* حمزه واقعي

«كاندوليزا رايس»، وزير خارجه ماجراجو و جنگ افروز آمريكا، سرمست از جنايتهاي صهيونيستها اعلام داشت: خاورميانه قديم تمام شد، امروز خاورميانه جديد را بايد باور كنيم او هيجان زده از «درد زايمان براي تولد خاورميانه جديد» سخن مي گفت و اسراييل را محور خاورميانه جديد مي خواند؛ خاورميانه اي كه نقطه كانوني آن اسراييل است و همه چيز با رژيم صهيونيستي و منافع آن بايد مطابقت داده شود. اما امروز پس از رشادت هاي بي نظير و شگفت آفرين حزب ا... و جنايتهاي جنون آميز رژيم صهيونيستي در كشتارجمعي زنان و كودكان، خاورميانه جديدي كه قرار بود خانم رايس آن را وضع حمل كند، كورتاژ شد! از اين رو، در نقشه تازه اين منطقه، فلسطين برجسته تر و لبنان پررنگ تر و مقتدرتر از پيش ظاهر خواهد شد و يكجانبه گرايي آمريكا نخواهد توانست قدرت را در منطقه يك كاسه كند و در اختيار رژيم صهيونيستي قرار دهد.

حزب ا... و انتخابي عزتمدارانه
افقي كه رهبر معظم انقلاب فراديد فرزندان به جهاد برخاسته غيرتمند و عزتمدار جهان اسلام در جنوب لبنان مي گشايند، اين گونه است: «راه مقابله با گرگ وحشي صهيونيزم و تجاوزگري شيطان بزرگ، جز مقاومت فداكارانه نيست».
و پايان راه را هم به آناني كه هوس تسليم در ايستادنشان لرزش ايجاد مي كند، نشان مي دهند: «تسليم و انقياد در برابر دولتمردان ماجراجو و فتنه گر آمريكا بر طمع و جسارت آنها مي افزايد و كار را بر ملتها سخت تر مي كند». پس عملاً حزب ا... با جنگ يا صلح روبرو نيست تا يكي را انتخاب كند، بلكه ماجرا حقيقتي است كه امام حسين(ع) در چهارده قرن پيش با آن روبرو شد كه يا عزت و يا ذلت. و امام، آزادگي و عزتمداري را برگزيد. اين همان ساحت ارجمند و بلند مرتبتي است كه درخت انديشه حزب ا... در آن روييده، باليده و اينك برومند، تنومند و استوار قد كشيده است. و از همين افق بلند است كه سيد حسن نصرا... - فرزند رشيد و دورانديش جهان اسلام- به برخي دولتهاي عربي صريح و با صلابت مي گويد «نه قلبهايتان را مي خواهم و نه شمشيرهايتان را» چرا كه كوفيان در چهارده قرن پيش اگرچه قلبهايشان با امام حسين(ع) بود، اما شمشيرهايشان در استخدام يزيد قرار گرفت. و درست به همين دليل حزب ا... بدون هيچ چشمداشتي و متكي بر ظرفيتهاي خويش و با اميد و توكل و شجاعتي مثال زدني عزتمداري را برگزيده است.

نهان از فرط پيدايي
«امروز حزب ا... خط مقدم دفاع از امت اسلامي و همه ملتهاي منطقه است» اين فراز را رهبر معظم انقلاب با تأكيد بيان مي كنند تا همگان بدانند حتي اگر دل با مجاهدان هم ندارند، لااقل براي صيانت از خانواده خود هم كه شده، بايد به هر شكل ممكن براي ياري حزب ا... بكوشند. كه اگر دشمن جنون صفت بتواند خط مقدم را بشكند، راحت تر از آن، خانه ها را ويران و صاحب خانه را آواره خواهد كرد و حتي به دو خط آبي باطل كه پهناي ستاره منحوس را از نيل تا فرات رسم مي كنند، بسنده نخواهد كرد كه خوي فزونخواهي اين افزون طلبان را تمام دنيا هم ارضا نمي كند. از اين رو كشورهاي منطقه بايد اين نكته روشن را درك كنند كه لااقل براي در امان ماندن از خوي ددمنشي اين رژيم هم كه شده، به ياري حزب ا... بشتابند. و شايد هم برخي از سران كشورهاي منطقه به دليل: «نهان از فرط پيدايي» اين نكته آشكار را درنمي يابند.

افسون زدايي از افسانه شكست ناپذير
صهيونيستها، ديرسالي است كه از شكست ناپذيري خود افسانه ها ساخته اند و آن را با اغواگريهاي تبليغاتي خود چنان درشت كرده اند و چندان خود را در چشم عربها، بزرگ به نمايش گذاشته اند كه براي اكثر آنها شكست ناپذيري اسراييل به امري غيرقابل خدشه تبديل شده است.
براي آنها شكستن ابهت واقتدار رژيمي كه در شش روز، ارتشهاي كشورهاي عربي را در هم شكسته است، غيرممكن است. اما فرزندان برومند حزب ا... اين غيرممكن را ممكن ساختند و اين ببر كاغذي و اين هيمنه كاذب و اين افسون شكست ناپذيري را درهم شكستند. آنها از مقتداي خود امام علي(ع) آموخته اند كه «بايد دندانها را در برابر دشمن برهم فشرد و آخر سپاهشان را هدف گرفت.» و پابرهنه هاي حزب الهي چنين كردند تا در امتداد سنگهايي كه داوود عليه جالوت در نيام مي كرد، نشان دهند كه اگر حسين وار وارد جنگ شوند، واقعاً خانه صهيونيزم، سست بنياد و سست تر از خانه عنكبوت است. آن گونه كه سيدحسن نصرا... اين فرزند برومند جهان اسلام به صراحت گفت كه اوهن البيوت، امروز، بيت العنكبوتهايي است كه صهيونيستها در سرزمين غصب شده و مظلوم فلسطين ساخته اند و براي دفاع از آن به خاك لبنان هم چنگ انداخته اند. امروز از ارتشهاي مگس گون پاره اي از كشورهاي عربي خبري نيست كه در دام عنكبوت به مرگ افتند و خانه سست او را قوي بنياد بيابند. امروز، عقابها، عقابهاي درس نظامي آموخته از ذوالفقار، پرگشوده اند كه قلعه هاي باور و برج و باروي صهيونيسم را در هم خواهند شكست، حتي اگر به ظاهر يك نفر هم از حزب ا... نماند مي توان قاطعانه و مطمئن و بي هيچ ترديدي گفت كه ديگر خانه عنكبوتهاي صهيون، محكم نيست و از افسانه شكست ناپذيري صهيونيستها، افسون زدايي شد.

آغازحزب ا... پايان صهيونيسم
در طرف پيروز اين نبرد، بدون درنگ بايد نام حزب ا... را نوشت. حزب ا... همان روز اول كه اقتدار به اصطلاح يكي از چهار ارتش برتر دنيا را كه حمايت ديگر ارتشهاي نظام سلطه پشت خود داشت، شكست، پيروز شد و در همان روز اول قدرت خود را هم اثبات كرد و هم تثبيت. امروز حزب ا... آغاز شده است و صهيونيسم در خود به پايان رسيده است، حتي اگر ظاهر ماجرا به گونه اي ديگر رقم خورد.

 

گروه سياسي - مسعود بصيري: چندين بار شماره او را مي گيرم. تقريباً از صبح، بارها اين كار را انجام داده ام. با خود مي گويم، اگر اين بار پاسخ نداد، مصاحبه را رها مي كنم آنقدر پاسخ خاموش بودن يا در دسترس نبودن موبايلش را شنيده ام كه به جان سيستم مخابراتي خودمان كلي دعا كردم. بار ديگر شماره را مي گيرم ...




