---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- سرهنگ حسين خوئيني، معاون مبارزه با جرائم جنايي آگاهي: بيشتر جرمهاي كوچك در «زورآباد»ها شكل مي گيرد
محمود مصدق در ميان انواع جرم، بعضي از آنها مثل قتل، آدم ربايي، سرقتهاي مسلحانه، تجاوز به عنف، جعل و كلاهبرداري به لحاظ ويژگيهاي خاص و تأثيراتي كه بر جامعه مي گذارند از اهميت فراواني برخوردارند. بر همين اساس، دستگاه امنيتي و پليسي كشور براي مبارزه و كشف علمي اين گونه جرمها - كه به جرايم جنايي معروف هستند- و جرايم ديگر از سالها قبل اقدام به تأسيس پليس آگاهي نموده است.
در اين راستا و جهت آشنايي بيشتر با اقدامات و عملكرد پليس آگاهي در جرايم جنايي گفتگويي با سرهنگ حسين خوئيني معاون مبارزه با جرايم جنايي پليس آگاهي مركز انجام داده ايم كه مي خوانيد. * جناب سرهنگ خوئيني! همان گونه كه مطلع هستيد كارشناسان و مسؤولين انتظامي از افزايش بعضي از جرايم مثل سرقتهاي مسلحانه و تجاوز به عنف در سال جاري در كشور گزارش مي دهند، به نظر شما كه معاونت مبارزه با جرايم پليس آگاهي مركز را بعهده داريد، اين علل افزايش در كنار كاهش بعضي از جرايم به چه علل و عواملي برمي گردد و بفرماييد چه راهكارهايي براي كاهش اين دسته از جرايم جنايي داريد؟ ** معمولاً در جرايم مسلحانه، مجرمان براي افزايش اعتماد به نفسشان و ايجاد رعب و وحشت در شهروندان سعي مي كنند از سلاح گرم استفاده كنند كه در بررسي از مهمترين سرقتهاي اين دسته از مجرمان كه سرقت خودرو، اماكن، بانكها و طلا فروشيهاست، درمي يابيم كه انگيزه اصلي آنان نفع مادي و مالي است. البته در بررسي آماري نسبت به سال گذشته در رابطه با پليس آگاهي بايد دو موضوع را مورد توجه قرار دهيم. اول اين كه ما در چهار ماهه نخست امسال در مقايسه با مدت مشابه سال قبل در مهار سرقت از بانكها موفق تر عمل كرديم، به طوري كه با متلاشي كردن دو شبكه گسترده سرقت بانك توانستيم علاوه بر كشف تعدادي از سرقت سالهاي قبل، از سرقتهاي بعدي نيز جلوگيري كنيم. در رابطه با سرقت از طلا فروشيها بايد اين نكته را عرض كنم كه هر چند بسياري از افرادي كه قصد سرقت از طلا فروشيها را داشته اند در محل ارتكاب جرم يا پس از ارتكاب جرم شناسايي و دستگير شده اند، اما دسترسي آسان و سريع به سلاح گرم، انگيزه مجرمان را در ارتكاب سرقت از طلا فروشيها را بالا برده است كه در اين زمينه و جهت مقابله با افرادي كه اقدام به قاچاق توزيع و تهيه اسلحه در كشور مي كنند بايد با تدبير، سياستگذاريهاي درست، رفع خ≥هاي احتمالي قانوني در رابطه با تهيه و استفاده كنندگان از سلاح گرم و اجراي طرحهاي دقيق انگيزه و فكر مجرمانه اين دسته از افراد را سلب كنيم. تا از وقوع جرايم مسلحانه كه در ايجاد احساس ناامني در جامعه بسيار مؤثر هستند، پيشگيري كنيم.
