|
* مهناز خجسته نيا
قصه تكراري كمبود و توزيع نامناسب شير پاستوريزه يارانه اي به داستان هزار و يك شبي تبديل شده كه گويا تمامي ندارد.

سالهاست كه چه در فصلهاي سرد سال كه نياز و مصرف جامعه بالا مي رود و چه در روزهاي گرم تابستان، عده زيادي از شهروندان روزشان را با ايستادن در صفهاي طولاني خريد تنها يك پاكت شير يارانه اي آغاز مي كنند تا بتوانند جايي براي فرآورده كه مصرف آن سخت مورد توصيه متخصصان است در سبد غذايي خانوار باز كنند. البته اين افراد جزو معدود شهرونداني هستند كه موفق به دريافت شير يارانه اي مي شوند و در مقابل عده زيادي عطاي شير يارانه اي را به خاطر زحمتي كه تهيه آن دارد، به لقايش مي بخشند.
صفهاي يك ساعته براي يك پاكت شير يكي از شهروندان كه هر روز براي خريد شير موردنياز خانواده اش مجبور است در صف بماند، مي گويد: هر روز حداقل بايد يك ساعت در صف بايستم تا موفق به خريد يك پاكت شير يارانه اي شوم. وي مي افزايد: درست است كه تعداد مراكز عرضه شير طي سالهاي اخير افزايش پيدا كرده اما سهميه آنان اندك است و عرضه شير با محدوديت شديد مواجه است. شهروند ديگري نيز اظهار مي دارد: هر بار كه مسؤولان در پي انتقادهاي مردمي خواسته اند، معضل كمبود شير يارانه اي را سر و سامان دهند نه تنها موفق نشده اند كه مشكل حادتر نيز شده است. وي توزيع شير توسط كارخانه هاي متفاوت و در ساعتهاي مختلف شبانه روز را نمونه اي از اقدامهاي اخير متوليان توزيع شير يارانه اي عنوان مي كند و مي گويد: همين لطف مسؤولان هم شامل حال كسبه شده است چون به دليل اينكه زمان توزيع آنها مشخص نيست كسبه به راحتي آنها را پنهان كرده و به مشتريان خاص خودشان مي دهند. صفري با بيان اينكه مشكلات شير يارانه اي، مشكل قشر آسيب پذير جامعه است، مي افزايد: افرادي كه از وضع مالي خوبي برخوردارند، هم از شير بهتري استفاده مي كنند و هم مجبور نيستند كه صفهاي طولاني را تحمل كنند. وي با اشاره به قيمت دو برابري شير يارانه اي و آزاد مي افزايد: كم نيستند افرادي كه حتي توان اقتصادي خريد همين شير يارانه اي را ندارند چه برسد به پاكتهاي شير هموژنيزه آزاد. خانم جواني نيز در گفتگو با گزارشگر ما مي گويد: اكثر مغازه داران فقط به مشتريان خود شير مي دهند و براي آنكه صداي كسي بلند نشود اين كار در ساعات مختلف و دور از چشم ساير مشتريان عرضه مي شود. وي كه فرزند خردسال دارد، مي افزايد: از يك سو پزشكان همواره تأكيد دارند كه شير ماده اي مغذي و موردنياز براي رشد كودكان است و از سوي ديگر، كمبود شير يارانه اي امكان تهيه اين فرآورده را سخت كرده است. زارعي كه كارگر روزمزد يكي از شركتهاي خدماتي است نيز وقتي متوجه حضور گزارشگر ما در جمع مردم مي شود، مي گويد: تعجب مي كنم مسؤولان ما كه مرتب از توزيع عادلانه ثروت و رفاه سخن مي گويند، چرا در اين زمينه كاري نمي كنند. وي مي افزايد: آنچه ما در توزيع شير يارانه اي مشاهده مي كنيم نوعي بي عدالتي در حق اقشار آسيب پذير جامعه است.
سوء استفاده براي فروش اجباري كالاها يكي ديگر از شهروندان به فروش اجباري ساير فرآورده هاي لبني در موقع خريد شير يارانه اي اشاره مي كند و مي گويد: در برخي از مواقع فروشندگان شير يارانه اي، كالاهاي ديگري نظير دوغ يا خامه را در كنار شير يارانه اي به صورت اجباري به خريداران عرضه مي كنند. وي با انتقاد از نبود نظارت كافي بر توزيع و عرضه اين محصول مي افزايد: بسياري از فروشندگان از اين فرصت به دليل تقاضاي بالا سوء استفاده مي كنند و مواد لبني ديگري كه تاريخ انقضاي آنها رو به پايان است را به فروش مي رسانند. اين شهروند اظهار مي دارد: هر زمان هم كه اعتراضهاي مردم از اين فروش اجباري زياد مي شود كسبه توپ را به ميدان كارخانه ها مي اندازند. وي مي افزايد: اين در حالي است كه بحث شير يارانه اي جدا از توليد ساير محصولات است زيرا اين شير براي كارخانه ها به قيمت آزاد به فروش مي رسد با اين تفاوت كه بخشي از قيمت آن را مردم و بخش ديگري را دولت به صورت يارانه پرداخت مي كند. يكي از كارشناسان مركز بهداشت كه سالهاست در زمينه سلامت مردم فعاليت مي كند، مي گويد: با وجودي كه شير نقش عمده اي در تأمين سلامت افراد دارد و همواره بر مصرف اين ماده غذايي، مقوي و موردنياز بدن در هر شرايط سني تأكيد مي شود اما به علت در دسترس نبودن شير يارانه اي و گران بودن فروش آزاد، اين كالا جاي مناسبي در سبد تغذيه مردم ندارد. صفري با اشاره به تأثير نوشيدن شير در درمان بسياري از بيماريها مي افزايد: اگر روزانه به طور منظم 2 تا 3 ليوان شير مصرف كنيم نه تنها در درمان بسياري از بيماريها به دارو نياز نخواهيم داشت بلكه در سنين ميانسالي و كهن سالي نيز با مشكل مواجه نخواهيم شد. مؤذن نيز كه ساكن شهرك ارمغان است، مي گويد: محله ما با 270 خانوار تنها يك عامل فروش شير يارانه اي داشت كه سهميه 45 پاكتي آن از چند روز قبل قطع شده است. وي با انتقاد از بي عدالتي در سهميه بندي عاملان فروش شير يارانه اي، مي افزايد: متأسفانه به جاي اينكه سهميه ها روز به روز افزايش پيدا كند گاهي كاهش و گاه قطع مي شود.