زنگ مي خورد و كسي از پشت تلفن با لهجه شيرين اعراب لباني، پاسخم را مي دهد.
وقتي مي گويم از ايران تماس مي گيرم، لحن صدايش گرمتر مي شود.
مي گويد: خيلي عجيب است كه تماس برقرار شد چون ما اينجا موبايلهاي خود را از بيم حملات هوايي دشمن خاموش مي كنيم.
آن سوي خط، محمد البرجاوي از زير بمباران صهيونيستها با ما سخن مي گويد.
او عضو كميته مركزي حزب ا... لبنان است كه از سال 1981 به عضويت اين حزب درآمده است.
البرجاوي تا سال 2005 دو دوره نمايندگي مجلس لبنان را از طرف حزب ا... بر عهده داشته و مدتي نيز رياست بنياد شهيد لبنان به او سپرده شده بود. او همچنين مسؤول امور اجتماعي حزب ا... نيز بوده است.
فرصت زيادي نداريم، چون احتمالاً بايد فوراً موبايلش را خاموش كند.
بدون مقدمه سؤالاتم را شروع مي كنم.
* * *
* با توجه به حوادث اخير، حملات رژيم صهيونيستي به لبنان و پاسخ حزب ا...، وضعيت كنوني لبنان را چگونه مي بينيد؟
** اسراييل از مدتها پيش خود را براي تهاجم به لبنان آماده كرده بود و اسارت دو سرباز اسراييلي توسط حزب ا... تنها بهانه اي براي آغاز حملات بود. اما همانطور كه مي دانيد رفتار حزب ا... باعث شد كه از شدت عمليات و تعدد برخي نقشه هاي اسراييل در حمله به لبنان كاسته شود.
آنچه واضح است، اينكه اسراييل از قبل خود را براي چنين حمله اي در راستاي تصرف سرزمينهاي لبنان آماده كرده بود و قصد داشت تأسيسات زير بنايي اين كشور را براي تحت فشار قرار دادن مردم نابود كند و ما ديديم كه اين تحليل درست بود و رژيم صهيونيستي در حمله به لبنان تأسيسات زيربنايي و كارخانه ها را نابود كرد در حالي كه اين تأسيسات هيچ كدام به حزب ا... وابستگي نداشتند.
اسراييل همچنين به مناطقي حمله كرد كه مردم آن از اديان غير از اسلام نيز بودند و كارخانه ها، راهها و تأسيسات اين مناطق را نيز تخريب كرد.
* پس شما حمله اسراييل را يك سناريوي از پيش تهيه شده مي دانيد؟
** اگر شما به نشريات منتشر شده در خارج از لبنان در يكسال گذشته نگاهي بيندازيد، متوجه خواهيد شد كه اين تحليل، بسيار درست است زيرا در همان ايام، نوشته و گفته مي شد كه نيروهاي ناتو يا اسراييل به لبنان حمله خواهند كرد.
واقعيت آن است كه اين نقشه، يك نقشه قديمي بود و اسراييلي ها دنبال بهانه اي براي اجراي عمليات خود مي گشتند.
يك نكته ديگر هم كه بايد به آن توجه كرد، نظر برخي كارشناسان درباره حمله به لبنان و اقدام عليه ايران است. يك عده معتقدند، اسراييل و آمريكا قصد داشتند با حمله به لبنان و نابود كردن حزب ا... هرگونه مانعي را براي اقدام عليه ايران از سر راه بردارند.
از سوي ديگر اسراييل همچنين قصد داشت با تهاجم به لبنان از زير بار شكست خفت بار سال 2000 و عقب نشيني از اين كشور بيرون بيايد. همچنين ذلت شكست در غزه و عمليات نيروهاي فلسطيني در سرزمين اشغالي را جبران كند.
به نظر من براي اسراييل، هيچ راه فراري از زير بار ذلت نبود مگر اين كه در عملياتي جديد، ذهن مردم خود و مسلمانان را منحرف ساخته و تابوي شكسته شده خود را احيا كند.
براساس اطلاعاتي كه از قبل به ما رسيده بود، قرار بود، اسراييل در ماه (ايلول) سپتامبر و اكتبر اين عمليات را انجام دهد كه ناچار شد زودتر آن را شروع كند.
* آيا اين حملات به پروژه خاورميانه بزرگ و به تعبير جديدتر و گفته رايس، «خاورميانه جديد» ارتباطي دارد؟
** بله! آمريكا از طريق وزير خارجه خود در اين مورد به صورت واضح، اعلام موضع كرد. آنچه آنها مي خواهند اين است كه همه خاورميانه را تحت نظر آمريكا اداره كنند و در اين منطقه شريك اصلي آمريكا اسراييل خواهد بود كه به عنوان مهره آن عمل خواهد كرد و در واقع پايگاه اصلي آمريكا در خاورميانه را تشكيل مي دهد. همچنين آنها مي خواهند ضرباتي را كه در عراق به آنها وارد شده جبران كنند و از طريق پيروزي در لبنان، ابهت از دست رفته خود را بازيابند و افكار عمومي جهان را از مصيبتهاي موجود در عراق منحرف كنند.
* در شرايط حاضر، وضع داخلي لبنان چگونه است؟ به خصوص آنكه اسراييل قصد ايجاد تفرقه در لبنان را دارد و با قدرت اين هدف را پي گيري مي كند و حتي در بمباران مناطق مختلف نيز اين نيت را نشان داده است.
** متأسفانه در لحظات اول عمليات برخي از صداها در اين مورد نظرات مخالفي را ارايه كردند و صحبت از تفرقه را به ميان كشيدند اما حجم ضربات اسراييل كه به سراسر مناطق لبنان گسترش يافت بسياري از نظرات مخالف تغيير كرد و همه با اين حملات مخالفت كردند.
اسراييل به صورت جدي و فعال تلاش مي كرد كه صداي برخي از مقامات لبناني را به نداي ضد مقاومت تبديل كند اما حقيقت حركت اسراييل از نگاه مردم پوشيده نماند و اكنون مي بينيم، مردم لبنان و با روحيه بالاي خود در كنار مقاومت ايستاده اند تا آنجا كه ما هم چنين روحيه اي را تاكنون تجربه نكرده بوديم. لذا بايد بگويم كه نقشه اسراييل براي ايجاد تفرقه از بين رفته است.
* سيدحسن نصرا... در سخنان خود اظهار داشته است كه حزب ا... ناچار است به مرحله بعد از حيفا وارد شود. مرحله بعد از حيفا كجاست؟
** به نظر من، صحبتهاي دبيركل حزب ا... بسيار واضح بود. آنها خواستند كه جنگ باز و زمين سوخته را با ما داشته باشند. ما چيزي نداريم كه از آن بترسيم و هميشه آماده جنگ و مقاومت هستيم. شما و تمام جهان آنچه را در جنگ «مارون الراس» گذشت، ديديد و متوجه شديد كه حزب ا... با اسراييل چه كرد. پس منتظر باشيد كه در آينده حزب ا... چه خواهد كرد. ملت لبنان و نيروهاي مقاومت آماده اند كه با هر ضربه اسراييل، دو ضربه به آن وارد كنند و آماده اند كه در مقابل حمله وحشيانه اسراييل تا آخر مقاومت كنند.
ما در حمله هاي سالهاي 1993 و 1996 اسراييل تجربه هاي خوبي را به دست آورده ايم و اكنون نيز آمادگي داريم كه از طريق دستاوردهاي خود، بدترين ضربات دردناك را به اسراييل وارد كنيم.
* در رسانه ها گفته مي شود كه خسارتهاي اسراييل بيش از آنچه كه مي گويد، است. شما اين اخبار را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
** روشن است كه اسراييل تلفات و خسارتهاي خود را پنهان مي كند اما مشخص است كه خسارات فراواني بر رژيم صهيونيستي وارد شده است.
اگر برخي از اخبار را از طريق رسانه ها و سايتهاي اينترنتي اسراييل دنبال كنيد مي بينيد كه دولت آنها چگونه خسارتهاي وارد شده بر خود را پوشيده نگه داشته و در حداقل نشان مي دهد.
واقعيت و حقيقت اين است، حزب ا... ضربات سنگيني بر ماشين جنگي اسراييل وارد كرده كه در طول تاريخ اين كشور، بي سابقه بوده است.
طبق اطلاعاتي كه از طريق نيروهاي ما بدست آمده، اسراييل بسيار بيشتر از آنچه در خبرهاي خود اعلام مي كند دچار خسارت شده است.
شاهد اين حرف هم فشار اسراييل بر خبرنگاران مستقر در اسراييل و رسانه هاي داخلي آن است كه مانع فعاليت آزاد آنها مي شود و از انتشار اخبار كامل جنگ جلوگيري به عمل مي آورد. اكنون هر آنچه در اسراييل منتشر مي شود بايد از زير تيغ سانسور مأموران رژيم صهيونيستي عبور كند.
* به نظر شما چه اهدافي در پشت اتهاماتي كه به ايران و سوريه از ناحيه آمريكا و اسراييل وارد مي آيد و اين دو كشور را به حمايت لجستيك از حزب ا... متهم مي كنند، وجود دارد؟
** آنها به دليل ضعفشان و نداشتن توانايي براي جنگ با مقاومت، چنين اتهاماتي را به ايران و سوريه نسبت مي دهند در حالي كه اين اتهامات فقط بهانه هايي است براي آنكه اسراييل و آمريكا بتوانند پاسخي به شكستهاي خود در برابر افكار عمومي داشته باشند.
* و پايان نبرد را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
** ما نظر خود را از لحظه اول اعلام كرده ايم و خواستار آتش بس و آغاز مذاكرات غيرمستقيم از طريق طرف سوم براي آزادي اسرا و زندانيان لبناني شده ايم.
به نظر من غير از اين نمي توانيم، خواسته خود را تغيير دهيم و از آنچه مطرح كرده ايم افول كرده و يا عقب نشيني كنيم.
اكنون صداي ملت هاي جهان و امت بزرگ مسلمان بلندتر از قبل شنيده مي شود و دليل آن آشكار شدن بيش از پيش جنايات رژيم صهيونيستي و حاميان آن است.
نمونه چنين جناياتي فقط در زمان هيتلر ديده شده است و به نظر من در نهايت كنترل آنچه اسراييل شروع كرده است از دستش خارج خواهد شد و رژيم صهيونيستي آتش بس را خواهد پذيرفت.
* فرصت ما به دليل شرايط خاص شما بسيار كوتاه است و به نظر مي رسد، بيش از اين نمي توان تلفن شما را مشغول كرد پس بگذاريد سخن آخر را به شما واگذار كنم.
** در آخر مي خواهم از طريق رسانه شما سلام خود و حزب ا... را به رهبر عزيزمان كه جانمان فداي او باد، برسانم و بگويم كه ما با دعا و ارشادات ايشان اين جهاد پيروزمندانه را كه براي دفاع از همه امت [اسلام] است ادامه خواهيم داد چون اين جنگ، تنها مختص لبنان نيست بلكه جنگ همه امت اسلامي با صهيونيسم است.

 

گروه سياسي- آرش خليل خانه: شكل گيري جريان موسوم به «14مارس» در لبنان پس از ترور رفيق حريري و تقويت گروههاي مخالف مقاومت در اين كشور با حمايت غرب و آمريكا كه منجر به پيروزي آنان در انتخابات پارلماني و تشكيل دولت شد، در واقع به معناي توفيق آمريكا و اسراييل در اجراي فاز اول پروژه چند مرحله اي براي اجراي طرح خاورميانه جديد به شمار مي رود.




اما با گذر از فاز نخست اين طرح در مرحله دوم با ورود اسراييل به جنگ عليه حزب ا... تلاشهايي براي اعمال اجراي قطعنامه 1559 و حذف مقاومت شكل گرفته است كه با حمايتي هدايت شده از داخل دولت لبنان همراهي مي شود.
محمد علي مهتدي، كارشناس مسايل لبنان و فلسطين و پژوهشكده مركز مطالعات خاورميانه در گفتگو با قدس به تحليل رخدادهاي اخير لبنان پرداخته است.



* ساختار سياسي و حزبي لبنان، تركيبي پيچده ناشي از كثرت مذاهب و اقوام و نيز جريانهاي مختلف سياسي است كه تحولات دو ساله اخير درپي پروژه ترور رفيق حريري كه آثار و نشانه ها نشان مي دهد، برنامه اي موفق از سوي اسراييل و آمريكا براي اجراي اهداف بعدي بوده بر پيچيدگي آن افزوده است. پس از آن تحولات، شما اكنون جايگاه مقاومت در ساختار سياسي لبنان چگونه ارزيابي مي كنيد؟
** براي بررسي و تشريح جايگاه حزب ا... در نظام سياسي لبنان بايد نگاهي كوتاه به سابقه شكل گيري آن داشته باشيم. شروع فعاليت حزب ا... در سال 1982 و درپي تجاوز رژيم صهيونيستي به جنوب لبنان و وظيفه تعريف شده آن مقاومت در برابر اسراييل بود.
فعاليت عملياتي مقاومت اين نيرو از سال 1983 شكل گرفت و توانست با اتكا به پايگاههاي عقيدتي و حمايت معنوي سوريه و ايران، طراحي ساختار خوبي را انجام دهد و عملياتي گسترده اي را شكل دهد به گونه اي كه در ماه مي سال 2000 به پيروزي انجاميد و اسراييل از جنوب لبنان گريخت.
از آن زمان، براي اولين بار پس از دهها سال تا چند هفته قبل، جنوب لبنان در امنيت كامل به سر مي برد و در اين مدت حزب ا... توانست، نوعي موازنه رعب را در مرزهاي شمالي رژيم اشغالگر پديد آورد به گونه اي كه اسراييل با توجه به امكانات مقاومت، جسارت حمله به سوريه و لبنان را نداشت. در اين فاصله حزب ا.. مرحله اي را پشت سرگذاشت كه مي توان آن را لبناني شدن حزب ا... ناميد.
يعني از نظر مواضع سياسي و گفتمان عقيدتي، خودش را به مسايل داخلي لبنان نزديك كرد و در اين راستا با شركت در انتخابات پارلماني و ائتلاف با جنبش امل، فراكسيون توانمندي در مجلس لبنان تشكيل داد. همچنين اين فراكسيون توانست پنج كرسي را در كابينه لبنان بدست آورد. در مورد حزب ا... يك نكته مهم ديگر نيز قابل توجه است.
اينكه حزب ا... با هوشمندي هرگز حاضر نشده پيروزي خودش را در مقابل اسراييل تبديل به ابزاري براي دستاوردهاي سياسي داخلي كند زيرا كه نخواسته است، حساسيت ديگر گروههاي سياسي در داخل لبنان را برانگيزاند.




