|
تكتم بهاردوست
در حوالي امروز: بينندگاني كه از سال 80 مخاطب برنامه زنده و زيباي آسمان شب بوده اند، هنوز اين برنامه را تنها برنامه جدي علمي
تلويزيون مي دانند كه سالهاي گذشته از شبكه چهار سيما با موضوع نجوم تهيه و توليد مي شود.اين برنامه توانسته طي اين سالها توجه دوستداران علم نجوم به خصوص جوانان را به خود جلب كند. آسمان شب با اجرا، تهيه كنندگي و كارگرداني سياوش صفاريان پور پخش مي شود. به اين بهانه و براي آشنايي هر چه بيشتر دوستداران علم نجوم با او گپي كوتاه داشته ايم كه از نظرتان مي گذرد.
* آقاي صفاريان پور!به عنوان اولين سؤال بفرماييد برنامه «آسمان شب» دقيقاً با چه ايده اي شكل گرفت؟
** در 16 ارديبهشت 1380 برنامه آسمان شب به شكلي كه هم اكنون پخش مي شود، آغاز به كار كرد. پيش تر به خاطر علاقه شخصي كه به نجوم داشتم، سعي مي كردم در شبكه هاي مختلف از جمله شبكه چهار ويژه برنامه هايي را به مناسبتهاي نجومي بسازم و اينها همه مقدمه اي شد كه برنامه آسمان شب در شبكه چهار شكل بگيرد.
* علاقه تان به علم نجوم از كجا شروع شد و به چه شكل به اين سمت هدايت شديد؟
** من هم مثل خيلي از آدمها علاقه ام به اين علم از كودكي شروع شد، اما آن دوران امكانات چنداني وجود نداشت و فقط ماهنامه نجوم بود كه به خاطر مشكلات مالي كه اين نشريه داشت، بعضي وقتها چاپ نمي شد. تعداد رصدخانه هاي آموزشي هم در كشور خيلي اندك بود و به ندرت مي شد رصدخانه اي پيدا كرد كه فعاليت داشته باشد و اگر بخواهيم وضعيت اين علم را از پانزده سال پيش به اين طرف با الان مقايسه كنيم، علم نجوم بر كشور ما پيشرفت قابل توجهي داشته است. الان مردم نجوم را مي شناسند، اما آن زمان اگر كسي را مي ديدند كه به آسمان نگاه مي كند حداقل با حيرت به آن نگاه مي كردند. در همين بي ساماني ها و در پي يك اتفاق بنابر يك مناسبت نجومي براي ساخت يك برنامه تلويزيوني به صورت رسمي وارد اين كار شدم و همراه با فؤاد (برادرم) يك سري برنامه مستند را با موضوع نجوم و با يك ايده كودكانه كه بعداً جدي شد براي گروه كودك ساختيم كه نتيجه اش برنامه پرطرفدار آسمان شب شد كه اكثر بينندگان آن را مي شناسند.
* اصلاً چرا فكر مي كنيد اين دانش بايد گسترش پيدا كند؟
** دانش نجوم شاخه اي از علم است، اما بهتر است از خود بپرسيم كه چرا بايد علم توسعه پيدا كند؟ اين سؤالي است كه سالها آدمهاي زيادي در دنيا سعي كرده اند به آن پاسخ بدهند و سؤال مهمي است. خيليها معتقدند كه علم يعني قدرت، خيليها هم معتقدند كه اگر علم وارد زندگي انسان شود از مشكلات مختلف دنياي انسانها كم مي شود و همچنين معتقدند توجه به علم نجوم مي تواند زندگي انسان را دگرگون كند. اصولاً فكر كردن به آسمان و مكاشفه درباره آن براي همه جذاب است و جزء رشته هاي پرطرفدار است. مزيت ديگري كه توسعه اين علم در جامعه دارد اين است كه، انسانها وقتي به آسمان نگاه مي كنند مي فهمند كه در چه دنياي بزرگي هستند و به كوچكي خودشان پي مي برند. علم نجوم به انسانها براي شناخت يك زندگي عادي و روزمره كمك مي كند.
* با توجه به توضيحاتي كه داديد، آيا دانش نجوم يك دانش آماتوري است؟
** نه، در سراسر دنيا دو رشته همتراز هم وجود دارد كه يكي نجوم آماتور و ديگري نجوم حرفه اي است كه منجمهاي حرفه اي كساني هستند كه تحصيلات آكادمي در زمينه نجوم دارند و درآمد زندگيشان هم از اين راه است، اما در تعريف منجم آماتور نبايد اين طور برداشت كرد كه آنها تازه كارند و يا تحصيلات آكادمي ندارند، بلكه آنها هم مثل منجمان حرفه اي استنتاج و تحليل مي كنند و خيلي جاها اين مرزها به هم نزديك مي شوند و به يكديگر كمك مي كنند.
طي سالهاي اخير نجوم آماتور خيلي پيشرفت كرده است، اما نجوم حرفه اي كه از گذشته ها شكل سامان تري داشته است، تقريباً در همان جاي اوليه اش باقي مانده است و اگر چه ما پيشرفتهاي زيادي در زمينه نجوم تئوري داشته ايم، اما نجوم عملي ما به خاطر نداشتن ابزار رصدي همچنان نيمه كاره باقي مانده و ناقص است. اما منجمان در حال حاضر به احداث رصدخانه ملي ايران چشم دوخته اند، زيرا بناست تلسكوپي در اين رصدخانه نصب شود كه به وسيله آن مي توان تحقيقات وسيعي در زمينه نجوم حرفه اي انجام داد.
* در حال حاضر دانش هيأت، در كشور ما آموزش داده مي شود و اينكه دانشكده هاي ما تا چه حد مي تواند در اين خصوص كمك كنند؟
** دانش هيأت، زمينه اي از دانش نجوم است كه در تحصيلات حوزوي تدريس مي شده است و هنوز هم تدريس مي شود و جالب است كه همزمان با پيشروي علم، اين دانش نيز به روز مي شود و خيلي از طلبه ها كه در اين زمينه كار مي كنند، گوشه نگاهي به بحث نجوم مدرن دارند و اين نشان دهنده آن است كه به موازات اينكه خيليها اين علم را دانش ستاره شناسي قديم مي دانند، اين دانش به روز هم مي شود كه اين اتفاق بسيار مباركي است.
* با توجه به توضيحاتي كه داديد، آيا خودتان به صورت مستقل به علم نجوم پرداخته ايد؟
** بله من سالهاست كه در زمينه نجوم آماتور فعاليت مي كنم. يك زماني دوست داشتم دانشمند نجوم بشوم، اما آن زمان براي من شرايطش فراهم نشد و براي همين به ساخت برنامه هايي در اين خصوص پرداختم و الان هم در زمينه عكاسي نجوم آماتور فعاليت مي كنم.
* استهلال هم مي كنيد؟
** من به عنوان مستندساز گروه استهلال، سالهاست كه هم در ركوردشكنيها و هم به عنوان همكار مستندساز پروژه هاي رؤيت هلال فعاليت كرده ام.
* با توجه به علاقه شما به آسمان و آسمان شب و فعاليتتان در اين زمينه، به كدام يك از سيارات علاقه منديد و چرا؟
** به مريخ، به خاطر جذابيت و رمزآلود بودن آن براي بشر علاقه مند هستم. وقتي از مريخ مي گوييم ياد آدم كوچولوهاي سبزرنگ مريخي مي افتيم، اما هر كدام از سيارات جذابيت خاصي دارند؛ زهره، زمين، خورشيد زيبا و... |
