محمد هرمزي

گروه اقتصادي: در قسمتهاي قبلي اين گزارش كوشيديم كه در گفتگو با نمايندگان مجلس و كارشناسان، زواياي مختلف ناكامي طرح تثبيت قيمتها را بررسي كنيم.




در سلسله گزارشها، تحليلگران ضمن ارايه راهكارهايي نكات مهمي را در علل شكست اين طرح بيان كردند. در ادامه اين گزارش، تبيين طرح تثبيت قيمتها از زاويه معيارهاي اقتصادي توسط يك استاد دانشگاه خالي از لطف نيست.
دكتر مهدوي عادلي با تبيين دو گونه تصميم مبتني بر عرضه و تقاضا و سياستهاي دستوري به خبرنگار ما مي گويد: وقتي شما نظام تعديل را اجرا كنيد، به اين معني است كه عرضه و تقاضا تعيين كننده قيمتها در بازار است، اما ممكن است تصميماتي به صورت دستوري و دستورالعملي گرفته شود كه قيمت كالاها را بدون هزينه توليد، ميزان تقاضا، وضعيت آن در بازار داخلي و بين المللي تعيين كند، به عنوان مثال مي توان به قيمت بنزين در تركيه اشاره كرد كه ليتري  1600 و يا در كشور ديگري بيش از 1800 تومان است، در حالي كه در ايران با قيمت 80 تومان عرضه مي شود.
اين اقتصاددان تأكيد مي كند: سياستهاي دستوري از جمله بنزين 80 توماني ممكن است كه در كوتاه مدت اثرات رواني تورم را از بين ببرد و مقداري نرخ تورم را نيز كاهش دهد، اما اگر اين سياست را به عنوان يك استراتژي درازمدت ادامه دهيم، به معني هدر دادن منابع است، چون هيچ توجيه اقتصادي ندارد و تخصيص بهينه منابع انجام نگرفته است.

توجه به سياستهاي درازمدت
وي ادامه مي دهد: دولت با اجراي سياستهايي در يك مقطع زماني كه مثلاً تورم وضعيت نابساماني دارد، سعي مي كند جلوي تورم را بگيرد، اما وقتي به عرضه و تقاضا توجه نشود، آن وقت معضل مسكن اتفاق مي افتد، يعني از يك سو با اجراي سياستهايي، نقدينگي افزايش مي يابد و از سوي ديگر به تقاضاها توجه نمي شود، آن گاه پولهاي سرگردان به كانالهايي هدايت مي شود و آن بخش را متورم مي كند، بنابراين در بخشي مثل بازار مسكن قيمتها بشدت افزايش مي يابد.
وي تصريح مي كند: در زماني كه نمايندگان بحث تثبيت قيمتها را مطرح كردند، در آن مقطع زماني، براي يك دوره كوتاه مدت سياست نامناسبي نبود، البته در همان زمان نيز بايد برنامه ريزي درازمدتي را پي ريزي مي كردند.
طرح تثبيت و ناكارآمدي در برابر رشد نقدينگي
وي با اشاره به اين نكته كه سياستهاي پولي و مالي بايد دست به دست هم بدهند تا جلوي كسري بودجه دولت، افزايش نقدينگي و... گرفته شود، تأكيد مي كند: در سال گذشته افزايش نقدينگي به 40 درصد رسيد كه اين مقدار هر اقتصادي را متورم مي كند و به افزايش تورم منجر مي شود.
وي ادامه مي دهد: وقتي افزايش حجم نقدينگي اتفاق مي افتد بايد بازار سرمايه را فعال كرد تا اثرات تورم زايي آن نقدينگي خنثي شود. اين در حالي است كه بورس ما راكد بود و نتوانست اين حجم نقدينگي را جذب كند كه حاصل آن اين شد كه يك فشار تورمي به جامعه تحميل شود و افزايش مقطعي قيمتها را در پي داشته باشد كه در مجموع شاهد عدم انسجام قيمتها در بازار بوديم. وي درباره اين موضوع كه طرح تثبيت قيمتها تا چه حد روي تورم تأثير گذاشت، تأكيد مي كند: در سال نخست اجراي آن - با توجه به اين نكته كه دولت به صورت سنتي چند درصد نرخ كالاها را افزايش مي داد- مقداري تورم كاهش يافت، اما در درازمدت نتوانست سياست موفقي باشد.
به گفته وي تثبيت قيمتها براي شركتهاي مشمول طرح هزينه هايي را نيز در پي داشته، زيرا آنها نتوانستند سرمايه گذاري مناسبي داشته باشند. اين روند باعث شد كه كيفيت خدمات و محصولات آنها كاهش يابد.

