|
* مريم زنگنه
گرچه عباس رهي، مشاور وزير آموزش و پرورش تأكيد مي كند كه تنبيه بدني به هر شكل و نوعي چه جسمي و چه روحي در مدارس

ممنوع است و با معلم متخلف برخورد مي شود اما در يكي از همين روزها، همين جا، كنار گوش وزارت آموزش و پرورش معلمي پسر بچه 13 ساله را وادار مي كند در مقابل ديدگان همكلاسي هايش برهنه شود و وقتي كه دانش آموز در مقابل معلم انگليسي مقاومت مي كند معلم ادبيات به كمك او مي آيد و دانش آموز را از زمين بلند مي كند و محكم بر زمين مي كوبد. روز يكشنبه 16 ارديبهشت 86 اين اتفاق افتاد. روز بعد مادر اين دانش آموز به محل يكي از خبرگزاريها مي رود ماجرا را اين گونه تعريف مي كند: بعدازظهر وقتي پسرم به منزل آمد سر و وضع درستي نداشت. لباسهايش خاكي و خودش آشفته بود. در ابتدا هر چه سؤال كردم جواب نداد! اما بعد با كلي اصرار گفت: بعد از كلاس ورزش لباسهاي ورزشي ام را عوض نكردم چون وقت گذشت و ديگر فرصت نداشتم. براي اينكه به زنگ انگليسي برسم مجبور شدم با همان لباس سر كلاس حاضر شوم. وقتي معلم انگليسي مرا با آن وضع ديد ناراحت شد و مرا پاي تخته آورد و در مقابل چشم همه بچه ها دست برد تا لباسم را در آورد و لباس زيرم درآمد. مادر ادامه مي دهد: پسرم در مقابل اين حركت معلم چنگ مي زند و با دو دست لباسهايش را نگه مي دارد. بچه هاي كلاس در واكنش به اين حركت معلم سوت مي زنند و مي خندند. پسرم كه حسابي ناراحت شده بود، تحملش را از دست مي دهد و به بچه هاي كلاس فحش مي دهد. وي مي افزايد: در همين فاصله معلم ادبيات كه ظاهراً صداي بچه ها را شنيده وارد كلاس مي شود و پسرم را بلند كرده و به زمين پرت مي كند. فرداي آن روز به مدرسه مراجعه كردم، از آنجا كه كلاس فرزندم در طبقه دوم قرار دارد و دفتر در طبقه اول است ظاهراً مدير و معاونان مدرسه از رفتار معلم انگليسي و ادبيات بي اطلاع بودند. مدير و معاون حرفهايم را شنيدند و گفتند موضوع را صورت جلسه و مورد رسيدگي قرار مي دهند و از من خواستند كه تمام ماوقع را بنويسم. وقتي مشغول نوشتن بودم مدير و معاون با فرد ديگري شروع به صحبت كردند كه بعد فهميدم همان معلم ادبيات است. مدير و معاون با جديت او را مورد انتقاد قرار دادند و او نيز كه در ابتدا سعي مي كرد از خودش دفاع كند، ديگر سرش را پايين انداخته و ساكت شده بود. وقتي فهميدم وي يكي از آن معلم هاست نتوانستم ناراحتي خودم را كنترل كنم و جلو رفتم و با سيلي... . با اين كار ناگهان وضعيت تغيير كرد و مدير و معاون برخورد تندي با من كردند و من ناچار مدرسه را ترك كردم. وي ادامه مي دهد: من همان روز به آموزش و پرورش منطقه هم سر زدم. آنها حتي حاضر نشدند قضيه را از زبان من بشنوند. به محض ورودم تاخواستم حرف بزنم بلافاصله با من برخورد تندي كردند و گفتند: تو به معلم... ! و چنان فرياد مي زدند كه انگار موضوع اصلي و حركت زشت معلم براي آنها اهميتي ندارد. مادر از اقدام قضايي و شكايت عليه معلم مربوط خبر داد و اظهار داشت: از سوي كلانتري به پزشكي قانوني معرفي شده است تا آثار ضربات معلم را روي بدن فرزندش بررسي كنند.
