* غلامرضا قلندريان

هر سال با نزديك شدن به نيمه خرداد، سراسر كشور را شور خاصي به واسطه برگزاري مراسم ويژه ارتحال ملكوتي بنيانگذار كبيرانقلاب دربر مي گيرد. اگرچه پديده هاي بسياري در گذر زمان رخ مي دهد، ولي هر يك با گذشت ايام و ورق خوردن صفحات تاريخ، از حافظه ها محو مي شوند. اما برخي پديده ها از اين قاعده مستثنايند؛ شخصيت حضرت امام خميني(ره) و تحولات ناشي از انديشه ايشان از آن جمله است كه همچنان در صفحه ذهن و انديشه ملت ايران، تاريخ ايران و ملتهاي ديگر هميشه جاودان و فراموش ناشدني است.
دليل جاودانگي جريان فكري و الهي امام(ره)، پيوند ارگانيك تفكر ايشان با فطرت انسانها و آموزه هاي دين است كه غبار نسيان هرگز بر آن نخواهد نشست. يادكرد بزرگي و عظمت ساحتهاي وجودي حضرت امام(ره) كتابها و مقاله ها مي طلبد چنانكه تاكنون آثار متعدد و مختلفي از زواياي گوناگون، در دسترس افكارعمومي قرار گرفته است؛ ليكن در اين نوشتار سعي بر آن است كه از زواياي شخصيتي ايشان، راهبردهاي عملي را جهت حل و فصل مشكلات در حوزه هاي داخلي و خارجي استخراج نماييم.
چهارده قرن پس از هجرت تاريخ ساز پيامبر اعظم(ص) از مكه معظمه به مدينه منوره، همزمان با پيروزي انقلاب عظيم اسلامي در ايران، بزرگترين تحول جهاني در قرن بيستم به وقوع پيوست و كنگره هاي ظلمتكده انزوا و مهجوريت دين و ايمان و يكتاپرستي در جهان معاصر، به لرزه درآمد.
در قرن بيستم، دو مكتب فكري - ماركسيسم و ليبراليسم- در رقابتي تنگاتنگ، دين و ايمان ملتها را غارت مي كردند و هنجارهاي مبتني بر فرهنگ مردم را كالاي كم ارزشي جلوه مي دادند تا ازاين رهگذر محصولات فكري ضد ديني خويش را با بسته بنديهاي جذاب روانه بازار انديشه ها نمايند؛ اما با طلوع انديشه امام خميني(ره) بتدريج مكتب الحادي ماركس در متروپل آن غروب نمود و ليبراليسم نيز در سراشيبي سقوط قرار گرفت.
در شرايطي كه انسانها در قرن بيستم در تاريكخانه تفكرات ليبراليسم و الحاد ماركسيسم محبوس بودند، حضرت امام(ره)، اين روح الهي در كالبد زمان، توانست بشر را از اسارت طاغوتهاي زمان نجات دهد و ارمغانهاي فكري آنان را نزد متقاضيان بي ارزش جلوه دهد. پرتو انوار شخصيت الهي امام خميني(ره) فقط در مرزهاي ايران محصور نماند، بلكه جهان اسلام و جامعه مستضعفان و رنج ديدگان جهان را نيز در برگرفت. امام(ره) توانست با بهره گيري از مفاهيم كليدي انساني و اسلامي، نحله هاي فكري غيرالهي را با بن بست جدي مواجه نمايد. بدون ترديد، حضرت امام جدا از آنكه براي ملت ايران استقلال و آزادي را به ارمغان آورد و آنها را از سلطه استبداد و استعمار نجات داد، در گستره جهان اسلام نيز تأثير قابل توجهي در بيداري ملتها ايفا نمود، چنانكه تأثيرهاي مثبت آن را هم اكنون در احقاق حقوق مظلومان و آ زادگان جهان شاهد هستيم.
امام خميني(ره) با استفاده از آموزه هاي اعتقادي مسلمانان، با غفلت زدايي، آگاهي بخشي و هوشياري ملتهاي مسلمان، حاشيه امن حضور جهانخواران در گستره جغرافياي اسلام را با تهديد جدي مواجه ساخت. امام(ره) با تزريق روحيه مقاومت و اعتماد به نفس به مردم ايران، آنها را بدون تجهيزات جنگي و لي مجهز به سلاح ايمان، در مقابل حاكميت تا بن دندان مسلح پهلوي بسيج نمود، تا آنجا كه قدرت فيزيكي با پشتيبانان فرامنطقه اي نتوانست در مقابل اراده هاي مصمم و با صلابت توده هاي مردم كه تحت رهبري حضرت امام(ره) بودند، مقاومت نمايد و ناگزير با تسليم و زبوني، قدرت را به صاحبان واقعي آن واگذار نمود.
