|
* پروين محمدي
اشاره: نوروز در راه است و همه خود را براي استقبال از سال نو آماده مي كنند، هر ساله با نزديك شدن ايام نوروز و تعطيلات عيد

ترددها، مسافرتهاي دور و نزديك، سفرهاي درون شهري و برون شهري، ديد و بازديدها، ميهمانيها و برنامه هاي تفريحي و غيره افزايش مي يابد كه به تبع آن فعاليت مراكز ارايه خدمات و برخي ادارات و سازمانها نيز بايد افزايش يابد تا به شهروندان و مسافران نوروزي خدمات مطلوبتري ارايه شود.
به همين جهت وظايف برخي سازمانها سنگين تر شده است و آنان بايد برنامه ريزي بيشتر و دقيق تري براي مديريت تعطيلات نوروزي انجام دهند.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از جمله سازمانهايي است كه با توجه به اهميت سلامت مردم و جامعه بايد بيشتر از ساير سازمانها و دستگاهها تلاش كند و حضور پررنگ تري در اين ايام داشته باشد.
از اين رو با نزديك شدن به ايام تعطيلات نوروزي و افزايش فعاليت برخي از مراكز تهيه، توزيع، عرضه و فروش مواد غذايي و برخي از اماكن عمومي نظارت بر اين گونه مراكز و اماكن از حساسيت بيشتري برخوردار مي شود كه برهمين اساس متوليان نظارت بر آن و مسؤولان تأمين سلامت و بهداشت مردم برنامه هاي ويژه اي را تدوين و به اجرا گذاشته اند.
به منظور آگاهي بيشتر از چگونگي اجراي برنامه هاي نوروزي حوزه سلامت و فعاليتهايي كه در اين خصوص انجام شده، در يك مصاحبه اختصاصي با دكتر سيدمؤيد علويان، معاون سلامت وزير بهداشت به گفتگو نشستيم كه حاصل آن از نظر گراميتان مي گذرد:
* برنامه هاي معاونت سلامت براي استقبال از نوروز امسال چيست؟
** من در ابتدا از روزنامه وزين قدس كه در بخش سلامت همكاري بسيار خوبي با خدمتگزاران اين حوزه دارد و در جهت ارتقاي سلامت جامعه تلاش مي كند، تشكر مي كنم.
معاونت سلامت همچون سالهاي گذشته به منظور حفظ سلامت هموطنان عزيزمان طرح بسيج سلامت نوروزي را از اول اسفندماه جاري به اجرا گذاشته و تا پانزدهم فروردين ماه آينده (به مدت 45 روز) ادامه خواهد داشت.
* لطفاً در خصوص برنامه هاي طرح بسيج سلامت نوروزي توضيح دهيد و بفرماييد چه برنامه هايي تدوين شده و چه اهدافي را دنبال مي كند؟
** براي اجراي هر چه مطلوبتر اين طرح سعي شده حداكثر بهره گيري از امكانات و تجهيزات انجام شود و به همين منظور ابتدا از معاونتهاي بهداشتي و سلامت دانشگاههاي علوم پزشكي تمام استانها خواسته شده تا كميته هاي استاني و شهرستاني توسط همكاران بهداشت محيط تشكيل شود و هماهنگيهاي لازم بين معاونتهاي بهداشتي، درمان، غذا و دارو (اداره نظارت بر مواد غذايي، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي و آزمايشگاههاي كنترل غذا و دارو) مراكز اورژانس و فوريتهاي پزشكي، سازمان هلال احمر، سازمان انتقال خون و روابط عمومي دانشگاه به عمل آيد تا بر اساس شرايط و نيازهاي منطقه و استان برنامه هاي مورد نياز تدوين شود.
به عنوان مثال شهرهايي مثل مشهد، قم، شيراز، شهرهاي شمال كشور يا منطقه خليج فارس و يا يزد و اصفهان به دليل تردد مسافران و جمعيت شناور در طول تعطيلات نياز به نظارت و كنترل بيشتري داشته باشد كه لازم است بر اساس نيازهاي منطقه برنامه ريزي شود.
