|
آي سان نوروزي
نخستين جشنواره منطقه اي تئاتر « ايثار » در حالي برگزار شد كه بحث برگزاري جشنواره هاي موضوعي و مشاركت نهادها و

سازمانهاي غير تئاتري مدتهاست در محافل فرهنگي و هنري كشور مطرح مي شود و ضرورت دخيل شدن سازمانهاي مختلف در امر فرهنگسازي با كمك ابزار نمايشي چندي است به گونه اي تأثير گذار توجه مسؤولان و مديريتهاي غير تئاتري را به خود جلب كرده است.
اكنون به طور نسبي اكثريت قريب به اتفاق هنرمندان و مديران تئاتر كشور يكي از مهمترين راهكارهاي برون رفت از بن بست ارتباط تئاتر و جامعه را در مشاركت سازمانهاي مختلف دولتي و غير دولتي مي دانند و بسياري از هنرمندان نيزحمايتهاي مستقيم و غير مستقيم نهادهاي غير تئاتري را يك رويكرد تأثير گذار در زمينه رشد هنر تئاتر و فرهنگ سازي اجتماعي برمي شمارند.
جشنواره تئاتر ايثار كه با محوريت موضوع «شهادت» و «ايثار» توسط «سازمان بنياد شهيد» برگزار مي شود، جشنواره اي نوپاست كه همزمان با برگزاري اولين دوره در بجنورد مي توان آن را با عملكرد نسبتاً مثبت و مطلوب مورد ارزيابي قرار داد. اين جشنواره ظاهراً در ادامه ارتباط حوزه فرهنگي بنياد شهيد با استادان و هنرمندان باسابقه تئاتر طي سالهاي گذشته شكل گرفته است.
ارزيابي و ارزش گذاري عملكرد بنياد شهيد در گستره ورود به حوزه فرهنگي و رويكرد اين سازمان در استفاده از ابزار تئاتر را در دو حوزه متفاوت مي توان مورد بررسي قرار داد.
اول؛ هر جشنواره موضوعي با نياز سنجي ها و اهداف مشخص و معيني برگزار مي شود، اما صرف نظر از اهداف سازمان برگزار كننده، اتفاق مهم ديگري كه در پي برگزاري جشنواره ها مي تواند براي جامعه تئاتري كشور مثبت ارزيابي شود، عرصه توليد آثار نمايشي است. به ويژه آنكه جشنواره هايي از اين دست فرصت مطلوب و مناسبي را براي انگيزه بخشي به جوانان و هنرمندان و توليد آثار متفاوت نمايشي توسط آنها فراهم مي كنند.
نخستين جشنواره منطقه اي تئاتر ايثار، در كنار تمام ويژگي ها، فرصتي مناسب بود تا يازده گروه نمايشي جوان از ده استان كشور انگيزه توليد و عرضه آثارشان را پيدا كنند. در اين جشنواره 120 هنرمند از استانهاي مختلف به عرصه توليد هنر در سال 86 وارد شدند و طبيعتاً بخشي از ظرفيتها و توانايي هايشان را در معرض ارتباط با مخاطبان قرار دادند.
مسلماً در صورت ادامه اين جريان فرهنگي، عده بيشتري از هنرمندان و آثار نمايشي پا به عرصه توليد خواهند گذارد و بخشي از اين جامعه هنري به طور طبيعي گامهاي موثري در جهت توليد تئاتر حرفه اي و افزوده شدن به ساختار تئاتر كشور را خواهد پيمود. ضمن اينكه در همين گستره عده اي از هنرمندان تئاتر علاوه بر اشتغال، كيفيت آثارشان را در يك رقابت سالم در معرض داوري و قضاوت قرار مي دهند.
دوم؛ مسلماً هر نهاد و سازماني براي اينكه برنامه ها و اهداف كلي اش را در راستاي نتايج اجتماعي قرار دهد نيازمند ابزار فرهنگي است . در واقع بخشي از اهداف هر نهاد و سازماني به فرهنگ سازي مرتبط با برنامه هاي آن در حوزه ارتباط با مردم و اجتماع قرار مي گيرد و يكي از مهمترين رابطها و ابزارهاي ايجاد اين ارتباط بدون شك مي تواند تئاتر باشد.
ترويج فرهنگ ايثار و تقويت رويكردهاي اجتماعي مرتبط با اين موضوع، يكي از اهداف اصلي و مهمي است كه بسياري از نهادها و سازمانهاي دولتي و غير دولتي كشور و به ويژه سازمان بنياد شهيد به طور مستقيم يا غير مستقيم در ارتباط با آن قرار مي گيرند. تئاتر يكي از مهمترين ابزارهايي است كه با صرف هزينه و انرژي كمتر مي تواند اين اهداف و برنامه هاي فرهنگي را به طور مستقيم در ارتباط با طيف وسيعي از مخاطبان قرار دهد.
اما در كنار اين دو ويژگي مهم و اصلي، يك جشنواره تئاتر مثل هر برنامه مستمر ديگر فرهنگي نيازمند زيرساختها و مقدمات علمي و عملي تدوين شده و هدفدار مرتبط با موضوع آن است. جشنواره تئاتر ايثار براساس دو كاركرد مؤثر ذكر شد. از طرفي طيف هنرمندان تئاتر و آثار نمايشي را مورد اهميت قرار داده و در كنار ويژگي هاو معيارهاي علمي هنر تئاتر، قصد تقويت مباني فكري و فرهنگي مرتبط با موضوعش را دارد. به همين دليل تكيه بر كيفيت مطلوب هنري و توجه به تكنيكهاي علمي و شاخصه هاي درام، در اين محدوده بايد در راستاي رويكردهاي فكري و اهداف فرهنگي مورد نظر جشنواره قرار بگيرد.
جشنواره تئاتر ايثار، يك جشنواره نوپاست كه اولين تجربه رسمي اش را در استان خراسان شمالي پشت سر گذاشته و مركز نمايشي بنياد در همين نخستين قدم از همكاري و همفكري كارشناسان و هنرمندان باتجربه نمايش چون دكتر اردشير صالح پور، دكتر قطب الدين صادقي و رحمت اميني برخوردار بوده است. اما ستاد برگزاري اين جشنواره بايد تعادل بيشتري بين وزنه هاي علمي و هنري اين رويداد با اهداف سازمان برقرار نمايد. حضور اين استادان مي تواند پشتوانه مغتنمي براي برگزاري يك جشنواره تئاتري باشد اما مسلماً كافي نيست. اي كاش مسؤولان برگزاري جشنواره علاوه بر نيازسنجي ها و برنامه ريزي هاي مختلف در حوزه اجرايي و برگزاري جشنواره، توجه بيشتري نيز به اين پشتوانه ها و ظرفيتهاي علمي داشته باشند. هر چند برگزاري ورك شاپ توسط دكتر صادقي، جلسات نقد و بررسي آثار توسط يكي از منتقدان برجسته تئاتر و انتشار نشريه روزانه جشنواره در مجموع مي تواند در راستاي عملكرد مثبت اين جشنواره قرار گيرد اما مسلماً در اين حوزه ها نيز كاستيها و كمبودهاي زيادي وجود دارند. كاربردي كردن و متنوع نمودن ورك شاپها، دخالت دادن منتقدان و سلايق مختلف، افزودن بر كيفيت نشريه كه شناسنامه مكتوب جشنواره است و ... مي تواند كيفيت و اثر بخشي جشنواره، برنامه هاي سازمان و تأثير گذاري و تمركز هنرمندان و آثار نمايشي شان را در پي داشته باشد. |