|
گروه هنر- بهاردوست: «چهارمين نمايشگاه هنر جديد ايران، سوم خرداد 86 آغاز به كار مي كند»

«آيدين آغداشلو» هنرمند نقاش و هنرشناس، هنر جديد را يك جريان پرشتاب جهاني قلمداد نمود و خبر برپايي چهارمين نمايشگاه هنر جديد با موضوع پرواز- پايداري توسط بنياد شهيد و امور ايثارگران را يك خبر خوش و اميدوار كننده خواند و حمايت «بنياد شهيد و امور ايثارگران» و «جهاد دانشگاهي» از اين جريان را نشانه واكنش نسبت به جريانهاي پوياي جهاني دانست. وي به خبرنگار ما گفت: «شايد به نظر برسد در زمينه هنر جديد، نمونه دست دوم يك جريان دست اول از سبك هنري روز دنيا هستيم، اما اين چندان نگران كننده نيست. آيا نگرشهاي مدرن ايران جز اين عمل كرده است؟ جز استثنايي چند، مثل مكتب سقاخانه عموماً با تأخيري بيش از 50 سال نمونه برداري كرديم و البته در اين نمونه برداري بسيار موفق عمل كرديم، يعني به قالب بسنده نكرديم و در آن قالبها معنايي را جريان داديم كه خاص و ارزشمند و بيانگر مفهومي ملي و بومي بوده است. در زمينه هنر جديد نيز چنين اتفاقي خواهد افتاد.»

آغداشلو تأكيد كرد: «در همين نمايشگاه هنر جديدي كه در پيش است، احتمالاً نمونه هاي تقليدي كم نخواهد بود، اما اگر در همين نمايشگاه تنها چند اثر ببينيم كه تشخيص لازم را ارائه دهند مي توانيم كل اين رويداد را موفق ارزيابي كنيم.» اين هنر شناس برجسته ايراني در پاسخ به منتقداني كه معتقدند وقتي هنرمند ايراني به شناخت بايسته اي از هنر كلاسيك يا هنر مدرن نرسيده، نبايد به حوزه هايي نظير هنر جديد ورود پيدا كند و چنين رويدادهايي منحرف كننده است گفت: «قافله جريانهاي هنري در حال حركت است. اگر بخواهيم معطل شويم تا تعريفها و شناختها نسبت به گونه هاي مختلف هنري كاملاً هضم شود و جا بيفتد، اين قافله كه منتظر ما نمي ماند و اين ماييم كه جا مي مانيم. ما بايد جهان پويا و پرهياهوي امروز را دريابيم و نقش خود را در آن بياويزيم.» آيدين آغداشلو درباره سير تاريخي شكل گيري هنر جديد گفت: «هنر جديد، چندان هم هنر جديدي نيست. جرياني كه در طول 35 سال اخير آرام آرام رشد كرده و تقريباً تا به هر جايي گسترش پيدا كرده با عنوان «هنر جديد» آغاز نشد، اما آنچه از دهه 80 ميلادي به بعد به صورتي مشخص با مفاهيم خاص خود به جهان عرضه شد، تحت اين عنوان قرار گرفته است. گستره رشد هنر جديد، امروزه چنان است كه ديگر لازم نيست از اروپا و آمريكا حتماً شيوه ها و سبكهاي نوين از اين گونه، هنري را ببينيم. امروزه از آمريكاي جنوبي تا چين، ژاپن و هند هنرمنداني برخاسته اند كه هنر جديد را به عرصه هاي جديد كشانده اند. وي درباره خصوصيات و ماهيت هنر جديد گفت «در هنر جديد، مفهوم، بخش عمده و اساسي يك اثر را دربرمي گيرد و اثر به صرف تصور هنرمند و انتخاب او پديد مي آيد. هنر جديد يك قالب است، يك معنا نيست. قالبي كه هنرمند را با شدت بسيار زيادي پرتاب مي كند و موانع و بايدها و نبايدها را برمي دارد و عرصه اي كاملاً آزادانه در برابر او مي گذارد. اين قالب به هر ترتيبي مي تواند استفاده شود. هنرمندان شرق آسيا، رهايي اين قالب را به عنوان زمينه كارشان انتخاب مي كنند و بديهي است اگر معنايي داشته باشند، چه معناي فردي چه معناي