|
گروه سياسي- محمدي: سياستمداران مقيم واشنگتن نفسها را در سينه حبس كرده اند.

در حالي كه مقامات واشنگتن، نگران گزارش نهايي «گروه مطالعات عراق» هستند، تحليلگران سياسي در پي درك ماهيت حقيقي اين گروه و فعاليتهاي آن است. برخي از صاحبنظران بر اين باورند كه تشكيل «گروه مطالعات عراق» را بايد يك شگرد و مانور حساب شده تبليغاتي دانست كه با هدف انحراف افكار عمومي صورت گرفته است تا پرسشهاي فراواني كه به دنبال شكستهاي آمريكا در عراق مطرح شده، همچنان بي پاسخ بماند و از اين رهگذر بر اقتدار تشكيلات تصميم سازي ايالات متحده در عرصه سياست خارجي(كه اين كشور را در باتلاق عراق گرفتار آورده است) افزوده شود. اين همان مسأله اي است كه توجه روزنامه آمريكايي كريستين ساينس مانيتور را به خود جلب كرده است. اين روزنامه در گزارشي تحليلي با عنوان «دستور جلسه حقيقي كميسيون عراق: تلاش براي كاهش خسارات»، ساختار «گروه مطالعات عراق» را عامل دور افتادنش از هدف اصلي آن معرفي كرده است. كريستين ساينس مانيتور مي نويسد: اين گروه به ظاهر دو حزبي كه متشكل از انديشمندان عرصه سياسي ايالات متحده است، در واقع نمي تواند در جستجوي حقيقت باشد، زيرا درگير مديريت بحران و كاهش خسارات است. اين روزنامه با دوگانه ارزيابي كردن اهداف و رويكردهاي «گروه مطالعات عراق»، ادامه مي دهد: نخستين هدف اين گروه، كاهش تأثير نامطلوب جنگ عراق بر سياست جاري و حاكم ايالات متحده در گستره برون مرزي و بين المللي است(جنگي كه به اعتقاد افكار عمومي زاييده جاه طلبي و ميل وافر حكومت آمريكا به مداخله نظامي خارجي است). هدف بعدي كميسيون بيكر، به حاشيه راندن شهروندان آمريكايي است تا از ورودشان به مباحثي كه سالها از آنها دور نگه داشته شده اند، جلوگيري كند. كريستين ساينس مانيتور با استناد به اين دلايل، گروه مطالعات عراق را تشكيلاتي «ضد دموكراتيك» ارزيابي كرده و پيام تلويحي آن را به ملت آمريكا چنين بر مي شمارد: ما از عهده همه كارها بر مي آييم، شما سرگرم خريدهاي تعطيلات ]كريسمس[ باشيد! به نوشته اين روزنامه، تركيب گروه مطالعات عراق به گونه اي است كه جايي براي خوشبيني باقي نمي گذارد و همين مسأله كار را خراب مي كند! گروه مطالعات عراق را «جيمز بيكر»، كارگزار مشهور سياسي و وزير اسبق خارجه، و «لي هميلتون»، نماينده سابق كنگره و پاي ثابت تمام كميسيونهاي تراز اول، با يكديگر هدايت مي كنند. در اين گروه هيچ فردي كه يك ناظر بيروني بتواند او را واجد نظرات نامتعارف يا گرايشهاي تكروانه و مستقل معرفي كند، حضور ندارد. در عوض، گروه مطالعات عراق در محاصره حلقه اي از شخصيتهاي برجسته مانند «ساندرا دي اوكانر»، قاضي بازنشسته ديوان عالي كشور، و «ورنون جردن»، از مشاهير چانه زني سياسي، است. هم اكنون هيچ يك از اعضاي كميسيون بيكر مسؤوليت دولتي ندارند. در رده هاي مختلف اين گروه، كسي را نمي توان يافت كه در جنگ عراق حضور داشته يا از بستگان سربازان كشته شده در عراق باشد و يا بتوان او را با تحركات ضدجنگ مرتبط كرد. همچنين هيچ كدام از اعضاي گروه مطالعات عراق، اطلاعات تخصصي در مورد اسلام يا خاورميانه ندارند. به باور كريستين ساينس مانيتور، سپردن وظيفه ارزيابي و بررسي جنگ عراق به اين جماعت(گروه مطالعات عراق) مانند تشكيل كميته اي از اسقفهاي كليساي كاتوليك براي تحقيق درباره