همچنين در خصوص جرايم به عنف بايد به اطلاع خوانندگان شما برسانم كه با اقدامات و طرحهايي كه از سوي پليس آگاهي در سطح تهران بزرگ انجام شده، جرايم به عنف تا حد نسبي در اين كلانشهر مهار شده است. ضمن آن كه كشفيات ما در سال جاري در اين بخش دو برابر و در جرايم مسلحانه 15 درصد نسبت به سال قبل افزايش داشته است. اين در حالي است كه اقدامات و طرحهايي جهت كنترل گلوگاههاي مجرمان به عنف و سارقان مسلح در دست اجرا داريم كه با توجه به تعاملي كه بين مسؤولان آگاهي استان تهران و پليس آگاهي مركز ايجاد شده، قدر مسلم در ماههاي آينده وضعيت بهتري در اين بخشها خواهيم داشت. * لطفاً با ارايه آمار وضعيت جرايم جنايي در تهران بزرگ را براي خوانندگان ما تشريح كنيد؟ ** وضعيت ما از لحاظ تعداد و ميزان وقوع جرم در سه ماهه نخست امسال در مقايسه با مدت مشابه ثابت بوده ولي كشفيات ما تقريباً دو برابر شده است. به طوري كه در فصل بهار سال گذشته 59 فقره قتل عمد در تهران بزرگ رخ داد كه از اين تعداد 25 فقره منجر به كشف شد، اما در همين مدت در سال جاري 50 فقره قتل عمد رخ داد كه از اين تعداد عامل 47 فقره از قتلها كشف شده است كه اين ميزان كشفيات به خوبي نشان مي دهد كه برنامه ريزيهايي كه در اين بخش با معاونت آگاهي ناجا داشتيم، صحيح بوده است. در خصوص آدم ربايي، جعل و كلاهبرداري نيز بايد به اطلاع برسانم كه كشفيات ما در اين موارد قابل قبول بوده به گونه اي كه پليس آگاهي علاوه بر كشف آدم رباييهاي سال جاري، دو مورد از آدم ربايي سال قبل را كشف نموده و همچنين 5 باند كلاهبرداري و 6 باند و شبكه جعل را متلاشي كرده است. * پليس ايران از مدتها قبل به كشف علمي جرايم روي آورده است، در يك نگاه كلي در مقايسه با پليس ديگر كشورها، وضعيت پليس ما را در اين زمينه چگونه ارزيابي مي كنيد؟ ** اگر به گذشته برگرديم، هر چه زمان گذشت با به كارگيري دانش نوين و روز و استفاده از تجهيزات پيشرفته در زمينه بررسي مسايل در صحنه هاي جرم، از لحاظ كيفي رشد قابل ملاحظه اي داشتيم. ولي واقعيت اين است كه ما بايد بر تلاشمان در اين راستا بيفزاييم تا خود را به كشورهايي نظير ژاپن، آلمان و فرانسه كه از لحاظ پليسي، خودمان را با آنها مقايسه مي كنيم، برسانيم. البته با تدبير فرماندهي ناجا و معاونت آگاهي نيروي انتظامي، برنامه ريزيهايي انجام شده تا در موضوعات مختلف هر ماهه از تاكتيكها و تكنيكهاي جديد پليس كشورهاي خارجي استفاده كنيم. به طوري كه همين الان يك تيم از كارآگاهان پليس آماده شدند تا در راستاي اهداف فوق و كشف علمي جرايم عازم آلمان شوند. * افراد انتخاب شده جهت اعزام به آلمان چند نفر و از كدام شاخه پليس هستند؟ ** با توجه به اين كه قتل مهمترين جرم از انواع جرايم جنايي محسوب مي شود، بنابراين براي پيشگيري و كشف علمي قتل چند نفر از مأموران اداره دهم پليس آگاهي مركز (دايره ويژه قتل) كه بيشتر درگير اين مأموريتها هستند براي اعزام انتخاب شده اند. البته در گذشته از ديگر كشورهايي كه نام برده شد نيز بازديد داشتيم و سعي كرديم تا از اطلاعات جديد پليسي مطلع و به كشور منتقل كنيم تا مورد بهره برداري قرار گيرد. در اين جا بايد به اين نكته اشاره كنم كه شايد نتوانيم به علت تفاوت فرهنگي از همه تكنيكها و تاكتيكهاي پليس ديگر كشورها استفاده كنيم، اما با شناخت كامل از پيشرفتها و امكانات و تجهيزات آنان در بررسي صحنه جرم بويژه قتل و سرقتهاي مسلحانه مي توانيم از لحاظ كيفي كارمان را رشد دهيم. * جناب سرهنگ خوئيني! به نظر شما استفاده از دانش پليس كشورهاي پيشرفته چه تأثيري در افزايش كشف سرقتهاي مسلحانه و قتل در سالهاي اخير داشته است؟ ** قطعاً آشنايي با تجهيزات جديد و استفاده از دانش و تازه هاي جديد پليسي ديگر كشورها طي سالهاي اخير به ما كمك كرد تا بتوانيم پيشرفتهاي حداقل نسبي در پيشگيري و كشف علمي جرايم جنايي بويژه در سرقتهاي مسلحانه و قتل عمد داشته باشيم. * با توجه به اين كه پليس پايتخت هر كشوري از ويژگي خاصي برخوردار است، جايگاه پليس تهران را در مقايسه با پليس مراكز كشورهاي مذكور (توكيو- پاريس و برلين) چگونه ارزيابي مي كنيد. ** مقايسه اي كه هر ساله از سوي پليس بين الملل صورت مي گيرد به خوبي نشان مي دهد كه نه تنها از لحاظ كمي ميزان جرايم و بويژه جرايم جنايي ما از پايتخت كشورهاي مورد اشاره كمتر است، بلكه از نظر كشف جرم نيز در رده بالاتري قرار داريم كه اين موضوع بيان كننده اين واقعيت است كه از افسران خلاق و مبتكري در پليس ايران بهره منديم. در اين جا لازم است خاطره اي را تعريف كنم. يادم مي آيد كه منزل سفير ژاپن و ويلاي يك تبعه آلماني در تهران مورد سرقت قرار گرفته بود كه با گزارش موضوع به پليس آگاهي، مأموران دايره مبارزه با سرقت بلافاصله با روشهاي كشف علمي جرم سارقان را شناسايي و دستگير كردند. اين اقدام مأموران پليس ما در كشف جرم و دستگيري متهمان به قدري خوب و سريع صورت گرفت كه مورد توجه آنان قرار گرفت. شايد خيلي از اتباع كشورهاي صنعتي در وهله اول فكر كنند كه پليس كشورشان در پيشگيري و كشف جرايم با توجه به امكاناتي كه در اختيار دارند برتر از ما هستند، ولي زماني كه از نزديك قابليت و توانايي پليس ايران را مي بينند پي به اشتباه خود مي برند. * بعضي از متهمان جنايي در دادسراي امور جنايي و در دادگاههاي كيفري وقتي در برابر بازپرس و قاضي قرار مي گيرند، ادعا مي كنند كه تحت فشار در اداره پليس آگاهي به جرمي كه مرتكب نشده اند، اعتراف كرده اند. نظر شما در خصوص اين گونه ادعاها چيست؟ ** ما در پليس آگاهي در سالهاي اخير بويژه پس از فرمان مقام معظم رهبري، سعي كرديم روشهاي سنتي كشف جرايم را كنار بگذاريم. در حقيقت از روش خشك نظام تفتيشي كه با در بند كشيدن متهم و تحت فشار گذاشتن و اعمال خشونت از وي اعتراف بگيريم، فاصله گرفته ايم. در واقع تلاش مي كنيم در ابتدا در هر پرونده اي با جمع آوري ادله محكمه پسند، دلايل منطقي و قانوني موجبات بازداشت و اعتراف متهمان را فراهم نماييم. ما در بحث قتل كه مهمترين جرم جنايي محسوب مي شود براي بازداشت متهم به مواد 3، 32، 33 و 35 استناد مي كنيم. در اين راستا به آهستگي روشها و اقدامات پليسي خود را تغيير داديم و سعي كرديم صرف داشتن ظن كسي را بازداشت نكنيم تا حقوق و آزاديهاي فرد خدشه دار نشود. در مجموع به آنچه در كشف جرايم اعتقاد داريم رعايت حفظ آزاديها و حقوق افراد است. و پيش بيني قانون نيز اصل بر برائت افراد است، مگر اين كه ادله قانوني براي اثبات جرم جمع آوري شود. بنابراين اگر پرونده هاي كشف شده چند