شير يارانه اي نارضايتي توليد مي كند در مقابل گفته ها و آنچه از سوي شهروندان مطرح مي شود كسبه نيز نظراتي دارند.يكي از آنان از سهميه پايين عاملان فروش گلايه مي كند و مي گويد: سهميه شير يارانه اي اندك است و مردم پس از ايستادن در صف دست خالي و با نارضايتي به خانه هاي خود باز مي گردند. جولايي با بيان اينكه عاملان فروش به هر اندازه كه شير يارانه اي تحويل بگيرند براي فروش آن آمادگي دارند، مي افزايد: اين در حالي است كه كارخانه ها هم در مقابل سهميه اندك با تقاضاي بالايي مواجهند. او ادامه مي دهد: مردم معتقدند كه كسبه شيرهاي يارانه اي را پنهان مي كنند در حالي كه اصلاً اين گونه نيست زيرا با يك سهميه 40 پاكتي كه نمي توان به نياز همه مشتريان پاسخ داد. عامل فروش ديگري تمام مشكل شير يارانه اي را معطوف به توزيع نامناسب آن مي داند و مي افزايد: در حال حاضر توزيع به گونه اي انجام مي شود كه عده اي از مصرف كنندگان تمام فرآورده هاي لبني مورد نيازشان را از شير يارانه اي تأمين مي كنند در مقابل عده اي حتي براي نوشيدن يك ليوان شير يارانه اي به آن دسترسي ندارند.سالاري كه بيش از هشت سال در توزيع شير يارانه اي سابقه فعاليت دارد، مي گويد: به اعتقاد من توزيع شير يارانه اي بايد براي هميشه تمام و اعتبار يارانه اي آن در سقف توزيع كل شيرهاي پاستوريزه بازار تقسيم شود. مقدم يكي ديگر از كسبه، مشكل شير يارانه اي را برقراري سهميه عاملان فروش مي داند و مي گويد: برخي كارخانه ها برقراري اين سهميه را مشروط به خريد روزانه 30 تا 100 هزار تومان ساير فرآورده هاي لبني كرده اند در حالي كه اين ميزان به اندازه فروش كل اجناس اين مغازه ها نمي شود.
تأييد توزيع نامناسب در چرخه توليد، عرضه و مصرف شير يارانه اي، كارخانه ها يكي از حلقه هاي اين زنجيره هستند كه از يك سو با مشكلاتي مواجهند و از سوي ديگر بخشي از مشكلات را به آنها ارتباط مي دهند. مسؤول روابط عمومي كارخانه شير پگاه خراسان كه يكي از منابع عمده تأمين كننده شير يارانه اي استان خراسان رضوي است، مي گويد: اگر طي سالهاي اخير طبق سياستهاي دولت سهميه شير يارانه اي پگاه كاهش يافته اما اين ميزان از سهميه استان كم نشده بلكه در اختيار ساير كارخانه هاي لبني قرار گرفته است. مهندس فهيمي با بيان اينكه در حال حاضر روزانه نزديك به 160تن شير يارانه اي توسط اين كارخانه در شهر توزيع مي شود، مي افزايد: اين در حالي است كه سهميه فعلي از مدتي قبل ثابت مي باشد.اين مقام مسؤول نيز مشكل توزيع نامناسب شير يارانه اي را تأييد مي كند و مي گويد: سر و سامان دادن به وضعيت شير يارانه اي، كنترل و دقت بيشتري را در توزيع طلب مي كند.وي در عين حال سهميه فعلي استان را كافي مي داند و مي گويد: ميزان توزيع فعلي براي نوشيدن كافي است و تنها شايد 10 درصد كم داشته باشيم.وي در پاسخ به اينكه آيا راهكاري براي بهبود وضعيت شير يارانه اي اتخاذ شده يا نه مي گويد: چون توزيع شير در سطح شهر توسط يك شركت خصوصي و جانبي شير پگاه انجام مي شود اگر پيشنهادهايي هم ارايه شده باشد ما از آن اطلاع چنداني نداريم. |