رسوايي جنسي كشيشان مسيحي است! اعضاي گروه مطالعات عراق حتي بدون دريافت دستورات صريح و آشكار از مقامات بالا دستي، مي دانند كه چه سؤالاتي نبايد مطرح شود و كدام راه حلها نبايد ارائه و در دستور كار قرار گيرد. عامه مردم به صورت سنتي براي مقامات كليسا احترام خاصي قائلند و متأسفانه هنگامي كه نوبت به سياست خارجي مي رسد، به گونه مشابهي احترام جامعه آمريكا نسبت به كارشناسان سياسي برانگيخته مي شود. نمونه روشن اين مسأله را مي توان در «گروه مطالعات عراق» ديد؛ رأي دهندگان گيج و اصولاً منفعل و بي اراده آمريكايي براي دريافت مشاوره و راهنمايي به گروه كوچكي از خودي هاي حكومتي اميد بسته اند كه با رأي مستقيم آنها انتخاب نشده اند و از سويي نماينده ديدگاه هاي كوته بينانه بوده و اساساً پشت درهاي بسته مشغول به كار هستند. مدافعان وضع كنوني سياست خارجي ايالات متحده براي خلاصي از مخمصه عراق به «كميسيون بيكر- هميلتون» اميد بسته اند. از منظر كلي، اين عده تمام حسابها و معادلات خود را به گروه مطالعات عراق پيوند زده اند و اميدوارند گزارش كار نهايي گروه، آنها را از گزند پرسشهاي عمومي در مورد ريشه هاي گرفتاري و بحران عراق در امان دارد. بنابراين حتي براي لحظه اي نبايد تصور كرد كه گروه مطالعات عراق قرار است نقش وابستگي فزاينده ايالات متحده را به منابع نفت خارجي بررسي و ارزيابي كند. همچنين نبايد انتظار داشت، كميسيون بيكر خردمندانه بودن دكترين رئيس جمهور بوش را كه مبتني بر جنگ پيشدستانه است يا امكان پذير بودن شعار او را كه با عنوان «راهكار آزادي»، اشاعه دموكراسي را در جهان اسلام وعده داده است، مورد سؤال و بازخواست قرار دهد. كريستين ساينس مانيتور در ادامه فهرستي از اقداماتي را كه نمي توان انتظار داشت كميسيون بيكر انجام دهد، برشمرده است: بسيار نامحتمل به نظر مي رسد كه گروه مطالعات عراق، «جنگ بدون نتيجه بين المللي بر ضدترور» را پاسخي به حوادث 11 سپتامبر ارزيابي كند و يا در مورد فريبكاري شرم آور دولت آمريكا و سوءاستفاده از اطلاعات در ماه هاي منتهي به جنگ عراق تعمق كند. كميسيون بيكر، به خطاهاي اسف انگيز در طرحهاي نظامي ايالات متحده براي حمله به عراق يا نقايص آشكار در فرماندهي آمريكا از زمان آغاز جنگ، رسيدگي نخواهد كرد. همچنين بايد مطمئن بود، كميسيون بيكر- هميلتون در خصوص نقشي كه كنگره در اجازه دادن به ادامه بي لياقتي و بي مسؤوليتي رئيس جمهور ايفا كرد، راه سكوت را در پيش مي گيرد. اين روزنامه در انتهاي گزارش خود آورده است: گروه مطالعات عراق، پوشش لازم را براي حكومت بوش مهيا مي كند تا روند بحران عراق را تغيير دهد و در اين ميان، زمينه را به گونه اي هموار مي كند كه كنگره دموكرات بر اين تغييرات صحه گذاشته و در نهايت يك نمايش بزرگ دو حزبي به روي صحنه رود. با اين وصف، تمام فرضها و ترتيباتي كه عراق را تبديل به مهمترين مسأله آمريكا كرده است، دست نخورده باقي مي ماند و از سويي تضمين مي شود كه تدوين و تنظيم سياست خارجي ايالات متحده همچنان «ملك طلق» و حوزه اختصاصي سياستمداراني مانند بيكر و هميلتون خواهد بود. در اين ميان، شهروندان آمريكايي مي مانند و هزينه هايي كه ناگزير بايد بپردازند و در نهايت گروه مطالعات عراق، تكرار شكستها و مصيبتهايي را كه هم اكنون در عراق شاهد آنها هستيم، در آينده نيز ممكن مي سازد. |