|
* محمد رضايي
گرچه بازيهاي رايانه اي به عنوان يك ابزار تفنن و در جهت پركردن اوقات فراغت نوجوانان و جوانان ارزيابي مي شود، اما واقعيت اين

است كه اين بازيها در مقايسه با بازيهاي فيزيكي و سنتي سالم توسط اقشار و گروههاي سني متنوعي در سراسر جهان مورد استفاده قرار مي گيرند كه گروه سني نوجوان به دليل حساسيت بالا در ارضاي حس كنجكاوي و اقتضاي سني خود و نيز رشد دنياي سايبر در جامعه بيش از هر گروه و طبقه اي با اين نوع بازيها درگير و داراي مشغله فكري است. از سوي ديگر دنياي بازيهاي رايانه اي و فعاليتهاي متأثر از آن با توجه به مشغله هاي فكري، اجتماعي و اقتصادي كه خانواده ها دارند و رها شدن نوجوانان در انتخاب انواع بازيهاي مورد نظرشان مي تواند در حد فوق العاده اي نسل نوجوان و حتي جوان را تهديد كرده و با القاي تفكرات و باورهاي نابهنجار به ذهن آنان فرهنگ جامعه را در آينده با دگرگونيهاي غيرقابل تصوري مواجه نمايد، اما... همچنين در بازار سي دي و دي وي دي شاهد دوبله و عرضه كارتونهايي هستيم كه مفاهيمي در آنها تبليغ مي شود كه با ارزشهاي مورد تأكيد دين و نظام اسلامي در تعارض است؛ تبليغ مفاهيمي نظير روابط بدون ملاحظه دختران و پسران، جادوگري، خرافه پرستي و نظاير آن. سؤال اينجاست كه اين فيلمها با چه مجوزي دوبله و عرصه مي شود؟ حالا كه بازيهاي رايانه اي خواسته يا ناخواسته بخشي از زندگي نوجوانان ما شده و درصد قابل توجهي از سلولهاي خاكستري مغزشان را تحريك كرده است، آيا نبايد يك نوع نظارت دقيق و منطقي بر فرايند واردات، توليد و توزيع بازيهاي رايانه اي در كشور اعمال شود؟ اصولاً چه كسي مسؤول سلامت و مطلوبيت بازيهاي كامپيوتري در كشور است.
* كارها در حال نظارت است محمد بيطرف، مسؤول دبيرخانه بازيهاي رايانه اي كشور در گفت و گو با گزارشگر ما اظهار مي دارد: بازيهاي رايانه اي توليد داخل به صورت دقيق در حال نظارت است و در بحث كارهاي توليد خارج هم در حال بررسي بازيها و تهيه زير ساختهاي قانوني براي نظارت بر اين بازيها هستيم. وي مي افزايد: در حال حاضر بازيهاي رايانه اي در خارج از كشور براساس يك سامانه رده بندي خاص و براي گروههاي سني مختلف توليد و توزيع مي شود كه اين سامانه در كشور ما اصولاً وجود ندارد و بايد به سمت ايجاد اين سامانه البته با توجه به شرايط بومي كشورمان باشيم. بيطرف همچنين رده بندي بازيها و اعلام آن به مردم و جامعه هدف را از جمله برنامه هاي اوليه بنياد بازيهاي رايانه اي براي نظام مند كردن بازار اين نوع بازيها در كشور توصيف كرده و تصريح مي كند: در كشور ما بازيهاي رايانه اي به دليل نبود نظارت كافي و نيت شوم دشمنان انقلاب اسلامي بدون ضابطه و به صورت انبوه وارد كشور مي شود كه مي تواند زمينه ساز تخريب فرهنگ و ايجاد نابساماني هاي زيادي را در جامعه بويژه نسل نوجوان و جوان باشد كه لازم است رسانه هاي گروهي بويژه صدا و سيما در اين زمينه وارد عمل شده و قبل از اينكه به مرحله غيرقابل جبران برسيم، نوجوانان و جامعه هدف را در اين زمينه هدايت و راهنمايي نمايند.
* خانواده ها نظارت بيشتري داشته باشند مسؤول دبيرخانه بنياد بازيهاي رايانه اي در ادامه توضيح مي دهد: در اين حوزه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با تشكيل كارگروه تخصصي پيگير موضوع بوده و بزودي شاهد آشكار شدن آثار فعاليت و نتايج تلاشهاي كارشناسان ياد شده و كنترل بازيهاي رايانه اي در چارچوب قانون كپي رايت (حق معنوي مؤلف) خواهيم بود، البته لازم است در اين فرايند خانواده ها به عنوان بهترين ناظران اجتماع بر نوع بازي انتخاب شده توسط فرزندانشان نظارت مؤثر و كارآمدتري را اعمال نمايند. وي كمبود بودجه و اعتبار را يكي از مهمترين مشكلات حوزه نظارت بازيهاي رايانه اي توصيف كرده و اظهار مي دارد: متأسفانه از سوي مسؤولان مربوطه به بازيهاي رايانه اي و اثرات مخرب احتمالي آن توجه كافي شده است و برخي مسؤولان عزم جدي براي رفع مشكل نوجوانان و خانواده هايشان را در فرايند بازيهاي مخرب رايانه اي ندارند.
