---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- پاسخ به پرسشهايي متداول درباره سلامت دندان ها؛مراقب مرواريدهايتان باشيد
رضا اخوان
با توجه به اهميت بهداشت دهان و دندان و اعتباري كه اين موضوع در حفظ و ارتقاي سلامت افراد جامعه دارد، حال راه هاي پيشگيري از پوسيدگي دندان را مطرح مي كنيم كه هر يك مربوط به كنترل يا از بين بردن يك يا چند عامل ايجادكننده پوسيدگي است. به عبارت ديگر با شكستن حلقه هاي چهارگانه عوامل ايجاد كننده پوسيدگي، مي توان از ايجاد و پيشرفت پوسيدگي جلوگيري كرد. در ادامه به طور كامل درباره هر يك از شيوه هاي پيشگيري بحث خواهد شد. سابقاً براي حذف ميكروبها از آنتي بيوتيكها، آنزيمها و... استفاده مي شد. ولي امروزه همه معتقدند كه استفاده از روشهاي فيزيكي براي برداشتن پلاك ميكروبي بهترين روش است.
پلاك دنداني چيست؟ بسياري از غذاهايي كه شما مي خوريد، موجب مي شوند كه باكتري ها در دهان شما اسيد توليد كنند. اين مجموعه (غذا + باكتري+ محصولات توليدي باكتري) پلاك دنداني نام دارد، كه با چشم ديده نمي شود. نه تنها غذاهاي شيرين مثل شكلات و شيريني، بلكه مواد نشاسته اي مثل نان، بيسكويت و غلات نيز باعث توليد اسيد مي شوند. اگر شما به دفعات تنقلات ميل كنيد، فعاليت اسيدي را در تمام روز خواهيد داشت و پس از اين فعاليتهاي اسيدي، دندان شما پوسيده خواهد شد. پلاك دنداني باعث تحريك لثه ها، جدا شدن لثه از دندان و نهايتاً تخريب استخوان مجاور دندانها نيز مي شود. در چنين حالتي، دندانها لق شده و از دست مي روند. بيماري لثه دليل اصلي از دست دادن دندان در بالغين است. هر چند شستشوي دهان با آب ظاهراً دندانها را تميز مي كند، ولي همان طور كه گفته شد پلاك ميكروبي ورقه چسبنده اي است كه به سادگي پاك نمي شود. بنابراين شستشو با آب پلاك ميكروبي را از روي سطح دندان برنمي دارد. پاك كردن پلاك ميكروبي از دندان به وسيله مسواك صورت مي گيرد. مسواك خوب داراي مشخصات زير است: 1- مسواك بايد رشته هاي نايلوني داشته باشد. 2- رشته هاي مسواك بايد نرم و متوسط باشد. مسواكهاي زبر به لثه و دندانها آسيب مي رساند. 3- اندازه سر مسواك بايد متناسب با دهان فرد باشد و همچنين لازم است مسواك كودكان كوچكتر از بزرگسالان باشد. مسواك به طول دو سانتي متر براي كودكان مناسب است. 4- مدتي كه بايد از يك مسواك استفاده شود، بستگي به ميزان تميزي، محكمي و فرم رشته هاي مسواك دارد. تا وقتي كه رشته هاي مسواك تميز، محكم و صاف است مي توان از آن استفاده كرد. اگر فردي به طور مرتب و با دقت مسواك كند، معمولاً عمر مسواك او 4 تا 6 ماه است. اگر مسواك پس از يك هفته فرسوده شود، نشانه اين است كه فرد نادرست مسواك مي زند. ويژگيهاي يك مسواك خوب چيست؟ مسواك بايد نرم و از نظر اندازه كوچك باشد. مسواكهاي نرم نايلوني كه انتهاي موهاي آن گرد و پخ شده، ترجيح داده مي شوند. دستجات الياف مسواك بايد در عرض در 4-3 رديف و در طول در 12-10 رديف قرار گرفته باشند. چرا مسواك نرم توصيه مي شود؟ عامل ايجادكننده بيماري هاي لثه و دندان، لايه بي رنگ و چسبنده اي است كه شامل ميكروبها در زمينه اي از بزاق و مواد غذايي بوده كه به سطح دندان مي چسبد و پلاك ميكروبي ناميده مي شود. پلاك با كشيدن ناخن بر روي دندان به زير آن جمع شده و ديده مي شود. هدف از مسواك زدن، تميز كردن دندانها از باقيمانده مواد غذايي و برداشتن پلاك ميكروبي بوده كه با استفاده از مسواك نرم به اين هدف مي توان نايل گرديد. چرا نبايد از مسواك زبر استفاده كرد؟ بر خلاف تصور مردم جرم رسوب يافته بر دندانها، با عمل مسواك زدن برطرف نمي گردد و نياز به كمك دندانپزشك و استفاده از وسايلي چون قلم و دستگاه جرم گيري دارد. استفاده از مسواكهاي زبر و خشن و يا خمير دندانهاي ساينده علاوه بر اين كه باعث تحليل لثه شده، سبب ايجاد ساييدگي و خراشيدگي هايي بر روي دندانها شده و مستعد به وجود آمدن پلاك ميكروبي مي شود و همچنين ريسك ايجاد پوسيدگي را بالا مي برد. آيا مسواك برقي بر مسواك دستي ارجحيت دارد؟ خير، هيچ گونه تفاوتي از نظر تميز كردن دندان با اين دو روش وجود ندارد. در حالي كه نوع دستي قابليت مانور بيشتري دارد. زمان تعويض مسواك چه موقع است؟ به محض اينكه موهاي مسواك شروع به ساييده شدن نمود، مسواك بايد تعويض شود كه اين مدت معمولاً سه ماه است. اما اين زمان بستگي تام به شدت و نحوه مسواك زدن فرد دارد. خمير دندان داراي مواد شوينده، پاك كننده، براق كننده، خوشبو و خوش طعم كننده مي باشد، همچنين برخي از خميردندانها داراي تركيبات فلورايد هستند كه مقاومت دندان را در برابر پوسيدگي افزايش مي دهد. خمير دندان حاوي فلورايد ميزان پوسيدگي دندانها را به مقدار 15 تا 30 درصد كاهش مي دهد. استفاده از نمك خشك، جوش شيرين و ساير پودرها براي مسواك كردن صحيح نيست و باعث ساييدگي مينا و خراشيدن لثه مي شود. استفاده از آب نمك رقيق( نصف قاشق چاي خوري در يك ليوان آب جوشيده سرد شده) مفيد مي باشد، ولي نمي تواند جايگزين مسواك و خميردندان شود. آيا از خمير دندانها، به اندازه اي كه تمام موهاي مسواك را بپوشاند بايد استفاده نمود؟ خير، لازم نيست به مقداري كه در فيلمها و آگهي هاي تبليغاتي ديده مي شود، از خميردندان استفاده كرد. استفاده از مقدار كمي خمير دندان كافي است، چون در عمل تميز كردن دندانها، خود مسواك نقش مؤثر و مهم را بر عهده دارد. تركيب خمير دندانها چيست؟ بيشتر خميردندانها از مواد زير تشكيل شده اند: - دترژانها به عنوان شوينده و كف كننده - مواد خوشبوكننده و طعم دهنده - مقدار كمي مواد ساينده - مواد مرطوب كننده(اغلب گليسيرين) - فلورايد. بعضي از خميردندانها با اهداف درماني ساخته شده و ممكن است حاوي مواد دارويي خاصي باشند. از چه خميردنداني بهتر است استفاده شود؟ بسياري از بيماران و مردم بر اين تصورند كه خميردندانهاي خارجي بهترند، كه به چند دليل جاي ترديد دارد: بيشتر اين خميردندانها به روشهاي قاچاق وارد شده و از منشأ ساخت، تركيب و تاريخ توليد، شرايط نگهداري و حمل و نقل آنها اطلاع دقيقي در دسترس نيست. همچنين قيمت آنها بسيار گرانتر بوده و بسياري از آنها نيز ممكن است تقلبي باشند. علاوه بر اين همان طوري كه قبلاً گفته شد، عمل مسواك زدن از خميردندان مهمتر است. توصيه مي گردد از خميردندانهاي استاندارد ساخت داخل استفاده شود. آيا خميردندان را بايد مرتب عوض كرد؟ پاسخ اين سوال به سليقه و ذايقه افراد بستگي دارد. معمولاً استفاده از يك نوع صابون، عطر، غذا، خميردندان و... انسان را خسته و بي ميل مي كند. تنوع در استفاده از خميردندان انگيزه اي براي تداوم عمل مسواك زدن مي شود. چگونه مسواك بزنيم؟ 1- مسواك را با آب سرد خيس كنيد. سپس با تكان دادن، آب اضافي آن را بگيريد و به اندازه يك نخود خميردندان روي آن قرار دهيد. استفاده از خمير دندان زياد باعث ايجاد كف زياد در دهان شده و در نتيجه فرد قبل از اينكه دندانها را كاملاً مسواك كند، مجبور به شستن دهان مي شود. براي اينكه خميردندان در تماس با همه دندانها قرار گيرد، خميردندان را به داخل موهاي مسواك فشار دهيد. 2- موهاي مسواك را به طور مايل (با زاويه 45 درجه) روي سطح خارجي دندانها قرار دهيد. به طوري كه نصف موهاي مسواك روي لثه قرار گيرد. به اين ترتيب موهاي وسط مسواك روي طوق دندانها قرار مي گيرد. در هر بار سعي كنيد مسواك روي دو دندان را به طور كامل بپوشاند. 3- مسواك را از روي طوق دندان 10 تا 15 بار به سمت سطح جونده بكشيد. 4- اين كار را براي سطح خارجي تمام دندانهاي آن فك انجام دهيد. 5- كارهايي را كه در رديفهاي 2 و 3 گفته شد، در سطحهاي زباني (داخلي) دندانهاي آن فك هم انجام دهيد. 6- براي سطح داخلي دندانهاي جلو مسواك را به صورت عمودي بر روي دندانها قرار دهيد و با حركات بالا و پايين اين سطح را تميز كنيد. 7- بعد از اينكه سطح داخلي و خارجي دندانها را مسواك كرديد، سطح جونده دندانها را مسواك كنيد. براي اين كار مسواك را روي سطح جونده دندانها كمي فشار دهيد تا موهاي مسواك به خوبي به داخل شيارهاي سطح جونده وارد شود. بعد چند بار، مسواك را به جلو و عقب بكشيد تا سطح جونده به خوبي تميز شود. 8- تمامي اعمالي كه گفته شد، در فك ديگر نيز تكرار كنيد تا تمام دندانهاي آن فك نيز با استفاده از مسواك تميز گردد. 9- چون خرده هاي مواد غذايي و ميكروبها روي سطح زبان جمع مي شوند، بهتر است روي زبان را هم با مسواك تميز كنيد. براي اين كار مسواك را در عقب زبان قرار دهيد و به طرف جلو بكشيد. اين كار را چند بار انجام دهيد. تميز كردن زبان نقش مهمي در از بين بردن بوي بد دهان دارد. 10- پس از مسواك كردن دندانها و زبان، دهان را چند بار با آب بشوييد. ماساژ دادن لثه ها با انگشت پس از مسواك كردن مفيد مي باشد. 11- وقتي مسواك كردن دندانها تمام شد، مسواك را خوب با آب بشوييد و در جايي دور از آلودگي نگهداري كنيد. توجه داشته باشيد كه هيچ وقت مسواك خيس را در جعبه سربسته نگذاريد، چون مرطوب ماندن مسواك باعث رشد ميكروبها روي آن مي شود.
