ بر اثر مصرف آن گزارش شده است. آيا مصرف مكملهاي غذايي مؤثر است؟ به منظور تعيين اثربخشي يك ماده غذايي، مطالعات كيفي زيادي مورد نياز هستند؛ زيرا يك مطالعه روي تعداد كمي از افراد كافي نيست. آيا مصرف مكمل براي ورزشكاران ضروري است ؟ با وجودي كه مكمل ممكن است قانوني، بي خطر و مؤثر باشد (به عنوان بهبود دهنده كارآيي) لازم است تعيين كنيد كه آيا واقعاً به آن نياز داريد.به عنوان مثال در بسياري از دوندگان مسافتهاي طولاني، ذخاير آهن پايين است و آنان مي توانند از مكمل آهن بهره ببرند، ولي در صورتي كه ذخاير شما طبيعي باشند، اين مكمل براي شما ضروري نميباشد. كراتين ممكن است براي ورزشكاران درگير در ورزشهاي قدرتي تا حدي ارزشمند باشد، ولي در صورتي كه يك ورزشكار استقامتي هستيد، نياز به آن نداريد و عوارض جانبي احتمالي آن توجيه پذير نيست. اين نكته را هميشه در نظر داشته باشيد كه هيچ رژيم غذايي وجود ندارد كه باعث قهرماني يك ورزشكار عادي گردد. فقط رژيم غذايي صحيح و منطقي، شرايط را براي حداكثر آمادگي جسماني و انجام مطلوب فعاليتها مهيا مي كند.
كاهو يكي از قديمي ترين سبزي هاي دنياست كه منشأ آن در هندوستان و آسياي مركزي مي باشد. كاهو طبق مداركي كه به دست آمده، از شش قرن قبل از ميلاد در ايران مصرف مي شده است و يك قرن قبل از ميلاد به روم راه يافته و غذاي مهمي براي روميان بوده است. كريستف كلمب تخم كاهو را به دنياي جديد برد، به طوري كه از اوايل قرن پانزدهم ميلادي كاهو در هائيتي و باهاما كشت مي شده است. خواص دارويي گياه كاهو: كاهو از نظر طب قديم ايران سرد و مرطوب است. 1) كاهو تميز كننده خون است. 2) كاهو به علت داشتن آهن خون ساز است. 3) ضد تورم است. 4) كاهو خواب آور و آرام بخش است. 5) كاهو براي ضعف اعصاب مفيد است. 6) كاهو ملين است. 7) خوردن كاهو براي ماليخوليا مفيد است. 8) كاهو زخمهاي مجاري ادرار و مثانه را درمان مي كند. 9) اگر كاهو را با سكنجبين و يا سركه بخورند، اشتها آور است. 10) كاهو اثر ضد تشنج درد دارد. 11) درد معده را تسكين مي دهد. 12) براي برطرف كردن درد سينه، كاهو را بپزيد و بخوريد. 13) زنان شيرده اگر مي خواهند كه شيرشان زياد شود، بايد كاهوي پخته بخورند. 14) ورم غدد لنفاوي را برطرف مي كند. خواص تخم كاهو تخم كاهو از نظر طب قديم ايران سرد و خشك است. 1- تخم كاهو خواب آور است 2- خوردن تخم كاهو زكام را برطرف مي كند 3- تخم كاهو براي درد سينه مفيد است 4- خوردن تخم كاهو براي دستگاه ادراري نافع است و آنهايي كه قطره قطره ادرار مي كنند، بايد تخم كاهو بخورند ( در حدود 10 گرم روزانه ) تا اين مرض برطرف شود. مضرات: اگر در خوردن كاهو افراط نكنيد، اين گياه به هيچ وجه مضر نيست. زياده روي در خوردن كاهو باعث، فراموشي و كم شدن حافظه، ضعف ديد چشم و نفخ شكم مي شود. براي برطرف كردن اين عوارض مي توان كاهو را با نعناع، كرفس و زيره ميل كرد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- اسكيزوفرني؛توهماتي در شنيده ها و ديده ها
شرح بيماري اسكيزوفرني، گروهي از اختلالات رواني شامل انواع اسكيزوفرني كاتاتونيك ، پارانوييد، آشفته ، تمايزنيافته و باقيمانده هستند. واژه «اسكيزو» به معني گسيختگي است و «فرني » نيز به ذهن و روان اشاره دارد. اسكيزوفرني اغلب به اختلال گسيختگي شخصيتي اشاره دارد؛ زيرا افكار و احساسات فرد مبتلا به اين عارضه ارتباط منطقي و معمول با يكديگر ندارند. فرد مبتلا قادر نيست تخيلات خود را از واقعيت افتراق دهد، بنابراين رفتاري غيرمنطقي و غيرعادي دارد.