همچنين آنچه در سراسر كشور در اين ايام نياز به توجه بيشتري دارد، نظارت و كنترل بر تهيه و توزيع مواد غذايي است كه مورد استفاده همه مردم و در همه مناطق قرار مي گيرد، بنابراين طرح بسيج سلامت نوروزي با هدف افزايش ايمني مواد غذايي از سطح همه مراكز از جمله رستورانها، قنادي ها، نانوايي ها، اغذيه فروشيها، هتلها، اماكن بين راهي و همچنين كنترل و بازرسي بهداشتي تمام مراكز و اماكن تهيه، طبخ و عرضه و فروش مواد غذايي و اماكن عمومي و پاركها، سرويسهاي بهداشتي، اماكن و مراكز اقامتي و كنترل كيفي آب آشاميدني (مصرفي) شهري و روستايي و آب مصرفي وسايل نقليه عمومي و كنترل و بازرسي ترمينالها و پايانه هاي مسافربري و ايستگاههاي قطار، بوفه قطار و كترينگ هواپيمايي و... اجرا مي شود.
* نيروهايي كه در اين طرح شركت دارند چه كساني هستند، چه تعدادي مي باشند و چه وظايفي دارند؟
** تمام بازرسان بهداشت محيط در سراسر كشور با مشاركت بخشهاي ديگر سيستم بهداشتي در اين طرح حضور فعال دارند كه در قالب حدود نهصد تيم سيار نظارتي و بازرسي و چهارصد تيم ثابت (كشيك در ستاد مراكز بهداشت مناطق و شهرستانها) با همكاري اورژانس، مديريت اماكن عمومي نيروي انتظامي، مديريت نظارت سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري از تمام اماكن عمومي تحت پوشش، با در نظر گرفتن اولويت اماكن حساس از قبيل مهمانسراها، هتل، متل، مسافرخانه، زائرسرا و اقامتگاهها، مساجد، پاركها، جايگاههاي اسكان موقت مسافران نوروزي، سرويسهاي بهداشتي عمومي داخل شهري و بين راهي (سرويسهاي بهداشتي جايگاههاي سوخت رساني) و اماكن مشابه با تأكيد بر رعايت بهداشت فردي، بهداشت ابزار كار، آب مصرفي و دفع صحيح زباله و فاضلاب، نظافت عمومي و عدم استعمال دخانيات بازرسي مي كنند و بر تمام مراكز تهيه، توزيع، عرضه و فروش مواد غذايي با اولويت مراكز حساس در ايام مذكور از جمله اماكن بين راهي، رستورانها، چلوكبابيها، اغذيه فروشيها، انبارها، فروشگاههاي بزرگ و زنجيره اي، عمده فروشيها، ميادين و فروشگاههاي ميوه و تره بار، آجيل، خشكبار، قناديها و... با تأكيد بر رعايت بهداشت فردي، ابزار كار، بهداشت و ايمني مواد غذايي، آب مصرفي، دفع صحيح زباله و فاضلاب و نظافت عمومي محل و ممنوعيت استعمال دخانيات نظارت و كنترل مستمر در طول اجراي طرح صورت مي گيرد.
همچنين كنترل و نظارت بهداشتي وسايط حمل و نقل مواد غذايي نيز انجام مي شود و بر عرضه مواد غذايي سالم، دقت در حفظ ايمني مواد غذايي، بهداشت افراد مرتبط با تهيه و توزيع مواد غذايي، استفاده از آب شرب و يخ سالم، نظافت عمومي در قطارها و اتوبوسها توسط بازرسان اين طرح تأكيد مي شود.
مجريان اين طرح با استفاده از هماهنگيهاي بين بخشي از فعاليت دستفروشان مواد غذايي حساس چون آبميوه تازه، بستني، فرآورده هاي لبني، كباب، جگر، لواشك و ترشك غيربهداشتي، ساندويچ و مانند آنها جلوگيري كرده و با چاپ و تكثير و توزيع اطلاعيه ها و بروشورهاي بهداشتي به آموزش مردم اقدام مي نمايند.