آيا همه افراد بايد با يك روش دندانها را مسواك بزنند؟ روشهاي متعددي براي مسواك زدن وجود دارند. دندانپزشكان براي اطفال و بيماران معلول جسمي و ذهني روشهاي خاصي را توصيه مي كنند. در مورد اشخاص بالغ نيز روشهاي متعددي براي مسواك زدن وجود دارد. ولي روشي را كه متخصصان لثه بيشتر توصيه مي كنند روش «Bass» مي باشد كه مسواك به طور مايل تقريباً با زاويه 45 درجه نسبت به محور طولي دندانها در ناحيه اتصال لثه به دندان قرار مي گيرد، به طوري كه احساس شود قسمتي از موهاي مسواك به داخل شيار لثه اي فرو رفته است. سپس در همين حالت، حركات لرزشي كم دامنه اي در جهت جلو عقب (حداقل 10 بار در هر ناحيه) انجام مي شود. مزيت اين روش آن است كه علاوه بر لبه لثه و سطح دندان حتي الامكان داخل شيار مابين لبه لثه و دندان كه پناهگاه خوبي براي ميكروبهاست نيز تميز مي گردد. بهتر است پس از اين نحوه مسواك زدن، چند بار نيز مسواك از روي لثه به طرف لبه دندان بصورت چرخشي و جارويي كشيده شود. براي تميزكردن سطح پشتي دندانهاي قدامي و دندانهاي عقل مي توان از روبرو مسواك را داخل دهان برده و مسواك نمود.
راهكارهايي براي افراد با ناتواني اندام كه در گرفتن مسواك مشكل دارند: 1- از يك نوار الاستيك براي گرفتن مسواك با دست استفاده كنيد. 2- دسته مسواك را با اسفنج، توپ لاستيكي يا دسته دوچرخه ضخيم نماييد. 4- طول دسته مسواك را با يك تكه چوب يا پلاستيك مثلاً يك خط كش يا يك چوب افزايش دهيد. 5- نخ دندان را به شكل حلقه درآوريد تا راحتتر در دست گرفته شود. 5- از مسواكهاي الكتريكي يا نگهدارنده نخ دندان كه به طور تجاري در دسترس مي باشند، استفاده نماييد. بهتر است بعد از هر وعده غذا، دندانها را مسواك كرد. البته چون اين كار براي همه عملي نيست، توصيه مي شود حداقل دوبار، شب قبل از خواب و صبح قبل يا بعد از صبحانه دندانها را مسواك كنيد. نكته مهمي كه وجود دارد اين است كه در مسواك كردن بايد پلاك ميكروبي را از روي دندانها برداشت، در حالي كه بسياري از مردم در هنگام مسواك كردن فقط به حذف خرده هاي غذايي از روي دندانها فكر مي كنند. در واقع خرده هاي باقيمانده غذا معمولاً با حركت لب، زبان، گونه و جريان بزاق از روي دندانها پاك و شسته مي شوند. نكته اي كه حائز اهميت مي باشد، اين است كه وقتي سطوح دنداني پاك و براق مي شوند، امكان چسبيدن ميكروبها به آنها كمتر خواهد شد، بنابراين اگر شخص حتي يك بار در شبانه روز با دقت و حوصله تمام سطوح دندانهايش را مسواك كند، كافي خواهد بود. اين نكته بخصوص در مورد كودكان اهميت دارد. بسياري از پدر و مادرها كودك خود را در ساعات پاياني شب كه كودك خسته و خواب آلوده است، مجبور به مسواك كردن مي كنند. در حالي كه اگر در هر ساعتي از شبانه روز كه كودك آمادگي و نشاط لازم براي مسواك زدن را دارد، اين كار انجام شود، علاوه بر تميز شدن دندانها، در ايجاد فرهنگ بهداشتي مناسب هم اثر خواهد داشت. همزمان با رويش اولين دندان، پلاك ميكروبي مي تواند روي آن بنشيند، بنابراين تميز كردن دندانهاي كودك را از همان ابتداي رويش اولين دندان بايد شروع كرد، البته اين كار با مسواك انجام نمي شود. بلكه با استفاده از پارچه مرطوبي كه روي دندانهاي نوزاد كشيده مي شود مي توان پلاك ميكروبي را حذف كرد. از سن 5/2 سالگي كه تقريباً همه دندانهاي كودك رويش يافته است، بايد مسواك كردن دندانهاي كودك را شروع كرد. اين كار بايد توسط پدر و مادر انجام گيرد و تا 5-4 سالگي كه كودك خود قادر به مسواك كردن نباشد، لازم است پدر و مادر دندانهاي كودك را تميز كنند و سپس بر مسواك زدن كودكان نظارت كنند. استفاده از خميردندان براي كودكان مفيد است، ولي در كودكاني كه خميردندان را قورت مي دهند، بهتر است تا رفع عادت، از خميردندان استفاده نشود و يا از خميردندان بدون فلورايد استفاده گردد. زماني كه كودك بتواند خميردندان را از دهان خارج كند، استفاده از خميردندانهاي حاوي فلورايد توصيه مي شود. در تهيه خميردندان كودكان بايد دقت كرد. خميردندانهاي مخصوص كودكان اگر مواد قندي بيشتري داشته باشد، براي دندانها مضر بوده و بهتر است استفاده نشود. با مسواك كردن نمي توان سطوح بين دنداني را تميز كرد براي اين كار بايد از نخ دندان استفاده شود. نخ دندان نخ مخصوصي است كه از ابريشم يا نايلون ساخته شده و مي توان آن را از داروخانه تهيه كرد. قبل يا بعد از مسواك كردن دندانها، بايد با استفاده از نخ دندان سطوح بين دنداني را تميز كرد.
