|
تبريز- خبرنگار قدس:چندي پيش هيأت داوران پنجاه و هشتمين فستيوال برلين، رضا ناجي بازيگر فيلم «آواز گنجشكها» را به عنوان

برترين بازيگر مرد در سال 2008 ميلادي معرفي كرد.رضا ناجي در حالي دركاخ برليناي شهر برلين «خرس نقره اي» را دريافت كرد كه سوپر استارهاي سينماي جهان در كنار او حضور داشتند. سالي هاكينز به خاطر بازي در نقش يك معلم سي و چند ساله در فيلم «بي غم» به عنوان بهترين بازيگر زن و فيلم «يگان ويژه» به كارگرداني خوزه پادليا ساخت كشور برزيل به عنوان بهترين فيلم در اين جشنواره انتخاب شدند.
كودكي كه عاشق تئاتر بود
رضا ناجي پنجم دي ماه سال 1321 در خيابان طالقاني تبريز ديده به جهان گشود. از كودكي به تئاتر علاقه داشت و در تئاترهاي خياباني مختلفي نقش بازي كرده بود.شغل اصلي اش مكانيكي و داراي گواهينامه پايه يك رانندگي و گواهينامه درجه يك مهارت فني خودرو است. او تا قبل از اينكه استعدادش را در هنر بازيگري آزمايش كند، در آموزشگاه هاي رانندگي متعددي در تهران مشغول فعاليت و تدريس اصول فني خودرو بوده است.
در همين سالها، دست تقدير مسير زندگي ناجي را تغيير داد به نحوي كه با پيشنهاد يكي از آشنايان به استخدام نيروي هوايي درآمد. در طول اين سالها، وي همواره به بازيگري فكر مي كرد و اميدوار بود كه روزي بازيگر توانمندي شود، تا اينكه براي نخستين بار در سال 1366، با ايفاي نقش اول نمايشنامه اي به كارگرداني «جواد درخشان» با حمايت نيروي هوايي در جشنواره كارگري اصفهان هفت جايزه كسب كرد.

در بازگشت از اصفهان به زادگاهش تبريز، تصادف سهمگيني موجب شد تا به گفته خود، به تعداد جوايزي كه گرفته بود در ستون فقراتش شكستگي ايجاد شود. با اين وجود وي در راه بازيگري به فعاليتهايش ادامه داد.
«بچه هاي آسمان»، «تولد يك پروانه»، «باران»، «پرنده باز كوچك»، «سوداگر»، «او»، «بيد مجنون»، «باغهاي كندلوس»، «براي آمدنت دعا مي كنم»، «يك قدم تا خدا»، «باد در علفزار مي پيچد» و در نهايت «آواز گنجشكها» فيلمهايي است كه رضا ناجي در آنها به ايفاي نقش پرداخته است.
اين هنرمند توانمند كشورمان براي انجام اين گفتگو ميهمان دفتر روزنامه قدس در تبريز بود و آنچه در ادامه مي خوانيد حاصل اين گفتگوي صميمي است.
موفقيت من، خواست خدا بود
رضا ناجي در پاسخ به اين سؤال كه آيا انتظار داشتيد در اين جشنواره بين المللي با كنار زدن سوپراستارهاي سينماي ايران و جهان به عنوان پرافتخار بهترين بازيگر سال انتخاب شويد، گفت: خدا خواست تا از ميان آن همه هنرمند جهاني، توانستيم اين جايزه را بگيريم. درطول فيلمبرداري صحنه ها، وقتي كه از آقاي مجيدي مي پرسيدم كار من درست بود، آقاي مجيدي مي گفتند: «ناجي نتيجه اش را مي بيني...». فقط مي توانم بگويم، برنده شدن من در برلين خواست خدا بود.
عاشق فيلمهاي مجيدي ام
مجيد مجيدي در گفتگويي كه با تلويزيون آلمان داشت ناجي را به يك معدن گنج تشبيه كرد كه هر چه بيشتر در اين معدن كنكاش مي كند به الماسهاي ارزشمندتري مي رسد.
نظر ناجي در خصوص اين گفته مجيدي جالب است.
او مي گويد: زماني كه آقاي مجيدي اين جمله را گفت، من گريه كردم. من عاشق فيلمهاي مجيدي ام، من يك بازيگر گمنام بومي بودم، مجيدي من را پيدا كرد و اين مجيدي بود كه به من پر و بال داد.
