|
گروه سياسي- محمدي: يك عضو به خانواده اروپا اضافه شد.

روز دوشنبه، كشور جديدي در اروپا اعلام موجوديت كرد. حداقل 90 درصد از شهروندان اين كشور جديد اروپايي بر اين باورند كه نمايش قومي و تراژيك «يوگسلاوي» سابق كه 17 سال پيش روي صحنه رفت، اينك با تولد طولاني و دردناك «جمهوري كوزوو» به پايان خود نزديك مي شود.
اما آيا ماجرا به همين جا پايان مي يابد؟ نمايش پرچم ملي كوزوو، هر چه قدر هم كه شيرين به نظر آيد نبايد از ياد برد حداقل 120 هزار صرب در كوزوو زندگي مي كنند كه اعلام استقلال آن را به رسميت نخواهند شناخت.
از سويي بايد منتظر واكنش صربها بود زيرا با استقلال كوزوو، صربستان 15 درصد از قلمرو سرزميني خود را از دست خواهد داد.
به نوشته روزنامه بريتانيايي گاردين، واكنش صربستان تا حد زيادي به وضعيت سياسي اين كشور وابسته است و اينكه در كشمكش داخلي بين رئيس جمهور بوريس تاديش كه بتازگي انتخاب شده و نخست وزير وجيسلاو كوچونيتسا، چه كسي پيروز خواهد شد؟ با آنكه هر دو نفر مخالف استقلال كوزوو هستند، اما كوچونيتساي ناسيوناليست به وزراي كابينه صربستان دستور داده است براي كارشكني در روند استقلال كوزوو، طرحي را آماده كنند كه اقداماتي مانند قطع آب و انرژي را شامل مي شود. نخست وزير صربستان در نخستين ساعات پس از اعلام استقلال كوزوو، آن را «دولت ساختگي» خطاب كرد. رئيس جمهور تاديش كه يك ليبرال است با اقدامهايي از اين دست كه زمينه گسسته شدن پيوندهاي ديپلماتيك صربستان را با دولتهاي اتحاديه اروپايي(كه كشور كوزوو را به رسيمت مي شناسند) هموار مي كند، مخالف است.
هفته پيش، رئيس جمهور پوتين اعلام كرد، روسيه از روش ايالات متحده و بريتانيا كه بلافاصله ادعاي استقلال استانهاي اوستياي جنوبي و آبخازيا را از گرجستان و نيز يكي از استانهاي مولداوي را به رسميت شناختند، پيروي نمي كند.
در اين ميان، يكپارچگي اروپا نيز آزموده مي شود. بنا به گفته وزير خارجه سوئد كه يكي از شخصيتهاي باتجربه اروپا در امور بالكان است، پيش بيني توان نظامي يا سياسي اتحاديه اروپايي براي حل و فصل ماجراي كشور تازه تأسيس كوزوو براحتي ممكن نيست. هم اكنون اروپا بر سر به رسميت شناختن استقلال طلبيهاي جاري در حوزه بالكان و يا حتي خارج از آن(مانند جدايي طلبان اسپانيا) دو پاره است. مسأله اين نيست كه آيا استقلال زخمهاي گذشته را التيام مي دهد بلكه همه به اين مي انديشند كه آيا استقلال، آينده اي بهتر را به ارمغان مي آورد؟
سير تاريخي بحران بالكان
هفته نامه بلغاري «صوفيا اكو» در تازه ترين شماره خود به وقايع نگاري بحران بالكان و استقلال كوزوو پرداخته است كه مرور آن به درك بهتر ماجراهاي جاري در بالكان و بويژه كوزوو كمك مي كند.
كوسو، استان جنوبي صربستان است كه از سال 1999 به اين سو توسط نيروهاي حافظ صلح سازمان ملل و ناتو اداره مي شود.
كوزوو در ابتداي قرن سيزدهم به پادشاهي صربستان ضميمه شد و از آن زمان تركيبي از قوميتهاي صرب، آلبانيايي و ولاكز در اين منطقه زيسته اند. با آنكه زماني كوزوو با انبوه كليساها و صومعه هاي آن، قلب فرهنگي- مذهبي كليساي ارتدوكس صربستان به شمار مي آمد اما در گذر زمان تركيب قومي- جمعيتي آن به گونه اي تغيير كرد كه امروز بيشتر اهالي آن را مسلمانان آلبانيايي تبار تشكيل مي دهند. هم اكنون بيش از 2 ميليون نفر در كوزوو زندگي مي كنند؛ حدود 92 درصد آلبانيايي در برابر تنها 5 درصد صرب.
در سال 1912 و در جريان نخستين جنگ بالكان، صربستان توانست بخش عمده كوزوو را از كنترل امپراطوري عثماني خارج كند. در پي به رسميت شناخته شدن حق حاكميت صربستان بر كوزوو، مهاجرت صربها به اين منطقه آغاز شد. در پايان جنگ جهاني اول، كوزوو به صورت كامل تحت سلطه پادشاهي صربها- كرواتها- اسلوونها قرار گرفت.