براي استفاده از نخ دندان بايد: 1- قبل از استفاده از نخ، دستها را با آب و صابون خوب بشوييد. 2- حدود 35 سانتي متر از نخ دندان را ببريد. 3- دو طرف نخي را كه بريده ايد، در هر دو دست، به دور انگشت وسط بپيچيد. 4- سه انگشت آخر را ببنديد و دو دست را از هم دور كنيد تا نخ محكم كشيده شود. به اين ترتيب انگشت نشانه و شست هر دست آزاد مي ماند. 5- قطعه اي از نخ به طول 2 تا 5/2 سانتي متر، را بين انگشتان شست و اشاره هر دست نگاه داريد. 6- نخ را با حركتي شبيه اره كشيدن به آرامي به فضاي بين دندانها وارد كنيد. مواظب باشيد نخ، لثه را زخمي نكند. 7- براي وارد كردن نخ بين دندانهاي فك پايين از دو انگشت اشاره استفاده كنيد. 8- براي وارد كردن نخ بين دندانهاي فك بالا از دو انگشت شست يا انگشت شست و اشاره استفاده كنيد. 9- نخ را به كناره يكي از دندانها تكيه داده و با ملايمت به زير لثه ببريد. وقتي نخ را تا آنجا كه ممكن است به زير لثه برديد، آن را به سطح كناري دندان بچسبانيد و چند بار به طرف بالا و پايين حركت دهيد. 10- نخ را كمي حركت داده قسمت تميز نخ را در همان محل، به سطح بين دنداني مجاور بچسبانيد و همين كار را تكرار كنيد. بعد از آن نخ را از بين دندانها خارج كنيد. آن قسمت از نخ را كه براي اين دندانها استفاده كرده ايد جابه جا كنيد و نخ كشيدن دندان بعدي را شروع كنيد. اين كار را براي تمام سطوح بين دندانها تكرار كنيد. 11- پشت آخرين دندان هر فك را نيز مثل دندانهاي ديگر نخ بكشيد. براي تميز كردن سطوح بين دنداني هيچ وقت از چيزهاي سخت و نوك تيز مثل سنجاق و چوب كبريت استفاده نكنيد. اگر استفاده از مسواك و نخ دندان باعث درد و خونريزي از لثه ها شود، نبايد آن را ترك كرد. در بيشتر مواقع با ادامه اين كار و سالم شدن لثه، درد و خونريزي هم از بين مي رود. اگر درد و خونريزي پس از يك هفته از بين نرود لازم است به دندانپزشك مراجعه شود.
توصيه هاي مهم: 1- فاصله انگشتاني كه براي كنترل نخ در حين پاك كردن سطوح بين دنداني به كار مي روند، از يكديگر نبايد بيشتر از 1/5 سانتي متر باشد. 2- نخ را به آرامي و با حركتي اره مانند و بدون فشار از بين دندانها عبور دهيد و سپس آن را به كمك هر دو انگشت به كار گرفته شده به مدت چند بار (متوسط 6 بار) در جهت بالا و پايين در يك طرف دندان و در تماس با دندان حركت دهيد. اين عمل را براي دندان كناري نيز انجام دهيد. 3- نخ را تا مدخل شيار لثه اي (شيار موجود بين دندان و لبه لثه) برده، ولي نبايد به داخل لثه فرو برده و باعث زخمي شدن آن شويد. 4- سعي كنيد به هنگام تميز كردن، نخ تمام سطوح جانبي دندان را دربرگيرد. 5- وقتي نخ ريش و يا كثيف شد با چرخاندن و انتقال مقداري از آن به دور انگشت وسط يك دست توأم با آزاد كردن قسمت مساوي از آنكه به دور انگشت وسط دست ديگر پيچيده شده است، مي توانيد از قسمت تازه نخ استفاده كنيد. 6- بهتر است بعد از هر وعده غذا از نخ دندان استفاده شود.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- كمبود آب در ورزشكاران
شما بدون غذا چند هفته، بدون آب چند روز و بدون اكسيژن چند دقيقه مي توانيد زنده بمانيد، به عبارت ديگر به جز اكسيژن آب مهمترين عنصري است كه در بدنمان داريم.
