|
* گروه اقتصادي- فرودگاه امام خميني (ره)، فرودگاهي كه آمال و آرزوهاي توسعه بخش حمل و نقل و در دست گرفتن بازار ترانزيت و

تبديل شدن به هاب منطقه اي ايران در آن نهفته بود، امسال 40 ساله شد، اما دريغ از بهره برداري واقعي! به گزارش خبرنگار ما، فروردين سال 1346 بود كه هيأت دولت وقت، طرح ساخت فرودگاه بين المللي را به تصويب رساند و در سال 51 كار ساخت آن رسماً با مشاركت يك شركت ايراني و چهار شركت آمريكايي آغاز شد. انقلاب اسلامي كه به پيروزي رسيد، كار خاكبرداري فاز يك آغاز شده بود. پيشنهاد ساخت اين فرودگاه را سازمان جهاني هوانوردي - ايكائو- به ايران ارايه داده بود، اين سازمان در سال 1968 ميلادي نبود يك مركز بزرگ هوايي براي كل منطقه خاورميانه را در دست بررسي داشت و تهران بهترين نقطه براي دستيابي به اين هدف به شمار مي رفت. اينجا بود كه اميدهاي زيادي به تحول در اقتصاد حمل و نقل كشور از اين طريق ايجاد شد و اكنون اين اميدها در حال بر باد رفتن است! كارشناسان فرانسوي - آمريكايي نقطه اي را در 40 كيلومتري جنوب غرب تهران - بين اتوبان تهران- قم- ساوه انتخاب كردند كه كل زمين آن از مساحت شيخ نشين قطر بيشتر بود! درفاز اول، فرودگاه براي 5/4 ميليون مسافر و 120 هزار تن بار در سال طراحي شد كه ظرفيت مسافر تا 5/6 ميليون نفر قابل افزايش بود. آن زمان و حتي پس از پيروزي انقلاب، فرودگاه امام(ره) و طرح منحصر به فرد آن در خاورميانه رقيب نداشت. نه فرودگاه دوبي بود و نه فرودگاه استانبول. همه چشمها به آن نقطه جنوب غربي تهران خيره شده بود و اكنون جشن تولد 40 سالگي اين فرودگاه را در حالي برگزار مي كنيم كه آن نگاهها به در مانده است.... پس از پيروزي انقلاب اسلامي كار اجراي پروژه فرودگاه امام(ره) در دولت دوم هاشمي رفسنجاني در سال 74 توسط چند شركت خارجي و يك شركت فرانسوي به جريان افتاد و تا به امروز 260 ميليارد تومان هزينه ريالي و 60 ميليون دلار هزينه ارزي صرف آن شده است، اما از بهره برداري و رونق واقعي خبري نيست.
* فرودگاه افتتاح شده اما... 19 ارديبهشت 83 روز پركار و پرچالشي براي دولت خاتمي و فرودگاه امام(ره) بود. ماجراهايي كه در اين روز اتفاق افتاد، يك وزير خاتمي- احمد خرم- را از صندلي وزارت به زير كشاند و معاونش (محمد رحمتي) را جايگزين كرد كه با وجود تداوم وزارتش در دولت احمدي نژاد، موفق به بهره برداري از فرودگاه امام(ره) نشده است و ظاهراً قرار نيست به اين زوديها هم بشود. در 19 ارديبهشت فرودگاه امام فقط چند ساعت باز شد و با بسته شدن باند همان تك پرواز حركت كرده از دوبي با وساطت به زمين نشست و مسافران خسته و وحشت زده با خود عهد كردند كه يا مهرآباد يا هيچ جاي ديگر! اعتراضهاي برخي به حضور شركتي تركيه اي ظاهراً با منشأ صهيونيستي- به نام «تاو» در فرودگاه امام(ره) بود، اما حتي خروج اين شركت از فرودگاه نيز نتوانست به رونق و بازگشايي واقعي آن كمك كند. زيرا اقدام ياد شده باعث خدشه دار شدن شهرت بين المللي فرودگاه شد و - كشورهايي بهانه گير چون انگليس، كانادا و آلمان از اتباع خود خواستند از سفر به ايران از طريق اين فرودگاه خودداري كنند. اين اطلاعيه هر چند به طور رسمي تكذيب شد، اما رسوب نامطلوب آن در مقدمه ذهني بسياري از مسافران برجاي ماند و تأثير نامطلوب خود را بر ديدگاه شركتهاي معتبر هواپيمايي دنيا به اين فرودگاه بر جاي گذاشت كه اكنون يكي از دلايل اصلي عدم رونق و توجه به فرودگاه امام(ره) در كنار سوء مديريتها و عوامل داخلي به شمار مي رود. از آن تاريخ تاكنون فرودگاه امام(ره) افتتاح شده، اما رونق نيافته، بهره برداري شده، اما هنوز پروازهاي مهم و كليدي و اصلي شركتهاي مشهور داخلي و خارجي از مهرآباد انجام مي شود.