حزب ا... همواره تلاش كرده بعنوان يك جنبش عقيدتي و تشكيلات مقاومت از تلاش براي بهره مندي هاي سياسي و اقتصادي در لبنان پرهيز كند اما در يكسال اخير پس از ترور رفيق حريري و صدور قطعنامه 1559شوراي امنيت مبني بر خروج نيروي سوري و خلع سلاح ميليشياها در لبنان و در نهايت بازگشت نيروهاي سوريه به كشورشان، تمامي تلاشها به خلع سلاح حزب ا... معطوف بوده است. اين درحالي است كه حزب ا...، تنها سپر بازدارنده و حمايتي رو در روي اسراييل و در جهت حمايت از تماميت ارضي و حاكميت لبنان است.
اما دخالتهاي آمريكا، اروپا و اسراييل سبب شد در داخل لبنان بين فرقه هاي مذهبي و سياسي اين فضا و شائبه ايجاد شود كه درحالي كه همه گروهها خلع سلاح هستند و هيچ گروهي توان و ابزار نظامي ندارد، چرا طايفه شيعه، همچنان شبه نظاميان مسلح خود را حفظ كرده و جنگ رواني غرب در اين زمينه حساسيتهايي را برانگيخت.
طبيعتاً حزب ا... در شرايط خطر بالقوه اسراييل زير بار چنين خلع سلاحي نرفت. لذا در ميزگردهايي كه با عنوان «گفتگوهاي ملي» به ابتكار عمل «نبيه بري» رئيس پارلمان لبنان آغاز شد، حزب ا... با حضور فعال تلاش كرد نشان دهد، در صحنه سياسي لبنان با هيچ كس رقابتي ندارد و هدفش صرفاً حمايت از لبنان و تماميت ارضي آن در برابر رژيم صهيونيستي است و تلاش كرد، گروههاي ديگر را در مورد ضرورت حفظ توان نظامي خود قانع كند.
بسياري از گروهها نيز در جريان اين گفتگوها قانع شدند و هم پيمانهاي خوبي هم در ميان جناحهاي مسيحي بدست آمد كه مهمترين آن جريان متعلق به آقاي ميشل عون بعنوان يك نيروي قدرتمند در لبنان است و اين تشكل، تفاهمنامه اي هم با حزب ا... امضا كرد كه مبتني بر ده بند درباره حفظ منافع لبنان و تماميت و استقلال اين كشور است.
با اين حال از آنجا كه اسراييل و آمريكا همه تلاش خود را برخلع سلاح حزب ا... متمركز كرده بودند تا راه را براي اجراي طرحهاي خود در منطقه باز كنند، با استمرار فشارها و جنگ تبليغاتي، اين شائبه را طراحي و دامن زدند كه نمي شود هم در لبنان يك دولت حاكم باشد و هم يك گروه نظامي كه خارج از چارچوبهاي قانوني دولت باشد.
در آخرين جلساتي كه با عنوان «گفتگوي ملي» برگزار شد، سيدحسن نصرا... طرحي 250صفحه اي را با عنوان «استراتژي دفاعي لبنان» ارايه داد و از همه گروهها خواست درباره آن بحث و بررسي كنند و تأكيد كرد كه در مقابل اسراييل بايد توان دفاع را حفظ كرد و حزب ا... حاضر است در چارچوب اين طرح امكانات خود را در اختيار بگذارد و با همه گروهها همكاري كند.
متأسفانه اين پيشنهاد حزب ا... مورد توجه قرار نگرفت چون برخي از گروههاي شركت كننده در اين گفتگوها ارتباطهاي ويژه اي با سفارتخانه هاي خارجي در بيرون داشتند و اين سفارتخانه ها هرگز اجازه نمي دادند گفتگوها به نتيجه برسد و اين وضعيت تا زمان تحولات اخير و حمله اسراييل به لبنان كماكان پا برجا ماند. به نظر مي رسد، آنچه اكنون در لبنان رخ مي دهد طرحي است كه از پيش آماده شده و حتي برخي از كشورهاي عربي هم در جريان اين مسأله بوده اند و هدف آنها پايان بخشيدن به حضور حزب ا...، نابود كردن مقاومت و تضعيف حركت اسلامي جهادي در لبنان است تا مرحله نخست طرح آنها در چند سال اخير تكميل شود.
* آيا طرح پيشنهادي سيدحسن نصرا...، به معناي باز تعريف نيروهاي نظامي حزب ا... در ساختار ارتش لبنان بود؟
** اطلاعات دقيق و جزيي از آن طرح منتشر نشد اما از مجموعه اطلاعات تصور مي كنم اين بحث مطرح شده بود كه لبنان براي دفاع در برابر اسراييل به چه نيرويي متكي است و اينكه اگر ارتش در جنوب مستقر شود با توجه به اينكه از نظر تسليحات و امكانات لجستيكي بسيار ضعيف است، آيا مي تواند تماميت لبنان را حفظ كند يا نه، و اگر نه، چگونه مي توان آن را تقويت كرد.
در مورد رابطه نيروهاي مقاومت در جنوب با ارتش لبنان پيشنهاديي در اين طرح مطرح شده بود، مانند بسياري از كشورهاي ديگر كه هم از ارتش برخوردارند و هم از نيروهاي مردمي پشتيبان.
احتمالاً چارچوبهاي قانوني هم براي حل اين مسأله و ايجاد يك رابطه قانوني بين حضور نيروهاي مقاومت و ارتش در جنوب به شكلي كه مكمل هم باشد پيشنهاد شده بود اما اين طرح در عمل مورد توجه قرار نگرفت.
* آنگونه كه اشاره كرديد، با هدايت خارجي، جريان مخالفت با حزب ا... در تركيب سياسي و حزبي ساختار حكومتي لبنان تشديد شده است به گونه اي كه نخست وزير اين كشور، پيشتر بطور علني و رسمي از موضوع خلع سلاح حزب ا... حمايت مي كرد، غليظ ترين و بيشترين مخالفت ها با حزب ا... از سوي كدام جريانهاي سياسي در لبنان دنبال مي شود؟
** متأسفانه دستهاي پنهان و آشكاري در كار بوده تا فرقه هاي مذهبي لبنان را از طايفه شيعه و توان حزب ا... بترسانند و سعي كرده اند، بين مسيحيان اين نگراني را ايجاد كنند كه قدرت گرفتن شيعيان و تداوم حضور مسلحانه حزب ا...، توازن داخلي در لبنان را از ميان مي برد.
البته بسياري از گروههاي مسيحي هيچ مشكلي با جريان حزب ا... ندارند مانند گروه ميشل عون و خانواده فرنجيه در شمال لبنان اما از گروههاي مسيحي، مهمترين گروهي كه خواهان خلع سلاح حزب ا... بودند، بازمانده هاي گروه سمير جعجع در بين ماروني ها هستند و خارج از گروههاي مسيحي هم وليد جنبلاط، رئيس حزب سوسياليست پيشرو بر لزوم خلع سلاح حزب ا... تأكيد داشته اند و آن را اهرمي در دست سوريه و ايران القاء مي كند كه به منافع لبنان لطمه مي زند. البته مواضع جنبلاط تحت تأثير روابط او با فرانسه و القائات پاريس و واشنگتن است.
اما در ميان گروههاي اهل سنت بيشتر گروهها كاملاً موافق حزب ا... هستند اما مواضع سعدالدين حريري، پسر رفيق حريري با توجه به ارتباطاتي كه با عربستان سعودي دارد، به نوعي مشي ميانه است.
يعني در ظاهر روابط خوبي با مقاومت دارد و وانمود مي كند مشكلي با اين تشكل ندارد اما او نيز با توجه به اينكه به مسايل شيعه و سني اخيراً در منطقه دامن زده شده، از توان نظامي حزب ا...خرسند نيست و مايل است اين گروه خلع سلاح شود.
* در تقسيم بندي عوامل داخلي، چه حجم از اين تنازع در اختلافها و جنگهاي داخلي لبنان در دهه 70 ريشه دارد و چه حجم از آن باز مي گردد به تحولات سياسي اخير؟ در حوزه دوم به طور مشخص اين سؤال مطرح است كه آيا مخالفتها با حزب ا...و تلاش براي خلع سلاح آن در داخل، ارتباطي آشكار با بازنگري برخي گروههاي سياسي لبنان در نوع تعامل آنها با اسراييل و آمريكا دارد؟
** البته اين وضعيت بي ارتباط با آنچه اشاره شده نيست. اما بايد توجه كنيد كه در آن زمان سازمانهاي مقاومت فلسطين در لبنان بودند و يك دولت در داخل دولت لبنان ايجاد كرده بودند تا سال 1982 كه اين سازمانها از لبنان رفتند. تفاوت اينست كه حزب ا...يك مقاومت كاملاً لبناني و بومي است. البته مسايل طايفه اي و فرقه گرايي در لبنان سابقه تاريخي دارد و روابط بين فرقه ها بسيار پيچيده و مؤثر است اما اگر توجه كنيم كه مقاومت در آن زمان فلسطيني و غيرلبناني بود درحالي كه مقاومت كنوني كاملاً بومي و لبناني است.
* همانطور كه اشاره كرديد، حضور حزب ا...در ساختار سياسي و حكومتي لبنان بعنوان يك جريان سياسي لبناني و بومي از طريق ورود به عرصه رقابت انتخاباتي در حوزه پارلماني و مشاركت در ساختار دولت به شيوه اي كاملاً دموكراتيك و قانوني بوده است. پيروزي حزب ا...در انتخابات و كسب كرسي هاي مجلس و به تبع آن كابينه نيز برپايه حمايت مردمي داخلي و محبوبيت حزب ا...در ميان مردم لبنان است . با اين وصف، برخي موضع گيريها عليه حزب ا...چه اهدافي را دنبال مي كند؟
** دولت فوأد سينوره، نتيجه انتخابات پارلماني پس از خروج نيروهاي سوري است كه در آن گروههاي مخالف سوريه در فضاي موجود موفق شدند فراكسيون اكثريت را به رهبري سعدالدين حريري شكل دهند. براساس ساختار قانوني در لبنان، فراكسيون اكثريت در مجلس، نخست وزير را انتخاب مي كند و سعدالدين حريري، فوأد سينيوره را كه از نيروهاي حزبي خودش بود به عنوان نخست وزير معرفي كرد.
فوأد سينيوره و وزرايي كه وابسته به جريان مخالف سوريه معروف به جريان «14مارس» هستند، في نفسه خود مايل به خلع سلاح حزب ا...هستند و در مقابل فراكسيون رقيب، يعني فراكسيون متشكل از حزب ا...امل و گروه ميشل عون و شماري از نمايندگان مستقل از حفظ موقعيت جنبش مقاومت حزب ا...حمايت مي كنند.
با توجه به اينكه سينيوره و حريري، ارتباطات ويژه اي با سعودي ها دارند و متأثر از ديدگاه حكومت آنها هستند، منطق حزب ا...را براي دفاع از لبنان نمي پذيرند و معتقد هستند حضور آنها در لبنان به معناي منافع سوريه و ايران است و بايد به آن پايان داد. لذا آقاي سينيوره از روز اول شروع درگيري، بجاي پوشش دادن به مقاومت و حمايت از آن، اعلام كرد دولت لبنان هيچ مسؤوليتي را نمي پذيرد زيراكه اطلاعي از عمليات حزب ا...نداشته است. (توضيح خبرنگار: پس از كشتار وحشتناك اسراييل در مانا، سينيوه در نهاني از مقاومت حزب ا... تقدير كرد.)
به اين ترتيب دولت لبنان چتر حمايتي خود را از حزب ا...برداشت و اين در شرايطي كه كشورهاي عربي هم پوشش حمايتي براي عمليات ماقومت حزب ا...ارايه ندادند. در عمل نيز اسراييل با مشاهده رخوت دولتهاي عربي به تشديد اقدام عليه حزب ا...و تشديد جنگ، ترغيب شد.
* به نظر مي رسد اسراييل با بهره برداري از فضاي داخلي لبنان و با تشديد حملات و تخريب زيربناهاي لبنان و فشار برمردم اين كشور مي كوشد فضاي موجود را تغليظ كرده و دولت لبنان را براي خلع سلاح حزب ا...بيشتر ترغيب كند، اما آيا اعمال فشار بر مردم لبنان و اقدام عليه غيرنظاميان درحالي كه تنها نيروي مقاوم، بي شك حزب ا...است، منجر به نتيجه مورد خواست اسراييل خواهد شد، يا پايگاه مردمي و داخلي حزب ا...و جايگاه آن را بيشتر تثبيت خواهد كرد؟
** اسراييلي ها اهداف مختلفي را مطرح كردند. در آغاز گفتند هدف آنها آزاد كردن دو اسير اسراييلي است، كمي پس از آن اعلام كردند قصد نابودسازي حزب ا...را دارند و پس از آنكه با مقاومت حزب ا...روبرو شدند. گفتند مي خواهند جنوب لبنان را از حزب ا...پاكسازي مي كند و الان مي گويند مي خواهند حزب ا... را تضعيف كنند.
اين تلون و رنگارنگي مواضع، بيانگر آنست كه حزب ا...تاكنون توانسته، در جنگ اخير بسيار خوب مقاومت كند.
در واقع نيروهاي آن هم پاسخ درخوري در قالب حملات موشكي به شهرها و شهركهاي اسراييلي داده اند كه براي تل آويو بسيار سخت بوده و هم توانسته اند مانع پيشروي زمين اسراييل شوند.
آنچه اكنون رخ مي دهد، موضوعي سرنوشت ساز است و اظهارات رايس مبني بر اينكه هدف از جنگ با لبنان آغاز اجراي طرح جديد خاورميانه است نشان مي دهد مسأله بسيار گسترده تر از موضوع حزب ا...و جنوب لبنان است و آنها مي خواهند هر نوع مقاومتي در منطقه را خاموش كنند. كانونهاي مقاومت در منطقه هم حماس و حزب ا...هستند و در سطحي فراتر، دو كشور سوريه و ايران.
هنوز آشكار نيست كه در روزهاي آينده اين بحران چه ابعادي پيدا خواهد كرد در سه هفته نخست، همه تلاشهاي اسراييل براي نفوذ به لبنان با شكست روبرو شد اما اسراييل توان خود را عرصه جنگ زميني افزايش مي دهد و حزب ا...هم برنامه هايي براي مقاومت را ترتيب داده است.
اگر جنگ در همين مرحله و بدون دسترسي اسراييل به اهدافش به مرحله آتش بس برود، طرف بازنده رژيم صهيونيستي خواهد بود و حزب ا...شرايط خود را تحميل مي كند چرا كه نيرو و توانش دست نخورده باقي مي ماند.
به هرحال نبردي زميني، سرنوشت ساز خواهد بود و اگر حزب ا...شكست بخورد بايد منتظر آن بود كه لبنان بطور كامل در كام اسراييل فرور ود و مراحل بعدي طرح آمريكا و افزايش فشار بركشورهاي مخالف اسراييل و آمريكا شكل بگيرد. لذا بايد به انتظار نتيجه اين هماوردي ماند.
سيدحسن نصرا...هم با اشاره به همين واقعيت در مصاحبه با شبكه الجزيره يادآور شد كه اين يك جنگ سرنوشت ساز است و پيروزي حزب ا...پيروزي همه امت اسلام و شكست آن هم شكست امت اسلام است.
* با اين وصف و با توجه به اعلان رسمي تلاش آمريكا و اسراييل براي اجراي طرح جديد خاورميانه قاعدتاً بايد جريان مخالف با خلع سلاح حزب ا...تقويت شود. حتي اين مسأله به نفع حيات سياسي دولت موجود لبنان هم هست؟ آيا با اين نظر موافقيد؟
** اگر حزب ا...در اين جنگ شكست بخورد و اسراييل جنوب لبنان را اشغال كند در آن صورت در مذاكراتي كه انجام خواهد شد بطور حتم خلع سلاح حزب ا...شرط اساسي خواهد بود و نمي توانند در برابر آن مقاومت كنند زيرا وحدت ملي كه پشت سر حزب ا...بوده در لبنان از ميان خواهد رفت. مگر اينكه حزب ا...پيروز شود كه بسياري از تحليل گران و خود برادران حزب ا...براين باورند.
اما به هرحال متأسفانه بسياري از كشورهاي عربي و شماري از نيروهاي سياسي لبنان در اين توطئه دست دارند و نبايد انتظار داشت به تحليل هاي منطقي در اين زمينه توجه داشته باشند.

