|
محمد رضا سپاهي يونسي گروه اقتصادي: رقابتي كه توأم با انحصار باشد، بهتر از اين نمي شود! اگر تا ديروز براي تحويل يك خودرو با فناوري 40 ساله بايد ماه ها در انتظار مي مانديم، امروز با وجود تنوعي كه در محصولات داخلي اتفاق افتاده و شعارهايي كه در به كارگيري روشهاي مختلف فروش داده مي شود، بايد علاوه بر انتظارهايي كه بعضاً براي تحويل و انتقال خودرو مي كشيم، جنگ اعصاب و رفت و آمدهاي بي شماري را نيز براي استفاده از آنچه «خدمات پس از فروش» ناميده مي شود و به ظاهر حق مشتري است، به آن اضافه كرد.

دامنه اين جنگ اعصاب در يكي دو سال اخير به مطبوعات كشانده شده و روزي نيست كه شهروندان در اين خصوص با قدس تماس نگيرند. يك خريدار پژو 206 كه از بدقولي نمايندگي ايران خودرو در تحويل خودروي خود بسيار گله مند است، مي گويد: با وامي كه براي خريد خودرو تهيه كرده بودم، به صورت تحويل فوري به خريد اقدام كردم، اما با گذشت چند هفته از تحويل خودرو خبري نشد. وي ادامه مي دهد: مسؤول نمايندگي نيز در پاسخ اعتراضها از تحويل تيپ 3 اين خودرو به جاي تيپ دويي كه ثبت نام كرده ام خبر داده، در حالي كه بايد بابت اين تفاوت حدود يك ميليون و 900هزار تومان اضافه پرداخت كنم. وي اضافه مي كند: من يك فرهنگي هستم و اين پول خارج از توان برنامه ريزي و مخارجي بود كه براي خريد خودرو كرده ام، بنابراين به ناچار حدود يك ماه براي تحويل خودرويي كه از ابتدا به صورت فروش فوري ثبت نام كرده، صبر نمودم. * حكايت يك نمايندگي ايران خودر وكاظمي نيز كه براي خريد آردي روآ اقدام كرده، مي گويد: با دريافت وام 5 ميليون توماني از محل كارم براي خريد فوري خودرو اقدام كردم، اما خودرو را بدون پلاك تحويل دادند كه تا آمدن پلاكهاي آن خودرو را يك هفته در پاركينگ نگهداري كردم. وي خاطرنشان مي كند: در سرويس اوليه گارانتي نيز مشخص شد كه موتور خودرو نقص فني داشته و نمايندگي اعلام كرد بايد براي رفع آن با دفتر مركزي مكاتباتي صورت گيرد كه باز يك هفته ديگر خودرو در پاركينگ خانه متوقف شد. وي اضافه مي كند: بعداً به من اعلام كردند كه قطعه معيوب موتور آن را تعويض مي كنند، اما با اصرار من كه پول خودرو صفر و سالم را داده ام، قرار به تعويض كامل موتور شد و باز از تاريخ هشتم مهر تا سي مهرماه كه تعويض موتور به طول انجاميد، بدون وسيله نقليه بودم. وي مي افزايد: با وجود اين همه علافي، باز هم نقص فني موتور به قوت خود باقي مانده و با نشانه هايي كه روي موتور گذاشته بودم، متوجه شدم كه موتور را تعويض نكرده اند. با اطلاع اين موضوع به دفتر منطقه اي ايران خودرو، آنها هم به صورت شفاهي، قبول كردند كه نقص موتور به قوت خود باقي مانده است، اما با نشان دادن فاكتور تعويض موتور، خودرو را براي بررسي بيشتر به كارشناس ارجاع دادند كه البته كارشناس نيز نقص فني را تأييد كرد. وي مي گويد: در حال حاضر خودرو از اوايل ماه جاري خوابيده و با وجود تقاضاي فسخ قرارداد و عودت پول، بلاتكليف و سرگردان هستم. * خدمات سليقه اي فرد ديگري نيز با سليقه اي خواندن اين خدمات اعلام مي كند: براي تنظيم موتور به يكي از نمايندگي هاي سايپا مراجعه كرده ام، اما مي گويند تنظيم موتور خارج از گارانتي است و حتي خريد وسايلي مثل تسمه و... را به خود مالك واگذار كرده اند.وي با اعلام اين كه مشخصات فني تعدادي از خودروهاي داخلي از نظر ميزان مصرف سوخت و... با واقعيت سازگاري ندارد، ادامه مي دهد: به عنوان مثال سوخت خودرويي در هر 100 كيلومتر 8 ليتر عنوان شده، در حالي كه عملاً بيش از 12 ليتر مصرف دارد. * حكايت ليزينگي ها اسماعيل- ج نيز نسبت به عدم نظارت بر فعاليت و پاسخگويي شركتهاي ليزينگ فروش خودرو معترض بوده و مي گويد: هفت ماه پيش با پرداخت مبلغ دو ميليون تومان براي يك خودرو آردي ثبت نام كردم. دويست هزار تومان هم بابت حق الزحمه، يدك كش و... به دفتر پرداخت كرده و حتي براي پيگيري تحويل خودرو به تهران هم رفته ام، اما نه خودرو را تحويل مي دهند و نه از پول خبري است؟ وي اضافه مي كند: گويا اين شركت داراي چند شريك بوده كه با فراري شدن چند نفر آنان، بقيه جوابگو نيستند. * انحصار بازار و عدم ضوابط مشخص نظرات ارايه شده در اين گزارش تنها تعداد محدودي از تماسهاي مردم با اين روزنامه بوده، اما آنچه كه مشخص است اينكه مشكلات موجود در فروش و خدمات پس از فروش خودرو در ايران ريشه در بازار اين محصول و چارچوب خدمات ارايه شده براي آن دارد. در كشور به دليل تعرفه بالاي واردات خودرو و محدوديتهايي كه در اين بين وجود دارد، عملاً بازار داخل در انحصار دو غول خودروسازي ايران خودرو و سايپاست، اما با وجود تنوع محصولات در چند سال گذشته، به دليل تنوع محدود در توليداتي كه در توان خريد قشر وسيعي از جامعه باشد، همچنان بازار را به صورت انحصار رقابتي در دست داشته و مشتري نيز مجبور به خريد از آن است.در چنين بازاري آنچه به لحاظ رقابت در بين خودروسازان مهم است، رعايت حقوق و خواسته مصرف كننده تا اندازه اي است كه آن را روانه بازار رقيب نكند.واضح است كه خدمات پس از فروش اين خودروسازان نيز از اين قاعده مستثني نبوده و علاوه بر اين، شفاف نبودن گارانتي و خدماتي كه خودروساز بايد بعد از تحويل خودرو به مشتري ارايه دهد نيز بايد به آن افزود. البته اين نكته را نيز نبايد از نظر دور داشت كه تنوع محدود توليداتي كه در توان قشر وسيعي از جامعه است از يك سو و تقاضاي زياد براي همين محصولات از سوي ديگر، كيفيت ساخت اين نوع خودروها را تنزل داده كه خود عاملي براي مراجعات مكرر به مراكز خدمات پس از فروش است. |