|
محمد هرمزي
گروه اقتصادي: اين روزها از شبيخوني كه به جان صنايع قند و شكر كشورافتاده است بيشتر سخن به ميان مي آيد، شبيخوني كه

باهويت «هجمه واردات بي حد و حصرشكر» گره خورده و به يكباره قراراست به عمر نگون بخت اين صنعت112ساله پايان دهد! صنعتي كه تازه از انحصار دولت بيرون آمده ، اما هنوز قرباني برخي سياستهاي غلط است . به گفته آنهايي كه تلاش دارند كام مردم را همچنان با شكرداخلي شيرين نگاه دارند ، اين صنعت بالغ بر90 سال در انحصارمطلق دولت بوده است . با اين حال هم اكنون زنگهاي خطرورشكستگي اين صنعت به صدا در آمده است. اين روزها صداي نمايندگان خانه ملت نيز درمورد وضعيت اسف بار صنايع قند و شكردرآمده وحتي برخي از مسؤولان دولتي نيزبا آنها همراهي مي كنند و قرار است اين موضوع رابررسي كنند، اما در عين حال آنها نيزدر دام برخي سياستها و قوانين پيچيده گرفتار آمده اند.
تهديد 200 هزارفرصت شغلي درهرحال خوره اي كه به جان اين صنعت افتاده، نزديك به 200هزار فرصت شغلي را تهديد مي كند كه در اين خصوص رئيس كميسيون كشاورزي مجلس اين وضعيت را بهتر واكاوي مي كند وي مي گويد: در حالي كه نياز كشور به شكر وارداتي 400هزارتن است، بيش از دوميليون تن شكر وارد كشورشده است. جاسم ساعدي مي افزايد : دليل عمده واردات بي حد وحصرشكر، كاهش قيمت جهاني آن از هر تن 400دلار به350دلاربوده و نكته مهمتر، بحث اضطرار براي ذخيره سازي شكر بوده كه متأسفانه كاهش تعرفه و اقدام به واردات شكر درفصل برداشت چغندرو توليد شكر انجام شده است . وي اضافه مي كند: طبق قانون وزارت بازرگاني موظف بوده شكر توليد داخلي رابه نرخ تضميني خريداري كند، اما بودجه آن را صرف واردات يك ميليون تن شكر به ارزش 360 ميليون دلار كرد و چون براي خريد شكرداخلي پولي نداشت ، بنابراين به سمت گرفتن تسهيلات از شبكه بانكي روي آورد كه سازمان مديريت و برنامه ريزي با آن مخالفت كرد. وي مي افزايد: اقدام وزارت بازرگاني در واردات شكر از محل بودجه خريد تضميني شكر داخلي باعث شد كه شكر كارخانه هاي داخلي، با توجه به هزينه توليد هر كيلوگرم 500تومان، روي دستشان بماند و كارخانه ها با بحران بيكاري و نپرداختن حقوق 2تا4 ماهه كارگران مواجه شوند. رئيس كميسيون كشاورزي مجلس ادامه مي دهد : تعرفه 50 تا 60 درصدي واردات شكر به يكباره بر اساس تصميم نادرست، آن هم در فصل برداشت محصول داخلي صفر شد كه اين امرباعث انباشت توليد داخل شد.
عمق فاجعه اظهارات رئيس كميسيون كشاورزي هرچند به وضعيت بغرنج كارخانجات قند و شكر داخلي اشاره دارد، اما عمق فاجعه رابايد از زبان فعالان اين صنعت شنيد. دبير انجمن صنفي كارخانجات قندوشكرايران بابيان اينكه آمار واقعي واردات شكر، بيش از دوميليون تن بوده است، اظهار مي دارد: ازفروردين ماه سال گذشته تا پايان فروردين ماه امسال بيش از دو ميليون و 700 هزار تن شكر وارد كشور شده ، درحاليكه شكر وارداتي مورد نياز 500هزارتن بوده است. مهندس بهمن دانايي تأكيد مي كند: كل نياز مصرفي داخل كشوردر طول يكسال يك ميليون و 900هزارتن است، در حالي كه حدود يك ميليون و 300هزارتن آن در داخل توليد مي شود.وي مي افزايد: واردات بي رويه باعث شده كه انبوهي از توليدات شكر در انبارها بلوكه شود، زيرا توان فروش آن دربازاروجود ندارد. وي اضافه مي كند: صنايع قند وشكردر وضعيت فعلي چنان شكننده شده كه با اين روند، شاهد آن خواهيم بود كه ديگر صنعتي به نام قند وشكر وجود نخواهد داشت. به گفته وي بيش از 700 هزار تن شكر در انبارها خاك مي خورد و با اين حال دولت از كل توليد( يك ميليون و 100 هزار تن) در شش ماهه دوم سال تنها 400هزارتن را خريداري كرده است و بقيه همچنان در انبارها دپو شده است.
اختلاف دولتي ها وي در خصوص چالش خريد تضميني قند وشكر از سوي دولت اظهار مي دارد: دولت بايد 250 هزار تن ديگرازموجودي شكر كارخانجات را خريداري مي كرد، اما اختلاف نظربين سازمان مديريت وبرنامه ريزي وساير وزارتخانه ها باعث شده كه طي دو ماه گذشته هيچ خريدي انجام نگيرد. وي در مورد منشأ اختلاف نيزاذعان مي كند: شوراي اقتصاد تأكيد كرده بود كه 250هزارتن شكر با نرخ مصوب (560 تومان) ازكارخانجات خريداري شود، اماطبق ابلاغيه سازمان مديريت وبرنامه ريزي ، بندي گنجانده شده كه كار را از حالت انتفاع خارج كرد. مهندس دانايي اضافه مي كند: از آن طرف ، وزارت بازرگاني هم اعتقاد دارد كه نمي تواند اين محصولات را بانرخ مصوب ازكارخانه ها بخرد و دربازار بفروشد، درحاليكه در بازارشكرباقيمت هركيلو 500 تومان هم خريدار ندارد، چرا كه بازار در اشباع كامل است.
