|
* مريم جعفري
اپيزود اول
صداي ترقه بازي در كوچه ها و خيابانهاي اطراف خانه، «علي» 16 ساله را براي شركت در مراسم آتش بازي چهارشنبه آخر سال تربيت

مي كرد، مادرش با رفتن او به كوچه مخالف بود اما علي با اصرار سرانجام موفق شد از خانه بيرون برود و به جمع دوستانش بپيوندد، ساعت از 23 گذشته و ترقه بازي به اوج خود رسيده بود، به پيشنهاد يكي از دوستانش كه نارنجكشان تمام شده بود به ساختمان مخروبه اي در همان اطراف رفت تا با موادي كه همراهشان بود تعدادي نارنجك بسازند، در كنار آتش ايستاده بودند تا مواد را تركيب كنند كه ناگهان با ايجاد جرقه اي كوچك، صداي انفجار مهيب، اهالي محل را به ساختمان مخروبه كشاند، صحنه دلخراش سوختگي شديد دو نوجوان حكايت از وقوع حادثه اي تلخ در آخرين چهارشنبه آخر سال داشت.
اپيزود دوم
مادر نگران در آشپزخانه مشغول حاضر كردن شام بود، ساعتي پيش پسر 12 ساله اش را به همراه دو برادر جوانش براي ديدن مراسم چهارشنبه سوري فرستاده بود، دلشوره يك لحظه رهايش نمي كرد، با به صدا درآمدن زنگ تلفن از جا مي پريد، چندين بار با تلفن همراه پسرش تماس گرفت، اما كسي پاسخگو نبود، عقربه ها ساعت 12 شب را نشان مي داد، ديگر نمي توانست آرام باشد، دقايقي نگذشته بود كه همسرش سراسيمه به خانه آمد و او را در جريان منفجر شدن نارنجكي در كنار پسرشان قرار داد. بلافاصله هر دو به نزديكترين بيمارستان محل سكونتشان رفتند. اميد را به بخش مراقبتهاي ويژه منتقل كرده بودند، پزشك معالج خبر خوبي براي آنها نداشت.
اپيزود سوم
خيابان مجاور منزلشان به ميدان جنگي تبديل شده بود. صداي انفجار نارنجك و ترقه هاي دست ساز آرامش را از همه گرفته بود، مريم، نگران پدرش بود، چند روز پيش از چهارشنبه سوري قلبش را عمل كرده بود اما پزشك بر استراحت مطلق تأكيد داشت، پدر، آن شب بي طاقتي مي كرد و نتوانسته بود به خوبي استراحت كند، با شنيده شدن انفجار مهيبي در محله پدرش ناله اي كرد و از هوش رفت و ساعتي بعد بر روي تخت بيمارستان جان باخت. علت مرگ وارد شدن شوك ناگهاني اعلام شد.
يكي از آيين هاي سالانه ايرانيان چهارشنبه سوري يا به عبارتي ديگر چهارشنبه آخر سال است. ايرانيان آخرين سه شب سال خورشيدي را با برافروختن آتش و پريدن از روي آن به استقبال نوروز مي روند. چهارشنبه سوري يك جشن بهاري است كه پيش از رسيدن نوروز برگزار مي شود. مردم در اين روز براي دفع شر و برآورده كردن آرزوهايشان مراسمي را برگزار مي كنند كه ريشه اش به قرنها پيش باز مي گردد.
با گذشت سالها از آيين هاي اوليه برگزاري مراسم چهارشنبه سوري، متأسفانه شكل اصلي آن تغيير كرده و اين مراسم تداعي كننده شبي سرشار از حادثه، خطر و جراحت است. زيرا هر سال بسياري از خانواده ها با تلخ ترين حادثه ها به استقبال بهار مي روند كه از حدود چهار سال پيش، زماني كه مسؤولان امنيتي و امدادي به اين نتيجه رسيدند كه نمي توانند مراسم چهارشنبه سوري را حذف كنند تصميم گرفتند تا با تغيير نام آن به چهارشنبه آخر سال، به جنبه هاي فرهنگسازي و ارتقاي سطح آگاهي مردم خصوصاً گروههاي در معرض خطر بپردازند.
معلومات، آگاهي ها، نگرش، اعتقادها و باورهاي افراد در مورد موضوعي نظير حوادث چهارشنبه سوري عوامل مستعد كننده رفتار سالم و پيشگيري از اين حوادث را تشكيل مي دهد.