بدن شما از70-55 درصد آب تشكيل شده و تقريباً 90-80 درصد خون را آب تشكيل مي دهد.آب تقريباً در تمام روندهاي حياتي بدن دخيل است. كمبود آب مي تواند به تغييرات ذهني و فيزيكي منجر شود. آب نقشهاي زير را ايفا مي كند: با شستن سمومي كه در زندگي عادي توليد مي شود،بدن را پاك مي كند. به مفاصل حيات مي بخشد. پوست را از خشكي محافظت مي نمايد. دهيدراسيون، احشاي داخلي را حفظ مي كند. دماي بدن را كنترل مي نمايد. وقتي بدن گرم مي شود،آب به شكل عرق از پوست دفع مي گردد.اين مسأله خوب است؛ زيرا كه عرق از پوست شما تبخير و بدن شما سرد مي شود.در واقع يك هواساز در بدن شما وجود دارد، ولي براي اينكه اين سيستم به كار خود ادامه دهد، نياز به جبران آب از دست رفته بدن داريد. اگر به اندازه كافي و در حد جبران عرق از دست رفته، آب ننوشيد، خون غليظ شده و جريان خون كند مي شود. اين امر باعث ميگردد كه فشار روي قلب وارد شود. در صورتي كه كمبود مايع زياد باشد، بدن شما به اندازه كافي آب براي توليد عرق ندارد. در اين نقطه، درجه حرارت بدن ميتواند تا حد خطرناكي بالا برود. با وجود اينكه يك فرد بزرگسال با جثه متوسط در روز حدود دو ليتر آب از دست مي دهد، يك ورزشكار ممكن است در مدت يك ساعت ورزش شديد حدود 3 ليتر آب از دست بدهد. در صورتي كه اين مايعات از دست رفته جايگزين نشوند، ممكن است دهيدراسيون عارض گردد. كم آبي يا دهيدراسيون يك اثر منفي و شديد روي كارايي ورزشي دارد.در واقع حتي دهيدراسيون خفيف تا حد يك درصد كاهش وزن بدن، مي تواند با ايجاد سرگيجه، سردرد و زمان واكنش كندتر بر خطر گرمازدگي بيفزايد. در صورت عدم درمان، دهيدراسيون بدتر مي شود و مي تواند كشنده باشد.مراقب علايم زودرس هشداردهنده در خودتان و هم تيمي هايتان باشيد تا از دهيدراسيون اجتناب شود. در صورتي كه هر يك از اين علائم را مشاهده كرديد، به مربي خود اطلاع دهيد يا مراقبت پزشكي فوري طلب كنيد. تشنگي سؤال اين است كه آيا احساس تشنگي هميشه با آغاز كم آبي همراه است؟ پاسخ اين است، نه هميشه.در بسياري موارد ورزش واقعاً واكنش تشنگي را مختل مي كند.به هنگام ورزش شما مقدار زيادي آب را قبل از احساس تشنگي از دست مي دهيد و قبل از اينكه به طور كامل كم آبي شما جبران شود، احساس تشنگي از بين مي رود. بنابراين براي تأمين نيازتان به آب نمي توانيد به حس تشنگي اكتفا كنيد. به عنوان يك ورزشكار، لازم است كه به طور آگاهانه بيش از آنچه كه دوست داريد آب بنوشيد،مصرف كنيد، به ويژه زماني كه در گرما ورزش مي كنيد. ميزان مصرف مايعات در ورزشكاران بنا به دلايل گفته شده، ورزشكاران لازم است كه آب يا ساير نوشابه ها را قبل، حين و بعد از ورزش مصرف كنند. قبل از ورزش: يك يا دو ليوان مايعات را دو ساعت قبل از مسابقه يا تمرين بياشاميد تا اطمينان حاصل كنيد كه به خوبي هيدراته شده ايد. پانزده دقيقه قبل از شروع ورزش يك ليوان ديگر نيز بنوشيد. در طي ورزش: در طي ورزش براي جايگزيني مايعات از دست رفته و اجتناب از گرماي بيش از حد هر20- 15 دقيقه،180-120 سي سي مايعات بنوشيد، مايعات سرد بهتر است؛ زيرا به سرعت جذب مي شوند و حرارت مركزي بدن را سريعتر پايين مي آورند. علايم و خطرات كم آبي در ورزشكاران دهيدراسيون مي تواند نسبتاً سريع عارض شود، ولي ممكن است با انجام چندين روز ورزش بدون نوشيدن مايعات كافي، پديد آيد. ورزشكاراني كه هر روز يا دوبار در روز و بويژه در آب و هواي گرم و مرطوب بشدت ورزش مي كنند ممكن است به ازاي هر نيم كيلوگرم وزني كه از دست مي دهند، آب نياز داشته باشند تا تعادل آب آنها دوباره به دست آيد. به طور معمول نبايد در روز وزن شما كاهش يابد، حتي دو درصد كاهش وزن مي تواند به كاهش كارآيي منجر شود و معرف دهيدراسيون خفيف باشد. علاوه بر آب، برخي از ورزشكاران نياز به جايگزيني الكتروليتهاي سديم و پتاسيم كه در عرق از دست مي روند، دارند. اين امر به ويژه در ورزشي كه بيش از يك ساعت به طول انجامد، صدق مي كند. بسياري از نوشابه هاي ورزشي حاوي غلظتهايي از الكتروليتها و كربوهيدراتها هستند كه جذب آب را تسريع مي كنند. به علاوه الكتروليتهاي موجود در نوشابه هاي ورزشي تشنگي را تحريك مي كند، و باعث تحريك فرد به نوشيدن و جبران كم آبي مي شود. نوشابه هاي ورزشي در ورزشكاران استقامتي و نيز افرادي كه تا حد توان به طور روزانه تمرين مي كنند، يا در چند مسابقه در يك روز شركت مي كنند يا دو جلسه تمرين در روز دارند، بيشترين فايده را دارند. در صورتي كه ذائقه و بيزاري مانع نوشيدن مايعات مورد نياز شماست، نوشابه را مناسب سليقه خود برگزينيد. (انواع آبميوه، آب ساده، آب معدني، نوشابه هاي ورزشي، ليموناد) شما همچنين مي توانيد از خوراكي هايي كه آب زيادي دارند (مثل هندوانه، گوجه فرنگي، كاهو، سوپ) بيشتر استفاده كنيد. با اين حال آگاه باشيد كه نوشيدني هاي حاوي كافئين، نظير قهوه و چاي اثر متضادي دارند.
