* محمد ملازهي

برگزاري انتخابات مجالس ملي و ايالتي در پاكستان يك تحول مهم در اين كشور به شمار مي آيد.
اهميت اين انتخابات كه از آن در محافل سياسي و خبري منطقه و جهان به نام سرنوشت سازترين و در همان حال دشوارترين و پرهزينه ترين انتخابات ياد شده است، در آن است كه انتظارات از تحول قدرت از قدرت نظامي را به طرف قدرت حزبي - سياسي در نوعي نظام دموكراتيك افزايش داده است. اينكه آيا واقعاً اين گونه انتظارات در شرايط كنوني پاكستان برآوردني هست يا نه ديدگاههاي متفاوتي وجود دارد.
با اين حال واقعيت آن است كه حزب مردم با وجود ترور خانم بي نظير بوتو رهبر اين حزب در موقعيت مساعدتري از ساير احزاب قرار گرفته است و به احتمال زياد در ائتلاف با حزب مسلم ليگ شاخه نوازشريف و يا حتي ائتلاف با مخالفان سرسخت ترش در قدرت نظامي حاكم، دولت آينده را تشكيل خواهد داد.
ولي بحثي كه از اين به بعد در پاكستان در محور قرار خواهد گرفت، نوع تقسيم قدرت بين بخش سياسي و بخش نظامي است. علت آن است كه تقسيم قدرت پيش از آنكه ناشي از ضرورتهاي داخلي پاكستان باشد، در ارتباط با ضرورتها و نيازهاي امنيتي آمريكا و ناتو در افغانستان و مرتبط با مناطق قبايلي پاكستان است كه پيش بيني مي شود طالبان و القاعده در آن مناطق پناه گرفته اند.
بنابراين هر دولت حزبي كه در اسلام آباد روي كار بيايد مي بايد به چند مسأله و مشكل اساسي بتواند پاسخ دهد. بدين معنا تا اول ساختار قدرت حزبي را به گونه اي طراحي كند كه حداقل تنش را با بخش نظامي و شخص پرويز مشرف رئيس جمهور داشته باشد در غير اين صورت از كارايي باز خواهد ماند.
ثانياً دولت حزبي آينده بتواند در كنترل راديكالهاي اسلامي يا طالبان محلي كه هدف اصلي خود را طالبانيزه كردن قدرت در اسلام آباد تعيين كرده اند، از شيوه هاي مؤثري بهره برداري كند بدون آنكه كار به تشديد جنگ نظامي با قبايل پشتون بكشد كه در هر حال از طالبان و القاعده حمايت مي كنند و اين موضوع پنهاني نيست.
ثالثاً دولت حزبي آينده پاكستان بتواند مشكل قدرت طلبي طالبان افغانستان را به نفع آمريكا و ناتو حل كند و مرزهاي افغانستان و پاكستان را تحت كنترل شديدتري قرار دهد.
روشن است كه اگر دولت آينده حزبي در هر كدام از اين انتظارات با مشكل رو به رو شود و در برآوردن معقول آنها ناتوان شود دستيابي به اهدافي كه بحث سياسي در نظر دارد كه قدرت را از نظامي به طرف قدرت سياسي دموكراتيك هدايت كند، با مانع و احتمالاً شكست رو به رو خواهد شد. احتمالي كه گمان نمي رود كسي در پاكستان امروز به آن تمايل داشته باشد.
از اين رو واقع بيني سياسي حكم مي كند كه اصل وفاق ملي مورد توجه قرار گيرد و از طرح موضوعاتي كه جنجال برانگيز و باعث تفرقه بين ارتش و احزاب مي شود پرهيز شود.
نتايج انتخابات نشان مي دهد كه با وجود مشكلاتي كه وجود داشت و با وجود عمليات گروههاي افراطي كه با كشتار تا آخرين لحظات رأي گيري ادامه يافت مردم پاكستان قدرت سياسي را ترجيح داده اند و اين فرصتي تاريخي است كه با واقع بيني مي توان آن را سرآغاز تحول مثبت در ساخت قدرت نظامي قرار داد و پاكستان را از بحران خارج كرد.