* مسؤولان آموزش و پرورش بايد توضيح دهند در همين باره عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي گفت: چنين اعمالي در مدارس كشور به هيچ وجه قابل تحمل نيست و مسؤولان وزارت آموزش و پرورش بايد با حضور در مجلس و در كميسيون آموزش و تحقيقات پاسخگو باشند. حسين اميري خامكاني در گفتگو با مهر افزود: غير از اين موارد گزارشهاي ديگري در مورد تنبيه دانش آموزان داريم كه در حال بررسي است. وي ابراز تمايل كرد كه اين موضوع با حضور والدين دانش آموزان و نمايندگان مجلس مورد بررسي قرار گيرد. عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي گفت: اين برخورد ناشايست با يك دانش آموز آن هم به دليل پوشيدن لباس ورزشي در كلاس انگليسي غير منطقي محسوب مي شود و بايد گفت: شكنجه از اين بدتر وجود ندارد اما به طور حتم نمايندگان مجلس اين موضوع را پيگيري خواهند كرد. فتح ا... حسنوند، عضو ديگري از كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس گفت: برخورد و تنبيه بدني به خصوص اين نوع تنبيه و تحقير دانش آموز غيرقابل قبول است و وزارت آموزش و پرورش بايد در اين زمينه پاسخگو باشد. حسنوند گفت: براي جلوگيري از تكرار اينگونه برخوردها بايد به معلم تذكر كتبي داده و به هيأت تخلفات آموزش و پرورش گزارش كنند و در نهايت مي توان يك ماه تا يك سال معلم را از كار معلق كرد.
* تنبيه بدني در مدارس با وجود اينكه مسؤولان آموزش و پرورش اعلام مي كنند كه هيچ معلمي در هيچ مدرسه اي و تحت هر شرايطي حق ندارد دانش آموزان را تنبيه كند اما هنوز در مدارس كشور تنبيه بدني رواج دارد، به خصوص در شهرستانها و روستاهاي دور افتاده كه تقريباً والدين از مسايل و بخشنامه هاي آموزش و پرورش ناآگاه هستند و معلم ها هنوز بچه ها را تنبيه بدني مي كنند تا جايي كه خون از سر و صورت آنها جاري مي شود و در بسياري موارد به جاي تنبيه بدني، تنبيه روحي و شخصيتي مي كنند زيرا مدارسي كه در اين مناطق دور افتاده مديران جدي دارد و به جاي خانواده ها مديران پيگيري مي كنند معلمها با تحقير و توهين و حتي اخراج از كلاس موجبات تحقير شخصيت دانش آموزان را فراهم مي كنند. به عنوان مثال در يك مدرسه غيرانتفاعي در مشهد، معلم يك كلاس تمام دانش آموزان كلاس را براي زنگ ورزش به پارك كنار مدرسه مي برد به جز يك دانش آموز، و وقتي پدر دانش آموز علت را از مدير مدرسه جويا مي شود، مي گويند: پسر شما شر و شلوغ است و ما براي اينكه تنبيه اش كنيم او را به پارك نبرديم!
* تنبيه توسط والدين اما بحث تنبيه بدني فقط به محدوده مدرسه ختم نمي شود. گاهي اوقات كودكان هم در مدرسه و هم در منزل توسط والدين تنبيه مي شوند. روانشناسان مي گويند: كودكاني كه مورد تنبيه بدني قرار مي گيرند بيشتر از ساير كودكان مضطرب و پرخاشگر هستند. در عين حال برخي محققان اعتقاد دارند تنبيه بدني نبايد جايي در تربيت كودكان داشته باشد. چون باعث اختلالهاي رفتاري اين گونه كودكان مي شود. ساير كارشناسان بر اين باورند كه آثار تنبيه بدني بستگي به خصوصيات كودكان و خانواده ها و نيز موقعيتي كه در آن تنبيه بدني انجام مي شود دارد. براي اطمينان از اين موضوع، پژوهشگران در چندين دانشگاه در سراسر دنيا 336 مادر و كودكان آنها را در چين، هند، ايتاليا، كنيا، فيليپين و تايلند مورد بررسي قرار دادند. در اين تحقيق محققان متوجه وجود تفاوتهايي در دفعات استفاده از تنبيه بدني توسط مادران و