|
* مهدي نصيري
دومين دو سالانه بين المللي پوستر جهان اسلام با حضور جمع كثيري از هنرمندان عرصه طراحي پوستر و گرافيستهاي 38 كشور

جهان به همت مؤسسه فرهنگي هنري صبا از سوم ارديبهشت ماه كار خود را آغاز كرد. انديشه و خلاقيت بصري هنرمنداني از سراسر دنيا براساس يك محور مشترك؛ هويت فرهنگي، معنوي و تمدني در اين نمايشگاه در قالب طرحهاي گرافيكي و پوسترها جمع آمده تا در معرض ديد عده زيادي از علاقه مندان اين هنر و صاحبنظران و پژوهشگران قرار گيرد. بعد ازظهر يك روز ميان هفته براي بازديد و تهيه گزارش به نمايشگاه مي روم. جمعيت زيادي از بازديدكنندگان در گالريهاي مختلف فرهنگسراي صبا مشغول تماشاي آثار هستند. در يكي از گالريها چند جوان در مقابل يكي از تابلوها ايستاده اند و سخت مشغول بحث در مورد پوستري هستند كه با طرحها و خطوط مينياتوري، كلمه «رسول ا...» در آن ترسيم شده است. در سمتي ديگر، عده زيادي از جوانان به آرامي تك تك آثار را نگاه مي كنند و از سالني به سالن ديگر مي روند. در سالن سينما تك مؤسسه صبا نشست و سخنراني با محوريت موضوع گرافيك در حال برگزاري است و عده زيادي هم پس از تماشاي آثار به سالن سينما تك مي روند. فكر نمي كردم در اين ساعت از روز چنين استقبالي از نمايشگاه ببينم. آن هم در شرايطي كه تنها چند روز از افتتاح نمايشگاه گذشته و هنوز اطلاع رساني كامل و گسترده اي در اين مورد صورت نگرفته است. سپيده نوذري يكي از بازديدكنندگاني است كه همراه همسرش به نمايشگاه آمده است. او خودش را دانشجوي گرافيك دانشگاه تهران معرفي مي كند و مي گويد: خيلي خوب است كه اين گونه نمايشگاهها و دو سالانه ها در تمام مدت سال - به ويژه از اوايل سال كه مدتي است فعاليتهاي فرهنگي به حالت نيمه تعطيل درآمده اند- برگزار شوند. وي مي افزايد: من فكر مي كنم كه براي پيشرفت يك دانشجو يا هنرآموز گرافيك هيچ چيز بهتر و مفيدتر از ديدن آثار متفاوت هنرمندان طراح اين رشته نباشد. دو سالانه پوستر جهان اسلام در اين زمينه اتفاق خيلي خوبي است. از اين اتفاقات در طول سال چند بار بيشتر رخ نمي دهد و به نظر من بايد نهايت استفاده را از اين فرصتها برد. وي خاطرنشان مي كند: اين سومين بار است كه طي چهار روز گذشته به نمايشگاه آمده ام و سعي مي كنم كه به دقت تابلوها را نگاه كنم و ويژگيهاي آنها را به خاطر بسپارم. يكي از مهمترين ويژگيهاي دوسالانه پوستر جهان اسلام بين المللي بودن آن است. در اين دوسالانه فرصتي فراهم مي شود كه آثار ايراني در كنار آثار زيادي از ديگر كشورهاي جهان همچون فرانسه، آمريكا، سوئيس، ايتاليا و آلمان قرار گيرند. شايد اين بهترين فرصت باشد كه ابزار و خلاقيتهاي متفاوت در بستر يك موضوع مشترك كاربرد پيدا مي كنند. اين فرايند، امكان مقايسه و بررسي در مورد آثار را به راحتي فراهم مي سازد و مسلماً نتيجه آن مي تواند در زمينه رشد و پيشرفت هنر طراحي كشورمان مؤثر باشد. حبيب ا... صادقي (دبير دوسالانه پوستر جهان اسلام) در مورد تأثير و تحولي كه برگزاري اين دوسالانه مي تواند در پوستر ايران داشته باشد، مي گويد: مسلماً مطالعه اين بخش از كارهاي فرهنگستان حوزه تمدني جهان اسلام و فرهنگ ايران است و تأثير حاصل از انديشه ديني و لطافت، ذوق، اعتدال و حكمت روح و نگاه ايراني رايحه دلنوازي به انديشه و هنر ديني بخشيده است. اين يك حوزه مطالعه است كه به نمايش درمي آيد. حوزه جهان اسلام دانش، انديشه و خلاقيت هنرمندان جهان اسلام را در معرض سنجش و داوري قرار مي دهد و مسلماً مطالعه و بررسي آثار تأثير خوبي در كليت هنر گرافيك ما خواهد داشت، همان طور كه دوسالانه در دوره اول توانست به چنين موفقيتي دست پيدا كند. وي در مورد پيشرفتهايي كه امروز ابزار جديد را در اختيار هنرمندان گرافيست قرار داده است، مي گويد: امروزه لحظه به لحظه تكنولوژي و ابزار جديدي براي طراحان پوستر و هنرمندان گرافيست به وجود مي آيد و مسلماً اين امر امكانات اجرايي و محدوده به كارگيري ابزار را هم براي هنرمند