|
* مليحه پژمان
نوشتن مقدمه اي براي بعضي از گفت و گوها چندان ساده نيست. بعضي از آدمها در عين اين كه هميشه در دسترس هستند، اما به

سختي مي شود با آنها وارد گفت و گو شد. شايد سيدعزت ا... ضرغامي به دليل مشغله هايش يكي از اين آدمها باشد. اما در حاشيه سفر رئيس سازمان صدا و سيما به مشهد، بالاخره مجالي براي گفت و گو با ايشان فراهم شد، هر چند كه برخي از سؤالاتم، همچنان نپرسيده باقي ماندند. با اين وجود ضرغامي با اشتياق به سؤالات پاسخ گفت. *** * جناب ضرغامي، به عنوان مدير ارشد رسانه ملي، جايگاه جمهوري اسلامي ايران را در فضاي رسانه اي جهان چگونه ارزيابي مي كنيد و نظر شما در مورد «ناتوي فرهنگي» چيست؟ ** «ناتوي فرهنگي» يك همبستگي جهاني است عليه كشورهايي كه تلاش هاي بسياري براي مبارزه با فرهنگ اسلامي دارند، به خصوص عليه جمهوري اسلامي كه در عرصه فرهنگ اسلامي پيشگام است و باعث وحدت و انسجام بين بسياري از كشورهاي آزاديخواه جهان شده. از آنجا كه جمهوري اسلامي ايران جايگاه ويژه اي در جهان رسانه اي دارد، مورد هجوم بسياري از تهديدات تخريبي است. جنگ رواني و جنگ رسانه اي، كه خوشبختانه با برنامه ريزي خوبي كه امروز در صدا و سيما شاهد آن هستيم و با تحليل برنامه هاي رواني دشمن و شناخت آنها، برنامه هاي خوبي، هم در زمينه پدافند تبليغاتي و هم در آفند و حركت هاي ايجابي و اثباتي در به دست گرفتن فضاي تبليغات جهاني صورت گرفته كه در همين نشست اخير رسانه هاي جهان اسلام و عرب ما كاملاً شاهد اين فضا بوديم كه جمهوري اسلامي چه نقش تعيين كننده اي در ساختن فضاي رسانه اي جهان دارد. اين موضوع جاي خوشحالي بسياري براي ما دارد. * و شما با توجه به شرايط كنوني و ضرورت وحدت رسانه اي در ايران، فضاي رسانه هاي نوشتاري، شنيداري و ديداري را چطور ارزيابي مي كنيد؟ ** به عقيده من در فضاي رسانه اي كشور براي ايجاد وحدت و همبستگي هنوز جاي كار زيادي وجود دارد. * بعضي عقيده دارند كه صدا و سيما در بحث چشم انداز 20 ساله كشور خيلي فعال وارد نشده و تبليغاتي هم در اين زمينه نداشته و حال آن كه هفته گذشته در سفر آقاي مظفر رئيس شوراي سياست گذاري صدا و سيما به اين مسأله اشاره شد. چه برنامه هايي را در اين زمينه دنبال مي كنيد؟ ** در مورد تحقق چشم انداز 20 ساله كشور برنامه ريزي خوبي در سازمان صورت گرفته، جلساتي با دبيرخانه مربوطه در مجمع تشخيص مصلحت نظام گذاشته شده، حتي بعضي از اين جلسات جنبه خبري پيدا كرده و از شبكه هاي سيما پخش شده است.بعد از آن كميته هاي مختلفي ابعاد متنوع چشم انداز را بررسي كرده اند و تقريباً مسأله چشم انداز مثل آب روان در برنامه هاي صدا و سيما جريان دارد. هر موضوعي كه در نشست ها و گفت و گوهاي رسانه مورد تبادل نظر قرار مي گيرد، هميشه مجريان و گوينده هاي سازمان از زاويه چشم انداز به آن مي پردازند و اين مسأله را تمام كساني كه اين گفت و گوها را با جديت پيگيري مي كنند، تأييد مي كنند. برنامه توسعه 5 ساله و سياست هاي كلي نظام و امروز هم اضافه شدن اصل 44، محورهاي كلان و اساسي است كه هميشه در گفت و گوهاي زيربنايي در مورد موضوعات مختلف مورد توجه قرار مي گيرد. ولي به عقيده من چشم انداز 20 ساله آنقدر مهم است كه ما بايد با تكرار دايمي آن و برنامه سازي هاي پرحجم و متنوع به عنوان اولويت اول كشور به آن بپردازيم. * حضرت امام(ره) از صدا و سيما به عنوان يك دانشگاه ياد كردند. شما به عنوان رئيس سازمان صدا و سيما تا چه حد، اين مسأله را كاربردي كرده ايد؟ ** فرمايش تاريخي امام(ره) مشعل فروزاني براي همه مديران سازمان است. در تنظيم افق رسانه ملي از جمله اركان اصلي كه براساس آن برنامه ريزي شده توجه به صدا و سيما به عنوان يك دانشگاه عمومي است. منظور از دانشگاه عمومي اين است كه همه مردم در هر سطح فكري، با هر سليقه و گرايشي بتوانند از اين رسانه بهره برداري كنند. لذا با توجه به تنوع سواد، بينش و علاقه هاي مردم، صدا و سيما بايد برنامه ريزيهاي متنوعي داشته باشد. ممكن است بعضي از برنامه ها براي يك قشر خاص از جنبه هاي آموزشي حرف زيادي براي ديدن و شنيدن نداشته باشند اما همان برنامه ها براي گروهي از مردم تأثيرگذار و خوشايند باشند. لذا سعي ما بر اين است كه رسانه ملي براساس فرموده حضرت امام(ره) دانشگاه عمومي باشد تا همه مردم از آن استفاده كنند. * ... و مسأله مخاطب محوري را در سازمان صدا و سيما چطور دنبال مي كنيد؟ ** رسانه اي كه براي مخاطب برنامه ريزي نكند، رسانه نيست. مفهوم رسانه با مخاطب عينيت و يگانگي پيدا مي كند و لذا در تمامي برنامه ريزي ها و سياست هاي كلان توليد، توجه به جذب مخاطبان و بالا بردن سطح انتظار مخاطب اهميت ويژه اي دارد. البته ما تلاش مي كنيم كه هيچ وقت پيام و محتواي آموزشي را فداي جذب مخاطب نكنيم و هميشه اين مسأله مورد تأكيد و توجه برنامه ريزان سازمان بوده است، اما بايد دقت كنيم كه اين دو مسأله (مخاطب و رسانه) هميشه پا به پاي هم پيش مي روند. ممكن است برنامه اي خوب و پرمحتوا باشد اما از شاخصه هاي جذابيت و مخاطب محوري بي بهره باشد و كسي به آن برنامه توجه نكند. از نظر من برنامه اي كه ديده و شنيده نشود يك حباب توخالي است، يعني چيزي توليد نشده است. امروز هم كه در دنيا ارتباطات حرف اول را مي زند. يعني اين كه هر كس ارتباط دارد احساس مي كند كه موجوديت دارد. بنابراين مسأله مخاطب محوري هميشه يكي از اركان اصلي در برنامه ريزي صدا و سيما بوده و خواهد بود. * آقاي مهندس، در برنامه چهارم توسعه، هيچ بخشي براي توسعه شبكه سيماي قرآن در نظر گرفته نشده، چه برنامه اي در اين زمينه داريد؟ ** علي رغم اين كه اعتبار خاصي براي توسعه شبكه قرآني سيما اختصاص داده نشده، امسال در برنامه ريزي توليد سال 86 اعتبارات شبكه قرآن سيما به مبلغ 10 ميليارد ريال افزايش پيدا كرده و براي اولين بار، حوزه هاي نمايشي در اين شبكه مورد توجه قرار گرفته است. به دليل مخاطب محوري اين شبكه و جذابيت موجود، مسأله توليد موضوعات قرآني در قالب هاي نمايشي مورد توجه شبكه قرآن سيما است و اميدواريم كه همپاي گسترش فرستنده هاي ويژه شبكه قرآن سيما، توليد برنامه هاي قرآني هم با توجه خاص صدا و سيما ارتقاء پيدا كند و به جرأت مي توانيم ادعا كنيم كه در ميان شبكه هاي قرآن در سطح جهان، بهترين و متنوع ترين شبكه قرآني متعلق به كشور ماست. * به نظر مي آيد برخي از برنامه هاي ويژه سيما مثل گفت و گوي ويژه خبري شبكه دوم كه در گذشته با استقبال بيشتري مواجه بود، با افت مخاطب روبرو شده. نظر شما در اين مورد چيست؟ ** برنامه هاي مختلف سياسي و گفت و گو، فراز و نشيب هاي مختلفي دارند و بايد روش هاي جديدي را تجربه كنند. امروز برنامه اي با عنوان «شب شيشه اي» از پرمخاطب ترين برنامه هاي سيما است كه از شبكه تهران پخش مي شود و سبك خاصي براي گفت و گو دارد. به عقيده من بايد در ميزگردهاي سياسي، با توجه به وضعيت هاي متنوعي كه در كشور ايجاد مي شود، طراحي هاي جديد شكل بگيرد تا مخاطبان با نوآوري و فضاهاي جديد روبرو شوند. گفت و گوي ويژه خبري، در شبكه 2 هميشه مخاطبان خاص خودش را داشته و فكر مي كنم ارايه برنامه هاي نو در اين بخش خبري هم مي تواند تأثير خوبي براي مخاطب داشته باشد. * فكر نمي كنيد افت مخاطب اين برنامه به دليل اين باشد كه از جنبه هاي انتقادي آن نسبت به گذشته كاسته شده؟ ** ممكن است بسته به شرايط مختلف، برخي از موضوعات بيشتر حالت مبنايي و نظري پيدا كنند و در بعضي از مقاطع خاص مثل انتخابات يا مقاطع سياسي حساس كشور، جنبه هاي تقابل و چالش هاي ظاهري در اين برنامه نمودار شود كه من آن را به فراز و نشيب هاي سياسي كشور ارتباط مي دهم و در مقاطعي كه آرامش بيشتري از اين لحاظ حس مي شود، بحث هاي مبنايي مورد توجه قرار مي گيرند. اگر اين برنامه هميشه از يك روال خاص تبعيت كند جاذبه اش را از دست مي دهد، پس بايد فراز و نشيب هاي كشور در كل برنامه هاي سياسي وجود داشته باشد. اما من مثل همه برنامه هاي ديگر هيچ وقت از وضع موجود راضي نيستم و مرتب با نظرسنجي ها و تحليل هاي كارشناسان، اگر نقطه ضعفي در مورد يك برنامه احساس شود، حتماً روش هاي اصلاحي را مورد توجه قرار مي دهم. * و به عنوان آخرين سؤال، با توجه به برگزاري هشتمين جشنواره بين المللي راديو، روند حركت اين رسانه را در شصت و هفتمين سال تأسيس، چطور ارزيابي مي كنيد؟ ** خوشبختانه راديو در سالهاي اخير پيشرفت خوبي داشته است. يكي از چالش هاي مهم رسانه صدا در سطح جهان، مسأله مخاطب است. با ورود رسانه هاي تصويري و حتي رسانه هاي مجازي در فضاي وب و اينترنت به نظر مي رسيد كه راديو با اين سبك سنتي موجود، آرام آرام از عرصه رقابت در حوزه رسانه ها خارج شود. اما در چند سال اخير با روش هاي جديد و نگاههاي متفاوت به برنامه هاي راديويي، تلاش موفق و چشمگيري در بالا بردن آمار مخاطبان داشته ايم. البته در سياست هاي كلان و افق رسانه كه چشم انداز آتي صدا و سيما است، سعي شده كه به نحو مطلوبي به راديو توجه شود و استفاده از فضاهاي خاص مورد علاقه مردم به خصوص طنز و تغيير بعضي از جريانات گويشي و ورود به سبك هاي جديد اجراي برنامه باعث شده كه جذابيت هاي خوبي به راديو وارد شود و حتي برخي برنامه هاي راديويي با برخي از برنامه هاي قابل قبول سيما در ميزان مخاطب برابري دارند. نظرسنجي ها حاكي از اين است كه راديو توانسته است با اين سياست، مخاطبان خودش را افزايش بدهد. اميدواريم اين سبك ها در ادامه هم موفق باشند و در اين قالب بتوانيم پيامها و اهداف نهايي را عرضه كنيم، چرا كه با توجه به شعار «راديو، رسانه زندگي» در برخي مقاطع، كارآيي و كارآمدي راديو به مراتب بيشتر از تلويزيون است. * در مورد تعدد شبكه هاي راديويي چه نظري داريد؟ ** ما فعلاً برنامه اي براي افزايش شبكه هاي راديويي نداريم، مگر شبكه اي خاص كه ممكن است با هماهنگي اي كه صورت مي گيرد در چارچوب سرويس دادن به برخي نيازهاي كشور به خصوص نيازهاي دولت، اين بخش را گسترش بدهيم، ولي فعلاً سياست ما در كل سازمان توسعه كيفي است نه كمي. * آقاي مهندس، از اينكه وقت خودتان را در اختيار همكاران رسانه اي تان در روزنامه قدس قرار داديد از شما تشكر مي كنيم. |