تصور آنها در رابطه با استفاده از اين نوع تنبيه توسط ساير والدين شدند. مهمترين نتايج اين تحقيق عبارتند از: در كشورهايي كه تنبيه بدني از نظر فرهنگي پذيرفته شده است اين كار كمتر منجر به پرخاشگري در كودكان مي شود. هر چند در تمام جوامع ارتباطي بين اين دو وجود دارد. در كشورهايي كه تنبيه بدني شايعتر و از نظر فرهنگي پذيرفته شده است، كودكاني كه مورد تنبيه بدني قرار مي گيرند كمتر مهاجم هستند و كمتر از كودكان كشورهايي كه تنبيه بدني در آنجا شايع نيست علايم اضطراب را از خود نشان مي دهند. در تمام كشورها استفاده زياد از تنبيه بدني باعث افزايش احتمال پرخاشگري و اضطراب نزد كودكان مي شود. در همين زمان، برخي ديگر از كارشناسان تربيتي معتقد هستند تنبيه در دراز مدت بي تأثير است. چنين به نظر مي رسد كه تنبيه صرفاً رفتار ناشايست را پس مي زند و زماني كه ديگر تهديد تنبيه وجود نداشته باشد نرخ پاسخ به ميزان تنبيه اوليه باز مي گردد. گرچه تنبيه اغلب خيلي مؤثر به نظر مي رسد اما در واقع اثري ناپايدار به جاي مي گذارد. روانشناسان مي گويند: تنبيه اغلب يك پاسخ نامطلوب را جانشين پاسخ نامطلوب ديگر مي سازد و به صورت غيرمستقيم به فرد عمل نامطلوب ديگري مي آموزد. مثلاً كودكي كه به دليل ريخت و پاش كردن اسباب بازي هايش تنبيه مي شود. كودكي بهانه گير و گريه كن بار مي آيد. افراد به طور غريزي به كسي كه رفتارشان آنها را مي آزارد حمله مي كنند شايد نه به صورت فيزيكي، بلكه با انتقاد، عدم تأييد و يا سرزنش، بنابراين تنبيه تنها به صورت جسمي و فيزيكي نيست بلكه به صورت زباني و روحي هم ممكن است نمايان گردد.
* تنبيه بدني هرگز دكتر حميدي از كارشناسان تربيتي وزارت آموزش و پرورش به خبرنگار ما چنين مي گويد: به طور كلي كودكاني كه مورد تنبيه بدني قرار مي گيرند داراي چنين ويژگي هايي هستند. داشتن تصوير ضعيف و مبهم از شخصيت خودشان ناتواني در اطمينان يا محبت و عشق به ديگران، پرخاشگري، آشوبگري و انجام رفتارها و اعمال غيرقانوني، خشم و عصبانيت، بي تفاوتي، بي ارادگي و كناره گيري، ترس از آغاز روابط جديد يا فعاليتهاي تازه، نگراني و ترس از ايجاد مشكل در مدرسه يا عدم موفقيت. وي مي افزايد: اغلب آثار به جا مانده شديد روحي و رواني در كودكان كه مورد تنبيه بدني قرار مي گيرند نه تنها در دوران بلوغ يا بعد از آن بروز مي كند بلكه در آينده نيز والديني بدرفتار مي شوند. وي مي گويد: فردي كه در دوران طفوليت مورد تنبيه قرار گرفته اغلب در برقراري رابطه با افراد ديگر مشكل دارد و همچنين آنان بيشتر در معرض خطر بروز افسردگي و اضطراب هستند. وي تأكيد مي كند: وقتي كودكي كار مثبتي را انجام مي دهد و مورد قبول والدين قرار مي گيرد، والدين با دادن پاداش و هديه او را مورد تشويق قرار مي دهند و به او مي فهمانند، اين كار خود را تكرار كند ولي اگر كودك خطايي بكند والدين مي بايست طوري عمل كنند كه به او بفهمانند اين كار ناشايست است. البته والدين مي توانند به جاي تنبيه از پاداش و به جاي كتك زدن قرنطينه تربيتي را به كار ببرند. قرنطينه تربيتي يعني اينكه شما كودكتان را از موقعيتي كه رفتار ناشايست از او سرزده است دور كنيد و او را مجبور كنيد براي مدت كوتاهي در جاي ديگري بماند. هميشه دقت داشته باشيد كه تنبيه بايد با كار ناشايستي كه انجام داده همخواني داشته باشد و از نظر او عادلانه باشد زيرا او براي ورود به يك جامعه آماده مي شود. |