 

گروه سياسي- مسعود بصيري: سرتيپ «درودي» فرمانده منطقه شمالي اسراييل در حالي كه از خوشحالي در پوست خود نمي گنجيد در تماس تلفني با آريل شارون (رئيس وقت ارتش اسراييل) در تل آويوگفت كه دوستان درصدد وارد شدن به اين دو اردوگاه هستند و من با فرمانده هانشان، نحوه ورود به «صبرا» و «شتيلا» را هماهنگ كرده ام.




شارون در پاسخ گفت: به تو تبريك مي گويم و به دوستان اجازه چنين كاري را مي دهم.
هيأت دولت اسراييل به رياست مناخيم بگين - نخست وزير- پس از گذشت چند ساعت تشكيل جلسه داد.
ژنرال «رافايل ايتان» رئيس ستاد مشترك نيروهاي مسلح اسراييل به اطلاع حاضران رساند كه گروهبانهاي گردانها در حال تيز كردن چاقوهاي خود هستند!
روزنامه ميدل ايست اينتر ناسيونال در 12 نوامبر 1982 در همان زمان نوشت: هيأت دولت نيز پيشاپيش اين عمليات را به ژنرال تبريك گفت.
نيروهاي اسراييل در همان روز نيروهاي لبناني را محاصره كردند و آن گاه در فرودگاه بين المللي بيروت مستقر شدند. فرودگاهي كه در سه كيلومتري جنوب اردوگاه شتيلا واقع شده بود.
گردانهاي مذكور به همراه كارشناسان اسراييلي سپس تحت پوشش حملات توپخانه و خمپاره اندازها و تانكها به اردوگاه شتيلا يورش بردند. در آن روز، در اردوگاه صبرا و شتيلا يك كشتار واقعي به وقوع پيوست و جنايتكاران پس از سرمست شدن از كشتن با گلوله، شروع به صرفه جويي كردند!
آنها زنان، پيران و كودكان را با چاقو، تيشه و سرنيزه سر بريدند، بعضي ها را با طناب خفه كردند و بعضي را به آتش كشيدند و گروهي راهم با بولدوزر له كردند.
حتي شب پاييزي 16 سپتامبر 1982 هم نتوانست به كابوس صبرا و شتيلا پايان دهد. آنها دو اردوگاه را با استفاده از منور، پاكسازي و تفتيش كردند. اهالي دو اردوگاه كه زنده باقي مانده و از ترس به خارج از قلمرو اين دو اردوگاه گريخته بودند، توسط سربازان اسراييلي دستگير و به داخل اردوگاه آورده شدند تا به سرنوشت ساير هموطنان خود مبتلا شوند.
مجله تايم آمار قتل عام آن شب را كه تا ساعت 11 اعلام شده بود، 300 تن اعلام كرد اما روزنامه السفير شمار دقيق قربانيان را نامعلوم و تا چند هزار نفر تخمين زد. قاتلان، كشته ها را در داخل گورهاي دسته جمعي گذاشتند اما گورها گنجايش همه كشته ها را نداشت و به همين دليل بعضي از اجساد در خيابانها و داخل منازل باقي ماندند.
***
كشتار صبرا و شتيلا تنها كشتار رژيم اشغالگر قدس در لبنان نبوده و نيست. براساس گزارش سازمان بين المللي يونيسف تنها از 4 ژوئن تا 15 اوت سال 1982، يازده هزار و 840 كودك كمتر از 15 سال، يكهزار و 986 زن و دو هزار و 409 پيرمرد و پيرزن بالاي 60 سال سن كشته شدند و در مدت محاصره بخش غربي بيروت 300 تن در اثر كمبود تغذيه جان دادند، دو هزار و 58 نفر شرايط بسيار دشواري را تحمل كردند، يكهزار و 637 تن در اثر استفاده از مواد غذايي فاسد مسموم شدند، يكهزار و 845 نفر دچار اختلال رواني شدند و دو هزار و 372 تن به بيماري روده اي مبتلا شدند.
علاوه بر آن خانه دهها هزار لبناني ويران شد و 6 شهر، بيش از 30 روستا و 17 اردوگاه آوارگان فلسطيني با خاك يكسان شد.
به گفته چارلز بيرس، رئيس كميته امور خارجي مجلس سناي آمريكا در تابستان 1982 در لبنان 14 هزار انسان كشته شدند و 55 هزار نفر ديگر مجروح شدند كه باز هم لازم است تأكيد شود، اين آمار فقط مربوط به سال 82 و زمان اشغال بيروت است و براي دستيابي به جنايات رژيم صهيونيستي بايد سراسر تاريخ 60 ساله اين رژيم را ورق زد.

«وتو» و ديگر هيچ!
اسراييل تاكنون به سبب پشتيباني نامحدود آمريكا از اجري مصوبات سازمان ملل خودداري كرده وحتي پا را فراتر گذاشته و سازمان ملل را به علت مصوبات مجمع عمومي به طرفداري از فلسطينيان متهم كرده است.
آمريكا تاكنون بيش از 70 قطعنامه شوراي امنيت را به نفع اسراييل وتو كرده است و حتي در سال 1983 آمريكا اعلام كرد، اگر عضويت اسراييل در سازمان ملل به علت سرپيچي از اجراي قطعنامه هاي آن سازمان به حالت تعليق درآيد، از مجمع عمومي خارج خواهد شد.
به اين ترتيب ايالات متحده از هر راهي براي جلوگيري از دخالت سازمان ملل در امور فلسطين و رژيم اشغالگر قدس استفاده كرده است.
با به قدرت رسيدن بوش و نومحافظه كاران در آمريكا از نگاه آنها سازمان ملل نه تنها در زمينه مسأله فلسطين بلكه در مورد اداره امور جهاني نيز فاقد صلاحيت لازم است.

چند نكته درباره وت
وآمريكا وتوي قطعنامه هاي شوراي امنيت سازمان ملل درباره بحران اعراب- اسراييل را از سال 1972 آغاز كرد و تا قبل از اين تاريخ درصدد وتوي قطعنامه هايي در رابطه با فلسطين برنيامده بود.
2- در دهه 90 ميلادي آمريكا در رابطه با بحران اعراب و اسراييل، سياست جديدي را در سازمان ملل در پيش گرفت. بدين معنا كه اجازه نمي داد، حتي مسايل مربوط به فلسطين در صحن شوراي امنيت مطرح و بررسي شود و پيشاپيش آن را وتو مي كرد، در اين دهه، شاهد كمترين طرح مسأله درباره بحران فلسطين و اسراييل در شوراي امنيت هستيم.
3- از سال 1972 تا سال 1990 يعني تا زمان اتخاذ سياست جديد آمريكا در شوراي امنيت، در مجموع 42 مورد وتوي پيش نويس طرح قطعنامه توسط اعضاي دائم شوراي امنيت صورت گرفت كه 28 مورد آن (حدود 70 درصد) در رابطه با اعراب و اسراييل و توسط آمريكا بوده است.
4- سال 1982 اوج حمايت آمريكا از اسراييل در شوراي امنيت است. در اين سال آمريكا 6 مورد قطعنامه در مورد محكوميت و يا اعتراض و تقبيح اسراييل در حمله به لبنان و مسايل داخلي فلسطين را وتو كرد. در سال 1988 نيز آمريكا حمايت بي دريغ خود را از اسراييل به منصه ظهور گذاشت. اين سال و اندكي پيش از آن مصادف است با شروع اولين موج انتفاضه در فلسطين.
5- قطعنامه هاي وتو شده و يا طرحهايي كه آمريكا مانع از طرح آن در صحن شوراي امنيت شده است، همگي در راستاي محكوميت، اعتراض و يا ابراز نگراني شوراي امنيت از سياستهاي اسراييل در فلسطين و يا كشورهاي همسايه عربي بوده است.
6- دولت آمريكا براي ممانعت از در دستور كار قرار گرفتن مسايل مربوط به اعراب و اسراييل از دهه 90 به بعد استدلال مي كرد كه طرح مسايل اعراب- اسراييل در شوراي امنيت به روند صلح خاورميانه ضربه وارد خواهد كرد و دو مورد مطرح شده در سال 2001 را نيز وتو كرد.
گفتني است، در مورد اخير نيز شوراي امنيت قطعنامه اي عليه اسراييل صادر نكرد بلكه تنها از اين كشور خواست در حمله به لبنان خويشتنداري خود را حفظ كند.