به نفع يا ضرر مردم
طرح تثبيت قيمتها با هدف كنترل قيمتها و حمايت از مردم تصويب شد، اما آيا اين كاركرد به دست آمد. در پاسخ به آن دكتر مهدوي عادلي مي گويد: مسلماً به نفع مردم نيست؛ زيرا كارايي خود را به عنوان يك ابزار از دست داده است، اگر بخواهيد ملموس تر به آن نگاه كنيد؛ متوجه مي شويد كه سالي بين چهار تا پنج ميليارد دلار فقط به هزينه واردات بنزين اختصاص مي يافت، اين در حالي است كه صادركننده نفت محسوب مي شويم و اين عمل فاجعه است. از آن مهمتر خلاف عدالت اجتماعي است، يعني بنزين و ديگر فرآورده ها به صورت يارانه اي عرضه مي شود، در حالي كه دهك بالاي جامعه 40 برابر دهك پايين از يارانه بنزين استفاده مي كنند، بنابراين با اين رويكرد اغنيا، غني تر و فقرا، فقيرتر مي شوند.
وي تصريح مي كند: طرح تثبيت قيمتها همچنين با سياستهاي اصل 44 قانون اساسي نيز در تضاد است، بخصوص اين كه شركتهاي دولتي به بخش خصوصي واگذار مي شود و اگر قيمتهاي كالا براي اين بخش بخواهد ثابت بماند، عملاً ورشكسته مي شود در حالي كه شركتهاي دولتي از حمايت دولت برخوردار بودند و ورشكستگي براي آنها معنا نداشت.

مهار تورم با چه ابزارهايي
به نظر مي رسد كه طرح تثبيت قيمتها در بلندمدت نتوانست تورم را مهار كند، اما براي مهار آن چه سياستهاي جايگزيني را مي توان در پيش گرفت؟ دكتر مهدوي عادلي مي گويد: بايد عرضه و تقاضا را متعادل كرد، بخصوص طرف عرضه را افزايش داد تا تورم كنترل شود.
بنابراين اجراي صحيح اصل 44 قانون اساسي، افزايش نقش مردم در اقتصاد، تدوين قوانين ضد انحصار و رقابت، افزايش انگيزه سرمايه گذاري در كشور و... از جمله كليدي ترين سياستهايي است كه مي تواند به كنترل تورم بينجامد.

 

لغو ممنوعيت واردات خودرو طي مصوبه اي در سال 79 در مجلس به تصويب رسيده است بنابراين ايجاد ممنوعيت تنها از طريق مصوبه مجلس امكان پذير است.




به گزارش ايسنا، جلال ريخته گر قديمي، رئيس اتحاديه صنف دارندگان نمايشگاه ها و فروشندگان اتومبيل تهران با اشاره به ركود نسبي حاكم بر بازار در ايام پس از عيد گفت: بعد از تعطيلات عيد به دليل اينكه بسياري از مردم توانايي پرداخت اقساط خودروهايي كه در شب عيد تهيه كرده اند ندارند، تبديل به فروشنده مي شوند و خودروهاي خود را با ضرر مي فروشند.

 

روابط عمومي مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران اعلام كرد، در سه ماهه پاياني سال جاري خدمات دولتي واحدهاي توليدكننده



مصالح ساختماني بدون نشان استاندارد حذف مي شود.
به گزارش فارس، مسؤول اجراي تصويب نامه دولت در خصوص استانداردسازي تمامي مصالح ساختماني تا پايان سال 86، در مؤسسه استاندارد با اشاره به اهميت استاندارد بودن مصالح و فرآورده هاي ساختماني اظهار داشت: اين مؤسسه از نيمه دوم سال جاري، توليدكنندگان مصالح و فرآورده هاي ساختماني را كه بدون نشان و استاندارد هستند، از طريق جرايد معرفي خواهد كرد.
بلغاري با بيان اينكه در صنعت ساختمان 71 موضوع مشمول استاندارد اجباري مي باشد، ادامه داد: در بخش ساختمان 431 استاندارد ملي تدوين شده است.
وي در ادامه با بيان اينكه عمر ساختمان در كشور ما تقريباً 42 سال و در كشورهاي اروپايي 80 سال است، گفت: اگر با ارتقاي كيفيت و نظارت در حين ساخت و رعايت اصول مهندسي عمر ساختمانها را افزايش دهيم، روزانه 500 ميليون تومان صرفه جويي اقتصادي حاصل مي شود.