در جنگ جهاني دوم با تلاش فاشيستهاي ايتاليايي كه آلباني را تصرف كرده بودند، بخش عمده كوزوو ضميمه اين كشور شد.
پس از پايان جنگ جهاني دوم، كوزوو تحت سيطره جمهوري صربستان - كه بخشي از جمهوري كمونيستي فدرال يوگسلاوي بود- درآمد.در دهه هاي1960و 1970 ميلادي، كوزوو رفته رفته خودمختاري بيشتري به دست آورد تا اينكه يوگسلاوي در سال 1974 به آن خودمختاري كامل اعطا كرد. بدين ترتيب استان خودمختار كوزوو در بين اعضاي فدراسيون يوگسلاوي به امتياز جمهوري دست يافت. تا اوايل دهه 1980، آلبانياييهاي كوزوو در اكثريت بودند.
در سال 1981، دانشجويان كوزوو خواستار استقلال كوزوو شدند اما تجمعات اعتراض آميز آنها توسط حكومت يوگسلاوي سركوب شد. در پي بالا گرفتن تنشهاي قومي در دهه 1980، شمار زيادي از صربهاي كوزوو از اين منطقه مهاجرت كردند.
در سال 1989، اسلوبودان ميلوشويچ به لطف پشتيباني از منازعات صربهاي كوزوو به رياست جمهوري صربستان برگزيده شد. ميلوشويچ كه با استفاده از عرق ملي صربها، مقاصد سياسي خود را پيش برده بود به محض آنكه به رياست جمهوري رسيد اقدامات جدي را براي كاهش خودمختاري كوزوو و افزايش كنترل دولت فدرال بر آن در دستور كار قرار داد.
آلبانياييهاي كوزوو در واكنش به اين اقدام ميلوشويچ، نهضت جدايي طلبانه را به صورت مسالمت آميز بنيان نهادند. اين روند هنگامي به اوج رسيد كه پارلمان مستقل آلبانياييها در سال 1990 اعلام موجوديت كرد و بر خلاف انتظار همه، آلباني آن را به رسميت شناخت. صربستان در واكنش به اين ماجرا، دولت كوزوو را منحل و در پاييز همان سال بيشتر از 100 هزار كارگر آلبانيايي را اخراج كرد.
در سال 1992، ابراهيم روگوا به رياست جمهوري جمهوري خودخوانده كوزوو برگزيده شد. در حالي كه جنگ داخلي در يوگسلاوي به اوج رسيده بود، ابتدا اسلووني و كرواسي در سال 1991 و سپس بوسني و هرزگوين در سال 1992 استقلال خود را از يوگسلاوي اعلام كردند. صربها به صورت كامل درگير جنگ با كرواسي و بوسني بودند و ابراهيم روگوا با توسل به شيوه هاي صلح آميز تلاش مي كرد استقلال كوزوو در جامعه جهاني برسميت شناخته شود.
پيمان 1995«ديتون» بي آنكه مسأله كوزوو را مورد توجه قرار دهد به جنگ در بوسني پايان داد. بالا گرفتن درگيري كوزوو و صربستان كه با اقدامات شديد صربها عليه آلبانياييها همراه بود، ناتو را وادار كرد به ميلوشويچ اخطار دهد.
با شكست گفتگوهاي صلح در فرانسه، ناتو در مارس 1999 حملات هوايي 78 روزه خود را به يوگسلاوي آغاز كرد. در جريان بمباران اين منطقه حدود 800 هزار آلبانيايي بناچار گريختند يا بزور از كوزوو بيرون رانده شدند. همزمان با اين مسأله، نسل كشي فجيع آلبانياييهاي كوزوو در جريان بود.
ميلوشويچ در سال 1999 تسليم شد و سازمان ملل كنترل كوزوو را به دست گرفت و در سال 2001، تشكيلات موقت حكومت خودگران كوزوو را(شامل مجلس كوزوو، رئيس جمهور، دولت و نظام قضايي) پايه گذاري كرد.
نشستهايي كه سازمان ملل در سالهاي 2006 و 2007 برگزار كرد به تدوين پيش نويس طرحي انجاميد كه استقلال مشروط كوزوو را در بر داشت. قرار بود اين طرح، سنگ بناي قطعنامه سازمان ملل درباره آينده كوزوو باشد اما روسيه تهديد كرد از حق وتوي خود در شوراي امنيت استفاده مي كند تا مانع اعطاي استقلال به كوزوو شود.
تابستان گذشته با محوريت تروئيكاي ايالات متحده، اتحاديه اروپايي و روسيه، دور جديدي از تلاشها آغاز شد اما مهلت مقرر براي ارائه راه حل(آبان ماه گذشته) بي هيچ پيشرفتي پايان يافت.گذشته از ديدگاه جامعه جهاني درباره آينده كوزوو، نخست وزير هاشم تقي كه بتازگي به قدرت رسيده در ابتداي روي كار آمدن اعلام كرد، استقلال كوزوو موضوعي غيرقابل مذاكره است. |