 

گروه سياسي- مجيد معافي: تجاوز رژيم صهيونيستي به جنوب لبنان با واكنش جدي و بي سابقه مقاومت حزب ا... روبه رو شد.
واكنشي كه هيچ گاه به ذهن هاديان ماشين نظامي اسرائيل هم نرسيده بود. بنابراين آمريكا و رژيم صهيونيستي براي فرار از شكست تاريخي خود به بنگاههاي سخن پراكني متوسل شدند تا با فرافكني، توان نظامي حزب ا... را به ايران و سوريه گره بزنند تا شايد از اين شكست، حفظ آبرو كنند.




خبرنگار ما در همين زمينه با «مسعود ده نمكي» مدير مسؤول سابق نشريه شلمچه گفتگويي انجام داده است كه مي خوانيد.
* آقاي ده نمكي! رژيم صهيونيستي پس از اينكه در درگيري با نيروهاي مقاومت حزب ا... نتوانست پايداري كند، به فرافكني رو آورد و مدعي شد كه حزب ا... از نيروهاي ايران و سوريه كمك و بهره گرفته است. ارزيابي شما از ادعاهاي رژيم صهيونيستي و آمريكا و بيان اين اتهامات چيست؟
** يكي از مهمترين دلايل اين ادعا مقاومت بي سابقه حزب ا... در برابر اسرائيلي ها بود.
حزب ا... توانست، هيبت ارتش صهيونيستي در دنيا را بشكند و آنان مجبور شدند به فرافكني روبياورند به عبارت ديگر، شكست ارتش مجهز اسرائيل از يك گروه شبه نظامي سخت بود و آنها اين شكست را به عوامل خارجي ربط دادند تا براي خود اعاده حيثيت كنند.
اما موضوع حائز اهميت در اينجا اين است كه رژيم صهيونيستي فكر مي كند با بسته شدن پرونده حزب ا...، حاشيه امني برايش ايجاد خواهد شد كه اين فكر البته انديشه شكست خورده اي است.
* اگر بخواهيم ادله اي براي رد اين ادعا داشته باشيم به چه مواردي مي توان اشاره كرد؟
** اصلاً فكر نمي كنم احتياجي به رد اين مسأله باشد چون خود آمريكايي ها هم هيچ شواهدي براي ادعاي خود ندارند و مهمترين دليل مي تواند، شكل ظاهري نبرد باشد كه لبنان در اوج مظلوميت مي جنگد.
* تحليل شما از انگيزه هاي حملات اين چنين گسترده به لبنان چيست؟
** سكوت امروز جهان عرب در برابر تهاجمات اسرائيل به لبنان با پشتيباني آمريكا نشانگر آن است كه اسرائيل منتظر يك جرقه و بهانه بود اما اصل قضيه اين است كه اين حمله طراحي شده بود.
وقتي اسرائيل با چراغ سبز جهان عرب در حمله به فلسطين روبرو شد اين قصه را به لبنان كشاند لذا موضوع فلسطين و لبنان تافته جدابافته اي از همديگر نيستند و اسرائيل براي يكسره كردن تفكر مقاومت در برابر خط سازش حمله به لبنان را آغاز كرد.
* اگر مقاومت حزب ا...، پيش روي رژيم صهيونيستي را نمي گرفت، ارتش اسرائيل تا كجا تجاوزات خويش را ادامه مي داد؟
** من فكر مي كنم بازگشت به قبل از طرح صلح خاورميانه مدنظرشان بود تا اثبات كنند كه با تفكر انقلابي و مقاومت نمي توان به صلح دست پيدا كرد.
* سكوت برخي جوامع عربي و اسلامي در برابر تجاوزات رژيم صهيونيستي را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
** متأسفانه منافع سران عرب كه دست نشانده آمريكايي ها هستند با اين سكوت گره خورده است.
سران عرب هيچگاه در پي آرمان فلسطين نبوده اند فقط به صورت ظاهري و نمادين اعتراض هاي مصلحت انديشانه اي را انجام مي دهند و حتي من باور دارم، اگر آنها تحت فشار افكار عمومي كشورهايشان نبودند بارها در برابر اسرائيل تسليم شده بودند.

 

با سپاس: مركز اسناد و مطالعات راهبردي فلسطين و خاورميانه

نخستين دوره آموزش فرهنگي، سياسي و نظامي براي لبنانيهاي علاقه مند به مبارزه با رژيم اشغالگر قدس در پايگاه «جنتا» برگزار شد كه بيش از 15 نفر در آن شركت كردند.




اين دوره آموزشي حدود 4 روز به طول انجاميد و از جمله كساني كه در آن شركت داشتند مي توان به سيد عباس موسوي، شيخ حسن ملك، محمد رعد، شيخ هاشم بوديه، شيخ حسن ياسين، شيخ علي كريم و شيخ عباس كوراني اشاره كرد.
در طول برگزاري دوره، عناصر جنبش امل همواره اين سؤال را مطرح مي كردند كه چرا با بودن جنبش امل بايد تشكيلات جديدي به وجود آيد و سيد عباس موسوي در پاسخ به اين پرسش مي گفت: شيعيان لبنان داراي تشكيلات متعددي هستند: جنبش امل، حزب الدعوه، اتحاديه دانشجويان مسلمان و... بنابراين كسي كه عضو امل باشد با حزب الدعوه كاري ندارد و كسي كه هم كه عضو حزب الدعوه كاري ندارد و كسي هم كه عضو حزب الدعوه باشد با امل ارتباطي برقرار نمي كند و همينطور است وضعيت ساير گروهها و تشكيلات، در حالي كه امام خميني(ره) از ما مي خواهد كه در پيكري واحد به فعاليت بپردازيم و يكپارچه شويم. در همان روزها برخي از علماي لبناني شركت كننده در اجلاس جنبشهاي اسلامي كه با عنوان «نخستين اجلاس مستضعفان» درتهران برگزار شد، پس از ديدار و مشورت با امام خميني در مورد وظيفه خود، در رويارويي با اشغالگران اسرائيلي به لبنان بازگشتند.
از جمله كساني كه در اين اجلاس شركت داشتند مي توان به علامه سيد محمد حسين فضل الله، شيخ صبحي طفيلي، شيخ عفيف النابلسي، شيخ حسين كوراني، شيخ محمد يزبك و شيخ راغب حرب، اشاره كرد. ضمن اينكه شيخ راغب حرب در آن زمان در تهران به تحصيل در علوم ديني اشتغال داشت.
در ضمن سيد ابراهيم امين السيد، كه رياست دفتر جنبش امل در تهران را به عهده داشت نيز با اين علما بازگشت. امام خميني در آن ديدار آنها را به بازگشت به كشورشان و بسيج مردمي عليه اشغال و ترغيب آنان به مبارزه با اسرائيل فرا خواند و خاطرنشان كرد كه هيچ كس جز فرزندان آن مرز و بوم نمي تواند كشور را از دست اشغالگران آزاد كند. وي همچنين از آنان خواست براي آغاز فعاليت خود مساجد را انتخاب كنند.
آن علما از طريق دمشق به لبنان بازگشتند و علامه سيد محمد حسين فضل الله مستقيماً به سمت ضاحيه حركت كرد.
در راه يكي از پستهاي بازرسي، نيروهاي لبناني او را متوقف كردند و پس از چند ساعت بازداشت به او اجازه حركت دادند.
شيخ راغب حرب نيز به سمت جنوب حركت كرد تا در مسجد جبشيت بزرگترين بسيج عمومي را راه بيندازد و زمينه لازم را براي ورود به مقاومت فراهم آورد. اين در حالي بود كه سايرين در بقاع مستقر شدند و با گروهها و شخصيتهاي اسلامي ديگر به منظور رايزني در خصوص مبارزه با اشغال ديدار كردند.
سيد حسين موسوي، نايب رئيس جنبش امل نيز پيش از اين از بيروت به بقاع رفته بود تا كناره گيري خود از جنبش و همچنين ظهور جنبش اسلامي امل را اعلام نمايد.
با پايان يافتن دوره نخست آموزش، نيروهاي آموزش ديده با لباس نظامي، پياده از منطقه جنتا به طرف شهر بعلبك كه تا آنجا حدود 4 كيلومتر فاصله داشت حركت كردند. اين نيروها براي نخستين بار در لبنان، مراسم روز جهاني قدس را كه امام خميني به زنده نگه داشتن آن همگان را فرا خوانده بود، برگزار كردند.
در مراسم، سيد عباس موسوي به سخنراني پرداخت و بر آمادگي براي مبارزه با اسرائيل و شهادت در اين راه تأكيد نمود.
در دومين دوره آموزشي كه از سوي سپاه پاسداران برگزار شد، تعداد شركت كنندگان افزايش يافت و شيخ محمد يزبك و سيد حسن نصرا... از شخصيتهايي بودند كه در اين دوره حضور يافتند.
اين دوره هاي آموزشي پي در پي ادامه يافت و رفته رفته، پيكر و بدنه نيروهاي آماده براي مقاومت، تقويت يافت به گونه اي كه يافتن چارچوبي كه بتواند ميان اجزاي اين بدنه رابطه و هماهنگي برقرار نمايد، ضروري مي نمود. به همين خاطر كميته اي 9 نفره تشكيل شد تا ساختار تشكيلاتي و چارچوب مورد نظر از سوي آنان ترسيم شود.