* نبود قوانين متناسب لقمان شاوراني، رئيس انجمن بازيهاي رايانه اي سازمان تربيت بدني كشور نيز در گفت و گو با گزارشگر ما اظهار مي دارد: متأسفانه شفاف سازي فرهنگي و ايجاد بستر اجتماعي در كشور ما براي استفاده نوجوانان صورت نگرفته و بايد در اين زمينه رسانه هاي گروهي با همكاري دستگاههاي ذي ربط تلاش بيشتري را انجام دهند. وي مي افزايد: بازيهاي رايانه اي آنچنان تأثير زيادي در جامعه دارد كه رهبر فرزانه انقلاب سال گذشته درباره اثر گذاري آن به روح و روان نوجوانان سخنراني كردند، به همين دليل لازم است نهادهاي ذي ربط و دستگاههاي مرتبط با نوجوانان و بازيهاي رايانه اي در اين زمينه اين احساس خطر و هشدار حكيمانه رهبري را جدي گرفته و به صورت فعالتر وارد ميدان شوند و گول عنوان «بازي» را نخورند، زيرا اهداف وسيعتري از اين بازيها توسط دشمنان انقلاب و نظام مدنظر است. رئيس انجمن بازيهاي رايانه اي تربيت بدني تصريح مي كند: واقعيت اين است كه كشور ما درT . I رشد قابل توجهي داشته است، به همين دليل زمينه هاي روي آوري جوانان به بازيهاي رايانه اي و اينترنتي در سطح وسيعتري مطرح است و نبود نظارت كافي و منطقي بر بازار بازيهاي رايانه اي و نبودن قوانين مربوط به اين حوزه تأثيرات مخربي را در سطح جامعه خواهد گذاشت كه بايد قبل از وقوع بحران و فاجعه علاج آن را انديشيد.
* 20 روز ديگر نظارت كامل مي شود جواد اميري، مسؤول واحد بازيهاي رايانه اي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز در گفت و گو با گزارشگر ما اظهار مي دارد: حداكثر تا 20 روز آينده مشكل بررسي محتواي بازيهاي رايانه اي از نظر توزيع و عرضه در بازار حل خواهد شد. وي مي افزايد: البته براي بررسي محتواي بازيهاي رايانه اي داخلي تاكنون اعتراض و گزارش منفي خاصي به وزارت ارشاد نرسيده است و در حال حاضر بيشترين اعتراضها به بازيهاي توليد خارج مربوط است كه با التزام شركتهاي پخش كننده بازيهاي رايانه اي به رعايت حق كپي رايت وزارت ارشاد نيز مجوز لازم را پس از بررسي نوع بازي و محتواي آن به شركتهاي توزيع كننده ارايه خواهد نمود و ما در اين فرايند گامهاي خوبي برداشته ايم. اميري تصريح مي كند: اگر بازيهاي وارد شده كه اغلب توليد آمريكا واروپا هستند، حق كپي رايت و حقوق معنوي صاحب اثر را كه در مجلس شوراي اسلامي تصويب شده رعايت كنند، مسلماً با توجه به خط قرمزهاي جامعه و ارزشهاي مذهبي - اجتماعي موجود در كشور بازيهاي بدون مشكل وارد كشور خواهند شد و وزارت ارشاد هم از ورود و پخش اين نوع بازيها حمايت خواهد نمود و رسيدن به اين مرحله اولويت وزارت ارشاد است، زيرا در حال حاضر كمتر از 5 درصد بازيهاي موجود ايراني و بقيه خارجي هستند.