ملي و بومي در اين قالب پياده مي كنند.» اين نقاش سرشناس افزود: «جريان گسترده و شتابناك هنر جديد بخشهايي از هنر ما را نيز در برگرفته است. اين هنر كه با مفهوم كلي زمانه اي كه در آن زندگي مي كنيم در هم تنيده شده با هنجارشكني و ساختارشكني هميشگي اش، جنبه هاي پيشتاز و معاصر جهاني را به عنوان يك بنيان كلي در نظر مي گيرد و اجرا مي كند. چون هنر معاصر ما به صورتي دنبال كننده و مقلد جريانهاي معاصر هنري جهان است، هنر جديد نيز در ايران مخاطبان و هنرمندان خود را يافته است.» آغداشلو توضيح داد: «مقلد بودن يك امر منفي نيست. نزديك به يكصد سال است هنر معاصر ما چشم به هنر معاصر دنيا دارد. اگر در روزگاري كوبيسم، نقاشي انتزاعي و سوررئاليسم را تقليد كرديم، دليلي ندارد اين شيوه را در مواجهه با هنر جديد ادامه ندهيم. گونه اي كه براي الگوبرداري شرق ايده هاي نو دارد.» آغداشلو «موضوعي» بودن «چهارمين نمايشگاه هنر جديد» را نقطه ضعف اين رويداد دانست و گفت: هنر مفهومي با قالبهاي از پيش تعيين شده مناسبتي ندارد و هر نوع سفارش موضوع و ايده اي به حتم بازدارنده است و آزادي عمل هنرمند را از بين مي برد. اتفاقاً در آخرين نمايشگاه هنر جديد كه در موزه هنرهاي معاصر برپا شد آن دسته از آثار دچار ضعف بودند كه سعي داشتند به اثبات يا انكار برخي مضامين اجتماعي يا سياسي بپردازند. هنرمندان هنر جديد بايد بدانند هنر جديد، سكوي شعار نيست. وي پيرامون عدم ماندگاري آثار هنر جديد گفت: مشخصه ذاتي آثار هنر جديد همين موقتي بودن آن است. خيلي پيشترها هم «مارسل دوشان» در نيمه اول قرن بيستم وقتي نخستين آثار هنر جديد را خلق نمود به ماندگاري آن توجهي نكرد و آثاري را به وجود آورد كه در ضديت با جاودانگي بودند. اين موقتي بودن هنر جديد شايد نه در قامت يك اصل، اما حداقل به عنوان يك فرض كاملاً روشن پذيرفته شده است و هنرمند مي داند آنچه مي آفريند بعد از مدتي جمع خواهد شد. اما نكته اينجاست كه هنرمند هنگام بازآفريني و چينش دوباره يك اثر هنر جديد مي تواند شكلي نو در آن بيافريند. آغداشلو در پايان يادآور شد: درست به دليل موقتي بودن آثار هنر جديد اين قبيل آثار خريدار شخصي ندارند و تنها موزه ها يا بنيادهاي بزرگ آنها را مي خرند، اينجاست كه حمايت بنياد شهيد و جهاد دانشگاهي از اين رويداد را بسيار مفيد، مهم و راهگشا مي دانم و از صميم قلب به آنها تبريك مي گويم. در دهه گذشته از هنر جديد به وسيله موزه هنرهاي معاصر تهران بسيار حمايت شد و نمايشگاههاي متعددي برگزار شد. بسياري از هنرمندان كه امكان مالي خلق آثارشان را نداشتند از كمكهاي مركز هنرهاي تجسمي بهره مند شدند. خوشحالم كه چهارمين نمايشگاه هنر جديد با اسپانسرهاي تازه شكل مي گيرد تا جوانان علاقه مند به اين عرصه همچنان اميدوار باشند. گفتني است چهارمين نمايشگاه هنر جديد ايران به همت بنياد شهيد و جهاد دانشگاهي سوم خرداد برپا خواهد شد. دكتر اصغر كفشچيان مقدم دبيري اين نمايشگاه را به عهده دارد و حسين خسروجردي، طاهر شيخ الحكمايي، غلامحسين نامي، احمد نادعليان، ايرج اسكندري، عبدالمجيد حسيني راد، مصطفي گودرزي، غلامعلي طاهري و بهنام كامراني شوراي برنامه ريزي اين رويداد را تشكيل مي دهند. |