طرح يك پرسش به گفته وي، واردات شكر براي جلوگيري از افزايش بي رويه قيمت قند و شكر وهمچنين جلوگيري از متضررشدن مصرف كننده انجام گرفت ، با اين حال حتي شكروارداتي بصورت فله اي زير700تومان به دست مصرف كننده نمي رسد.وي با طرح اين پرسش كه واردات بي رويه كارخانجات را فشل كرده و از سوي مصرف كننده هم نفعي نداشته، بايد پاسخ داده شود كه در اين زنجيره، منافع واردات عايد چه كساني شده است. وي تأكيد مي كند، قيمت تمام شده توليد قند وشكر داخلي بيش از نرخ مصوب دولت (560تومان)است كه حتي با فروش به اين نرخ ، ورشكستي كارخانجات قطعي است. وي با اشاره به اينكه مابه التفاوت قيمت شكر وارداتي با توليد داخلي 140 -130 تومان در هركيلوست، اضافه مي كند: قيمت هاي جهاني واقعي نيست، زيرا در اروپا هزينه تمام شده يك تن شكر800دلاراست، اما همان شكرراباقيمت300دلار دربازارجهاني عرضه مي كنند كه نمونه بارز قيمت شكني و سلطه اقتصاد سياسي است. وي ادامه مي دهد: برخي كشورها توليدات خود را زير قيمت تمام شده عرضه مي كنند تا با خارج شدن شركتهاي داخلي از گردونه توليد قند وشكر ، بازار فروش را درانحصار خود درآورند. وي با بيان اينكه بورس لندن و نيويورك تنها بازارهاي معاملات شكر در دنياست، تاكيد مي كند:عده اي اين گونه استدلال مي كنند كه قيمت تمام شده توليد شكردركشور بيش از قيمت فروش اين محصول در بازارهاي جهاني است كه البته اين گونه استدلال، خلط مبحث است، در حالي كه بايد قيمت تمام شده در داخل را با قيمت تمام شده شكر در ديگركشورها مقايسه كرد نه اينكه قيمت فروش را ملاك قرارداد.
تبعيض تعرفه ها وي ادامه مي دهد: در كشورما قند وشكر جزو كالاهاي اساسي و استراتژيك است و در سبد خانوارها از جايگاه ويژه اي بر خوردار است ، از همين رو بعضي تمام توان خود را بر رقابت تنگاتنگ و فشل كردن رقيب متمركز كرده اند. وي تأكيد مي كند: درچنين شرايطي نرخ تعرفه واردات شكر در كشورنزديك به صفرو بين چهارتا 10 درصد است، در حالي كه در خيلي از كشورها اين نرخ 164درصد است، وي ادامه مي دهد: تمام سوءاستفاده هايي كه از ناحيه واردات شكر رخ مي دهد ، نتيجه بي برنامگي است .
پولشويي در سايه سوداگري شكر وي بابرشمردن تبعات كاهش تعرفه واردات شكر تاحد صفر درصد، اذعان مي كند: درحال حاضربحث پولشويي با شكرچنان گره خورده كه افرادي حتي از صنوف ديگر به واردات شكر روي آورده اند . وي درتوضيح اين مطلب ادامه مي دهد، اين افراد خريدهاي خود را شش ماهه تايك ساله انجام مي دهند، اما محصولات خود را فوراً زيرقيمت خريد به بازار عرضه مي كنند ، بنابراين با پول هاي بدست آمده ارزان قيمت به برج سازي و فعاليت سوداگري ديگري مي پردازند كه پيامد آن فلج كردن صنعت قند وشكر داخلي است. وي تأكيد مي كند : وزارت بازرگاني به راحتي مجوز واردات شكر را صادر مي كند و بخش دولتي و خصوصي با تمام توان خود به واردات اقدام مي كنند ، اما در همان حال وزارتخانه هاي صنايع و جهاد كشاورزي كه متوليان توليد اين صنعت پر اشتغالند ، جدي بر خورد نمي كنند . اضافه مي شود 39 كارخانه قند وشكر در 17استان كشور فعال است كه 32 شركت مربوط به استحصال شكر از چغندر قند و بقيه به استحصال شكر از نيشكر مي پردازند.
پيگيري مجلسيان در حالي كه صداي خرد شدن كارخانجات قند وشكر از هم اكنون به گوش مي رسد كميسيون صنايع مجلس دست به كار شده وآسيب هاي وارده برصنعت قند وشكر را از ناحيه واردات بي رويه بررسي كرده است . حميد رضا فولادگرعضو كميسيون صنايع مجلس در اين باره مي گويد : اين كميسيون براي بررسي مشكلات قند وشكر باحضورمعاون بازرگاني داخلي وزارت بازرگاني تشكيل جلسه داده است. وي ادامه مي دهد: متأسفانه از سال گذشته قند وشكر توليد شده در كارخانجات داخلي روي دست توليدكنندگان مانده است و وعده هاي دولت براي پيش خريد محصولات و تعهداتي كه به توليد كنندگان داده بود، عملي نشده است. |