* آيا سازمانهاي ديگري هم در اين طرح مشاركت دارند؟
** از طريق هماهنگي دانشگاهها با شوراي سلامت و امنيت غذايي استان و شهرستانهاي تابعه و هماهنگيهاي برون بخشي با استانداريها، فرمانداريها، بخشداريها، شهرداريها، شركت آب و فاضلاب شهري و روستايي، سازمان بازرگاني، دادگستريها، نيروي انتظامي، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، صدا و سيما، سازمان دامپزشكي، مجمع امور صنفي و دفاتر ائمه جمعه، سعي در جلب مشاركت در اجراي اين طرح شده است و خوشبختانه همه ساله سازمانهاي فوق الذكر مشاركت خوبي داشته اند.
* در اين طرح غير از كنترلهاي بهداشتي و نظارتهاي بازرسان بهداشت محيط از اماكن، اغذيه فروشيها و... چه خدمات ديگري ارايه مي شود؟
** ما براي استقبال از نوروز و حفظ سلامت هموطنان عزيز فعاليتهاي حوزه سلامت را در چند بخش تقسيم كرديم. سال گذشته اتاق بحران اورژانس را راه اندازي كرديم و امسال اتاق بحران بهداشتي را در دانشگاهها فعال خواهيم كرد. هدف از تشكيل اين اتاق اين است كه به محض مشاهده شيوع يك عفونت منتقله از راه آب يا غذا به صورت مسموميت غذايي، بلافاصله تيم مورد نظر در محل حضور پيدا كنند و اقدامهاي لازم را انجام دهند.
با برنامه ريزيهايي كه انجام شده تيمهاي نظارتي بهداشتي امسال فعال تر خواهند شد، لباس فرم متحدالشكل به تن خواهند داشت و هنگام مراجعه و بازرسي، كارشناسان بهداشتي قابل شناسايي هستند و مردم مي توانند نماينده نظام سلامت را بشناسند.
بخش ديگر آماده باش اورژانس و پايگاههاي اورژانس است كه در طول نوروز 1400 پايگاه اورژانس فعال در كل كشور و در جاده ها مستقر خواهند بود، در كنار پايگاههاي اورژانس، 100 پايگاه سلامتي هم در جاده ها فعال خواهند شد كه در اين پايگاهها پزشك مستقر مي شود تا اگر مردم عزيزمان در حين سفر و در بين راه مشكلي پيدا كنند و نياز به مراقبتهاي اوليه و درمانهاي سرپايي داشته باشند، بتوانند خدمات لازم را از اين پايگاهها دريافت كنند.
در اين پايگاهها داروهاي اوليه و مورد نياز نيز وجود خواهد داشت، اما هدف اصلي «پايگاههاي سلامتي» آموزش نكات بهداشتي است و بيشتر جنبه پيشگيري از بروز بيماريها دارد. پرسنل مستقر در اين پايگاهها با دادن بروشورها و نمپلتهاي بهداشتي و آموزش بهداشت زمينه ارتقاي سلامت را فراهم خواهند كرد.
