هنوز يك روز از سوء قصد به جان حضرت آية ا... خامنه اي در مسجد ابوذر نگذشته بود كه حزب جمهوري اسلامي در منطقه سرچشمه



تهران در ساعت 20 و 30 دقيقه روز يكشنبه هفتم تيرماه 1360 تشكيل جلسه داد و نخبگان و انديشمنداني از پاكترين فرزندان ايران عزيز گردهم آمدند تا به بررسي مسايل روز كشور بپردازند و لبان پرتحرك و حق گوي خردمند شهيد دكتر آية ا... بهشتي بحث انتخابات رياست جمهوري و مسأله تورم را قطع كرد و گفت: «ما بار ديگر نبايد اجازه دهيم استعمارگران براي ما مهره سازي كنند و سرنوشت مردم ما را به بازي بگيرند...» و ناگهان بمب مهيب كار گذاشته شده توسط سازمان منافقين در دفتر حزب، لبان حق گوي اين بزرگمرد تاريخ ايران را با «انا لله و انا اليه راجعون» معطر كرد.

* انديشه مخوف
سازمان متحجر منافقين از اولين روز شكل گيري انقلاب اسلامي در ساختارها و تشكيلات و با راهبردها و اصول كاري متعدد كوشيد تا با در اختيار گرفتن جايگاههاي متعدد حكومتي، ساختار و محتواي جامعه را بر حسب انديشه هاي مخوف استعمارگران شكل دهد، اما در اين ميان شخصيتها و تفكرهاي انقلابي كه در رأس آن امام راحل (ره) حضور داشت، بار ژرف نگري در خشتهاي خام آن زمان،



هويتهاي سوخته اي را پيش بيني كردند كه امروزه بر هر مرد و زن ايراني بيش از هر چيزي شناخته شده ترند.
بعد از كوتاه شدن دستهاي كثيف منافقين از جريان حركت مردمي و سير تحولي انقلاب، تلاش كردند تا با حذف مهره هاي كليدي كشور، جامعه را با تشنج روبه رو و هدفهاي پليد خود را پياده كنند. از اين روز حزب جمهوري اسلامي كه مركزيت برجسته ترين نيروهاي لايق انقلاب بود و بارها با تيزبيني هاي هدفمند كوشيده بود تا از تكرار تولد خائناني چون بني صدر جلوگيري كند، سدي عظيم در برابر پيشبرد سياستهاي تخريبي آنان به شمار مي رفت. كوردلان منافق مي انديشيدند كه مي توان با به شهادت رساندن مسؤولان عالي رتبه، اوضاع را بحراني و انقلاب را با بن بست روبه رو كرد و با همين هدف، جمع خردورزي از وزيران كابينه حقوقدانان و نمايندگان مجلس را به شهادت رساندند و اين در حالي بود كه برخلاف اهداف تبيين شده آنان، نه تنها تزلزلي در اركان نظام به وجود نيامد، بلكه حركتهاي انقلابي با هوشياري و پايداري وصف ناشدني به تحركات خود ادامه دادند.





* چراغ هدايت
در شرايطي كه غم واندوه، روح و جان جامعه اسلامي را در بر گرفته بود و اين احساس كه وقوع انفجار و كشته شدن 72 شخصيت سياسي و حقوقي كه هر كدام از اركان جامعه بودند، مردم را اندوهناك كرده بود، امام راحل در پيام تسليتي به گونه اي دقيق و ارزشمند پايه هاي معرفتي و قلبي ملت را ترميم كرد. در اين پيام كه بيشتر به يك چراغ هدايت در روزهاي خون و آتش و بحران شباهت داشت، فرمودند: «ملتي كه براي اقامه عدل اسلامي و اجراي احكام قرآن مجيد و كوتاه كردن دست جنايتكاران ابرقدرت و زيستن با استقلال و آزادي قيام نموده است، به خود باكي راه نمي دهد كه دست جنايت ابرقدرتها از آستين مشتي جنايتكار حرفه اي بيرون آيد و بهترين فرزندان راستين او را به شهادت رساند... شما ملتي را كه معلول هايشان در تختهاي بيمارستانها آرزوي شهادت مي كنند و ياران را به شهادت دعوت مي كنند، نشناخته ايد.»