علايم شايع ظاهر شدن علايم زير در بيمار ممكن است ماه ها تا سالها به طول انجامد: دوري گزيني و درونگرايي بيش از معمول از بين رفتن انگيزه ها محدوديت شديد هيجانات ، يا بروز نا به جاي هيجانات هذيان ها (باورهاي كاذب و غير واقعي تغييرناپذير) توهم (يك تجربه حسي منشأ گرفته از ذهن ، مثلاً شنيدن صداها يا ديدن چيزهايي كه وجود خارجي ندارند) اختلال تفكر كه خود را با تكلم آشفته و غيرمرتبط نشان مي دهد. وجود اين باور در بيمار كه ديگران افكار وي را شنيده يا مي دزدند يا او را تحت كنترل دارند. در اسكيزوفرني پارانوييد به طور غالب رفتارهاي مبتني بر سوء ظن به ديگران ديده مي شود. علل علت واقعي آن مشخص نشده است . به نظر مي رسد عوامل ارثي در آن تأثير داشته باشند؛ عوامل محيطي نيز ممكن است در ايجاد آن دخيل باشند. عوامل تشديد كننده بيماري سابقه خانوادگي اسكيزوفرني پيشگيري پيشگيري خاصي براي آن شناخته نشده است . عواقب مورد انتظار درمان در بيشتر اين بيماران مؤثر بوده و آنان قادرند تا به درجات مختلف از استقلال فردي بازگردند. حدود 30 درصد بيماران به زندگي طبيعي و شغل خود بازمي گردند. گاهي اين اختلال به طور كامل برطرف مي شود. عوارض احتمالي ناتواني مادام العمر خودزني ؛ خودكشي رفتار خصومت آميز نسبت به ديگران بازگشت ، غفلت در انجام وظايف و ولگردي درمان اصول كلي تشخيص از طريق مشاهده علايم بيماري توسط ديگران تأييد مي شود. - اخذ سابقه پزشكي، سابقه رفتاري ، معاينه فيزيكي و ارزيابي رواني توسط يك پزشك توصيه مي گردد. - هيچ آزمون اختصاصي براي تشخيص اسكيزوفرني وجود ندارد. براي اثبات اين تشخيص ، علايم بايد حداقل 6 ماه در زمانهايي از زندگي تداوم يافته باشد. برخي بررسي هاي پزشكي نيز به منظور رديابي ساير بيماري هاي احتمالي و عامل بيماري استفاده مي شوند. - هدف از درمان ، كمك به بيمار براي بازگشت به عالم واقعيت است . درمان با داروهاي تخفيف دهنده علايم شروع مي شود. - پس از كنترل علايم ، درمان با روان درماني و توانبخشي كه به فرد براي كسب دوباره مهارتها و الگوهاي رفتاري طبيعي كمك مي كند، ادامه مي يابد. - خانواده و ساير افراد در زندگي بيمار تأثير مهمي دارند و نيز بايد در درمان مشاركت داشته باشند تا معضلات بيمار را درك كرده و بدانند به بيمار چگونه مي توانند كمك كنند. بيماران دچار اسكيزوفرني گاهي در زندگي با ديگران مشكل دارند. داروها داروهاي ضدسايكوز معمولاً تجويز مي شود. برخي از اين داروها خوراكي بوده و برخي به طور تزريقي تجويز مي شوند. اگر عوارض يك دارو خيلي شديد بوده و يا علايم بيماري با آن كنترل نشوند، داروي ديگري تجويز مي شود. با برطرف شدن علايم، مقدار تجويزي دارو كاهش مي يابد. در بسياري از بيماران مصرف مادام العمر اين داروها لازم است . داروهاي آرامبخش نظير «بنزوديازپين ها» ممكن است در شروع درمان لازم باشد. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري معمولاً محدوديتي وجود ندارد، مگر با نظر پزشك . رژيم غذايي يك رژيم غذايي متعادل براي حفظ سلامت مطلوب بدن توصيه مي شود. در چه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ اگر يكي از اعضاي خانواده شما داراي علايم اسكيزوفرني باشد. تداوم يا تشديد علايم پس از شروع درمان اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه شده ايد. داروهاي تجويزي ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ضربان زمان
كاهش هورمون مردانه و احتمال مرگ در سالمندي
آزمايشها نشان مي دهد خطر مرگ در مرداني كه با كمبود ميزان هورمون تستسترون Testosterone مواجهند بسيار بالاست. به گزارش بي بي سي، گروهي از محققان آمريكايي به بررسي ارتباط ميان ميزان هورمون تستسترون و بروز مرگ در 858 مرد بالاي 40 سال پرداختند. نتايج نشان داد كمبود اين هورمون احتمال مرگ را تا 88 درصد افزايش مي دهد. از آنجايي كه اين تحقيقات در سطح گسترده انجام نشده، هنوز كاستي هايي دارد و نياز به انجام تحقيقات بيشتر احساس مي شود.