اكنون اين استقلال، مردم و مسؤولان نظام اسلامي را مصمم نموده است كه مسير احقاق حقوق ملت را بخصوص در حوزه انرژي هسته اي با وجود مخالفتهاي بعضي قدرتهاي جهاني دنبال نمايند، فرمايشات حضرت امام(ره) قطب نماي استراتژيهاي نظام مردم سالاري ديني ايران است. براساس آموزه هاي ايشان، كوتاهي و ترديد در مواجهه با قدرتهاي زورمدار، عواقب وخيمي براي جامعه به دنبال خواهد داشت كه جبران آن با هيچ هزينه اي ممكن نيست.
امام راحل با روشنگريهاي خويش و تصميم گيريهاي منطقي كه ريشه در ابعاد مختلف وجودي ايشان داشت، بعضي چهره هاي سياسي منطقه را كه بر سر مصالح مسلمين مسامحه و بعضاً معامله مي نمودند، افشا كردند. ايشان نسبت به طرحهاي صلحي كه از سوي برخي دولتمردان عافيت طلب عرب مطرح مي شد، واكنش جدي نشان داده و رفتار آنها را برخلاف منافع مسلمانان بخصوص ملت مظلوم فلسطين ارزيابي مي نمودند و با افشاگري به هنگام مسير توافقات، با به صحنه آوردن ملتها، آنان را با مشكلات عديده مواجه مي ساختند. اكنون بار ديگر برخي كشورهاي عربي با احياي طرحهاي سازش پذيري كه به نفع رژيم صهيونيستي خواهد بود، ستمديدگان فلسطين را در راستاي احقاق حقوقشان با ترديدهاي زيادي روبه رو نمودند. پيشنهادهاي مطرح شده راهكاري جديد نيست، بلكه بازسازي گفتگوهاي شكست خورده ديروز است تا شايد از رهگذر اختلافهاي دروني فلسطين و بي تفاوتي تعدادي از كشورهاي اسلامي، راه نجاتي براي رژيم صهيونيستي گشوده شود.
امام خميني(ره) از همان آغازين روزهاي ورود به صحنه مبارزات عليه حاكميت طاغوت، مبارزه با اسرائيل را در دستور كار قرار داد و حمله به رژيم پهلوي را از حمله به اسرائيل جدا نمي ديد، زيرا پيوند آنان معضلاتي را در جامعه ايران و كشورهاي اسلامي ايجاد نموده بود. ايشان با افشاي ماهيت رژيم غاصب صهيونيستي، هرگونه مذاكره با اين رژيم جعلي را از سوي كشورهاي اسلامي دام خطرناكي مي ديدند كه غفلت از آن اسرائيل را در موقعيتي برتر قرار مي داد كه تبعات آن آسيب پذيري كشورهاي اسلامي را به دنبال داشت.
همان گونه كه امام خميني(ره) و جريان انديشگي ايشان صرفاً به مردم ايران تعلق ندارد و در حكم رهبري فراملي است كه در دوران حيات پربار و با بركت سياسي خويش، با تزريق روحيه اعتماد به نفس به جهان اسلام، زنجير اسارت را از گردن مسلمانان برداشت و با بيداري آنان موجي از اراده هاي قوي جهت مبارزه با جبهه استكبار به وجود آورد، سزاوار است اين جريان همگرايي مسلمانان در سالي كه از سوي جانشين شايسته امام(ره)، حضرت آية ا... خامنه اي، به عنوان سال«اتحاد ملي و انسجام اسلامي» نامگذاري شده است، در راستاي تحكيم استقلال مسلمانان و نفي توطئه شوم تفرقه افكنانه دشمنان، گامهايي اساسي برداشته شود.
اميد مي رود، سالروز بزرگداشت حضرت امام(ره) فرصتي مغتنم جهت يادآوري ياد و نام معمار كبير انقلاب اسلامي باشد و جامعه ايران - اعم از نخبگان، جريانهاي سياسي و آحاد جامعه - هر يك به سهم خود در بهره برداري از افكار بنيانگذار انقلاب سهيم باشند تا راهبردهاي داخلي و خارجي با ابتناء بر آموزه هاي امام(ره) اتخاذ گردد.
مقام معظم رهبري در ملاقات با اعضاي ستاد ارتحال امام(ره) فرمودند: «توجه به شخصيت امام صرفاً با شعار نمي شود، بلكه بايد اصول و انديشه هاي وي مورد اهتمام واقع شود.» در واقع، اقتدا به تفكرات ايشان بايد جلوه عيني در رفتار و منش و كردار افراد داشته باشد تا از اين منظر بتوان آراي حضرت امام(ره) را در حوزه هاي گوناگون اجتماعي، سياسي و فرهنگي نهادينه كرد.