* بهشت، بهشتي
دكتر سيد محمدحسين بهشتي كه به موتور محركه انقلاب معروف بود، در طول تمام تحركهاي سياسي و اجتماعي قبل و بعد از انقلاب ظهور و بروز جدي داشت و به عنوان يكي از اركان قدرتمند در پيشبرد اهداف كشور نقشي بي بديل و تأثيرگذار داشت. وي با وجود مسؤوليت حزب جمهوري اسلامي و انديشه اي پويا و كلامي حقگو در ميان مردم جايگاهي وصف ناشدني داشت و به عنوان نظريه پرداز انقلاب اسلامي فرآيند تبيين اهداف و سياستهاي كلي نظام را به خوبي برعهده داشت. اين ميزان نفوذ در ميان اذهان عمومي خود عاملي بود تا به عنوان خاري در چشم دشمنان و سدي در مقابل فرصت طلبان باشد.
از اين رو، پس از شكل گيري حزب جمهوري اسلامي گروهكهاي مخالف بويژه سازمان منافقين كوشيدند تا با انتشار شايعات مختلف، سيماي اين مرد آسماني را در ميان مردم مخدوش جلوه دهند و اين تحركات تخريبي تا بدانجا پيش رفت كه تهمت و افترا زدن به شهيد بهشتي اوج گرفت. ايشان كه مهمترين هدفش حفظ و تحرك و پويايي انقلاب بود، همچنان پابرجا و استوار بر اصول اعتقادي انقلاب تأكيد مي ورزيد و در طول تمام دوران فعاليتهاي بعد از انقلاب، بشدت مورد هجوم مخالفان قرار گرفت. از اين رو، رهبر كبير انقلاب در رابطه با ايشان فرمودند: «بهشتي مظلوم زيست و مظلوم مرد و خار در چشم دشمنان اسلام بود.» بعد از شهادت مظلومانه اين مرد بزرگ، بسياري از حقايق تاريخي آن زمان فاش و بار ديگر رسوايي از آن منافقين كوردل گرديد.

* انديشه دكتر بهشتي
مسأله آزادانديشي به عنوان يك جريان فكري تأثيرگذار و با سابقه در حوزه هاي علميه همواره به خاطر غناي ارزشمند معرفتي كه از خود نشان داده، منشأ و هدايت كننده جريانهاي جديد فكري تأثيرگذار در جامعه بوده است. جوشش فكري در انديشه متفكر شهيد دكتر بهشتي به خاطر تكيه به آستان قدسي حوزه هاي علميه منشأ تحول فكري وي بود و حضور ايشان در دانشگاه با اين پشتوانه ارزشمند علمي موجب بروز و ظهور كانونهاي علمي تأثيرگذار در دانشگاه و سطوح مختلف علمي جامعه شد.
فراگيري و گسترش ظرفيتهاي عيني معرفتي در كنار توسعه يافتگي بنيانهاي علمي وي در دانشگاه موجب شد تا اين شهيد بزرگوار براي فراگيري روز افزون دانش و تقويت و هدايت آن، ميل وصف ناشدني به آموختن و گسترش و اشاعه ابعاد مختلف آن داشته باشد. آگاهي خلاق مبتني بر تسلط جالب توجه به علوم جديد غربي و اسلامي، تشعشعات كم نظيري در شؤون شخصيتي و فكري ايشان به وجود آورد، به گونه اي كه روح تعبد و ايمان در كنار انديشه اي خلاق و منطقي، هويت استثنايي در حوزه هاي اجتماعي، سياسي و فكري و ... از ايشان تعريف كرد.

*مسؤوليت پذيري
از ديگر جوهره هاي شخصيتي دكتر بهشتي، مسؤوليت پذيري و تكيه بر سنجش افكار و مشاوره گروهي بود. وي مطابق با خويشتنداري و تنش زدايي مي كوشيد تا بنيان و بسترهاي تشكيلاتي و سازماني را به صورت كاملاً هدفمند، هدايت و راهبري كند.
سه ويژگي اثربخش فهم خلاق، آزادانديشي ديني و دانش اسلامي و غربي باعث شد تا بهشتي در تحولات بنيادين مديريتي نظام، نقش ويژه اي ايفا كند كه از آن ميان مي توان به تدوين قانون اساسي، سازماندهي و ساماندهي يك تشكيلات حزبي قدرتمند در اوايل انقلاب، ايجاد كانونهاي فكري و عقيدتي براي اشاعه و ترويج فرهنگ انقلابي و تبيين اهداف و رسالت نظام اسلامي، ترسيم خطوط كلي اقتصاد اسلامي، تعريف و تشريح زيرساختهاي حقوقي و تربيتي و بنيان نهاد ساختارهاي محكم تشكيلاتي براي پيشبرد اهداف عاليه نظام و ... به عنوان جلوه هاي جاودانه مسؤوليت پذيري و تدبير وي، اشاره كرد.