 

حدود يك ماه ديگر هم از زماني كه وزير اقتصاد براي تشكيل بورس نفت اعلام كرده بود، گذشت؛ اما همچنان خبري از راه اندازي اين بورس نيست.
علي اسلامي بيدگلي، كارگزار بورس اوراق بهادار در گفتگو با ايسنا، افزود: با توجه به اينكه ايران در زمينه صادرات نفت كشور حرفه اي شمرده مي شود، بنابراين تشكيل بورس ضمن داشتن مشكلاتي چندان دشوار نخواهد بود.
وي با اشاره به تأخير شش ساله در تشكيل بورس نفت و اينكه در بعضي اتفاقها مسؤولان كشوري مقصر نيستند، ادامه داد: حضور بورس نفت همچون بورسهاي ديگر امر ضروري نيست، اما سيستم بسيار قدرتمندي را مي طلبد كه همين امر مستلزم زمان بيشتري خواهد بود، اما نبايد عوامل بيروني را از نظر دور داشت و قطعاً رقباي ما همچون كشور هاي اروپايي و عربي نيز تلاش مي كنند كار ما با تأخير مواجه شود.

 

در حالي كه فشار آمريكا بر شركتها و مؤسسه هاي بين المللي براي قطع همكاري با ايران ادامه دارد و در آخرين نمونه آن آمريكايي ها شركت او.ام.وي را به اعمال تحريم تهديد كرده اند، شماري از محافل اقتصادي اروپا از تأثير منفي تحريمها بر معاملات خود با ايران انتقاد كرده اند.
به گزارش ايسنا، فايننشال تايمز در گزارشي مي نويسد كه تعدادي از نمايندگان كنگره آمريكا و به خصوص شماري از محافل اقتصادي و سياسي در اروپا از نحوه برخورد واشنگتن در اعمال فشار بر شركتهاي طرف قرارداد با ايران راضي نيستند.
در اين گزارش به اين نكته اشاره مي شود كه همزمان با تشديد تحريمها عليه ايران، صاحبان سرمايه و محافل اقتصادي آلمان از اين تحريمها استقبال چنداني نكرده اند و آنها را به زيان منافع خود ارزيابي مي كنند.
بنا بر گزارش ياد شده، اتحاديه شركتهاي توليد ماشين و تأسيسات آلمان نيز از تحريم ايران ناراضي هستند.
مديران اين شركت در ادامه گفته اند: اين خطاي بزرگي است كه تحريمها هميشه بر اساس مبنا و معيارهاي سياست خارجي ما تنظيم شوند و بعد هم دست اندركاران اقتصاد كشور و وزارت اقتصاد مجبور باشند يك طرح اشتباه را به اجرا بگذارند.
بر اساس اين گزارش، اتاق صنايع و بازرگاني آلمان نيز، تحريم ايران را تنها در آلمان موجب از دست رفتن 10هزار موقعيت شغلي مي داند.
خبرگزاري آلمان هم در اين باره نوشت: توافق او.ام.وي با شركت ملي ايران با استقبال اتحاديه اروپا مواجه شده است.
بر اين اساس وزير خارجه اتريش نيز در حاشيه نشست وزيران خارجه اتحاديه اروپا در لوكزامبورگ، توافق ياد شده را در راستاي امنيت انرژي اتحاديه اروپا توصيف كرد و آن را مغاير با محدوديتها و تحريمهاي كنوني عليه ايران ندانست.
اين در حالي است كه آمريكا نسبت به توافق او.ام.وي با ايران واكنش منفي شديدي نشان داده و از زبان سخنگوي وزارت خارجه خود آن را «خبري نگران كننده» خوانده است؛ زيرا به گفته اين سخنگو، «فعلاً وقت خوبي براي معامله با ايران نيست.»

