|
* بيتا مهدوي چندي قبل دكتر محمد مهدي قيامت، رئيس انجمن بيهوشي ايران در مصاحبه با رسانه هاي گروهي اظهار داشته بود كه در 90درصد مواردي كه بيماران براي اقدام درماني در ايران بيهوش مي شوند، از داروهاي بيهوشي از رده خارج استفاده مي كنند، به طوري كه حداقل 20درصد بيماران را دچار عوارض جانبي جدي مي كند.

وي تأكيد كرده بود: داروي هالوتان كه معمولاً براي بيهوشي در بيمارستانهاي كشور مصرف مي شود، اكنون در هيچ جاي دنيا مورد استفاده قرار نمي گيرد و داروهاي جايگزين آن هم بسيار گران و خارج از شمول پوشش بيمه است. به گفته وي، داروهاي جايگزين براي استفاده بيهوشي وجود دارد، ولي كمبود سرانه درمان مانع اين جايگزيني مي شود. درحال حاضر تنها براي 10درصد از جراحيها داروهاي مناسب بيهوشي استفاده مي شود كه آن هم براي جراحيهاي خاص است. وي با اشاره به اينكه اين داروي مضر اثرات تخريبي شديدي بر روي كبد بيمار مي گذارد، تصريح كرد: نارسايي هاي كليه، از شايع ترين عوارض استفاده از اين دارو است و اين درحالي است كه استفاده از اين دارو در اتاقهاي عمل به دليل نبود دستگاههاي مناسب دفع گاز آثار زيانباري را براي پزشكان و كاربران اين دارو به همراه دارد. هر از چندگاهي استفاده از داروهاي بيهوشي از رده خارج در كشور فاجعه مي آفريند و افرادي را به كام مرگ مي فرستد. مسؤولان وزارت بهداشت بلافاصله اين موضوع را تكذيب مي كنند. حادثه بتدريج از يادها مي رود تا فاجعه بعد! در طي سالهاي اخير حادثه داروي بيهوشي پروپوفول در بيمارستان ايرانمهر كه به مرگ عده اي از هموطنانمان منجر شد، هنوز در هاله اي از ابهام باقي مانده است. چندي قبل نيز در خوزستان داروي «سوكسنيل كولين» باعث مرگ سه نفر شد. سازمان پزشكي قانوني در مورد اين حادثه نتوانست به نتيجه خاصي دست پيدا كند، از اين رو تمامي داروهاي توزيع شده جمع آوري شد.
* بيهوشي و كاربرد آن دكتر دباغ متخصص بيهوشي در مورد كاربردهاي اين گرايش پزشكي بيهوشي مي گويد: اگرچه بيهوشي يكي از مهمترين كاربردهاي از بين بردن دردهاي حاد ناشي از جراحي است، اما تنها هدف انجام بيهوشي نيست، در واقع، جهت انجام بي دردي كامل براي انجام روشهاي جراحي بر روي بيماران؛ لازم است سطح هوشياري بيمار كاهش پيدا كند، يعني چيزي فراتر از يك خواب بسيار عميق، در واقع متخصص بيهوشي، مسؤول كاهش عميق و در عين حال كنترل شده هوشياري بيمار است. وي مي افزايد: درحال حاضر بسياري از داروهاي بيهوشي مورد استفاده، عوارض زيادي در بردارد كه از عوارض آنها مي توان به استفراغ و تهوع پس از عمل اشاره كرد. در اين خصوص بايد به محض ايجاد عارضه، بيمار مشكل خود را به پزشك بگويد تا وي متخصص بيهوشي را در جريان بگذارد. البته اين داروها عوارضي مانند تب، خواب آلودگي و گاه افت فشار به دنبال دارد كه در جاي خود قابل بحث است. وي تأكيد مي كند: بسياري از بيماران بر اثر عوارض داروهاي بيهوشي به بخش مراقبتهاي ويژه (آي- سي-يو) نيز منتقل مي شوند.