سال اخير را مورد بررسي قرار دهيد به راحتي اين تغيير تاكتيك را به طور واضح و روشن درخواهيد يافت. به طور نمونه در پرونده آدم ربايي يك پسربچه 8 ساله در اواخر سال گذشته مشاهده كرديد كه پس از 42 روز از اسارت اين دانش آموز با اين كه به افرادي مظنون بوديم آنان را بازداشت نكرديم و فقط پس از تحقيقات تكميلي كه با استفاده از روشهاي كشف علمي جرم صورت گرفت و با شناسايي مخفيگاه متهمان اقدام كرديم و در يك عمليات غافلگيرانه متهمان را دستگير و پسربچه را از اسارت نجات داديم. * جناب سرهنگ! در اكثر كشورها شروع تحقيقات پليسي و قضايي با حضور و دخالت وكيل مدافع آغاز مي شود تا ضمن رعايت حقوق متهمان، از تكذيب اعترافات اوليه آنان در دادگاه جلوگيري به عمل آيد. نقش وكيل در تحقيقات اوليه پليس ايران را چگونه مي بينيد؟ ** آنچه در قانون پيش بيني شده، هر فردي مي تواند از وكيل استفاده كند. ولي در پيگيري و رسيدگي اوليه جرايم جنايي و مهم وكيل مدافع متهم نمي تواند به صورت مستقيم در تحقيقات وارد شود يا دخالت كند. چون تحقيقات مقدماتي محرمانه هستند، اما پس از خاتمه تحقيقات اوليه وكيل مي تواند در مرجع قضايي حاضر شود و با نظر مقام قضايي نسبت به امور وكالت متهم اقدامات لازم را انجام دهد، از محتويات پرونده مطلع شود، لوايح مورد نظرش را به مرجع قضايي ارايه بدهد و يا ساير امور مربوطه را مورد پيگيري قرار دهد. به عبارت ديگر، نظامي كه از قبل براي رسيدگي به پرونده ها انتخاب كرديم و بيشتر براساس آن اقدام به پيگيري و رسيدگي پرونده ها مي كنيم، نظام تفتيشي است كه در اين نظام فرد بعد از دستگيري بايد در اختيار ضابطان و مرجع قضايي قرار بگيرد تا تحقيقات اوليه خاتمه پيدا كند. * مسؤولان انتظامي از عملكرد مثبت پليس طي سال گذشته و جاري سخن مي گويند. اين در حالي است كه ما فقط در بهار امسال با پرونده اي مواجه شديم كه جواني 21 ساله به نام «علي» در يك محدوده و با شيوه اي كاملاً مشابه و در فاصله زماني تقريباً دو ماهه يازده تن از دختران و زنان جوان تهراني را در اتوبان شهيد باقري با ضربات چاقو مورد حمله قرار داده كه موجب قتل دو نفر از آنان و مصدوميت شديد بقيه شده است. بنابراين چگونه مي توان عملكرد پليس را مثبت ارزيابي كرد، در صورتي كه قصور پليس در اين پرونده مثل پرونده «بيجه» محرز به نظر مي رسد؟ ** در رابطه با اين پرونده بايد عرض كنم كه در همه جرايمي كه اين مجرم مرتكب شده بود غير از دو پرونده قتل به موقع به مرجع قضايي و پليس آگاهي گزارش نشده بود. پليس در تمام كشورهاي دنيا زماني مي تواند به موقع موضوع و پرونده اي را پيگيري كند كه همه اطلاعات لازم و كافي را داشته باشد و آن را به سيستم و دستگاه مركزي خود منتقل كند. در اين پرونده خاص متأسفانه فقط پرونده مقتولان به پليس آگاهي گزارش شده بود كه مأموران دايره دهم پليس آگاهي تحقيقات و اقدامات پليسي لازم را انجام داده بودند. ولي همان طور كه عرض كردم پليس هر چه اطلاعات بيشتر و كاملتري داشته باشد سرعت عملش براي شناسايي و دستگيري مجرم بالاتر مي رود. بنابراين، با توجه به اين كه اين اطلاعات به