گلابي درختي است كه بلندي آن به حدود 10 متر مي رسد و بيشتر در مناطق سردسير و كوهستاني مي رويد. اين درخت بومي مناطق جنوبي درياي خزر مي باشد.
ريشه گلابي عميق است، برگهاي آن صاف و دندانه دار مي باشد. گلهاي گلابي سفيد رنگ مايل به صورتي و به صورت خوشه اي است. ميوه درخت گلابي مخروطي شكل، گوشتدار، شيرين يا ترش است. از تمام قسمتهاي گلابي مانند برگهاي جوان، پوست و ساقه آن استفاده طبي مي شود. خواص دارويي: گلابي از نظر طب قديم ايران گرم است 1) گلابي، سنگ مجاري ادرار را دفع مي كند. 2)آرام بخش و تب بر است. 3)در رفع عفونت مجراي ادرار مؤثر است. 4)مقوي بدن است. 5)تشنگي را برطرف مي كند. 6)سوزش مثانه و مجراي ادرار را رفع مي كند. 7) آناني كه به مرض قند مبتلايند مي توانند از گلابي استفاده كنند و قند آن برايشان مضر نيست. 8)براي دفع سموم بدن بسيار مؤثر است. 9)براي پايين آوردن فشار خون بايد چند روز فقط گلابي مصرف كنيد و غذاي ديگر نخوريد. البته اين رژيم بايد زير نظر دكتر انجام شود و با اجازه پزشك متخصص باشد. خواص ديگر قسمتهاي درخت گلابي برگ و شكوفه درخت گلابي از نظر طب قديم ايران سرد و خشك است 1- شكوفه درخت گلابي مقوي معده است و خونريزي و اسهال را بند مي آورد. 2-در مورد ورم چشم از ضماد شكوفه گلابي استفاده كنيد. 3-تخم گلابي ضد كرم معده و روده است. 4-دم كرده برگ گلابي براي رفع اسهال مفيد است. 5-براي دفع سنگ كليه 50 گرم برگ گلابي را با 50 گرم پوست سيب در يك ليتر آب جوش ريخته و به مدت 20 دقيقه دم كنيد و آن را بتدريج بنوشيد. 6-براي شستشوي زخمها 50 گرم پوست ساقه درخت گلابي را در يك ليتر آب ريخته و بگذاريد چند دقيقه بجوشد و سپس آن را كم كم بنوشيد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- سوگواري در كودكان
كودكان درجات مختلفي از سوگ را در زندگي روزمره خود تجربه مي كنند، تنها مرگ يك والد يا اقوام نزديك نيست كه كودك را با پديده سوگ مواجه مي كند، بلكه وقايع بي شمار ديگري هست كه گرچه از نظر ما كوچك و بي اهميت است ولي براي بچه ها برابر با يك
ازدست دادن قابل توجه و مهم است. از آنجا كه كودكان در كلامي كردن هيجانات دروني خود ممكن است توانمندي كافي را نداشته باشند، همين امر درك يك كودك سوگوار و كمك به او را از سوي بزرگسالان با مشكل مواجه مي كند. بخشي از پديده هايي كه بچه ها را با واكنش سوگ مواجه مي كند شامل موارد زير است: مرگ: مرگ والدين، اقوام، دوستان و آشنايان در نتيجه مرگ طبيعي، تصادف، بيماري، قتل، خودكشي ، كه مي تواند علاوه بر فشارهاي رواني حاشيه اي بر مرگ عزيز از دست رفته همراه آن باشد. لازم است در اهميت اين موضوع بدانيم كه 4 درصد كودكان و نوجوانان قبل از 18 سالگي مرگ يكي از والدين را تجربه كرده اند واگر ساير اعضاي خانواده و دوستان را نيز به آن اضافه كنيم، اين رقم افزايش خواهد داشت. كودكان سوگوار فقط مرگ انسانها كودك را متأثر نمي كند، مرگ حيوان مورد علاقه كودك نيز مي تواند در او واكنش سوگ ايجاد كند، حتي مرگ يك ماهي قرمز شب عيد كه كودك فقط دو سه بار در تنگ او، خرده نان ريخته اين چنين است. طلاق: عده اي از كودكان قبل از پايان مدرسه تجربه طلاق والدينشان را داشته اند و تقريباً نيمي از بچه هاي طلاق ارتباطشان را با يكي از والدين از دست مي دهند. نقل مكان و مهاجرت: به طور متوسط قبل از پايان دبيرستان نقل مكان و جابجايي هايي در خانواده انجام مي شود. جالب است بدانيم كه با هر تعويض منزل، جدايي از دوستان، همسايه