شيخ صبحي طفيلي، سيد عباس موسوي، سيد حسين موسوي، سيد ابراهيم امين السيد و حسين خليل از اعضاي اين كميته بودند.
در همين راستا هيئتي نيز از سوي اين كميته به ايران اعزام شد و اين هيئت ضمن ديدار و مشورت با امام خميني، موافقت ايشان را در مورد ساختار تشكيلاتي اوليه به دست آورد و اين ساختار به گونه اي بود كه همگان با ناديده گرفتن گرايشهاي خود، پيكر واحدي را تشكيل دادند كه سرانجام (در سال 1982) «حزب ا...» نام گرفت. از اواسط سال 1984 تمامي عملياتهاي مقاومت كه از سوي حزب ا... به اجرا در مي آمد، به طور رسمي و با نام حزب ا... مقاومت اسلامي، اعلام مي شد و از اين پس بود كه براي حزب، سخنگوي رسمي تعيين شد و به امور مربوط به اعضا و داوطلبان مقاومت با اسرائيل رسيدگي شد.
در ابتدا مناطق فعاليت اين حزب به سه منطقه بقاع، بيروت و ناحيه جنوبي تقسيم گرديد و براي كادر فني و رهبري نام «شوراي لبنان» برگزيده شد.
در آن هنگامه، پادگانهاي آموزشي به فعاليتهاي خود ادامه مي دادند و رزمندگان زيادي دوره هاي آموزشي خود را سپري كردند و داوطلبان بسياري از آن دوره ها استقبال نمودند.
صحنه لبنان تا سال 1985 شاهد رويدادهاي داخلي مهمي بود. اين رويدادها معادلاتي را كه در پي اشغال سال 1982 رقم خورده بود، بر هم زد.
با گسترش مقاومت، اسرائيل در 14 سپتامبر 1983 مجبور شد از منطقه الجبل، الشوف و عاليه عقب نشيني كند و مرزهاي جديدي را براي اشغال خود ترسيم نمايد.
در اواخر آوريل 1985 نيز اين عقب نشيني كامل شد و اسرائيليها از مناطق صيدا، بقاع غربي و صور تا منطقه نوار مرزي اشغالي كه تاكنون نيز تحت اشغال است عقب نشيني كردند.
گزينه مقاومت رفته رفته جا باز كرد و دامنه وسيعي را در بر گرفت.
در پي عقب نشيني اسرائيل حزب پيشرو بر منطقه الشوف مسلط شد.
پس از آن، انتفاضه 6 فوريه در بيروت و ناحيه جنوبي منجر به ايجاد شكاف در بين نيروهاي ارتش لبنان شد و حزب ا... نيز پادگان شيخ عبدالله را در بعلبك به تصرف خود در آورد.
مجموع اين اقدامات و رويدادا، رئيس جمهور جميل را در 5 ماه مه 1984 مجبور كرد توافق نامه 17 مه را كه نتيجه مذاكرات با اسرائيليها بود، لغو كند و پايه هاي اوليه حزب ا... شكل گرفت.
هسته هاي مركزي حزب ا...
جنبش حزب ا... در سال 1982 براي مقابله با اشغال و تهاجم اسرائيل به لبنان، در جنوب اين كشور پا به عرصه وجود گذاشت و به عمده ترين جنبش اسلامي در منطقه تبديل شد كه مصمم به بيرون راندن نظاميان اسرائيلي از لبنان بود.
هسته اوليه حزب ا... و ساختار تشكيلاتي آن از اسلام گرايان، اعضاء و نيروهاي «حزب الدعوه» به رهبري علامه سيد محمد حسين فضل الله، اتحاديه دانشجويان مسلمان (شاخه دانشجوئي حزب الدعوه)، مسئولان و برخي نيروهاي جنبش امل، اعضاي جنبش فتح (جرياني اسلامي كه ابوجهاد خليل الوزير آن را رهبري مي كرد) و ديگر احزاب تشكيل شد. به عبارت ديگر حزب ا... از تمام جريانهايي كه تحت تأثير انقلاب اسلامي ايران و رهبر آن، امام خميني (ره) قرار گرفته بودند، شكل گرفت.
كساني كه از حزب الدعوه و جنبش امل وارد حزب ا... شدند، عبارت بودند از سيد عباس موسوي كه در حمله هليكوپترهاي اسرائيلي به خودرو حامل وي در سال 1992 به شهادت رسيد ، شيخ صبحي طفيلي، سيدحسين موسوي، سيد حسن نصرا...، سيد ابراهيم امين السيد، شيخ حسين الكوراني، شيخ نعيم قاسم، شيخ محمد يزبك، حسين خليل، محمد رعد، محمد فنيش، محمود القاطي، محمد الخفا (ابوسعيد)، محمد ياغي (ابوسليم).
همه اين افراد بعدها عهده دار مسئوليتهائي در حزب شدند و برخي از آنها همچنان در بخشهاي گوناگون حزب، مسئوليتهاي مهمي دارند.
شيخ راغب حرب نيز يكي از همين افراد بود كه در سال 1984 به شهادت رسيد. شيخ عباس حرب و همچنين شيخ عبدالكريم عبيد نيز كه در سال 1989 از سوي اسرائيل ربوده شد، از جمله همين افراد به شمار مي روند.
شماري زيادي از نيروها نيز از جنبش فتح به حزب ا... پيوستند كه برجسته ترين آنها عبارتند از: عماد مغنيه، يكي از چهره هاي برجسته امنيتي حزب، ابوحسن سلامه (خضر سلامه)، مسئول امنيتي و نظامي حزب كه در سال 1991 از سوي اسرائيل به شهادت رسيد. از حزب كمونيست نيز عبدالهادي حماده به حزب ا... پيوست. او يكي از چهره هاي فعال امنيتي در حزب ا... به شمار مي رفت.
اين گروه با نيروهاي پراكنده در گوشه و كنار بيروت و ناحيه جنوبي ارتباط داشتند و تمامي آنها نيز خواستار مبارزه با اسرائيل بودند.
همزمان با استقبال روز افزون داوطلبان از پادگانهاي آموزشي، بسياري از آن نيروها با تشكلهاي پراكنده ارتباط برقرار مي كردند و در مناطق گوناگون تحت اشغال، به عمليات نظامي كاملاً محرمانه دست مي زدند، به طوري كه هيچ كس نمي دانست ديگران چه مي كنند و هيچ دسته و گروهي، از اقدامات دسته و گروه ديگر آگاهي پيدا نمي كرد.
برخي از عملياتها بدون آنكه كسي آن را هدايت و نظارت كند، اجرا مي شد و برخي ديگر نيز با نامهاي گوناگوني همچون «پرچم سياه»، «سربازان الله»، «هواداران انقلاب اسلامي»، «جهاد اسلامي»، «انقلاب اسلامي فراگير» و... به اجرا در مي آمد و پاره اي ديگر نيز به گونه اي اجرا مي شد كه كسي از آن خبردار نمي شد.
حزب ا... در آستانه ورود به هزاره جديد كميته اي را مامور كرد تا رويدادها و جزئيات عمليات نظامي آن زمان (1982  1983) را مورد تحقيق و بررسي قرار دهد و به گونه اي مستند در تاريخ شكل گيري جنبش مقاومت، ثبت و ضبط شود.
پس از شهادت «شيخ راغب حرب» در سال 1984، سيدعباس موسوي و شيخ صبحي طفيلي، كانالي ارتباطي براي انتقال ديدگاهها و رويكردهاي جنبش به نسل بعدي به وجود آوردند و از آن پس به عنوان حلقه ارتباط گروهها و نيروهايي وارد عمل شدند كه بي آنكه نام ثابت و مشخصي داشته باشند، در اين جريان اسلامي شركت كرده و به فعاليت مي پرداختند.


* نامگذاري حزب ا...
در آغاز، نام جنبش اسلامي امل مطرح بود، اما شيخ صبحي طفيلي و برخي ديگر با آن مخالفت كردند. اسامي ديگري نيز در مورد اين تشكل جديد بر سر زبانها افتاد، از جمله: «جنبش اسلامي»، «جهاد اسلامي»، «كميته هاي انقلاب» و... اما هيچ يك از آنها پذيرفته نشد، زيرا اسمي مدنظر بود كه اولاً با شخص و گروهي پيوند نخورده باشد و ثانياً فراگير و جامع همه افراد و گروهها باشد.
كشاكش بر سر نامگذاري اين تشكل سرانجام با الهام از ديدگاههاي امام خميني، به پايان رسيد و نام «حزب ا...» پذيرفته شد، هدف اصلي اين تشكل، مبارزه با اسرائيل، از ميان برداشتن توافق 17 مه و آزادسازي سرزمين اشغالي بود.
پس از آن، اقدامات تشكيلاتي اوليه با انتخاب يك هيأت 12 نفره به عنوان كادر رهبري تكميل شد. آن 12 نفر عبارت بودند از
سيد عباس موسوي، شيخ صبحي طفيلي، سيد حسين موسوي، سيد حسن نصرا...، حسين خليل، سيد ابراهيم امين السيد، شيخ راغب حرب، شيخ محمد يزبك، شيخ نعيم قاسم، شيخ علي كوراني، محمد رعد و محمد فنيش.
البته ناگفته نماند كه تنها اين 12 نفر هيئت مؤسس حزب ا... به شمار نمي رفتند بلكه دهها تن از شخصيتهاي سياسي اسلامي ديگر از جنبش امل و حزب الدعوه و همچنين گروهها و شخصيتهاي تأثير گرفته از انقلاب اسلامي ايران و امام خميني(ره) و نيز نيروهاي امنيتي كه معمولا از افشاي نامشان خودداري مي شود در اين ميان نقش داشته اند.
هر چند كه از ميان اين عده 5 تن از شخصيتهاي برجسته در سالهاي 1982 تا 1984 نقش ويژه اي داشتند و توانستند از جنبه امنيتي، نظامي و مردمي، زمينه مناسبي فراهم آورند كه پس از آن سنگ بناي حزب ا... بر پايه همين زيرساختها و اقدامات استوار گرديد.
آن 5 نفر عبارت بودند از: شيخ راغب حرب، سيد حسين موسوي، حسين خليل، شيخ صبحي طفيلي و سيد عباس موسوي.
آن  5 نفر هر يك به گونه اي در پي ريزي حزب ا... نقش ويژه اي ايفا كرده اند: شيخ راغب حرب از طريق ايجاد روابط مردمي در جنوب و سيد حسين موسوي و حسين خليل نيز از طريق ايجاد پل ارتباطي براي انتقال نيروهاي امنيتي ساير گروهها به حزب ا... نقش خود را ايفا مي كردند و ناگفته نماند كه سيد حسين موسوي و حسين خليل، حلقه ارتباط با طرفهاي ديگر به ويژه با رهبران سياسي و امنيتي به شمار مي رفتند.