 

دبيركل مجمع اسلامي كاركنان بانكها اعلام كرد، فعاليت ارزي دو بانك سپه و صادرات در خارج از كشور متوقف شده است.
ابراهيم حكيم فعال در گفتگو با مهر، با اشاره به مصوبه شوراي پول و اعتبار براي تثبيت نرخ سود بانكي در سال جاري گفت: با توجه به وضعيت فعلي كشور بانكها با كاهش دوباره نرخ سود بانكي موافق نيستند.
وي با بيان اينكه وضعيت بانكها با كاهش نرخ سود بانكي در سال گذشته چندان مطلوب نيست، افزود: در حال حاضر وضعيت فعاليت ارزي دو بانك سپه و صادرات نيز با توجه به تحريمها راكد و متوقف شده است، بنابراين كاهش مجدد نرخ سود بانكي، وضعيت آنها را نامناسب تر مي كند.
وي افزود: كارشناسان اقتصادي كشور معتقدند با توجه به نرخ تورم فعلي كاهش نرخ سود بانكي ثمربخش نخواهد بود و تصميم شوراي پول و اعتبار بسيار عقلاني بوده است.

 

در جلسه كميسيون صنايع، وزير صنايع در خصوص آمار جذب 9 تا 11 ميليارد دلار سرمايه گذاري خارجي مورد سؤال قرار گرفت، ولي آمار دقيقي از طرحهاي سرمايه گذاري خارجي كه اجرا شده و براي آن گشايش اعتبار گرديده، ارايه نكرد.
بيژن شهبازخاني، نماينده مجلس در گفتگو با فارس در خصوص پرسش روز گذشته خود از وزير صنايع و معادن كه در كميسيون صنايع و معادن مطرح شد، گفت: وزارت صنايع و معادن طي سال 85 آمارهاي مختلفي را براي جذب سرمايه هاي خارجي در بخش صنعت مطرح كرده است.
وي با بيان اينكه ارقام 9 و 11 ميليارد دلار در سال گذشته به عنوان سرمايه هاي خارجي جذب شده در بخش صنعت و معدن مطرح شده است، خاطرنشان كرد: از وزير صنايع و معادن خواسته بودم فهرست پروژه ها، سرمايه گذاري ها و درصد پيشرفت فيزيكي اين پروژه ها را ارايه دهد.
وي تصريح كرد: توضيحات ارايه شده توسط آقاي طهماسبي براي من قانع كننده نبود و فهرست طرحهاي مربوط به جذب سرمايه هاي خارجي توسط ايشان ارايه شد و به نظر مي رسد بسياري از طرحهاي جمع بندي شده در آمارها در مرحله قراردادهاي مقدماتي و تفاهمنامه و درخواستي بوده كه توسط شركتهاي خارجي مطرح شده است.
وي تأكيد كرد: وزير صنايع آمار دقيقي از ميزان طرح هايي كه به اجرا رسيده اند و برايشان گشايش اعتبار شده است، براي ارايه نداشتند.

 