* خبري از رونق نيست با بهره برداري نسبي از فاز اول فرودگاه امام(ره) انتظار مي رفت اين فرودگاه فعال شود. اما اين اتفاق تاكنون نيفتاده است. هنوز هيچ شركت خارجي حاضر به انتقال پروازهاي خود به فرودگاه امام(ره) نشده و فشار وزارت راه و ترابري و دستوري عمل كردن در اين باره نيز در يك مورد با چنان واكنش تندي مواجه شد كه مجبور شدند عطاي آن را به لقايش ببخشند. اين ماجرا به تركيه مربوط بود كه با فشار به «تركيش ايرلاين» براي اسباب كشي به فرودگاه امام(ره) اين شركت نيز پروازهاي هما به استانبول را به فرودگاهي كوچك و دور افتاده در 40 كيلومتري استانبول به عنوان تلافي منتقل كرد و باعث شد دو طرف فعلاً از موضع خود عقب نشيني كنند: تركيه در مهرآباد- هما در استانبول! اين اوضاع تاكنون به حال خود باقي است و در آخرين تحول در چند روز گذشته باز هم اخبار ضد و نقيض به نقل از وزير راه و مديرعامل هما درباره احتمال اسباب كشي به فرودگاه امام و حواله دادن به امروز و فردا و هفته و ماه و 2 ماه بعد توسط خبرگزاريها مخابره شد، اما با نزديك شدن به موعد مقرر، همه نقش بر آب شد و نتيجه در جمله هميشگي خلاصه گرديد: «انتقال پرواز ما به فرودگاه امام(ره) فعلاً عملي نيست و منتقي است....» * چرا؟ واقعاً چرا؟ نصرا... منصوري - معاون خدمات فرودگاهي فرودگاه امام(ره) در اين باره به خبرنگار ما مي گويد: هنوز زيرساختهاي لازم و كافي براي پذيرش شركتهاي خارجي حتي در فاز يك فرودگاه هم پيش بيني نشده است. وي افزود: همچنين مشكل بدهي پرداخت نشده برخي شركتهاي پيمانكاري وجود دارد. وي نتيجه گرفت: بنابراين تا زماني كه اعتبار تكميلي براي فاز يك اختصاص نيابد انتقال پروازهاي خارجي ممكن نيست. وي البته اميدواريهايي هم مي دهد: قرار است يك برنامه ريزي انجام شود تا اول پروازهاي منطقه اي و بعد ديگران بتدريج به فرودگاه امام(ره) بيايند. اكنون 3 تا 4 شركت در مسيرهاي تكي و تك پرواز به مقصد رم و آسياي جنوب شرقي پروازهايشان را از فرودگاه امام(ره) انجام مي دهند و بتازگي «لونت هانزا»ي آلمان نيز اعلام آمادگي كرده است. وي مي گويد: برخي امكانات بايد فراهم شود، بنابراين زمان دقيقي را براي انتقال كل پروازها نمي توان پيش بيني كرد... ازسوي ديگر گفته مي شود براي تكميل فاز يك فرودگاه امام(ره) نزديك به 2 هزار ميليارد ريال اعتبار لازم است كه از بودجه 86 رديفي براي آن پيش بيني نشده است. اصغر كتابچي كارشناس ارشد هواپيمايي نيز به خبرنگار ما مي گويد: هنوز بخش تشرينگ- كارگو و هندلينگ فرودگاه و برخي ديگر از