|
* ميرشجاعان
هر چند طي سال گذشته نقل قولهاي متعددي از مسؤولان كشوري و استاني در زمينه زمان انتقال آب سد دوستي به مشهد عنوان

شد، اما آنچه از ظواهر امر بر مي آيد در خوشبينانه ترين صورت، مشهد تا اواخر سال 86 از آب اين سد بهره مند نخواهد شد. وزير نيرو اسفندماه اعلام كرده بود، براساس تعهد دولت زمان اتمام اين پروژه در نهايت نيمه اول سال 86 تعيين شده بود و بايد اين پروژه براساس اين تعهد حداكثر تا پايان سال 86 پايان يافته و به بهره برداري برسد. مهندس پرويز فتاح پيش از اين نيز بارها در جلسات مختلف و سفر به خراسان رضوي ضمن اعلام حمايت كامل دولت براي تخصيص اعتبارات ويژه به اين پروژه بر ضرورت تسريع در بهره برداري به موقع از اين پروژه ملي تأكيد كرده بود. * ورود 848 ميليون مترمكعب آب به سد دوستي متوسط آورد آب رودخانه هريرود كه سد دوستي بر روي آن قرار دارد، در سالهايي كه بارندگي متوسط باشد يك ميليارد مترمكعب است و در سالهايي كه بارندگي خيلي زياد باشد تا چهار ميليارد مترمكعب آب مي آورد. سال گذشته كه سال بسيار خشكي در منطقه شرق كشور و قسمتي از افغانستان بود، اين رودخانه حدود 16 ميليون مترمكعب آورد آب داشت. مهندس حسيني، مديرعامل شركت آب منطقه اي خراسان رضوي در اين زمينه مي گويد: از اوايل اسفند جريان آب در رودخانه هريرود بسيار خوب بود و تاكنون بيش از 848 ميليون مترمكعب آب وارد سد دوستي شده كه بسيار قابل توجه است. وي مي افزايد: اين نخستين آبگيري سد است و به لحاظ مقررات و استانداردها تمهيدات خاصي را بايد پيش بيني كنيم. حسيني خط انتقال آب سد دوستي به مشهد را پروژه بزرگي عنوان مي كند و اظهار مي دارد: اين خط انتقال با لوله فولادي به قطر 2 متر 170 كيلومتر طول دارد. در مسير خط انتقال به دليل اينكه محل سد دوستي از شهر مشهد حدود 600 متر پايين تر است مجبور به پمپاژ آب هستيم و با توجه به افت انرژي در مسير خط انتقال 5 ايستگاه پمپاژ در اين مسير پيش بيني شده كه آب را به ارتفاع هزار متر پمپاژ و به شهر مشهد مي رساند. وي مي گويد: تصفيه خانه اي نيز به ظرفيت 6 مترمكعب بر ثانيه در 30 كيلومتري شهر مشهد پيش بيني شده كه در دست ساخت است. اين مقام مسؤول با اشاره به اينكه عمليات اجرايي اين پروژه از چند سال قبل شروع شده است، اظهار مي دارد: خط انتقال آب سد دوستي به مشهد تاكنون بيش از 72 درصد پيشرفت كلي داشته است. * پروژه هاي برق انتقال آب سد دوستي زودتر افتتاح مي شود مهندس طاهري، مدير خط انتقال سد دوستي نيز درباره تأمين برق ايستگاههاي پمپاژ آب در طول خط انتقال سد دوستي به مشهد مي گويد: هر ايستگاه پمپاژ يك ايستگاه برق و يك تبديل ولتاژ بالا به ولتاژ 6/6 كيلوولت دارد. طاهري تصريح مي كند: 150 كيلومتر خط انتقال 132 كيلوولت در مسير انتقال آب سد دوستي به مشهد داريم كه كل اين پروژه ها حدود 93 درصد پيشرفت فيزيكي داشته است. به گفته وي، قبل از پايان خط انتقال آب سد دوستي به مشهد خط انتقال برق به اتمام مي رسد. * در خط انتقال سد دوستي به مشهد چه مي گذرد؟ مديرعامل آب منطقه اي خراسان رضوي مي گويد: براي اجراي خط انتقال پروژه، كل پروژه را به چهار قطعه تقسيم كرده ايم و هر قطعه پيمانكار خاص خودش را دارد كه مشغول به كار هستند. وي مي افزايد: قطعه اول حدود 58 كيلومتر است كه تا به حال حدود 46 كيلومتر آن اجرا شده است، قطعه دوم 72 كيلومتر است كه حدود 63 كيلومتر آن اجرا شده است. حسيني تصريح مي كند: قطع سوم 35 كيلومتر است كه بخش عمده اي از آن مانده و فقط حدود 14 كيلومتر آن اجرا شده، اين قطعه اي است كه آب را از تصفيه خانه به شهر مشهد مي آورد كه قسمتي از آن در داخل شهر از كنار شهرك ابوذر عبور مي كند. مسير بحراني اين پروژه همين قطعه سوم است. وي مي افزايد: قطعه چهارم كه حدود 15 كيلومتر است اتصالات رينگ بين مخازن است كه 8 كيلومتر آن اولويت اول بود كه تازه شروع كرديم و كمتر از يك كيلومتر آن اجرا شده و اميدواريم كه بتوانيم آن را در موعد مقرر به انجام برسانيم. اين مقام مسؤول اظهار مي دارد: در مورد لوله هاي مورد نياز نيز از كل لوله هاي پروژه كه 170 كيلومتر است تا الان تقريباً 160 كيلومتر را تهيه كرده ايم و براي 10 كيلومتر باقيمانده قرارداد بسته شده كه عمليات توليد آن