موقع به پليس آگاهي اعلام نشده بود همين امر سبب شد مجرم پس از ارتكاب تعدادي جرايم ديگر شناسايي و از سوي مأموران كلانتري 147 گلبرگ دستگير شود. در اين جا بايد به اين نكته اشاره كنم كه در اين دسته از جرايم كه مجرم با داشتن حالت خطرناك و شخصيتي كه مي تواند به شخصيت ضد اجتماعي تعريف شود، اقدام به ارتكاب جرايم خشن مي كند بايد به چند مطلب توجه كنيم؛ اول اين كه خانواده اين گونه افراد بايد عكس العملهاي رفتاري آنان را دقيقاً مورد توجه داشته باشند و در صورت لزوم جهت بازسازي و بهسازي رفتار خطرناك آنان از مراكز مربوطه كمك گيرند. دوم آن كه مردم در صورت مشاهده حادثه اي از سوي اين افراد بلافاصله از طريق مركز فوريتهاي پليس 110 كه به پليس آگاهي هم متصل است، اطلاعاتشان را در اسرع وقت در اختيار پليس قرار بدهند. * به نظر شما سيستمهاي نرم افزاري و رايانه اي تا چه اندازه در تغيير تكنيكهاي مجرمانه باندهاي سازمان يافته تأثير داشته است؟ ** بررسي جرايم در سالهاي اخير در ايران نشان مي دهد كه جرايم سازمان يافته در كشور ما بيشتر در قالب شبكه هاي جعل، كلاهبرداري و زمين خواري فعاليت مي كنند كه انگيزه اصلي آنها نيز مالي است. شبكه هاي سازمان يافته در ارتكاب جرايم استفاده هاي زيادي از سيستمهاي رايانه اي و تكنولوژي جديد مي كنند. به گونه اي كه در بررسي ماهيتي و نحوه اقدامات مجرمانه بعضي از مجرمان سازمان يافته متوجه مي شويم كه تكنيكهاي مجرمانه بسياري از اين شبكه ها نسبت به گذشته تغيير پيدا كرده است و بسياري از اين شبكه ها از طريق سيستمهاي نرم افزاري باندهاي سازمان يافته را تشكيل مي دهند. باندهايي كه براي برنامه ريزي مجرمانه به بررسي وضعيت جامعه مي پردازند و در صورت مهيا بودن بستر و شرايط طرحهاي خود را به مرحله اجرا مي گذارند و راه صد ساله را يك شبه طي مي كنند. * گروههاي سازمان يافته داراي چه ويژگيهايي هستند؟ ** ببينيد وقتي شما به گروه اشاره مي كنيد از نظر ما گروه از سه نفر به بالاست، يعني گروههايي كه اقدامات مجرمانه انجام مي دهند و مجرم هستند. زماني به اين گروهها سازمان يافته گفته مي شود كه آنان سعي كنند با تمهيدات، برنامه ريزي و نقشه هاي مجرمانه انگيزه هاي سوء شان را در جامعه اجرايي و عملي كنند. باندهاي سازمان يافته در اجراي برنامه هايشان از ابزار و وسايل مختلفي استفاده مي نمايند، تا جايي كه ممكن است براي رسيدن به اهدافشان بخشهايي از جامعه را كه در مسيرشان قرار دارد مورد حمله قرار دهند و يا آلوده كنند. به طور كلي آنان براي رسيدن به اهداف و خواسته هاي پليدشان سعي مي كنند همه موانع سر راهشان را بردارند. * جناب سرهنگ خوئيني !برخلاف قتلهاي ساده، قتلهاي سريالي داراي ويژگيهاي خاصي هستند. با توجه به اين كه تحصيلات دانشگاهي شما در رشته روانشناسي باليني است، لطفاً ضمن برشمردن اين ويژگيها، بفرماييد مرتكبان اين قتلها داراي چه شخصيتي هستند؟ ** قتلهايي كه بر اثر نزاع و درگيري رخ مي دهد از نظر ما قتلهاي ساده محسوب مي شوند. قتلهايي كه فاقد انگيزه هستند و به صورت اتفاقي صورت مي گيرد. اين دسته از قتلها نسبت به بقيه قتلها درصد بالايي ندارند. شايد 5 تا 10 درصد قتلهاي كشور ما را تشكيل دهند. اما قتلهاي سريالي كه شما به آن اشاره كرديد. اين دسته از قتلها معمولاً با طرح و نقشه قبلي انجام مي گيرد كه انگيزه مرتكبان اين نوع قتلها يا مالي است يا آزار و اذيت جنسي. وقتي شخصيت مرتكب اين نوع قتلها را مورد بررسي قرار مي دهيم، درمي يابيم كه مجرم از يك شخصيت معمولي برخوردار نبوده، داراي بي ثباني شخصيتي بوده، عواطفش عواطف عادي نبوده، پويايي نداشته و نتوانسته است هيچ ارتباط عاطفي با خانواده و اطرافيانش برقرار كند. بسيار حالت تند و معترض داشته و به نوعي حس انتقام گيري در وي قوي بوده و قصد داشته با ارتكاب قتل خوي درندگي اش را بروز بدهد تا به آرامش برسد. معمولاً اين افراد هميشه داراي حالت خطرناك بوده اند، اما بعضي اوقات اين حالت خطرناك به صورت قوي بروز پيدا كرده و باعث شده مجرم به صورت پياپي يك سري قتلها را مرتكب شود. وقتي پرونده «مجيد سالك محمودي» سعيد حنايي، غلامرضا خوشرو (خفاش شب)، سعيد و اعظم (عاملان قتل زنان خانه دار). بيجه و يا پرونده ضرب و جرح و قتل 11 نفر از دختران و زنان منطقه شرق تهران را مورد بررسي قرار مي دهيم، مي بينيم كه تمامي اين مجرمان شخصيت ضداجتماعي و دگرآزاري داشته اند. آنان با مشاهده آزار و اذيت ديگران يا طعمه هاي خود به آرامش مي رسيده اند. به عبارت ديگر، اين افراد پس از ارتكاب قتل و آزار و اذيت طعمه هاي خود تا مدتي به آرامش مي رسيدند، اما بعد مجدداً همان حالت خطرناك در آنان به وجود مي آمد و در نهايت طعمه بعدي خودشان را انتخاب مي كردند و قتل ديگر را مرتكب مي شدند. آنان در حين ارتكاب جرم اصلاً مضطرب نبودند و در كمال خونسردي عمل مي كردند. مثل زماني كه يك شخص گوسفند را ذبح مي كند. در اين جا بايد به اين نكته كه به آن معتقدم، اشاره كنم. با توجه به اينكه تعدادي از مجرمان قتلهاي سريالي افرادي داراي سابقه كيفري بودند و مدتي را در حبس گذراندند، بايد از سوي سازمانهاي مسؤول و مربوطه ساز و كار و تمهيداتي انديشيده شود تا وقتي مجرم در زمان حبس رفتاري غيرعادي داشت، شناسايي و تحت درمان قرار بگيرد و پس از بازسازي نيز تحت كنترل و مراقبت باشد. نبايد اين گونه افراد (افرادي با حالت خطرناك) به راحتي به كانون خانواده و جامعه بازگردند تا به آساني انگيزه هاي شوم خود را بروز بدهند و جامعه را ناامن كنند. از شخصيت مجرم سخن گفتيد، لطفاً شخصيت جنايي را هم تعريف كنيد و بفرماييد بزه كاران مكرر چه ويژگيهايي دارند؟ آن چيزي كه در بررسي شخصيت مجرمانه افراد به عنوان شخصيت جنايي مي توان به آن توجه داشت در حقيقت باورهاي غلطي است كه در نهاد شخص مجرم نهفته شده است كه باعث مي شود تا وي بر اساس لذت جويي و خواسته هايي كه نهادش دارد ميل به ارتكاب جرم پيدا كند و انگيزه هايي را كه از نظر مادي براي خود ترسيم كرده به مرحله ظهور و بروز برساند. به عبارت ديگر، شخص بزهكار مكرر همه چيز را بر اساس معيار خودش بررسي مي كند و در محاسباتش افراد ديگر را لحاظ نمي كند. معيار اخلاقي خودش است و خود او است كه به عمل مجرمانه مشروعيت مي دهد و