هيأت وزيران نحوه واگذاري سهام ترجيحي به كارگران، كاركنان و مديران با تجربه را با هدف افزايش بهره وري شركتهاي قابل واگذاري اعلام كرد.
به گزارش مهر به نقل از روابط عمومي وزارت اقتصاد، بر اساس مصوبه هيأت وزيران به منظور جذب كارگران، كاركنان و مديران با تجربه، متخصص و كارآمد و با هدف افزايش بهره وري شركتهاي قابل واگذاري، با فروش سهام ترجيحي به ميزان حداكثر 5 درصد تا سقف  300  ميليون ريال براي هر نفر كه معادل 50 ميليون ريال از آن، قيمت ميانگين خواهد بود، موافقت كرد.
همچنين حداكثر 250 ميليون ريال با رعايت سقف  20 برابر حقوق و مزاياي مستمر كاركنان، دريافتي هر يك از واجدان شرايط با استفاده از روش بورس يا مزايده فروخته خواهد شد.
بر اساس اين گزارش، سازمان خصوصي سازي مي تواند  5 درصد از سهام ترجيحي موضوع اين آيين نامه را به صورت يك جا و با قيمت اوليه عرضه سهام در بورس واگذار كند.
بر اساس اين مصوبه سهام ترجيحي در صورت تقاضاي كارگران، كاركنان و مديران شركت مورد واگذاري با اولويت به آنها واگذار مي شود و اشخاصي كه مبادرت به ارايه تقاضاي خريد سهام ترجيحي مي كنند بايد شاغل و حداقل داراي يك سال سابقه كار بوده و حق بيمه پرداخت كرده باشند.
در بخش ديگر اين مصوبه آمده است، اشخاص شاغل واجد شرايط بايد حداكثر 20 روز پس از تاريخ اولين آگهي عرضه سهام يا اعلام سازمان خصوصي سازي به شركت مشمول واگذاري، درخواست خود را به صورت جمعي در قالب اشخاص حقيقي و يا حقوقي و از طريق شركتي كه سهام آن واگذار مي شود، به سازمان خصوصي سازي ارايه كنند. در غير اين صورت سهام مورد نظر با شرايط سهام شركت مورد واگذاري به فروش خواهد رسيد.
اين گزارش مي افزايد: آزادسازي، صدور و تحويل اوراق سهام خريداري شده به نام خريدار كه اقساط سالانه آن در هر سال پرداخت مي شود، با موافقت سازمان خصوصي سازي از طريق بورس اوراق بهادار يا شركت مربوطه مجاز مي باشد.
همچنين اوراق سهام تسويه نشده خريداران نيز تا پايان مدت قرارداد در وثيقه سازمان خصوصي سازي باقي خواهد ماند و قابل انتقال به غير نخواهد بود.

 

ثابت ماندن نرخ سود تسهيلات بانكي باعث كاهش قدرت رقابت توليدات ايراني با محصولات خارجي خواهد شد.




رئيس خانه صنعت و معدن در گفتگو با ايسنا، در خصوص رأي شوراي پول و اعتبار مبني بر ثبات نرخ سود تسهيلات بانكي اظهار داشت: اين مسأله خيانت به بخش اقتصادي كشور است و در حال حاضر بانكهاي كشور از كارايي مطلوبي برخوردار نيستند و سال گذشته نيز به افزايش سود سپرده گذاري اقدام كردند تا بدين وسيله اعلام كنند كاهش سود تسهيلات برايشان صرفه اقتصادي ندارد.
هادي غنيمي فرد افزود: هم اكنون در بانكهاي دنيا سود سپرده گذاري 2 تا 3 درصد و سود تسهيلات بانكي بين  3 تا 4 درصد است؛ در حالي كه بانكهاي ايران همواره در پي تفاوت سود بهره سپرده و وام هستند.

 

با رد مصوبه شوراي پول و اعتبار از سوي رئيس جمهور، نرخ سود بانكي براي سال 86 كاهش پيدا كرده است.
به گزارش فارس، پيشتر شوراي پول و اعتبار نرخ سود بانكي را براي سال 86 رقم 14 درصد تعيين كرده بود كه اين رقم مورد موافقت رئيس جمهور قرار نگرفت و كاهش پيدا كرد.
ماده دو آيين نامه اعطاي تسهيلات بانكي مصوب  14/10/62  هيأت وزيران و اصلاحي  12 خرداد  72  تصريح دارد بر اينكه نرخ سود بانكي پس از تصويب در شوراي پول و اعتبار بايد به تأييد رئيس جمهوري برسد تا نهايي شود.
حسين صمصامي، دبير كميسيون اقتصادي دولت نيز گفت: نظر دولت كاهش 2درصدي نرخ سود بانكي است و اين تصميم قطعاً اجرايي مي شود.
همچنين مهر خبر داد براساس اطلاعات دريافتي از دولت، رئيس جمهور دستور كاهش نرخ سود بانكي را صادر كرده و دولت اعلام كرد كاهش دو درصدي اين نرخ را به بررسيهاي بيشتر معاون اول رئيس جمهور موكول كرده است.
در اين راستا تمدن، عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس گفت: براساس گزارشهاي دريافتي، رئيس جمهور با رد مصوبه شوراي پول و اعتبار، نرخ سود تسهيلات بانكي در بانكهاي دولتي را براي امسال 12 درصد تعيين كرد.