خوشبيني و بهبود شكستگي مفصل ران
محققان براين باورند خوشبين بودن در التيام شكستگي مفصل ران مؤثر است. به گزارش ايسكانيوز به نقل از پايگاه اينترنتي دانشگاه Boston، مثبت گرايي در بهبود شكستگي مفصل ران مؤثر است. اين نتايج طي تحقيقاتي بر روي 340 هزار فرد مسن كه مبتلا به شكستگي مفصل ران شده بودند و مثبت گرا بودند، به دست آمده است. اين افراد اظهار شادي و خوشبختي مي كردند و به آينده خود اميدوار بودند و احساس مي كردند كه بيماري آنان مانند افراد ديگر بهبود خواهد يافت. طي اين تحقيقات مشخص شد از ميان افرادي كه به اين بيماري مبتلا بودند، حدود 36 درصد آنان مثبت گرا، 13 درصد منفي گرا و 51 درصد آنان افسرده بودند كه افراد خوشبين بسيار سريعتر پياده روي مي كردند و نسبت به افراد ديگر سريعتر مي توانستند در صندلي بنشينند.
پرتو درماني و گرفتگي عروق قلبي
محققان به اين نكته دست يافتند كه پرتو درماني براي درمان سرطان سينه، باعث بروز گرفتگي عروق قلب در بيماران مي شود. به گزارش نشريه Science، طي 12 سال تحقيق و بررسي برروي افرادي كه تحت درمان با اشعه ايكس بودند، مشخص شد كه نشانه هايي از گرفتگي عروق قلبي در اين افراد نمايان شده است. بر همين اساس زنان مبتلا به سرطان سينه تحت درمان با اشعه، 15 تا 20 درصد در معرض خطر ابتلا به امراض قلبي- عروقي قرار دارند. علاوه بر اين، پزشكان به اين دسته از مبتلايان توصيه مي كنند براي تقويت قلب خود از سير و كلم بروكلي و ديگر سبزي ها استفاده كنند يا در معرض نور غيرمستقيم خورشيد قرار بگيرند.
براي كاهش وزن بدن خود ماست بخوريد محققان علوم تغذيه مي گويند: ماست، چربي هاي اضافي بدن را مي سوزاند. به نقل از پايگاه اينترنتي «Health Day»، پژوهشگران علوم غذايي اعلام كردند: ماست توانايي بدن را براي كاهش چربي هاي اضافي، تقويت مي كند. علاوه بر اين مصرف ماست به حفظ سلامت و وضعيت مناسب بدن كمك مي كند. به گفته محققان، افرادي كه به طور منظم ماست كم چرب مصرف مي كنند، بيشتر از افرادي كه فقط دريافت كالري خود را كم مي كنند، در كاهش وزن خود موفق مي شوند. ماست همچنين مي تواند باعث از بين رفتن باكتريهاي مضر در معده شده و منجر به بهبود هضم غذا و كاهش سوء هاضمه شود.
پاركينسون درمان پذير شد
محققان اسكاتلندي موفق شدند سلولهاي بنيادي را به صورت موفقيت آميز براي درمان بيماري هايي چون پاركينسون و چاقي به كار برند. به گزارش ايسنا، اين محققان با استفاده از بن يافته هاي برگرفته از جنين انساني، بدون نقايص ژنتيكي موفق شدند نقص چاقي را در حيوانات آزمايشگاهي و در محيط آزمايشگاه مرتفع كنند. دانشمندان بر اين عقيده اند كه بن يافته ها قادرند در سطح مولكولي، تغييراتي ايجاد كنند كه بر اين اساس مي توان از اين سلولها براي درمان و حتي كنترل و پيشگيري از بيماري هاي متعدد استفاده كرد. نكته قابل ذكر اينكه اين تحقيقات همچنان در مرحله آزمايشگاهي است و تا رسيدن به درمان دقيق و موثر براي چاقي و پاركينسون راه درازي در پيش است.
