|
* محمد هرمزي
گروه اقتصادي: اين روزها بيش از هر زمان ديگر، درخواست نمايندگان مجلس و بويژه اعضاي كميسيون ويژه اصل 44 قانون اساسي از

دولت براي ارايه لايحه اجراي سياستهاي اصل 44، به كانون توجه افكار عمومي تبديل شده است. نمايندگاني كه طي دو هفته اخير چندين بار به دولت هشدار داده بودند كه در صورت عدم ارايه لايحه به مجلس وارد عمل شده و با ارايه طرح دو فوريتي، طرح اجراي سياستهاي ابلاغي را جايگزين آن مي كنند. اما بنا به گفته سخنگوي دولت سرانجام در جلسه يكشنبه شب هفته جاري لايحه اجراي سياستهاي ابلاغي اصل 44 به تصويب نهايي هيأت وزيران رسيد . اكنون حدود ده ماه از آخرين ابلاغيه مقام معظم رهبري مي گذرد، اين در حالي است كه لايحه پيشنهادي دولت با كش و قوسهاي فراواني كه در تدوين آن به وجود آمده هنوز تا قانون شدن فاصله زيادي دارد، بنابراين تلاش مي شود تا اين لايحه قبل و يا همزمان با اولين سالگرد آخرين ابلاغيه مقام معظم رهبري، براي اجرا به دولت ابلاغ شود. نمايندگان با اشراف كامل به تبعات ارايه ديرهنگام لايحه اجرايي اصل 44 از سوي دولت از اين نگرانند كه مبادا تبعات تصويب نشدن آن دامنگير بودجه سال 87 نيز بشود، از همين رو تلاش دارند حداقل پرونده اين لايحه هر چه زودتر بسته شود.
پايان بلاتكليفي با اين حال به گفته موسي قرباني عضو هيأت رئيسه مجلس روز سه شنبه لايحه پيشنهادي دولت - بنابر تصريح رئيس جمهور - به مجلس تقديم شد تا بتوان به وضعيت بلاتكليفي چندين ماهه آن پايان داد. البته اين نگرانيها تنها به نمايندگان مجلس و موضوع بررسي لايحه در مجلس معطوف نيست، بلكه فراتر از آن بسياري از كارشناسان اقتصادي بيم آن دارند كه حتي با تصويب لايحه و با طرح پيشنهادي مجلس، برخي موانع پيش روي اجرايي شدن سياستهاي ابلاغي همچنان باقي بماند؛ آنها به بازار سرمايه (بورس) اشاره مي كنند كه توان هضم داراييهاي ميلياردي را ندارد؛ بخصوص آنكه تجربه تلخ خصوصي سازي در سالهاي گذشته نشان داده كه اين بخش قدرت و توان خريد سهام شركتهاي دولتي را ندارند، اين در حالي است كه طبق آمار تنها 11 درصد خصوصي سازي در سال گذشته تحقق يافته است. اگر تجربه خصوصي سازي را در كنار اظهارات عضو كميسيون اقتصادي مجلس با هم مقايسه كنيم، آن گاه وضعيت روند خصوصي سازي روشن تر مي شود. دكتر خوش چهره اعتقاد دارد حجم سرمايه متراكم شده كه قرار است با اجرايي شدن اصل 44 آزاد شود، بيش از 200 ميليارد دلار برآورد مي شود. از اين رهگذر كارشناسان اعتقاد دارند همپاي تصويب لايحه يا طرح اجراي سياستهاي ابلاغي اصل 44 بايد بسياري از موانع با اصلاح يا تدوين قوانين برطرف گردد.
چالشهاي بازار دكتر علي شيرازي كارشناس اقتصادي نيز با بيان اينكه ارزش بازار سرمايه ايران 40 ميليارد دلار است، تصريح مي كند: ارزش اين بازار از چالشهاي اصلي در روند اجرايي شدن سياستهاي اصل 44 است. وي مي افزايد: بيش از 90 درصد معاملات بازار سرمايه توسط نهادهاي دولتي يا شبه دولتي انجام مي گيرد كه مردم سهم چنداني در آن ندارند. از برآيند اين گونه اظهارات مشخص مي شود كه بازار 40 ميليارد دلاري توان هضم 200 ميليارد دلار ارزش داراييهاي اصل 44 را ندارد. با اين حال راه برون رفت از اين وضعيت را دبير كميسيون ويژه اصل 44 مجلس در گفتگو با خبرنگار ما تشريح مي كند. سيدكاظم دلخوش مي گويد: اعتقاد داريم كه شركتهاي مشمول بايد به صورت اصولي و در يك فرايند چند مرحله اي به بخش خصوصي واگذار شوند تا توان هضم آنها را داشته باشند. وي مي افزايد: اين گونه نيست كه تزريق سهام شركتها با حجم زياد و در يك آن عملياتي شود، بلكه اين واگذاريها بايد به مرور زمان شكل گيرد و اتفاقاً ما همين موضوع را پيگيري مي كنيم. وي در توضيح همين مطلب ادامه مي دهد: در طرح كميسيون ويژه اصل 44 بيشتر قانون نويسي و شيوه اجرايي كردن اصل 44 مطرح است، از همين رو معيارهاي واگذاريها و مباحث انحصار در آن لحاظ شده است.
طرح پيشنهادي مجلس وي ادامه مي دهد: در طرح پيشنهادي مجلس به بندهاي الف، ب، ج و... به تناسب اشاره شده و اين گونه نيست كه يكي بر ديگري تقدم داشته باشد، بلكه هر كدام داراي ارزش و جايگاه مختص به خود است و هيچ كدام به تنهايي قابل پيگيري نيست. دلخوش تصريح مي كند: شايد در روندكار نقايصي وجود داشته باشد، بنابراين به دنبال برطرف كردن آنها هستيم تا اين شبهه ايجاد نشود كه اين واگذاريها هم به سرنوشت خصوصي سازي ها دچار مي شود. وي تأكيد مي كند به دنبال آن هستيم كه واگذاري شركتهاي مشمول اصل 44 به رهاسازي منجر نشود. وي در همين رابطه تأكيد مي كند: ادغام طرح و لايحه مشكلي ندارد، بي ترديد با مطرح شدن لايحه، پيشنهادها و اصلاحاتي روي آن انجام مي گيرد كه اين پيشنهادها مي تواند از طرح به لايحه و يا به عكس لحاظ شود و در نهايت طرح و لايحه در هم ادغام شوند. وي مي افزايد: هدف ما از تدوين طرح مبتني بر اين نكته بود كه در صورت ارايه نشدن لايحه از سوي مجلس، دولت به روند اجرايي سياستهاي ابلاغي سرعت بخشيده، در عين حالي كه اعتقاد داريم طرح در راستاي مقابله با لايحه دولت تدوين نشده است. وي با بيان اينكه زمان همچنان از دست مي رود، مي افزايد: در طرح پيشنهادي به مباحثي چون جلوگيري از انحصارات دولتي و بخش خصوصي، چگونگي واگذاريها، قانون ضد انحصار، حمايت از بخش تعاوني و خصوصي، بحث امنيت قضايي و... پرداخته شده است. |