برنده خرس نقره اي جشنواره برلين در خصوص فيلم آواز گنجشكها گفت: قبل از فيلمبرداري آواز گنجشكها ، آقاي مجيدي كل ايران را 9 ماه گشت و نزديك سه هزار نفر را تست زد. يكي از بچه هاي اكيپ مي گفت دنبال بازيگري مي گشتيم كه بازي رضا ناجي را داشته باشد، اما چهره اش فرق كند. خلاصه يك روز آقاي مجيدي گفت ناجي بيا! گفتم باشد. رفتيم لوكيشن شترمرغ ها...
از ناجي مي پرسم آيا بازي در فيلمي كه بايد در آن گرماي تهران و كار در كنار شترمرغها را تحمل مي كرديد با اين سن و سال سخت نبود؟
وي پاسخ مي دهد: اگر سختي نباشد كه به دست آوردن اين جايزه مزه ندارد!من دوست دارم كار سخت باشد تا بتوانم بازي خودم را بهتر از آب در بياورم و هميشه، در هر فيلمي، هر كاري را كه به من مي گفتند سخت است، من مي گفتم سخت نيست! چه در اين فيلم و چه در فيلمهاي ديگر مثل «باران»، «تولد يك پروانه» و... وقتي مردم باور كنند كه كار من خوب از آب درآمده، معلوم مي شود كه سرجاي درستش بازي كرده ام و براي همين دوست دارم نقشم سخت باشد.
وقتي شترمرغ فرار مي كند
از ناجي در خصوص نقش او در آواز گنجشكها سؤال مي كنم كه مي گويد: كريم، كارگر مزرعه پرورش شترمرغ است. سه تا بچه دارد. دو تا دختر و يك پسر. عاشق زندگي و زن و بچه اش است. يكي از اين شترمرغ ها از دستش فرار مي كند. هر چه مي گردد پيدايش نمي كند. از كار اخراجش مي كنند. سمعك بچه اش هم در آب انبار افتاده و خراب شده است. هر جا مي رود مي گويند بايد يك سمعك ديگر بخرد. از اين جاي داستان گذارش به تهران مي افتد و ...
وي ادامه مي دهد: من اين «كريم» را همه جا مي بينم، دور و برم هزار تا كريم است. اما اين كه كريمي باشد كه پرورش شترمرغ هم داشته باشد توي عمرم از نزديك نديده بودم.
ناجي با ايفاي نقش «كريم» توانست در رقابت با «دي لوئيس» برنده جايزه بهترين بازيگر اسكار، نظر هيأت داوران جشنواره برلين را به خود جلب كند.
از وي در خصوص ايفاي نقشش در آواز گنجشك ها مي پرسم و او مي گويد: من وقتي فيلمنامه را مي خوانم ديگر رضا ناجي نيستم. كاراكتر را مال خودم مي كنم، با آن زندگي مي كنم و سعي مي كنم در آن قالب فرو بروم. وقتي صحبت «آواز گنجشك ها» شد ابتدا با خودم فكر كردم كه او كيست و بعد شخصيت را در قالب درستش درآوردم.
در فيلمهايم زندگي مي كنم
ناجي ادامه مي دهد: من در بازيگري كاري مي كنم كه وقتي مخاطب فيلم را مي بيند، كار من طوري به نظر او مي آيد كه انگار در فيلم زندگي مي كنم. مرتب فكر مي كنم كه الان در اين سكانس، اين شخصيت بايد چه كار كند. دائم هم مي پرسيدم كه آيا كار مورد قبول است؟
اين هنرمند افزود: من با اين سن و سال كلي كار تئاتر كرده ام و از استادهاي مختلف درس گرفتم. همين جوري وقتي از جلوي آينه رد مي شوم، بازي مي كنم و ميميك درمي آورم.
وي با اشاره به اينكه زندگي خودش يك بازي است و ما انسان ها بازيگران آن هستيم، گفت: همين الان كه جلوي شما نشسته ام دارم بازي مي كنم، شما هم داريد بازي مي كنيد، و در واقع زندگي مي كنيد.
شهرستانها مملو از استعدادند
ناجي در حالي توانست جايزه خرس نقره اي را به كشورمان بياورد كه به گفته خودش در طول فعاليت 40 ساله هنري اش، چون شهرستاني بود دست اندركاران سينماي كشور به او نابازيگر مي گفتند.
وي در اين خصوص گفت: هنرمندان بزرگ كشور كه من همواره شاگردي آنان را مي كنم همچون استاد مشايخي، استاد علي نصيريان و پرويز پورحسيني همواره از من حمايت كرده اند ولي متأسفانه برخي از فعالان اين عرصه كه اغلب هم در رده هاي پايين هنر قرار دارند ما شهرستاني ها را قبول ندارند.