گسترده تر مي سازد. هنرمند مسلمان بايد ضمن استفاده از اين امكانات، رجوع بيشتري به خلاقيتهاي ذهني نيز داشته باشد. هنرمند جهان اسلام وظيفه اش خطير مي نمايد و جهان منتظر اين است كه چهره تاريخي هنرمند جهان اسلام را در بخشهاي ديگر معرفتي و انديشه و علوم همراه با دستاوردهاي بزرگتر آن براي بشريت را مشاهده كند. صادقي در مورد نتايج اين دوسالانه نيز مي افزايد: سرفصلها و نتايج علمي و پژوهشي كه از اين دو سالانه ها به دست مي آيد قطعاً غير از برگزاري نمايشگاه است، خروجي آن پژوهشي و علمي است كه بايد بعداً منتشر شود و ما بايد از كارهاي تكراري چشم پوشي كنيم و كارهاي موازي نكنيم. ابراهيم حقيقي (هنرمند هنرهاي تجسمي) در مورد اهداف اين دوسالانه مي گويد: يكي از اهداف اين دوسالانه ايجاد انگيزه، نشاط و تحرك بيشتر در فضاي پوستر ايران و جهان اسلام اعلام شده و اين بستگي دارد كه ما چگونه به درست و خوب برگزار كردن آن دست يابيم. نكته ديگر ارتباط و تعاملات هنرمندان مختلف جهان در اين بينال است كه بايد گفت، هر نمايشگاه و بينال جهاني در حيطه هنرهاي تجسمي در رشد بينش، تفكر و رفتار تمام هنرمندان تأثيرگذار است. يك نكته مهم ، چگونگي ارايه آخرين پيشرفتها، قابليتها و تحولات پوستر و گرافيك در اين دوسالانه است كه عملكرد باز، يافتن طراحان و آثار بيشتر، با تنوع زياد يكي از راهكارهاي رسيدن به اين مقصد است. تنوع آثار شركت كننده در دومين دو سالانه پوستر جهان اسلام يكي از مهمترين ويژگيهاي اين نمايشگاه است. اين دوسالانه در چهار بخش «پيامبر اعظم(ص)»، «فلسطين»، «مفاخر فرهنگي جهان اسلام» و «فرهنگ و هويت اسلامي» آثار متعددي را از هنرمندان سراسر جهان به نمايش گذاشته و مسلماً تنوع و گستردگي بيشتري را باعث شده است. به ويژه بايد بين المللي بودن و تعدد كشورهاي شركت كننده در نمايشگاه را نيز مورد اشاره قرار داد، به خصوص آن كه مسلمانان زيادي هم از كشورهاي اروپايي و آمريكايي در اين دوسالانه شركت دارند و اين امر مي تواند طرح انديشه ها و افكار بيشتري را در مورد موضوع مشترك «اسلام» به نمايش بگذارد. بنابراين در اين دوسالانه يك گفتمان هنري از طرحها و رنگها ايجاد مي شود كه علاوه بر تأثيرات هنري، حتماً دستاوردهاي فرهنگي خوبي را هم در جهان اسلام نتيجه خواهد داد. كيفيت آثار شركت كننده در دوسالانه پوستر جهان اسلام نيز از جمله مباحثي است كه مسلماً اهميت فوق العاده اي خواهد داشت. هر چند كه دوسالانه پوستر جهان اسلام پيش از اين تنها يك دوره برگزاري را تجربه كرده است، اما به گفته دبير اين دوسالانه، همراهي هنرمندان ممتاز ملي در دوره اول و بررسي و پژوهش در مورد نقاط قوت و ضعف دوره اول دستاوردهاي بسيار خوبي داشته كه در اختيار دومين دوره اين دوسالانه قرار داده شده است. مهدي مهديان (هنرمند شركت كننده در دوسالانه) در اين رابطه معتقد است: دوسالانه بين المللي پوستر جهان اسلام در دومين دوره برگزاري، كيفيت بالاتري را تجربه مي كند. مهديان حضور جامع طراحان گرافيك ايران و تمايل بيشتر طراحان خارجي براي حضور در اين دوسالانه را عامل مهمي در افزايش كميت آثار مي داند و مي گويد: نگاه هيأت انتخاب آثار كه به نسبت دوره گذشته معيارهاي بالاتر و دقيقتري را مدنظر داشته اند، مجموعه پوسترهاي قابل تأملي را در كنار هم قرار داده است. وي همچنين حضور جوانان طراح را در اين دوسالانه يك اتفاق خوب مي داند و مي گويد: كارهاي قابل اعتناي جوانان ادامه حركت رو به رشد گرافيك ايران را نويد مي دهد. دومين دوسالانه پوستر جهان اسلام در حالي دومين تجربه جدي اش را پشت سر مي گذارد كه «پوستر» ايران در سالهاي اخير رشد چشمگيري را در زمينه هاي كمي و كيفي داشته است. از اين منظر بايد برگزاري نمايشگاه پوستر جهان اسلام را اقدامي مؤثر در جهت پيشرفت بيشتر اين هنر و صنعت دانست. دومين دوسالانه پوستر جهان اسلام از سوم ارديبهشت ماه در مؤسسه فرهنگي صبا افتتاح شده و تا 27 ارديبهشت پذيراي علاقه مندان خواهد بود. |