شيخ صبحي طفيلي و سيدعباس موسوي نيز دو شخصيت برجسته اي بودند كه بدنه حزب ا... را پايه ريزي كردند.
اين دو در تصميم گيريها و جهت گيريهاي حزب، پيش از پيوستن سيد حسن نصرا... به آن در اوايل سال 1985 بيش از سايرين تاثيرگذار بودند.
نصرا... پس از پيوستن به حزب، نفر سوم تشكيلات شد و اين هنگامي بود كه نصرا... از بقاع به بيروت رفت و مسؤوليت شوراي جهاد را در حزب، به عنوان نخستين مسؤول شورا به عهده گرفت.
بي ترديد، پيروزي انقلاب اسلامي ايران در سال 1979 تأثير بزرگي در سامان دهي انديشه هاي اين حزب و جنبه هاي نظري آن بر جا گذاشت.
مجموعه هاي متفرق اسلام گرايي كه در بعلبك گرد هم آمده بودند، با وجود اختلاف ديدگاهها، در دو موضع اشتراك نظر داشتند:
1 اعتقاد به ولايت فقيه و پيروي از امام خميني (ره)
2 مقابله با اسرائيل
آنها عقيده داشتند، احزاب و سازمانهاي موجود در لبنان نمي توانند تئوريهاي سياسي و اهداف مورد نظر را تحقق بخشند و آنان بايد با بهره گيري از تجارب انقلاب اسلامي ايران در فكر ايجاد تشكيلاتي جديد براي تحقق بخشيدن به اهداف مورد نظر خود باشند.
بدين ترتيب، 5 نفر با مسؤوليت سيد عباس موسوي، به ايران سفر و با امام خميني ديدار كردند و توافق گروههاي اسلام گرا را به ايشان اطلاع دادند.
پس از بازگشت، شورايي 5 نفره انتخاب شد كه رياست تشكيلات جديد را برعهده گرفت. خبر تشكيل شوراي لبنان، اسامي اين شورا و عنوان آن محرمانه باقي ماند و هيچ فرد مشخصي به عنوان رئيس و يا دبير كل اين شورا و تشكيلات جديد انتخاب نگرديد.
شكل گيري مقاومت
رژيم صهيونيستي سعي كرد كه با ساكنان مسلمان در جنوب لبنان روابط دوستانه برقرار كند اما اسرائيل اشتباه بزرگي كرد. مردم به همراه علماي اسلامي در پاسخ به تهاجمات، بازداشت ها و اعمال خشونت بار نيروهاي اشغالگر در حق شهروندان بي دفاع، به شكل جنبشها، اعتصابات، راه پيمائيا عليه اشغالگر دست زدند. مهمترين و برجسته ترين جنبشها، جنبش جبل عامل و جنبش روستاي جبشيت به رهبري شيخ راغب حرب بود كه در تاريخ 16 فوريه 1984 به دست عوامل اسرائيل به شهادت رسيد. به موازات مقاومت مردمي، فعاليت هاي نظامي و مقاومت مسلحانه كم كم گسترش پيدا كرد.
«سيد عباس موسوي» دبير كل سابق حزب ا... از آن مرحله چنين ياد مي كند:
هنگاميكه خاك لبنان به اشغال دشمن در آمد دشمن مقاومت اسلامي را پيش بيني نمي كرد. مردم همه وحشت زده بودند، تا اينكه عمليات نظامي مقاومت، خيلي ساده و بي تكلف آغاز شد و كم كم مردم فهميدند كه دشمن چيزي نيست و جوانان ما او را به راحتي از پاي در مي آورند. پيروزيهاي گروهي مسلمانان آغاز شد و فضاي تازه اي را ايجاد كرد و روحيه مردم را بالا برد و مردم مسلمان به خيابانها ريختند و با دشمن غاصب به مبارزه برخاستند و دشمن با دستگيري ها و سركوب پاسخ مي داد. ولي كار دشمن نتيجه عكس داد و با تحصن ها، راه پيمائيها و اعتراضات مردم رو به رو شد. هنگاميكه عمليات نظامي ويژه شروع شد مردم وارد مرحله تازه شدند. يعني مرحله انتفاضه و قيامهاي خياباني و دشمن را به استهزاء و ريشخند گرفتند، تا آنجا كه كودك لبناني با اعصاب دشمن بازي مي كرد. سپس عمليات شهادت طلبانه افق جديدي را در مبارزه گشود.
«سيد حسن نصرا...»، دبير كل حزب ا... نيز از روزهاي آغازين چنين مي گويد: «وقتي با سيد شهيد عباس موسوي پا در راه مقاومت گذاشتيم، تعداد اندكي بوديم، بعضي ها راه ما را به خودكشي توصيف مي كردند، ولي ما در آن شهادت و پيروزي را مي ديديم».
به تدريج هسته هاي مقاومت حزب ا... تشكيل شد، و ابتدا به بيروت كه در محاصره بود، اعزام شدند. مهمترين عمليات نظامي حزب ا... در اين مقطع، نابود كردن مقر فرماندار نظامي ارتش اسرائيل در شهر صور توسط عمليات شهادت طلبانه احمد قصير در تاريخ 11 نوامبر 1982 بود كه آن روز، روز شهيد در حزب ا... نامگذاري شد. طي آن عمليات 76 افسر و سرباز اسرائيلي را به هلاكت رسيدند. همچنين در 4 نوامبر 1983، حزب ا... يك عمليات شهادت طلبانه را در يكي از مقرهاي اصلي نظاميان اسرائيلي انجام داد، در اين عمليات 29 افسر و سرباز اسرائيلي كشته شدند.
در نتيجه افزايش فشارهاي نظامي مقاومت اسلامي بر ارتش متجاوز در 14 ژوئن 1985، ارتش اسرائيل به منطقه «كمربند امنيتي» (اين منطقه از سال 1978 م اشغال شده بود، مساحت آن 1000 كيلومتر مربع و شامل 171 شهرك و روستا مي باشد كه داراي رودخانه ها و منابع آبي و زمين هاي حاصل خيز فراوان است.) كه زير نظر آنتوان لحد مزدور قرار داشت، عقب نشيني كرد.
رابين رايت از مقامات صهيونيست در باره آن عقب نشيني مي گويد: «در طول تاريخ كشور يهودي اسرائيل، اين اولين بار بود كه يك دولت يهودي تحت فشار يك كشور عربي و دشمن، تن به عقب نشيني داده بود... اسرائيل به عنوان چهارمين قدرت نظامي جهان اولين شكست خود را تجربه كرده و شمال اسرائيل به صورت يك ويتنام درآمده است...».
اما شارون طراح حمله نظامي اسرائيل به لبنان در سال 1982 گفت: «اسرائيل براي اولين بار اقدام به عقب كشيدن ارتش خود نمود، به گونه اي كه دوست و دشمن آن را عقب نشيني بدون قيد و شرط تفسير مي كنند.»
در واقع شكست در جنوب لبنان تنها نگراني مقامات اسرائيل نبود، بلكه آنها پيش بيني مي كردند كه روش مبارزاتي حزب ا... بر مسلمانان نوار غزه و كرانه باختري رود اردن نيز تأثير بگذارد. صحت اين پيش بيني ها با شروع انتفاضه در سال 1988 اثبات شد.
* اعلام موجوديت حزب ا...
اشغال بخش وسيعي از خاك لبنان، حضور نيروهاي چند مليتي، و وجود دشمناني همچون نيروهاي شبه نظامي مسيحي شرايط سختي را براي اعلام موجوديت حزب ا... بوجود آورده بود.
درباره اين مرحله، شيخ نعيم قاسم در خصوص فعاليت غير علني حزب ا... در مرحله اوليه اش مي گويد: «حزب ا... تا سال 1985 تشكيلات واحد، منسجم، و يكپارچه اي نداشت كه بتواند ابراز وجود نمايد، ليكن ما بدون اينكه كسي از كار و فعاليت و يا ارتباط ما با ديگران اطلاعي داشته باشد به كار و فعاليت خود ادامه مي داديم... اما در اين مرحله سعي داشتيم تا حركت خود را تداوم بخشيم چنانكه اگر كسي از ما به قتل برسد، شخصيت ديگري وجود داشته باشد كه بتواند راه وي را ادامه بدهد...».
به تدريج كه تشكيلات و سازماندهي حزب ا... و مقاومت (شاخه نظامي آن) قوام لازم را پيدا كرد، حزب ا... بايد هويت مقاومت اسلامي را اعلام مي نمود زيرا اين كتمان گرچه مقاومت و حزب ا... را حفظ مي كرد اما از نظر دست آوردهاي سياسي، حزب ا... را در حاشيه قرار مي داد.
لذا براي اولين بار به طور رسمي يك بيانيه در 6 ژانويه 1984 با امضاي مقاومت اسلامي منتشرشد و اين گام اول ورود حزب ا... به صحنه مقاومت سياسي اجتماعي بود.
سرانجام، همزمان با شروع عقب نشيني اسرائيل از شهر صيدا، حزب ا... در يك گردهمايي رسمي در 16 فوريه 1985 كه به مناسبت اولين سالگرد شهادت شيخ راغب حرب برگزار شد، با صدور يك نامه سرگشاده، هويت، استراتژي و برنامه ايدئولوژيك خود را براي اولين بار اعلام كرد. پس از اعلام موجوديت، رهبران حزب ا... از بقاع به بيروت آمدند و شوراي حزب ا... در ضاحيه مستقر شد.
سازمان تشكيلات حزب ا...
الف) نهادهاي سياسي
حزب ا... در چارچوب سياستهاي محتاطانه اي فعاليت مي كند، به ويژه در زمينه فعاليت هاي جهادي، نظامي، و تشكيلاتي، اما اين بدان معنا نيست كه اين حزب به دليل اين چارچوب از واقعيت فاصله گرفته است، بلكه اين حزب به حوزه هاي فعاليت آشكار خود از طريق كميته هاي گوناگون به ويژه آن بخش از فعاليت هاي خدماتي و مساعدت مردم، اهتمام ويژه اي از خود نشان مي دهد.
چارچوب سياسي
1) مجلس شوراي تصميم گير متشكل از 7 تن به رياست دبير كل حزب ا... (كه در 16 فوريه 1992 درپي شهادت دبير كل حزب ا... سيد عباس موسوي، سيد حسن نصرا... از طرف شوراي مركزي به عنوان دبير كل انتخاب شد). اين مجلس به مانند عالي ترين نهاد تصميم گيري عمل مي كند.
2) شوراي اجرائي، كه واحدهاي گوناگون اداري حزب ا... را هدايت كرده و فعاليت هاي فرهنگي، تبليغاتي، روابط عمومي، و آموزش اتحاديه ها را زير نظر دارد.
3) شوراي سياسي
4) شوراي برنامه ريزي
5) شوراي جهادي
6) شوراي قضائي
ب) نهادهاي اجتماعي
نهادهاي اجتماعي و تبليغاتي حزب ا... در واقع بيانگر بالندگي اين حزب و فعاليت فكري و ارتباط تنگاتنگ با بدنه اجتماعي و طرحهاي سياسي است.
مهمترين نهادهاي اجتماعي حزب ا... مستقيم و غيرمستقيم از سوي حزب پشتيباني مي شوند، اما در عمل در خدمت هدفهاي مقاومت قرار دارند كه عبارتند از:
1) بنياد اسلامي آموزش و پرورش (مدارس المهدي «عج»)
2) كميته اسلامي بهداشت
3) بنياد شهيد و كميته حمايت از مجروحين
4) كميته امداد امام خميني
5) پيشآهنگ امام مهدي (عج) (كشاف الامام المهدي «عج»)
6) جهاد سازندگي
7) تشكيلات مردمي (هيئت پشتيباني از مقاومت، بسيج دانشجويي، انجمن اسلامي زنان مقاومت...)
ج) نهادهاي تبليغاتي و فرهنگي
1) تلويزيون المنار و راديو النور
2) روزنامه الانتقاد، مجله بقيه ا...
3) مركز فرهنگي امام خميني(ره)
4) مركز اينترنت حزب ا...
5) مركز تحقيقات و پژوهش هاي استراتژيك
همه اين نهادها در چارچوب فعاليت هاي مركزي اين حزب قرار دارند و بخش هائي از آنها در مناطق و روستاهاي لبنان فعاليت مي كنند.
«حزب ا...»، حركت در حوزه مقاومت و سياست
مقاومت حزب ا... لبنان براي مبارزه با رژيم صهيونيستي در صدد برآمد تا مقاومت را همزمان با مشاركت در صحنه سياسي ادامه دهد.
«همان گونه كه صهيونيستها براي برپائي اسرائيل از هيچ كوششي دريغ نكرده اند، ما نيز با جديت تلاش خواهيم كرد تا اسرائيل نابود شود».
اين سخن را «سيد حسن نصرا...» دبير كل حزب ا...، در اوائل سال 1999، در ديدار با هيأتي از شخصيتها و نمايندگان احزاب عربي- اسلامي مطرح كرد و آن زماني بود كه حدود دو ماه از حمله اسرائيل به نيروگاههاي برق مي گذشت و در كشورهاي عربي نيز راهپيمائي هايي در حمايت از حزب ا... و مقاومت آن برپا شد و رهبران و مسئولان عرب به منظور تائيد و حمايت از اين حزب به لبنان سفر كردند.
سيد حسن نصرا... در ميان رزمندگان حزب ا... با مشخص كردن مدت زمان معيني براي از ميان برداشتن اسرائيل مي گفت: «مبارزه با اسرائيل هنوز به پايان نرسيده و پيروزيهاي بزرگي در انتظار ماست. از شما مي خواهيم فروتن و در عين حال محتاط باشيد و روابط حسنه خود را با جنبش حفظ كنيد و از اختلاف و دو دستگي بپرهيزيد و نگذاريد با ايجاد شكافي ميان خود، اسرائيل از آن بهره بگيرد.»