ناجي افزود: جوانان مستعدي در شهرستانهاي كشور وجود دارند كه در صورت حمايت، هر يك از آنان توانايي كسب افتخار براي كشور را دارند.وي با اشاره به فعاليتهاي سينمايي در زادگاهش تبريز گفت: انجمن سينماي جوان و انجمن فيلم استان، هم اكنون فعاليت مي كنند كه به دليل عدم حمايت مسؤولان توانايي خلق آثار قابل توجهي را ندارند.
اروپايي ها از ديدن فيلمهاي خشن خسته شده اند
ناجي با اشاره به فيلمهاي اكران شده در جشنواره برلين گفت: اكثر فيلمهايي كه در اين جشنواره بر روي پرده رفتند، با وجود صرف هزينه هاي هنگفت، در عمل چيزي براي گفتن نداشتند. وي تأكيد كرد: مردم اروپا ديگر از فيلمهاي اكشن، خشن و غيراخلاقي خسته شده اند و به دنبال فيلمهاي پاك با پيام اجتماعي و خانوادگي هستند.
از وي در خصوص آواز هايي كه در فيلم «آواز گنجشك ها» مي خواند، سوال كرديم.
وي در اين باره مي گويد: جاهايي كه به نظرم خالي مي آمد، با مجيدي در ميان مي گذاشتم و اگر قبول داشت و اجازه مي داد آن را پر مي كردم. مثلاً ترانه اي كه وقتي ماهي ها مي ريزند زمين، براي بچه ها مي خوانم، پيشنهاد خودم بود.
پرپر اولوب گولعر يميز، آغلير سرگوزلعريميز، يادما هردن توشور، اوگعچن گونلعريميز، يالان دنيا يالان دنيا، عجب اولدون يامان دنيا يامان دنيا.
ناجي در طول مصاحبه با تواضعي خاص به سوالهاي ما پاسخ مي دهد. مجيد مجيدي كارگردان آواز گنجشكها نيز به اين موضوع معترف است و در اين باره گفته است: «وجه تمايز ناجي تواضع اوست. جلوه گاه هنرمند وجه معرفت انساني اش است. آن چه ناجي را به جايگاهي بزرگ رساند، خلوص و باورهاي اعتقادي است كه دارد.
هيچ وقت در عرصه بازيگري چنين جايزه اي را دريافت نكرده ايم، اين جايزه تحقيقاً در تاريخ سينما بي نظير است. جايزه بزرگي است اين خرس نقره اي. ناجي روح خوب و بي نظيري دارد. من تغييري در او نديدم. هم چنان فضيلت هاي خوب را دارد و قطعاً غره نشده است. وقتي مي گويد تقديم به سينماي ايران، نشانه موقعيت و فكر اوست».
جايزه ام را به مردم عزيزم تقديم مي كنم
از ناجي مي پرسم كدام يك از نقشهايي كه تا كنون ايفا كرده اي را بيشتر دوست داري؟
مي گويد: من در نقش روحاني، معمار، راننده، كارگر و... كار كرده ام و همه اين نقشها را نيز مانند فرزندانم دوست دارم چون يك پدر نمي تواند بين فرزندانش فرق بگذارد.
آنتوني كوئين در نقش حمزه و پرويز پورحسيني در نقش حضرت زكريا دو بازيگري هستند كه ناجي آنان را به عنوان اسطوره هايش معرفي مي كند و مي گويد: دوست دارم نقش مولاناي شاعر را بازي كنم. دوست دارم فردوسي و سعدي و حافظ را بازي كنم. البته نقش شهريار را كه بازي كرده ام و در كليپي كه در تبريز ساخته شد، من و نوه ام نقش شهريار را بازي كرديم.
از وي پرسيدم آيا دوست داشتي در سريال شهريار نقش اين شاعر شيرين سخن را بازي كني؟ ناجي در پاسخ مي گويد: خيلي تمايل داشتم. براي اين سريال آقاي كمال تبريزي از من هم دعوت كرده بود ولي چون نقشي كه به من محول شده بود را نپسنديدم در اين سريال حضور نيافتم.
ناجي در پايان گفت: به مردم كشورم درود و سلام مي فرستم و سال نويي مملو از سلامتي و كاميابي برايشان آرزو دارم، اين جايزه خرس نقره اي را هم به مردم عزيزم تقديم كرده ام.
* امير كريم زاد شريفي |