اين عوامل در فرد ايجاد انگيزه مي كند تا رفتار خود را تغيير دهد و از بروز آنها جلوگيري كند. بسياري از مردم بر اين باور هستند كه حوادث گريز ناپذيرند اما نوع برخورد جبري بايد كنار گذاشته شود. در اينجا نقش آموزش از اهميت ويژه اي برخوردار است. اگر حادثه را يك بيماري تصور كنيم، آموزش، واكسن آن است. بر اين اساس هر اندازه افراد درباره عواملي نظير ترقه، مواد محترقه كه احتمال وقوع حادثه را افزايش مي دهند، بيشتر بدانند در آن صورت بهتر خواهند توانست از وقوع آنها پيشگيري كنند.
امسال، سازمان آتش نشاني، نيروي انتظامي، اورژانس، شهرداري و ... دست به دست هم دادند تا با ارائه آموزشها در روزهاي پيش از برگزاري مراسم و مستقر شدن در نقاط مختلف شهر در شب چهارشنبه سوري شمار حوادث ناگوار را كاهش دهند.
150 ايستگاه سيار آتش نشاني در پايتخت
محمدرضا حاجي بيگي، مدير عامل سازمان آتش نشاني و خدمات ايمني تهران در گفتگو با خبرنگار قدس برنامه هاي اين سازمان را براي چهارشنبه آخر سال تشريح مي كند.
سازمان آتش نشاني تهران با ارائه پيشنهادي به شهرداري مبني بر در نظر گرفتن مراكزي جهت برگزاري كنترل شده مراسم چهارشنبه آخر سال براي كاهش تلفات و حوادث گامهاي مؤثري در اين خصوص برداشت به طوري كه در بررسي هاي صورت گرفته در سال گذشته، برپايي مراسم چهارشنبه سوري در اين مراكز يا اصلاً مصدوم و خسارت مالي به همراه نداشت و يا بسيار ناچيز بود.
بر اين اساس در راستاي كاهش تلفات و حوادث اين مراسم، در سال جاري نيز مقرر شده تا هزار نيروي امدادي آتش نشاني در قالب 81 ايستگاه در ميدانهاي پرتردد و خيابانهاي مزاحم شهر تهران مستقر شوند. اين نيروها از بعدازظهر سه شنبه 26 اسفندماه به صورت سيار، آمادگي امداد رساني خواهند داشت.
خوشبختانه با توجه به پخش انيميشنهاي مختلف و مرتبط با حوادث چهارشنبه سوري از تلويزيون و ارايه هشدارها از طريق مطبوعات به جز يك مورد، حادثه ناگواري در تهران به وقوع نپيوست. در يك مورد نيز كه حدود يك ماه پيش رخ داد، شخصي كه اقدام به نگهداري مواد محترقه به تعداد بسيار بالا در منزلش كرده بود با ايجاد جرقه اي و سپس انفجار مهيب، به شدت مجروح شد.
وي اضافه مي كند: در سال جاري به اماكن فروش مواد شيميايي بخصوص در روزهاي نزديك به برگزاري مراسم با يك مديريت مناسب نرم افزاري، نظارت مستمري انجام و باعث شد تا وسايل محترقه خطرناك به دست كودكان نرسد.
بر اين اساس بهتر است مواد محترقه كم خطر با نظارت مؤسسه استاندارد توليد شود تا جوانان با استفاده از اين مواد كمتر به سراغ مواد محترقه خطرناك بروند.
به گفته حاجي بيگي، سازمان آتش نشاني با اقدامهاي گسترده در سال 85، تنها شاهد 85 حادثه ناشي از ترقه بازي بود.
از سوي ديگر بيات، معاون عمليات سازمان آتش نشاني تهران نيز با اعلام كاهش 30 درصدي حوادث مرتبط با چهارشنبه سوري در سال جاري نسبت به سال قبل مي گويد: خوشبختانه آمار تلفات و آسيبهاي جدي در سال جاري به شدت كاهش يافته كه نمي توان نقش اساسي شهروندان در كاهش شمار حوادث را ناديده گرفت.
وي تأكيد مي كند: 81 ايستگاه سازمان آتش نشاني در شب چهارشنبه سوري به 150 ايستگاه سيار تبديل شده و به همراه نيروهاي موتور سوار در مناطق مختلف شهر تهران مستقر مي شوند.
سوختگي عمومي، 40 درصد مصدوميتها را تشكيل مي دهد
دكتر رضا دهقان پور، رئيس مركز اورژانس تهران نيز در گفتگو با خبرنگار ما درباره اقدامهاي پيش بيني شده براي چهارشنبه آخر سال از استقرار بيش از يكصد دستگاه آمبولانس در مكانهاي شلوغ خبر مي دهد.