زيرساختهاي خدمات فرودگاهي فرودگاه امام مشكل دارد و رفع آن هم نيازمند اعتباري است كه مشخص نيست كي تأمين مي شود. در همين حال شركتهاي خارجي هواپيمايي حاضر در ايران علاوه بر آن كه از امكانات و زيرساختهاي فرودگاه امام(ره) گلايه دارند، نگرانند مسافران و مشتريانشان، معايب فرودگاه را به حساب اعتبار آن شركتها بگذارند، مي گويند: نرخ خدمات فرودگاهي و سوخت در فرودگاه امام(ره) بالاتر از فرودگاه مهرآباد است، بنابراين اسباب كشي به صرفه نيست.
* بقيه رقبا به كجا مي روند ظاهراً ايكائو از پيشنهاد سال 1968 به ايران براي ايجاد هاب منطقه اي پشيمان شده و ديگر بازيگران را به صحنه آورده است: دوبي و استانبول. كتابچي مي گويد: در حالي كه ما هنوز درگير 5/6 ميليون نفر فاز اول فرودگاه امام(ره) هستيم و در تحقق آن مانده ايم، اما فرودگاه استانبول با 3 بار گسترش اكنون دارد جاي ايران را مي گيرد. وي مي افزايد: به ارقام نگاه كنيد: احداث ترمينال سوم فرودگاه دوبي با 5 ميليارد دلار سرمايه گذاري و افزايش ظرفيت به 70 ميليون نفر تا سال 2012 و ما در 5/6 ميليون نفر را هم مانده ايم!) وي تصريح مي كند در كنار آن فرودگاه جديد جبل علي با 34 ميليارد دلار... سرمايه گذاري و پذيرش 120 ميليون مسافر در حال ساخت است. با اين حال مديرعامل شركت فرودگاههاي كشور مي گويد: همه پروازهاي خارجي فرودگاه بين المللي مهرآباد تهران بايد تا 30 تير به فرودگاه بين المللي امام خميني (ره) منتقل شود. اصغر كتابچي با اشاره به انتقال 30 درصد پروازهاي خارجي به فرودگاه بين المللي امام خميني (ره) در دو سال اخير گفت: ضمن برنامه ريزي و هماهنگي با شركتهاي ذي نفع و سازمانها و دستگاههايي كه زيرمجموعه اين انتقال هستند، 70 درصد بقيه پروازهاي خارجي نيز از فرودگاه مهرآباد تهران تا 30 تير به فرودگاه بين المللي امام خميني (ره) منتقل خواهد شد. وي خاطرنشان مي كند: طبق دستورالعملها و ضوابط بين المللي اگر بخواهيم پروازهاي خارجي را از فرودگاهي به فرودگاه ديگرمنتقل كنيم بايد به سه الزام زماني ضابطه مند بين المللي توجه و از آنها تبعيت نماييم. مديرعامل شركت فرودگاههاي كشور مي افزايد: بر اساس يكي از اين الزامها 54 روز قبل از انتقال پروازها از فرودگاهي به فرودگاه ديگر بايد اقدامهاي بين المللي انجام شود و الزام ديگر اين است كه در مدت 34 روز فعاليتهاي قانونمند مرتبط با انتقال انجام گيرد. كتابچي خاطرنشان كرد: الزام سوم هم به حداقل زمان انتقال پروازها از فرودگاهي به فرودگاه ديگر مربوط است كه 28 روز تعيين شده است. |