قضاوت ديگران يا قانون در ملاحظات او دخيل نيستند. يك مجرم مكرر، نوعي بي ثباتي در رفتار و منش خود دارد و نوعي بي سازماني در او ديده مي شود به طوري كه چنين شخصي ناتوان از پيش بيني مجازات براي عمل ارتكابي خود مي باشد. پرخاشگر، بي ترحم و نسبت به حالات بزه ديده بي تفاوت است. همان گونه كه مي دانيد جرم در ميان نوجوانان و جوانان ما در حال افزايش است. چه راهكاري براي كاهش جرم و كنترل اين دو قشر پرشور و مهم جامعه داريد؟ معمولاً در رابطه با نوجوانان و جوانان اگر به صورت محله اي و منطقه اي هر نوع جرمي را مورد بررسي قرار دهيم در مي يابيم كه با خرده فرهنگهاي گروهي مواجه هستيم. به عنوان مثال در كلانشهر تهران و در محله هاي مختلف آن با همين خرده فرهنگهاي گروهي مواجه هستيم كه معمولاً چند نفر مجرم الگوي جوانان و نوجوانان قرار مي گيرند، در نتيجه اين دو قشر كم سن و سال جامعه با گذشت زمان، با توجه به باورهاي غلطي كه از اين الگوهاي خود مي گيرند و همچنين قابليت و تواناييهاي خودشان اقدام به ارتكاب جرايم خرد و سبك مي كنند، تا اين كه به يك مجرم كامل تبديل مي شوند. بنابراين اگر بخواهيم يك نگاه جامعه محوري داشته باشيم، به عنوان پليس جامعه شناس، بايد سعي كنيم با نزديك شدن به مراكز فرهنگي و آموزشي، دانش آموزان و اوليا و مربيان و حتي خانواده ها، باورهاي صحيح و درست را به فرزندانمان انتقال دهيم و فاصله پليس را با اوليا و مربيان و خانواده ها در بخشهاي فرهنگي كمتر كنيم تا بتوانيم با كنترل خرده فرهنگهاي مجرمانه موفقيت بيشتري در كاهش جرايم در بين نوجوانان و جوانان كسب كنيم. فراوان ترين جرم در بين اقشار جوان جامعه كدام است؟ و با ذكر مهمترين علل آن، بفرماييد عكس العمل به موقع خانواده ها در كاهش اين نوع جرم تا چه اندازه تأثيرگذار است؟ در حال حاضر رايج ترين جرم در بين نوجوانان و جوانان جامعه سرقت لوازم داخل خودرو است. در حقيقت طبق بررسي آماري نيمي از جرايم در تهران مربوط به سرقت لوازم داخل خودرو است. چون اين نوع جرم به راحتي و با كمترين امكانات از سوي هر فردي مي تواند انجام بگيرد. بنابراين عكس العمل به موقع خانواده ها در مواجهه با اين نوع سرقت بسيار مهم است. چون اگر جواني يك راديو پخش نو سرقتي را به خانه بياورد، اما خانواده اش عكس العمل لازم را نشان ندهد احتمال اين كه او به سرقت موارد ديگر نيز اقدام كند بسيار زياد خواهد بود و ديگر منصرف كردنش دشوار خواهد شد. بنابراين اگر دانش آموزي كه توانايي مالي محدودي داشته ناگهان خودرويي تهيه كرده، خانواده اش بايد در خصوص نحوه به دست آوردن خودرو از وي سؤال كنند و در صورت مشاهده انحرافش با اقدامات اصولي به وي كمك كنند. جناب سرهنگ خوئيني! نقش و تأثير حاشيه نشيني در افزايش جرايم ويژه جرايم خرد كاملاً محرز و آشكار است. پليس چه تمهيداتي در اين راستا انديشيده است؟ اين كه حاشيه نشيني باعث افزايش جرايم شده يك امر كاملاً بديهي و واقعيتي است كه ما هم آن را قبول داريم. بنابراين براي مهار اين پديده و كنترل جرايم در حاشيه شهرها بايد بسترهايي ايجاد شود. آنچه كه در اين راستا مربوط به نيروي انتظامي مي شود. پليس اين رويكرد را دارد كه با تعامل با سازمانهاي مسؤول ديگر و اجراي طرحهاي عملي بسترهاي حاشيه نشيني را از بين ببرد. در اين رابطه اقدامات ديگر سازمانهاي مسؤول بايد به نوعي باشد كه هر فردي كه اقدام به سكونت در حاشيه شهرها نمود، بلافاصله شناسايي و اعمال قانون نمايند. مسؤولان مربوطه بايد به گونه اي برنامه ريزي نمايند كه به راحتي افراد از اقصي نقاط كشور نتوانند به كلانشهرها جابه جا شوند. بسياري از جرايم خرد به ويژه جرايمي كه مربوط به اموال مسروقه و مواد مخدر است، در حاشيه شهرها صورت مي گيرد كه ما به اصطلاح اين محلها را محلهاي زورآباد مي ناميم. جناب سرهنگ !در دهه 70 ميانگين سن مجرمان جنايي 25 تا 30 سال بوده، در حال حاضر اين رقم تا چه ميزان كاهش پيدا كرده است؟ در حال حاضر در جرايم جنايي در سرقتهاي مسلحانه، به عنف و كيف قاپي ميانگين سني مجرمان به 18تا 25 سال رسيده كه 7 سال از ميانگين دهه 70 پايين تر است. در بسياري از كشورها علاوه بر مجازات اصلي، مجازاتهاي بازدارنده و تكميلي هم براي مجرم در نظر مي گيرند، لطفاً نقش اين نوع مجازات را در كنترل مجرمان تشريح كنيد؟ نتايج و بررسيها نشان داده مجازاتهاي تكميلي يا بازدارنده نقش زيادي در كنترل مجرمان سابقه دار دارد. مثلاً در كشور فرانسه فردي كه دوبار مرتكب جرمي شود، علاوه بر حبس، گواهي راهنمايي و رانندگي اش هم توقيف مي شود، اما متأسفانه از اين گونه مجازاتها در كشور ما هنوز خبري نيست. بنابراين با در نظر گرفتن اين مهم كه بسياري از افرادي كه در شبكه هاي سازمان يافته فعاليت مي كنند مجرمان سابقه دار بوده اند. پيش بيني و اجراي مجازاتهاي تكميلي از سوي مسؤولان قضايي ضروري به نظر مي رسد. * فرار افراد از خانه به ويژه در سنين جواني پديده اي است كه به صورت جدي مشكلاتي را براي بعضي از خانواده ها و جامعه ما به وجود آورده است، شما اين موضوع را چگونه ارزيابي مي كنيد؟ ** فرار جوانها از خانه يك زنگ خطر براي خانواده است. پدر و مادرها قبل از آن كه به فكر راحتي مادي فرزندانشان باشند، بايد در انديشه تقويت باورهاي فكري و ارتباطات عاطفي آنان باشند. والدين بايد مثل يك دوست با فرزندانشان عمل كنند و سعي كنند در تفريحات و ورزشها به صورت خانوادگي حركت كنند. خانواده ها بايد به اين نكته توجه داشته باشند كه گسست عاطفي زماني آغاز مي شود كه جوانان به حال خودشان رها شوند. * جناب سرهنگ خوئيني به عنوان آخرين سؤال، بفرماييد با توجه به اين كه بيش از يك سال و نيم از فعاليت پليس زن در دستگاه پليس مي گذرد، عملكرد زنان پليس در پليس آگاهي چگونه بوده است؟ ** زنان پليس در اداره آگاهي عملكرد خوبي داشته اند. از آنان درمأموريتهاي آگاهي، دستگيري متهمان زن و نگهداري و بدرقه آنها استفاده مي شود كه با توجه به قابليتها و تواناييهاي تخصصي و دوره هايي كه در دانشگاه علوم انتظامي گذرانده اند به راحتي قادر به انجام مأموريتهاي فوق هستند. ضمن آن كه در اين مدت از پليس زن در سير تحقيقات و كشف علمي جرايم از جمله آدم ربايي و قتل استفاده شده كه نتايج مثبتي حاصل شده است.