ها، مدرسه و اتاقي كه كودك به آن انس و عادت داشته و ... نيز رخ داده است و همه اينها در شرايطي است كه بدانيم كودكان تنها كساني هستند كه در تصميم گيري هاي روزمره نظر و مشاركت آنها خواسته نمي شود و كمترين اطلاعات به آنها داده مي شود. نبود يك يا دو والد: به دلايلي غير از طلاق مثلا به دليل بيماري، زنداني شدن، اعتياد و ... گم كردن و از دست دادن وسايل شخصي و اسباب بازي: گاه يك اسباب بازي كوچك و بي اهميت از ديد بزرگسالان، شيء محبوبي است كه كودك شبها آن را در آغوش مي گيرد و بدون آن خوابش نمي برد. حوادث و وقايع محيطي و روزانه: تعويض منزل و مدرسه، جدا شدن اعضاي خانواده از يكديگر به دليل ازدواج، قبول شدن در دانشگاه و يا هر دليل ديگر مانند آتش سوزي، سيل، زلزله، جنگ كه اين وقايع براي كودك با از دست دادن هاي مكرر و مهمي همراه است. نقص عضو: مثل؛ كنده شدن دندان، نقص عضوي مثل چشم، دست، پا و يا هر عضوي از اعضاي بدن حتي يك زخم كوچك خونريزي دهنده نياز به اطمينان بخشي و آرام سازي كودك دارد. ازدست دادن اعتماد به نفس انوع آزارهاي جسمي، هيجاني، محروميتها و ... از دست دادن يا نداشتن توانايي و مهارتي خاص: مثل اختلال يادگيري، كم توجهي، بيماري و ناتواني فيزيكي، چاقي ، پذيرفته نشدن در يك تيم ورزشي، تجديد يا مردود شدن در مدرسه. سوگ چيست و علايم آن كدام است ؟ سوگ، حالت اندوه و ناراحتي شديد دروني در واكنش به از دست دادن شخص، عقيده و فكر خاصي است. سوگ پاسخ هيجاني ما نسبت به ازدست دادن چيزي است. هر كودكي به روش خاص خود و به شيوه اي واحد با پديده سوگ روبرو مي شود. نبايد از كودكان انتظار داشته باشيم به يك گونه و يا مثل ما سوگواري كنند. بايد بپذيريم آنها خاص و منفرد هستند و هر كدام نيز به روشي ويژه به سوگ مي نشينند. در سوگ ممكن است حوزه هاي مختلف جسمي، رفتاري، فكري، احساسي و ... درگير شود، مانند كم خوابي، كابوس شبانه، كم اشتهايي، شب ادراري، بي قراري ، وابستگي شديد به افراد بازمانده ، نوازش كردن و بغل كردن آنها، تنها نخوابيدن، گوشه گيري، گريه كردن، پرخاشگري، سكوت ممتد و طولاني، افت تحصيلي، كاهش توجه و تمركز، فراموشكاري، اشكال در تصميم گيري، افكار خود تخريبي، احساس خشم، اندوه، گناه، درماندگي، ناتواني، نوميدي، تنهايي، ترس و اضطراب، سرگيجه، احساس خستگي و كسالت، تنگي نفس، آه كشيدن زياد، خشكي دهان، تپش قلب، احساس كرختي و سنگيني در بدن، ضعف عضلاني ، احساس گرفتگي و خفگي در گلو، درد معده.
احساسات، افكار و رفتارهاي شايع در كودكان در حال سوگ: رؤياهاي شخص مرده، تقليد رفتارهاي او، الگو قرار دادن و ايده آل كردن رفتار و شخصيت وي ، بازگو كردن وقايع مرگ و مراسم و خاطرات او، احساس اينكه شخص مرده به طريقي با اوست، طرد كردن دوستان قديمي و جستجوي دوستان جديدي كه شرايط مشابهي را تجربه كرده اند، تلفن زدن مكرر در ساعات مدرسه به منزل براي چك كردن سلامتي ساير افراد خانواده، مشكل توجه و تمركز روي تكاليف درسي و امور منزل، گريه كردن ناگهاني وسط كلاس درس، جستجوي اطلاعات پزشكي در مورد شخص مرده، احساس نگراني درباره وضعيت سلامتي خويش و گاهي بي تفاوتي نسبت به آن و نيز نيازبه مراقبت و توجه از سوي اطرافيان در كودك سوگوار ديده مي شود.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ضربان زمان
آب سيب و تأثير آن بر سكته مغزي و سرطان
نتايج مطالعات نشان مي دهد نوشيدن روزانه يك ليوان آب سيب مي تواند از بروز سكته مغزي، بيماريهاي قلبي و سرطان جلوگيري كند.