* وضعيت مراكز درماني در طول روز چگونه است و در ايام تعطيل چه تمهيداتي براي پاسخگويي به بيماران و مراجعان انديشيده ايد؟
** در بحث بيمارستانها هميشه با مشكل تعطيلي بخشها روبه رو هستيم، چون نيروهاي درماني هم به گردش و مسافرت و تعطيلي نياز دارند تا بتوانند با انرژي بيشتري در طول سال كار كنند. خوشبختانه در طول ايام نوروز مراجعات جراحي كم مي شود و خدمات هم به نسبت كاهش مراجعان كمتر مي شود، زيرا پزشكان براي مداواي بيماران خود و جراحي هاي لازم قبل از عيد برنامه ريزي مي كنند و از اين بابت كارها طبق برنامه پيش مي رود، اما نياز به اورژانس هميشه هست، چه در مورد بيماريهاي اورژانسي و چه در خصوص حوادث و سوانح و غيره... به همين جهت دستورالعمل لازم در ارتباط با اورژانس و كشيكها داده شده و براساس دستورالعمل معاونان و مديران درمان و مسؤولان نظارت بر درمان دانشگاه، به طور 24 ساعته در دسترس مي باشند، به طوري كه موظفند تلفنهاي خود را آزاد نگه دارند تا در صورت نياز با آنها در تماس باشيم. همچنين مديريت بيماريها نيز در ايام تعطيل فعال خواهد بود و شبكه هاي بهداشت و درمان هم در پست خود فعال مي باشند. تعداد 6 هزار پزشك خانواده و چهار هزار ماما داريم كه اگر تعدادي از آنها هم مرخصي بگيرند و از تعطيلات استفاده كنند، بقيه تعطيل نخواهند بود و پوشش كامل خواهيم داشت.
خوشبختانه نظام سلامت هميشه آماده است و مثل برخي مشاغل كه در طول شبانه روز به طور مستمر ارايه خدمات دارند، ما هم هميشه آماده ارايه خدمات لازم به هموطنان عزيزمان هستيم.
* چه توصيه اي براي مردم داريد؟
** اعتقاد ما بر اين است كه اگر مردم بهداشت را رعايت كنند كمتر نياز به درمان و دارو و پزشك پيدا مي كنند و در طول نوروز هم اين موضوع صدق مي كند و با رعايت مسايل پزشكي و ايمني كمتر به بيمارستان و اورژانس و غيره نياز خواهند داشت.
همچنين نكته مهمي كه در اين ايام بايد به آن تأكيد شود، مسأله مسافرت و رانندگي در جاده هاست. ما نوروز را در پيش داريم با يك سنت هميشگي كه مردم در اين ايام به مسافرت مي روند و تفريح مي كنند، مسافرت لازمه زندگي است كه هر فردي براي تجديد قوا و گذراندن اوقات فراغت همراه با آرامش و لذت به آن نياز دارد. سفر يك سنت ديرينه است كه خانواده ها با هر فرهنگي آن را دوست دارند و در ايام نوروز به زيباترين شكل برگزار مي شود، چرا كه طبيعت زيباي كشورمان بسيار ديدني و خاطره انگيز است به همين علت توصيه مي شود رانندگان طوري برنامه ريزي كنند كه با نشاط و آرامش و بدون خستگي رانندگي نمايند و هرگز عجله نكنند، زيرا ممكن است با عجله حادثه اي رخ دهد كه مسير زندگي و مسير مسافرت را تلخ كند.
همچنين راننده ها بايد كساني باشند كه جاده را مي شناسند، چون گاهي جوانان هدايت خودرو را به دست مي گيرند كه تجربه جاده را ندارند، درست است كه جوانان استعدادهاي خوبي دارند و ما با جوانان موافق هستيم، اما جاده تجربه بيشتري مي خواهد و جوانان تجربه كافي براي رانندگي در جاده ها را ندارند و ممكن است باعث بروز حادثه شوند.
رانندگان بايد به مقررات رانندگي توجه كافي داشته باشند، انحراف به راست و چپ و سرعت هميشه باعث خطر مي شود و سفر را تلخ مي كند.
بحث سلامت مواد غذايي رستورانها و محل استقرار، نوع مواد غذايي و آب آشاميدني را نيز مورد توجه قرار دهند، كه ترجيحاً آب بطري معدني يا آب جوشيده و مطمئن بايد مصرف كنند كه دچار بيماريهاي عفوني نشوند.
نكته ديگر اينكه به محيط زيست توجه كنند و باعث تخريب محيط زيست نشوند. ما بايد محيط زيست سالمي داشته باشيم تا دچار بيماري نشويم و... و همه اينهاست كه يك نوروز خاطره انگيز و به يادماندني را براي ما رقم خواهد زد. |