|
* زهره كهندل
راهبرد تقريب مذاهب، وسيله اي براي همگامي مسلمانان با يكديگر و از ميان برداشتن فاصله ها و ايجاد صلح و صفا و حسن نيت

متقابل و تحقق اصل احترام و حرمت يكديگر در راستاي تحقق وحدت اسلامي است.
البته، «تقريب» هرگز به معناي درهم آميزي انديشه ها و ادغام ديدگاهها و ذوب مذاهب گوناگون اسلامي در يكديگر نيست، زيرا كسي نمي تواند زمام انديشه ها و اعتقادها و درك و فهم ديگري را به دست گيرد.بلكه «تقريب» به مفهوم رسيدن به نزديكي ديدگاههاي متفاوت و وحدت بخشيدن به مواضع و انديشه ها و رفتارها و شيوه هاست تا مسلمانان بتوانند در برابر تجاوز قدرتهاي دشمن و نيروهاي شري كه به نام مبارزه با تروريسم به كشتار جمعي مسلمانان در كشورهاي اسلامي مي پردازند و زير شعار «جهاني سازي» به غارت و چپاول ثروتها و منابع طبيعي آنها مي پردازند، در يك صف متحد، قرار گيرند.آية ا... تسخيري، دبير كل مجمع تقريب مذاهب اسلامي در گفتگو با خبرنگار قدس، به پرسشهاي ما پاسخ گفته است.
***
* با توجه به راهبرد تقريب مذاهب مبني بر وحدت ميان مسلمانان، مجمع تقريب مذاهب اسلامي چه برنامه هايي را براي نزديك كردن دو مذهب بزرگ شيعه و سني براي رسيدن به هدفهاي اسلامي در جهان دارد؟
** ما در اين راستا چند مسير را دنبال كرديم. ايجاد ارتباط و گفتگو با علماي جهان اسلام، از عمده ترين مسائل مجمع مي باشد كه كانالهايي را با مؤسسه هاي بزرگ جهان اسلامي باز كرده است. در حال حاضر، با «آيسيسكو» (بزرگترين مؤسسه فرهنگي جهان اسلام) برنامه هاي مشترك اجرا كرده ايم تا از ظرفيتهاي اين مؤسسه در زمينه آموزش، فرهنگ و ارتباطات استفاده كنيم. همچنين، آيسيسكو، شوراي مشورتي تقريب مذاهب متشكل از علماي بزرگ جهان اسلام را تشكيل داد. در گام بعدي، با مجمع جهاني فقه اسلامي كه بزرگترين مجمع فقهي جهان اسلام است، در جهت تحكيم و توسعه روابط حركت مي كنيم.
در اين ميان، انتشارات و كشف مشتركات ميان مذاهب اسلامي از ضرورتهاست و تاكنون بيش از 150 كتاب در اين رابطه منتشر شده است.
همچنين، رسانه هاي مكتوب و اينترنتي به زبانهاي مختلف دنيا كه ايده تقريب را توسعه مي بخشد و دوره هاي آموزشي براي جلسه هاي مشترك سني و شيعه در دانشگاه تقريب مذاهب كه اكنون 30 مذهب را تدريس مي كند، بايد توسعه يابد.
* شما در سطح بين المللي چه برنامه هايي داريد؟
** اجلاس سالانه وحدت اسلامي، با دعوت از عالمان بزرگ جهان اسلام و مطرح كردن موضوعاتي درباره امت مسلمانان، فعاليت دارد. همچنين هيأتهايي از كشورمان به همايشهاي بين المللي اسلامي اعزام مي شوند كه تاكنون با حضور در بيش از دويست اجلاس، نتايج و هدفهاي مشترك خوبي را داشتيم.
* آيا اثرهاي اين برنامه ها جلوه گر شده است؟
** خوشبختانه تاكنون اثرهاي بسيار خوبي در سطح جهان اسلام داشته است. براي مثال، استقبال مجامع اسلامي از ايده تقريب در آيسيسكو، مجمع الفقه در ديگر كشورهاي مسلمان نمايانگر نتايج دين است، هر چند موانعي در گسترش راه اين ايده است و طبيعي است چون دشمنان به دنبال ايجاد تفرقه ميان مسلمانان هستند.
* براي مقابله با اين موانع چه كرده ايد؟
** توطئه هاي دشمنان و استكبار جهاني، توسعه رفتارهاي فتنه انگيز، تعصب و جهل برخي از علماي ناآگاه، از جمله موانع پيش روي ماست كه سعي شده با در خدمت گرفتن رسانه و شفاف سازي در اطلاع رساني، دسيسه هاي دشمن را ناكام بگذاريم.
* با اشاره به اشارات مقام معظم رهبري مبني بر ايجاد كرسي هاي آزادانديشي، مجمع تقريب مذاهب اسلامي تا چه ميزان سعي كرده است تفكر اسلامي را در سطح جهاني توسعه دهد؟
** فرمايش مقام معظم رهبري، همان تأكيد اصلي اسلام است؛ زيرا آزادانديشي و گفتگوي سالم، از نكات برجسته دين ماست و هر چه قدر اين مسأله را گسترش دهيم، به ايده تقريب، وحدت و حتي صلح جهاني خدمت كرده ايم. در اين راستا، مجمع سعي كرده است با برپايي گفتگوهايي آزاد و با اصل احترام طرفين مناظره، بر اساس منطق قرآن، فضايي آرام و ثمربخش را در مذاكرات ايجاد كند، زيرا در شرايط گفتگوي آزاد و منطقي مي توان ايده تقريب و وحدت را مطرح كرد.
* با اشاره اي كه به مسأله وحدت مذاهب اسلامي داشتيد، برگزاري كرسيهاي آزادانديشي در عمل مي تواند شيعه و سني را در اختلافهاي اجتهادي به هم نزديك كند؟
** كاملاً، مسأله اجتهاد به معناي اختلاف نظر است و هر كس در تبيين موضوعي متفاوت با ديگري عمل مي كند، مهم اشتراكهاي اصول دين است. در قرآن نيز يك نظريه زيبا از گفتگوي سالم ارائه شده است.
براي مثال، روش گفتگو بايد منطقي و موضوعات عملي و در سطح فهم طرفين باشد. گفتگو كننده ها بايد همسطح هم باشند تا فضايي آرام و بدون هياهو و جنجال حاكم شود.
روحيه مناظره نيز بايد بر اساس بي طرفي و احترام متقابل باشد؛ در اين صورت نتايج آن وحدت و تقريب مذاهب اسلامي و حتي اديان ديگر جهان خواهد بود. جمهوري اسلامي هم در اين راستا مسير گفتگوي تمدنها، اديان و مذاهب را به طور زيبا و منطقي دنبال مي كند.
* در خصوص آخرين وضعيت پيش نويس طرح انسجام اسلامي هم توضيح دهيد؟
** اين پيش نويس آماده شده است و تاكنون حدود يك هزار و 600 عالم شيعه و سني روي آن اجماع دارند و قرار است در اجلاس آينده آيسيسكو آن مطرح شود.
* تا چه ميزان اين طرح اجرايي است و شما را به هدف وحدت نزديك مي كند؟
** اين پيش نويس كاملاً اجرايي است، مسير همكاري و گفتگوي منطقي و راه هاي يافتن مشتركات گسترده خواهد شد. |