در دست اقدام است. وي به 33 الكتروپمپ مورد نياز پروژه و نصب و راه اندازي ايستگاههاي پمپاژ اشاره مي كند و مي گويد: علاوه بر اين، پروژه تصفيه خانه را در دست اجرا داريم كه پيمانكار مستقلي دارد و تاكنون حدود 57 درصد پيشرفت داشته كه اميدواريم تا پايان سال اين تصفيه خانه نيز آماده بهره برداري شود. حسيني اظهار اميدواري كرد كه با برنامه ريزيهايي كه انجام شده تمام پروژه تا پايان سال آماده بهره برداري شود. * باز هم مشكلي به نام اعتبارات پيش از اين، وزير نيرو اعلام كرده بود كه علاوه بر 300 ميليارد ريال تصويبي دولت، 350 ميليارد ريال وزارت نيرو، 100 ميليارد ريال استانداري خراسان رضوي و 150 ميليارد ريال آستان قدس رضوي براي تسريع در خط انتقال آب سد دوستي به مشهد در نظر گرفته شده است. اما مديرعامل آب منطقه اي خراسان رضوي با بيان اينكه مقدار كمي اين مبالغ تحقق يافته است، مي گويد: از محل متمم بودجه پيش بيني شده بود كه 270 ميليارد ريال به ما بدهند كه با توجه به اينكه متمم بودجه در مجلس تصويب نشد، پيشنهادهاي وزارت نيرو نيز اجرايي نشد. وي مي افزايد: از 100 ميليارد ريال استانداري 45 ميليارد ريال پرداخت شد و آستان قدس هم قرار بود در شبكه آبياري و زهكشي دشت سرخس همكاري كند كه اقدامات اوليه اش را شروع كرده است.وي اظهار مي دارد: البته در سال گذشته به سبب مشكلات شديد اعتباري، بدهي زيادي به پيمانكاران داشتيم؛ به طوري كه شب عيد 250 ميليارد ريال به پيمانكاران مختلف پروژه بدهكار بوديم. اين مقام مسؤول مي افزايد: اين مسايل مقدار زيادي در روند سرعت اجراي كار تأثير گذاشته است. با پيگيريهايي كه شد، 450 ميليارد ريال براي سال 86 اختصاص داده اند، ولي قول مساعد دادند كه در ماههاي آينده كمبود اعتبار را جبران كنند. حسيني تصريح مي كند: به هر حال اين مشكل اعتباري سال گذشته باعث شد كه سرعت كار كم شود؛ چون توان مالي برخي از پيمانكاران محدود شده بود و حتي بعضي از كارگاهها تعطيل شد كه خوشبختانه در حال حاضر فعال هستند. وي اظهار مي دارد: از مسؤولان درخواست داريم كه بودجه سال جاري را هر چه زودتر به ما بدهند، حدود 2 ماه از ابتداي سال طي شده، ولي هنوز اعتباري تخصيص نيافته است. اين مقام مسؤول تأكيد كرد: برنامه ريزي شده كه اگر اعتبارات متناسب با هزينه ها باشد بتوانيم تا پايان امسال آب را به شهر مشهد برسانيم. كار سخت و بزرگي است. * فرسوده بودن شبكه آب مشهد مشكلي ديگر آنچه بيش از هر چيزي در سد دوستي مورد توجه قرار گرفته، رساندن آب اين سد به مشهد براي شرب است و در اين راستا همه دست اندركاران عزم خود را جزم كرده اند كه اين اتفاق هر چه زودتر بيفتد تا در سالهاي آينده شهر مشهد همچون سال گذشته با بحراني به نام تأمين آب شرب شهروندان رو به رو نباشد. اما از سوي ديگر، برخي از كارشناسان به فرسوده بودن شبكه آب شهر مشهد اشاره دارند و عنوان مي كنند كه شبكه فرسوده شهر توان انتقال آب اين سد را به مشتركان ندارد و مقداري از آب هدر خواهد رفت. حسيني در اين زمينه مي گويد: اينكه شبكه توزيع آبرساني مشهد داراي اشكال است، همه قبول دارند. مقداري از شبكه مربوط به سالهاي قبل است و متناسب با جمعيت طراحي نشده كه شركت آب و فاضلاب مشهد، طرحهاي اصلاحي براي اين شبكه دارد، ولي به دليل محدوديتهاي اعتباري شايد سرعت لازم را نداشته باشد.اين مقام مسؤول اظهار مي دارد: تا چند سال ديگر اگر 50 تا 60 ميليون مترمكعب هر سال از سد دوستي آب بياوريم، مشكلي براي تأمين آب شرب مشهد نداريم و 150 ميليون مترمكعب آبي كه مطرح شده براي سال 1400 است. * سهم كشاورزان چقدر است؟ سؤالي كه در اينجا مطرح مي شود اين است كه از 50 درصدي كه سهم آب ايران از سد دوستي است، و قرار است به مصرف شرب شهر مشهد اختصاص يابد، سهم كشاورزان منطقه سرخس كه در مجاورت اين سد قرار دارند، چقدر است؟دكتر وثوقي، كارشناس اجتماعي سدها در اين زمينه مي گويد: ظرفيت سد خيلي بالاست، و سهم آب كشاورزي اين منطقه حدود 50 تا 60 ميليون مترمكعب است؛ يعني مقدار زيادي از آب سد در اختيار كشاورزان قرار نمي گيرد.وي مي افزايد: در اين منطقه چاههاي كشاورزي نيز وجود دارد كه به كشاورزان براي آبياري مزارعشان كمك مي كند و صرفاً كشاورزي با آب سطحي انجام نمي شود. |