* دكتر اميررفيع - كارشناس اجتماعي

پديده گراني مدتهاست به واقعيتي روزمره در جامعه تبديل شده و هر مناسبتي، بي دليل و با دليل، بهانه اي است براي تشديد اين گراني. در اين ميان، عامه مردم بخصوص اقشار كم درآمد، همچنان به زندگي دشوار خود ادامه مي دهند و در انتظارند تا دولت كنترل قاطعانه تري را بر اين بازار خود مختار اعمال كند.
اما اين فقط يك روي قضيه است. طرف ديگر اين ماجرا ريشه در حرص كساني دارد كه بي خبر از آه دل مظلومان، فقط به منافع شخصي و سودهاي كلان مادي خود مي انديشند و هر وضعيت تازه اي را مناسبت فرخنده اي براي چنگ انداختن به پول بيشتر مي دانند.
شايد ذات و باطن بازار در همين است كه همواره سود و درآمد خود را در گرو اين تغييرات و شرايط بدون نظارت بداند وگرنه در وضعيتهاي كنترل شده و مطابق بر الگوهاي مشخص، هرگز اين درآمدهاي كلان حاصل نمي شود و در جاي جاي شهر به صورت كاخهاي چند ميلياردي و خودروهاي چند صد ميليوني به جلوه در نمي آيد.
با وجود اين، بودند و هستند كساني كه با درك واقعيت زندگي و آگاهي نسبت به حساس بودن وظيفه شان در برابر خالق و مخلوق، چنان زندگي مي كنند كه حاصل آن روزي حلال است. واقعيتي روشن ليكن پنهان مانده از چشم كساني كه با حرص، تنها منفعت خود را مي جويند و به لذت اين زماني و اين مكاني مي انديشند، حال آن كه در قبال اين ناتواني در كنترل حرص خود، حقايق بسياري از وضعيت درون خود را برملا مي سازند.
اين افراد اگر چه كسب سودهاي كلان را به سبب هر دگرگوني واقعي يا كاذب بازار، نتيجه درايت و موقعيت سنجي خود تصور مي كنند اما به دليل ناتواني در تشخيص تأثير نان حرام و آه مردم بر زندگي و عاقبتشان، عموماً سطح شناختي بالايي ندارند و نمي توانند بر حرص و خواسته هاي بي انتهاي خويش لجام زده و آز دروني را رام كنند، بلكه پر شتاب در پي آن روانند وهر لحظه نيز از مقصد انساني خود دورتر مي شوند.
آنان لياقت همدمي و مهرباني با مردم را از دست داده اند و چنان در خود غرقند كه نتيجه و حاصل كار را نه تنها نمي بينند كه آن را به ديگراني نسبت مي دهند كه همانند ايشان، زشت و سخيف فكر مي كنند.
آنان غافلند از اينكه هر آنچه بابت فشار اقتصادي بر سر مردم بياورند، به همان ميزان به صورت بيماريهاي جسمي، رواني و ناگواريهاي اجتماعي نصيب خودشان مي شود؛ وضعيتي كه امروز بسياري از آنها بدان مشغولند، ليكن از آنجا كه مرگ فقرا و ننگ اغنيا همواره پنهان مي ماند، كمتر جلوه اي در بيرون پيدا كرده و يا به سرعت از خاطر زدوده مي شود.
و نكته اساسي تر اينكه، كمال انسان در درك موقعيت و كمك به همنوعانش است؛ قابليتي كه در حيات بسياري از جانوران نيز به طور غريزي نهاده شده است. ليكن اين تفكر محدود و سودجو، چنان برخي از افراد را به خود مشغول كرده و فطرت پاكشان را آلوده و طبعشان را منحرف ساخته كه حتي گاه نزديكترين افراد به آنان نيز از آسيب زياده خواهيهايشان در امان نيستند.
به هر حال، مي دانيم كه عدالت خداوند حق است و او بهتر مي داند با كساني كه مايحتاج عمومي را هدف قرار داده اند، چگونه رفتار كند.
با اين همه، ضرورت حضور و نظارت دقيق دولت بر كنترل قيمتها و وضع بازار همچنان مطرح و باقي است كه آن نيز به بحثي جداگانه نياز دارد.