نخستين عمليات مقاومت
در پايان سال 1983، درپي عمليات مقاومت، اشغالگران اسرائيلي از بيروت، الجبل و بخشي از جنوب عقب نشيني كردند.
در اين عمليات، علاوه بر جنبش امل كه پايه و اساس تشكيل حزب ا... بود، ساير احزاب لبناني نيز شركت داشتند، اما عمليات مهمتري كه سر و صداي آن در لبنان و كشورهاي جهان پيچيد، سلسله عمليات شهادت طلبانه اي بود كه اجراي آن به جريان مقاومت اسلامي جديد كه انقلاب اسلامي ايران سرچشمه آن به شمار مي رفت نسبت داده شد.
نخستين و سهمگين ترين عملياتي كه تا آن زمان عليه اشغالگران اسرائيل به اجرا درآمد، عمليات شهادت طلبانه «احمد قصير» در نوامبر سال 1982 بود.
اين عمليات، نخستين واكنش شديد در برابر اشغال و ادامه آن به حساب مي آمد و در واقع، بيانگر كارزاري بود كه ارتش رژيم اشغالگر قدس از آن پس در لبنان با آن مواجه شد و نشان مي داد نوع ديگري از مقاومت پا به عرصه وجود گذاشته است.
در آن عمليات، «احمد قصير» با خودرويي حامل مواد منفجره به طرف مقر فرماندار نظامي صور حمله كرد و بيش از 9 تن از نظاميان و افسران اسرائيلي را به هلاكت رساند در آن زمان هيچ كس مسئوليت عمليات را برعهده نگرفت و تا سال 1985 نام مجري عمليات مخفي ماند. در آن سال بود كه «حزب ا...» هويت و گرايش وي را فاش كرد. او «احمد قصير» از روستاي دير قانون النهر بود.

استراتژي مقاومت
«مبارزه با اسرائيل» عبارتي است كه حزب ا... توانست با آن، وارث احزاب گوناگون اعتقادي، كمونيستي، لائيك و ملي گرايي شود كه پيش از اشغال فلسطين شكل گرفته بودند. حزب ا... با پايداري در جنگ با اسرائيل دستاوردها و موقعيتهاي درخشاني را به دست آورد كه در نتيجه آن توازن قوا در جنگ عربي اسرائيلي برقرار شد و نخستين شكست سخت و عقب نشيني براي رژيم صهيونيستي رقم خورد.
حزب ا...، با موفقيت، گزينه ديگري غير از گزينه سازش در برابر اسرائيل را مطرح مي كرد و آن گزينه ايستادگي، مقاومت و اعتقاد به داشتن توانائي لازم براي شكست اسرائيل و بازپس گيري حق و زمين بود.
شيخ صبحي طفيلي، با اشاره به اقدامات اوليه براي شكل گيري حزب ا... مي گويد: اوضاع نابسامان و به هم ريخته بود و تجارت و سياست و دين به هم آميخته شده بودند تا جايي كه حتي برخي از بزرگان و مشايخ نيز به تجارت اشتغال داشتند. در آن هنگام بود كه درباره پايه ريزي جنبشي كه از اصول خدشه ناپذير اسلامي سرچشمه گرفته باشد و بتواند وضعيت موجود را تحت تأثير قرار دهد، مشورتها و گفتگوهائي صورت پذيرفت.
حمله هوائي اسرائيل در 4 ژوئن آغاز شد و دو روز ادامه يافت. در ششمين روز از آن حمله بود كه حمله زميني نيز آغاز شد و نيروهاي اسرائيلي تا آستانه بيروت پيش رفتند و شهر را به محاصره خود در آوردند پس از آن، به سمت شرق حركت كردند و بحمدون را به تصرف در آوردند كه در پي آن نيروهاي سوريه مجبور شدند تا بقاع عقب نشيني كنند و در آنجا مجدداً صف آرايي كنند.
فرماندهي اين نيروها، آن منطقه را به عنوان مركز فرماندهي يگانهائي كه از بقاع وارد آن شده بودند، اعلام كرد و يگانها در سه موقعيت اصلي مستقر شدند: «روستاي بريتال»، زادگاه شيخ صبحي طفيلي، نخستين دبير كل حزب ا...، «روستاي النبي شيت»، زادگاه شهيد سيد عباس موسوي، دومين دبير كل حزب ا... كه در سال 1992 به شهادت رسيد و همچنين زادگاه سيد حسين موسوي، رئيس جنبش اسلامي امل كه از جنبش امل به رياست نبيه بري انشعاب كرد، سپس در سازماندهي نيروهاي اوليه «حزب ا...»، نقش داشت و اما سومين مركز استقرار نيروها، شهر بعلبك، زادگاه سيد ابراهيم امين السيد، نخستين سخنگوي رسمي حزب ا... پس از شكل گيري آن در سال 1985 بود.
با متوقف شدن حمله اسرائيل در مناطقي كه از جنوب تا بحمدون و از آنجا تا اطراف بيروت را در بر مي گرفت، چنين به نظر رسيد كه رويارويي با اشغالگران، با توجه به ناهماهنگي و ناسازگاري نيروها براي ورود در جنگهاي كلاسيك، بايد شكل ديگري به خود بگيرد. از اين رو ماموريت نيروها در بقاع، به ماموريت دفاعي تبديل شد تا در صورت گسترش حملات اسرائيلي اين نيروها بتوانند به حمايت و پشتيباني از نيروهاي سوري برخيزند. افزون بر اين، وظيفه ديگري نيز به نيروها سپرده شد و آن آموزش و آماده سازي لبنانيها براي جنگهاي چريكي و آزادسازي خاك خود بود. در همين راستا پادگانهاي آموزشي زيادي در مناطق گوناگون به وجود آمد كه مهمترين پادگانهاي آموزشي منطقه الشعري و جنتا در كنار روستاي البني شيت بود. اين منطقه در نزديكي مرز شرقي سوريه قرار دارد و همان جايي است كه پادگانهاي آموزشي جنبش امل در آن واقع شده و از همان زمان بود كه بر شمار هواداران «جنبش اسلامي جديد» كه بعدها «حزب ا...» نام گرفت، افزوده شد.

حزب ا...؛ حال و چشم انداز
اكنون حزب ا...، جنبشي مشروع و مردمي تلقي مي شود كه در دو حوزه مقاومت دفاعي و سياست فعاليت دارد.
اين جنبش همچنين با استفاده از ايدئولوژي پويا و ديناميك خود بر آن است تا با زنده نگهداشتن روحيه مقاومت با استفاده از كرسي مشروعيت آراي مردمي بر حق لبنان براي مقابله با اشغال و آزادسازي سرزمين اشغالي و تأكيد بر تماميت ارضي اين سرزمين تأكيد كند.
از زمان عقب نشيني اسرائيل به اين سو، گفته شده است كه حزب ا... براي مقابله با احتمال تجديد خصومتها، به ايجاد زيربناهاي منظم و هماهنگ نظامي در منطقه مرزي پرداخته است و اين بيانگر آينده نگري اساسي و تدوين استراتژي درست در اين جنبش مردمي و اسلامي است.

 

كافي است، نگاهي تطبيقي ميان جنگ 6 روزه اعراب و اسراييل در ژوئن 1967 و جنگ تمام عيار كنوني عليه لبنان بيندازيم تا متوجه شويم، مديريت مقاومت حزب ا... چقدر توانمند است كه به راحتي در برابر دشمن تا بن دندان مسلح ايستادگي مي كند.




هنگامي كه مي شنويم در جنگ شش روزه اعراب و اسراييل، رژيم اشغالگر قدس، فقط در سه روز، تمامي ارتشهاي عربي را شكست داد آنگاه به قدرت و توانايي مقاومت حزب ا... لبنان پي خواهيم برد.
جنبشي كه اينك او تعيين مي كند كه اين جنگ بايد چه زماني به پايان برسد و اگر دشمن خواستار پايان آن است، بي ترديد بايد هزينه كند.
با اين وجود در پشت اراده قوي رزمندگان حزب ا... لبنان كسي نيست، مگر سيدحسن نصرا...؛ مردي كه اكنون او را «قائد العرب» مي نامند.
چهره فرهمند و كاريز ماتيكي كه همه ملتهاي اسلامي را به تحسين وا داشته و او معتقد است كه اين يك مشيت الهي است.
زندگي سيدحسن نصرا...
سيدحسن نصرا... در راستاي نزديكي شهر صور (10 كيلومتري شرق صدر) در سال 1960 به دنيا آمد.
او و خانواده اش، پس از چندي از روستا مهاجرت و به شهر بيروت عزيمت كردند.
منطقه كرنتينا در پيرامون پايتخت لبنان منطقه اي بود كه پدرش «عبدالكريم نصرا...» براي زندگي انتخاب كرد. در همين منطقه سيدحسن نصرا... ايام كودكي اش را گذراند.
در سالهاي ابتدايي زندگي اش به كمك پدرش شتافت و به سبزي فروشي و ميوه فروشي در فروشگاه پدر مشغول به كار شد.
با ديدن تصوير امام موسي صدر، نخستين بارقه ايمان و انقلاب در نزدش هويدا شد.
تصوير امام موسي صدر به طور دايم در فروشگاه پدرش پيش چشمان سيدحسن بود.
آنگونه كه خود مي گويد، تصوير امام موسي صدر تأثير بسيار زيادي در نگرش و اصول و رفتار آينده اش گذاشت.
او برخلاف ديگر هم سن و سالانش در مراحل اول زندگي از مظاهر لهو و لعب، دور بود.
سيدحسن به جاي رفيق بازي، همواره در مساجد به تفريح مي پرداخت و به عبادت مشغول بود.
به دليل عدم وجود مسجد در كرنتينا او به مساجد روستاي اطراف محل زندگي اش از جمله برج حمود مي رفت.
تحصيلات
دوران ابتدايي اش را در مدرسه «النجاح» به پايان رساند. سپس در مدرسه سن الفيل به تحصيل پرداخت. پس از آن به هنگام آغاز جنگهاي داخلي در لبنان به محل تولد خود يعني روستاي البازوريه در جنوب رفت و دوران راهنمايي خود را در مدرسه صدر ادامه داد.
هنگام حضورش در البازوريه، سيدحسن نصرا... با اعضاي جنبش امل كه امام موسي صدر مؤسس آن بود، ملاقات كرد. به دليل شخصيت قدرتمند و افق ديد بسيار بالايي كه داشت، ديري نپاييد كه به عنوان نماينده جنبش امل در روستايش برگزيده شد.
در صور او با سيدمحمد الغروي كه در آن زمان به تدريس علوم اسلامي مي پرداخت آشنا شد و پس از مدتي از محضر استاد غروي خواست تا او را در رفتن به نجف اشرف در عراق همراهي كند.
هنگام ورود به نجف او حتي يك قرش (واحد پول) نيز در اختيار نداشت.
در آنجا سيدحسن نصرا... به سراغ آية ا... سيدمحمد باقر صدر رفت كه او را به شخصي به نام سيدعباس موسوي معرفي كردند.
در ديدارش با سيدعباس موسوي، نصرا... به گمان اينكه او يك عراقي است، شروع به مكالمه به زبان عربي فصيح كرد اما سپس فهميد كه سيدعباس، لبناني است و اهل روستاي نبي شيت واقع در بقاع است.
اين ديدار، تغييرات بسيار مهمي را در زندگي سيدحسن نصرا... موجب شد.
از آن زمان به بعد ارتباط بسيار مستحكمي بين اين دو شخصيت كه در آينده، هر كدام به ترتيب دبيركلي جنبش حزب ا... را بر عهده گرفتند، برقرار شد.
اين دو بعدها فصل بسيار مهمي از تاريخ لبنان معاصر را با تأسيس جنبش حزب ا... اين كشور در سال 198