* بازهم بيمه مشكل ساز است دكتر محمدمهدي قيامت، رئيس انجمن بيهوشي ايران نيز مي گويد: تأثير عمل بيهوشي را انتخاب شيوه مناسب بر نتيجه عمل به اندازه خود عمل جراحي مهم و حياتي به شمار مي رود. وي مي افزايد: به تعداد بيماريها روشهاي متفاوت بيهوشي وجود دارد كه همين امر فرآيند بيهوشي را با پيچيدگي رو به رو مي سازد. اين متخصص بيهوشي با اشاره به اينكه غفلت از بيمار در هنگام بيهوشي به صدمات و عوارض جبران ناپذير و در مواردي به مرگ بيماران منجر مي شود، بر ضرورت توجه به اين رشته بيش از پيش تأكيد مي كند. وي در مورد مزاياي داروهاي جديد بيهوشي خاطرنشان مي كند: مهمترين مزيت داروهاي بيهوشي جديد اثر كوتاه مدت بيهوشي و بازگشت فرد به حالت عادي پس از انجام عمل جراحي، عوارض كمتر و برطرف شدن حالتهايي از قبيل خواب آلودگي پس از عمل است. به عقيده وي؛ دارويي از نظر علم بيهوشي ايده آل است كه پس از انجام عمل جراحي، بيمار بتواند فعاليت و كارآيي روزمره خود را از سرگرفته و حالتهايي از قبيل تهوع، استفراغ و خواب آلودگي نداشته باشد. وي يادآور مي شود: عوارض داروهاي قديمي بيهوشي به گونه اي است كه فرد پس از انجام عمل بيهوشي تا چند روز قادر به انجام فعاليتهايي كه انجام آن دقت و ظرافت خاصي را مي طلبد نيست، اما داروهاي جديد به گونه اي ساخته شده كه فرد در مدت زمان كوتاهي پس از انجام عمل جراحي مي تواند فعاليتهاي عادي خود را از سر گيرد. وي در مورد داروي هالوتان خاطرنشان مي كند: بسياري از داروهاي بيهوشي به صورت مايع هستند كه در دستگاههاي خاصي ريخته مي شوند و از طريق سيستم خاصي گرم مي شوند و به صورت تبخيري مورد استفاده قرار مي گيرند كه داروي هالوتان از اين دسته است. دكتر قيامت مي افزايد: استفاده از اين دارو عوارض زيادي مانند عوارض كبدي دربر دارد، اين درحالي است كه داروهاي جديد بيهوشي بسيار خوبي در كشور وجود دارند مانند؛ ايزوفلورانس، سوروفلورانس، ريميش حانيك كه هيچ عوارضي را به وجود نمي آورند. متأسفانه بيمه ها هزينه اين داروهاي بيهوشي را تقبل نمي كنند زيرا هزينه زيادي دربردارند و داروي بيهوشي هم داروئي نيست كه پزشك در نسخه بنويسد و بيمار بتواند آن را تهيه كند و مجبور است از آن چيزي كه موجود است استفاده كند و اين درحالي است كه استفاده از داروي هالوتان نه تنها براي بيمار بلكه براي پرسنل اتاق عمل هم عارضه به همراه خواهد داشت. وي هزينه اين داروها را متفاوت مي داند و مي گويد: خريد اين داروهاي بيهوشي و وارد شدن آنها به فهرست بيمه هم به نفع بيمه است و هم به نفع بيماران، از اين رو شوراي عالي بيمه بايد اين كار را انجام دهد.
* يك در، سي هزار؛ احتمال خطر به اعتقاد دكتر لنكراني، وزير بهداشت درمان و آموزش پزشكي، داروهاي هالوتان در همه دنيا شناخته شده است و حدود 20سال پيش گزارشهايي در مورد عوارض كبدي اين دارو اعلام شد و در آن زمان جامعه بيهوشي، ناباورانه با اين گزارشها برخورد كرد كه البته بعدها مشخص شد گزارشها درست بوده است. وي اظهار داشته است: اين دارو ممكن است يك در، 30هزار نفر واكنشهايي ايجاد كند، به همين دليل در مورد كساني كه نياز به بيهوشي طولاني مدت دارند يا فاصله اعمال جراحي شان به هم نزديك است، بايد از داروهاي بيهوشي ديگري استفاده شود.
* استانداردهاي ايران بالاست دكتر لنكراني تأكيد كرده است: داروهاي وارداتي براساس استانداردهاي شناخته شده بين المللي كه مورد قبول كشورهاي دنيا است؛ انتخاب، وارد و توزيع مي شود و داروهاي بيهوشي از اين قاعده مستثني نيست. به گفته وي ممكن است تخلفاتي از سوي برخي افراد صورت گيرد، چنانچه پيش از اين نيز در بعضي جاها شاهد بوديم كه خطرهاي جاني و ضايعاتي نيز به دنبال داشت، اما اين موضوع به اين معني نيست كه در كشورمان استاندارد نداريم، بلكه واردات و توزيع دارو در كشور براساس استاندارد خاصي صورت مي گيرد كه تقريباً با بهترين استانداردهاي دنيا منطبق است. دكتر سيدتقي نوربخش، عضو شوراي عالي نظام پزشكي نيز معتقد است داروي هالوتان هنوز از رده خارج نيست و داروهاي بيهوشي كه توليدشان از حدود 100سال قبل آغاز شده، همواره با پيشرفتهاي قابل ملاحظه و عوارض كمتر مواجه بوده اند به همين دليل مي توان گفت كه اين دارو از دهه 90ميلادي از فهرست داروهاي بيهوشي اصلي خارج شده و داروهاي جديد و كم عارضه تر جايگزينش شده اند. وي اظهار داشته است هرچند هالوتان در حال حاضر با منع مصرف روبرو نيست، اما جايگزيني داروهاي جديد يقيناً مطلوب تر و عاقلانه تر است. بنابراين بيماراني كه با اين دارو براي انجام عملهاي جراحي بيهوشي مي شوند، نبايد نگران باشند. |