* خانواده ها شكايت كنند قاضي مهدي خالق زاده، يكي از قضات دادگاه رسيدگي به جرايم رايانه اي در گفت و گو با گزارشگر ما اظهار مي دارد: در صورت وجود مشكلات در بحث پخش و فروش اين نوع نرم افزارها در مراكز توزيع سي دي و دي وي دي، خانواده ها شكايت كنند و مطمئن باشند اين دادسرا نسبت به رفع جرم و مقابله با مجرمان رايانه اي مورد نظر اقدام خواهد كرد. وي مي افزايد: كشف و امحاي دهها هزار سي دي غيرمجاز در زمان فعاليت دادگاه رسيدگي به جرايم خاص، توسط نيروي انتظامي و صدور رأي لازم براي متهمان پرونده هاي مربوطه از جمله مواردي هستند كه لازم است مدنظر مردم و مخاطبان اين اطلاع رساني واقع شود و بدانند كه اين مبارزه همچنان تداوم خواهد داشت. قاضي خالق زاده همچنين مي گويد: در حال حاضر قانون كپي رايت (حق معنوي صاحب اثر) كه توسط مجلس شوراي اسلامي تصويب شده است، در همه كشور لازم الاجراست و قوه قضاييه با توجه به رسالت عدالت گستري و قضايي خود در ارتباط تنگاتنگ با نيروي انتظامي، وزارت ارشاد، مرزداريها و گمرك و مبادي ورودي زميني، هوايي و دريايي آماده مجازات مفسدان اخلاقي و متجاوزان به حريم خانواده ها در قالب بازيهاي رايانه اي مي باشد.
* روشنگري به جاي سختگيري دكتر معصومه مجتهدي، روان شناس باليني و عضو هيأت علمي دانشگاه نيز در گفت و گو با گزارشگر ما اظهار مي دارد: بايد خانواده ها و افرادي كه با نوجوانان علاقمند به بازيهاي رايانه اي در برخورد با مواردي از بازيها كه داراي محتواي غيراخلاقي است، به جاي سختگيري و محروم كردن آنها از اين نوع سرگرمي به صورت شفاف نسبت به روشنگري آنان اقدام كنند در غير اين صورت برخوردهاي سختگيرانه نتيجه معكوس به دنبال خواهد داشت. وي مي افزايد: البته نبايد از نظر دور داشت كه امروزه كودكان ما به بازيهاي آماده، غذاي آماده و حتي «فكر آماده» در فرايند رشد و تكاملشان عادت كرده اند، به همين دليل حتي اگر يك بازي رايانه اي يا ويديويي از محتواي اخلاقي وخوبي هم برخوردار باشد و توليد كننده بازي همه موازين ارزشي را هم رعايت كرده باشد، باز هم نمي تواند به يك بازي فيزيكي و پر جنب و جوش در دنياي واقعي و زنده ترجيح داده شود، به همين دليل بايد تعداد بازيهاي رايانه اي نوجوانان از سوي خانواده ها محدودتر شده و مورد كنترل قرار گيرد. اين كارشناس اجتماعي همچنين تصريح مي كند: از سوي ديگر بايد وسايل و ابزارهاي بازي رايانه اي مانند رايانه، پلي استيشن و... از اتاق خواب كودكان و نوجوانان جمع آوري و در فضاي عمومي تري مانند «هال» و يا اتاق نشيمن نصب و مورد استفاده قرار گيرد تا از انزواي كاربران بازيها و نيز افسردگي و عدم تمايل به ارتباط دهي و ارتباط گيري كودكان كه از تبعات و نتايج بازيهاي رايانه اي محسوب مي شوند، جلوگيري كرد. دكتر مجتهدي، القاي احساسات منفي توسط بازيهاي رايانه اي به كودكان را از جمله مشكلات ورود بي نظارت بازيهاي خارجي در كشور توصيف كرده و مي گويد: خشونت، اضطراب و پريشاني و افسردگي از جمله تبعات و سوغاتهاي اكثر بازيهاي رايانه اي وارداتي هستند و در اين زمينه بايد با آگاهي بخشيدن به نوجواني و بالا بردن سطح فكر و انديشه اجتماعي و كمك براي تشخيص خوب از بد نوجوان را در انتخاب بازيها راهنمايي و كمك نمايند و منتظر اقدامهاي نهادهاي نظارتي و كنترلي دولت در اين زمينه نباشند.
* باز هم پيشگيري بهتر از درمان است علاج واقعه قبل از وقوع بايد كرد و اكنون كه بازيهاي رايانه اي در اتاقهاي كودكانمان جا خوش كرده اند، شايد كمي دير شده باشد و نتوانيم در حوزه بازدارندگي و تدافعي كار زيادي انجام دهيم، اما واقعيت اين است كه با توجه به جذابيت بازيهاي رايانه اي و تعاملي بودن آنها و پشتيباني فوق العاده آمريكا و كشورهاي استعماري از توليد جديدترين نسخه هاي اين نوع سرگرميها و با توجه به اينكه بازيهاي رايانه اي محبوبيت خاصي در ميان نوجوانان يافته اند و دستگاههاي نظارتي آنچنان كه بايد و شايد امكان برخورد با بازيهاي غيراخلاقي و مخرب را ندارند لازم است كودكانمان را در اين فرايند ياري كرده و براي گذر از مهلكه هولناك مسايل غيراخلاقي يار و ياور باشيم، زيرا هنوز هم پيشگيري بهتر از درمان است. |