به گزارش پايگاه آب سيب تأثير بسزايي در درمان بسياري از بيماريها دارد، زيرا آب سيب شامل فنوليك و آنتي اكسيدان قوي است كه در مقابل بسياري از بيماريها واكنش مي دهد.
البته عواملي مانند رنگ، زمان چيدن سيب، منطقه اي كه سيب در آن جا رشد مي كند و شرايط نگهداري آن در ميزان فنوليك تأثير خواهد داشت. آب سيب مي تواند به بهبود وضعيت مزاجي منجر شده و كاركرد دستگاه گوارش را تقويت كند. همچنين آب سيب باعث كاهش احتمال بيماري غيرقابل درمان آلزايمر مي شود.
تأثير لنزهاي آلوده در ابتلا به عفونت قرنيه
بررسي ها نشان مي دهند لنزهايي كه در معرض آلودگي قرار مي گيرند، سبب عفونتهاي قرنيه اي مي شوند.
عفونت قرنيه اغلب سبب التهاب قرنيه مي شود كه اين عفونت بسيار جدي است و گاهي اوقات سبب از دست دادن بينايي مي شود و در بعضي موارد افراد به پيوند قرنيه نياز خواهند داشت.
طبق سالانه از بين ده هزار نفري كه از لنزهاي آلوده استفاده مي كنند، حدود 4 تا 21 درصد آنها به عفونت قرنيه مبتلا مي شوند.
آلودگي لنز در اثر تماس با نوعي قارچ كه معمولاً در گياهان و خاك يافت مي شود به وجود مي آيد كه لنزها در فضاهاي خارجي قرار مي گيرند و دچار اين آلودگي مي شوند. محققان توصيه مي كنند، استفاده كنندگان توجه زيادي به امر بهداشت داشته باشند، بويژه هنگام گذاشتن لنز به چشمان خود دستان خود را به خوبي بشويند و خشك كنند و بعد از هر بار مصرف، لنز را در محلول جديدي كه مخصوص لنز است قرار دهند.
كشف نوع جديدي از جنون گاوي
محققان كانادايي نوع جديدي از جنون گاوي را كشف كرده اند كه از سال 2003 تاكنون هشت مورد از اين نوع بيماري در اين كشور مشاهده شده است.
محققان با انجام آزمايشهايي بر روي يك نمونه گاو بالغ در يك آزمايشگاه ايالتي به مدت 24 ساعت به اين نتيجه دست يافته اند كه البته تاكنون تحقيقات آنان در اين مورد به پايان نرسيده و هنوز اعلام نكرده اند اين حيوان در كدام ايالت و چگونه به اين بيماري مبتلا شده است.
مشاهده هشت مورد از جنون گاوي در كانادا از سال 2003 تاكنون سبب شده كه دولت آمريكا براي جلوگيري از شيوع اين بيماري تا زماني كه علل ابتلاي آنان به اين بيماري مشخص نشده، از وارد كردن گاوهاي كانادايي به اين كشور خودداري كنند.
جنون گاوي بيماري مغزي است كه بر اثر مصرف فرآورده هاي گاو و گوسفند بيمار به انسان سرايت مي كند.
از خوردن كاهو و اسفناج غافل نشويد
نتايج مطالعات نشان مي دهد كاهو نه تنها به عنوان يك غذا، بلكه به عنوان يك داروي گياهي نيز استفاده مي شود و به عنوان يك داروي مسكن مفيد است.
محققان توصيه مي كنند افراد بايد مصرف گياهان سبز رنگ مانند كاهو و اسفناج را حدود 2 تا 3 برابر افزايش دهند و حداقل هفته اي سه بار به مصرف اين سبزيها بپردازند؛ زيرا اين گياهان حاوي آنتي اكسيدان قوي هستند و از پيشرفت سرطان جلوگيري مي كنند و خطر ابتلا به سرطان سينه، ريه و پوست و همچنين خطر ابتلا به نابينايي را در سنين پيري كاهش مي دهد.
علاوه بر اين سبزيجات سبز رنگ داراي ويتامين B هستند كه براي سلامت قلب بسيار مفيدند و از مشكلات تنفسي جلوگيري مي كنند.
به عقيده محققان افرادي كه سبزيهاي سبز رنگ مصرف مي كنند نسبت به افراد ديگر حدود 30 تا 40 درصد كمتر به سرطان روده مبتلا مي شوند.
آدامس و سالم سازي دندان
بزودي نوعي آدامس براي جلوگيري از كرم خوردگي و فساد دندان وارد بازار خواهد شد. باكتريهاي اسيد لاكتيك موجود در اين نوع آدامس از چسبيدن باسيل هاي فاسدكننده و مخرب به دندان ممانعت مي كنند و باعث سالم ماندن دندانها مي شوند.
محققان انجمن شيمي آلمان معتقدند كه با كمك باكتريها مي توان مقدار زيادي از عوامل فاسدكننده و پوسيدگي دندان را بالاي 50 درصد كاهش داد. آزمايش اين باكتريها در سري جديد آدامسهايي كه سال آينده به بازار عرضه خواهند شد، موفقيت آميز بوده است.
به طور كلي عامل اصلي فساد دندان باكتريهاي استرپتوكوك هستند كه در حجم زيادي در پلاكهاي دنداني يافت مي شوند و باعث ترشح نوعي اسيد مي شوند كه ميناي دندان را از بين مي برد. اين باكتريها از طريق افزايش جريان بزاق در كاهش پوسيدگي مؤثر هستند.