وي مي افزايد: مقرر شده تا پنج دستگاه اتوبوس آمبولانس به همراه پزشك و پرستار در نزديكي ميدانهاي اصلي تهران به صورت درمانگاههاي سيار مستقر شوند. اين اقدامها در سالهاي گذشته نيز عملياتي مي شد اما در سال جاري به صورت همه جانبه تر و با افزوده شدن بيش از 20 پايگاه اورژانس اجرا مي شود.
به گفته رئيس مركز اورژانس تهران، در حالي كه در سال 84، 122 حادثه مرتبط با چهارشنبه سوري از سوي اورژانس تهران امدادرساني شد اين رقم در سال 85 به 81 مورد كاهش يافت كه نشان دهنده كاهش 34 درصدي است.
رئيس مركز اورژانس تهران با اشاره به حوادث چهارشنبه سوري سال 85 تأكيد مي كند: براساس گزارشها بيش از 40 درصد مصدوميتها به سوختگي عمومي بدن، 6/13 درصد به آسيبهاي چشمي و 2/5 درصد به قطع اندام اختصاص يافت. اين در حالي است كه در اين حوادث سقوط، ايستهاي قلبي، ضرب و جرح و ... نيز مشاهده مي شود. بر اين اساس بيشتر مصدومان اين حوادث نوجوانان 15 تا 20 سال هستند.
دكتر دهقان پور از والدين خواست تا بيشتر مراقب رفتارهاي مشكوك فرزندان خود باشند و اجازه ندهند نوجواناني كه داراي روحيه هيجاني هستند، مواد محترقه و انفجاري را در منزل نگهداري كنند.
بر اين اساس با توجه به اينكه آثار اين حوادث تا آخر عمر باقي مي ماند، بنابراين در صورتي كه نوجوانان تمايل به شركت در مراسم چهارشنبه سوري دارند، مي توانند به اماكني كه از سوي شهرداريها در نظر گرفته شده مراجعه كنند.
پسران 82 درصد افراد آسيب ديده را تشكيل مي دهند
دكتر سيدرضا عباس حسني، رئيس مركز مديريت و حوادث فوريتهاي پزشكي با بيان اينكه بروز سوختگي بيشترين صدمات وارده در شب چهارشنبه سوري را به خود اختصاص مي دهد مي گويد: در اين روز ميزان بروز سوختگي، پارگي دستها و پاها و آسيب به چشمها به ترتيب اولويت قرار دارند كه وقوع اين حوادث در ميان نوجوانان 16 تا 22 ساله شيوع دارد كه 82 درصد از مصدومان پسر هستند.
وي از اعلام آمادگي بيمارستانها و مراكز سوختگي كشور جهت ارائه خدمات به حادثه ديدگان روز چهارشنبه سوري خبر مي دهد و اضافه مي كند. از هم اكنون با تمامي بيمارستانها و مراكز سوانح سوختگي كشور هماهنگي لازم جهت ارائه خدمات به افراد آسيب ديده انجام شده كه در حال حاضر كمبودي براي ارائه خدمات احساس نمي شود.
برخورد جدي با مزاحمت ها
به گزارش خبرنگار قدس، نيروي انتظامي امسال نيز همانند سالهاي گذشته اعلام كرد: در چهارشنبه آخرسال با هر گونه ايجاد مزاحمت و سلب آسايش و ايجاد خطر براي ديگران برخورد جدي مي كند.
از سوي ديگر سردار اسماعيل احمدي مقدم، رئيس پليس كشور نيز در آخرين نشست خبري سال 86 درباره اقدامهاي پليس در چهارشنبه سوري خاطر نشان كرد: با برنامه ريزيهايي كه در دو سال اخير صورت گرفت، هدف اصلي برگزاري اين مراسم با كمترين خسارتها بوده است. اما به هر حال بايد مراقب مزاحمتها، اوباشگري، تخريب گري و خطر آفريني هايي كه متأسفانه از روزهاي پيش از برگزاري مراسم آغاز مي شود باشيم.
وي اضافه مي كند: براساس آمار اورژانس و آتش نشاني، شمار اين حوادث در سال 85 نسبت به 84، به نصف رسيده بود. بر اين اساس با توزيع مواد كم خطر و از سوي ديگر افزايش شمار كشفيات مواد محترقه، با پايين بودن اينگونه حوادث مواجه خواهيم شد. |