 

مديرعامل شركت بازرگاني پتروشيمي ايران با تشريح فعاليت اين شركت در سالهاي 84 و 85 گفت: بر اساس برنامه مصوب شركت ملي صنايع پتروشيمي، در سال  86  صادرات  6/11 ميليون تن محصولات پتروشيمي به ارزش 6 ميليارد دلار پيش بيني شده است.
محمد ابراهيم محمدي در گفتگو با فارس، با اشاره به عملكرد اين شركت اظهار داشت: حجم فروش داخلي اين شركت در سال گذشته 5725 هزار تن به ارزش  22723  ميليارد ريال بوده است.

 

پاكستان اعلام كرد كه در حال حاضر برنامه 5/3 ميليارد دلاري براي واردات گاز از قطر را كنار گذاشته است.
به گزارش ايسنا، دولت پاكستان اعلام كرد كه در شرايط فعلي برنامه 5/3 ميليارد دلاري اش براي واردات گاز از قطر از طريق خط لوله 1830 كيلومتري را به دليل نبود گاز به مقادير مورد نياز به تعويق انداخته  است.
يك مقام پاكستاني با اعلام اين خبر افزود: اين گزينه اكنون روي ميز قرار ندارد و ما تمركز خود را به خط لوله صلح از ايران اختصاص داده ايم.

 

عضو كميسيون اقتصادي مجلس از حضور وزير اقتصاد در جلسه اين كميسيون براي پاسخگويي به سؤالاتي در  خصوص سيمان خبر داد.
ايرج نديمي در گفتگو با فارس در مورد برخي بحثهاي مطرح شده در جلسه كميسيون اقتصادي اظهار داشت: يكي از نمايندگان سؤالي از وزير اقتصاد در مورد ركود بي سابقه سرمايه گذاري در صنعت ريشه دار سيمان، سقوط ارزش سهام آن در بورس با توجه به سهم سيمان در بازار بر روي شاخص كل و تأثير آن در بخش مسكن مطرح كرد.

 

با توجه به بالا رفتن حجم پروازهاي داخلي و محدوديت ظرفيت فرودگاه مهرآباد، تمامي پروازهاي خارجي تا آخر ارديبهشت ماه جاري به فرودگاه امام(ره) منتقل مي شود.
محمد رحمتي، وزير راه و ترابري در گفتگو با فارس اظهار داشت: انتقال پروازهاي خارجي به فرودگاه امام(ره) همچنان با جديت در حال پيگيري است و بسياري از پروازهاي خارجي هم اكنون از اين فرودگاه انجام مي شود.

 

رئيس كميته محرمانه كميسيون اصل90 از بررسي درخواست استثنا شدن برخي از وزارتخانه ها و سازمانها از لايحه مديريت خدمات كشوري در اين كميسيون خبر داد.
محمد مدني در گفتگو با فارس در اين باره اظهار داشت: چند دستگاه دولتي تقاضاي استثنا شدن از لايحه مديريت خدمات كشوري را ارايه كرده بودند كه با حضور كارشناسان مركز پژوهشها و كميسيون مشترك بررسي كننده لايحه و ساير كميسيون ها موضوع مورد بحث قرار گرفت.
وي اضافه كرد: بر اساس نظرات ارايه شده برخي از سازمانها كه خواهان استثنا شدن بودند، با استماع نظرات كارشناسان قانع و از درخواست خود منصرف شدند.
مدني گفت: يكي از وزارتخانه ها همچنان اصرار بر خروج از لايحه مديريت خدمات كشوري را دارد كه بحث در اين زمينه همچنان ادامه دارد.

 

رشد 500 درصدي قيمت زعفران، تقلب براي تأمين محصول صادر شده به خارج از كشور را افزايش داده است.




ايسنا گزارش داد، افزايش قيمت، بازارهاي جهاني زعفران را دچار مخاطره كرده و علت آن نبود ثبات و اطمينان مصرف كننده داخلي و خارجي نسبت به قيمت زعفران است.
در اين راستا گفته شده است، بسياري از شركتها با مشكل كمبود مواد اوليه مواجه شده و بسياري از واحدهاي بسته بندي بزرگ و كوچك به مرحله تعطيلي رسيده اند.
اضافه مي شود قيمت هر كيلوگرم زعفران از مرز  2 ميليون  تومان گذشته است.