* از معماران بزرگ
دكتر شهيد بهشتي از معماران بزرگ تجديد بناي تفكر انقلابي و تشكيلاتي كشور بود و در شرايطي كه ايسم ها و ايست ها از خلا سياسي، اجتماعي كشور بهره برداري مي كردند وي تبيين و ترويج فرهنگ انقلابي و جلوه هاي مانايي حكومت اسلامي را در جامعه پي گرفت. بهشتي با هدف حركت در شرايط مستقيم گام برمي داشت و با بينش عميق سياسي عرصه را بر تمام تحركات زايد سياسي وقت تنگ كرد. ايشان با سخنان حق گويانه و عدالت محورانه خود بدون هيچ گونه ترس و واهمه اي از مخالفان و دور از هرگونه تعارف و تكليف، آگاهي ژرف اسلامي را به روح و جان جامعه تزريق مي كرد.
وي از گفتار بيهوده و بي هدف خودداري مي كرد و هميشه مي كوشيد تا كردار و عملي صالح و درخور شأن يك انديشمند اسلامي بروز دهد.
دكتر بهشتي يكي از طراحان خط امام و اصول بنيادين انقلاب بود و در به راه انداختن جريانهاي اصيل اسلامي پيشتاز، نقش ارزشمندي را ايفا كرد. وي در تحقق انديشه هاي امام و خنثي ساختن تحركات سازشكارانه ليبرالها نقش كليدي داشت و هميشه به روشنفكران ليبرال معاند تأكيد مي كرد كه انقلاب به متوليان و مسؤولان اين چنيني نياز ندارد. وي در تحقق شايسته سالاري ديني سهم بسزايي را ايجاد كرد و كوشيد تا سازمانهاي اصيل اسلامي، رهبران خردورزي را كه جامعه را به هدف عاليه مي رسانند، در جريانهاي انتخاباتي تعريف كنند.

* ارتباط با امام
دكتر بهشتي به شدت مورد اعتماد امام خميني (ره) بود، از اين رو در ايام مبارزه به عنوان يكي از رازداران انقلاب در كنار ايشان حضور يافت و تلاشهاي زيادي براي انتقال خط مشي و راهبردهاي فكري امام بر گروهها و تشكيلات و منشهاي سياسي انجام داد و سرانجام نيز به عنوان يكي از چاره انديشان انقلاب و نيازسنجان توانمند تمايلات سياسي و عمومي مردم حضور پررنگي داشت و با تيزهوشي و كارداني و تدبير در اداره امور، بسياري از تحركات درون جامعه را ساماندهي و سازماندهي كرد.

* انقلاب اسلامي
ايشان در رابطه با انقلاب اسلامي ايران گفت: بنده عرض مي كنم كه موضع انقلاب اسلامي اين است كه زندگي به سوي تعالي معنوي برود. رشد ما بايد رشد انديشه، قطب، ايمان، عشق به كمال، عشق به انسانيت و خدا، خدمت صادقانه، الفت و برادري و قهر با دشمنان باشد. اگر اين خط، خط ما باشد بايد صادقانه جامعه را به اين سمت ببريم.
ما خواهان تعالي انسان هستيم؛ زيرا بي بند و باري نوعي اسارت است و ما مي خواهيم فرزند فرزندان شما اسير بي بند و باريها نباشد، انقلاب اسلامي ايران بايد بيش از هر چيز ضد نفاق و دورويي و موضعگيريهاي رو در بايستي مأبانه باشد و مواضع انقلاب بايد روشن و صريح بين ما مورد گفتگو قرار گيرد تا روشن شود چرا با هم دوست و همراه هستيم، چرا خداي نكرده با يكديگر رو به رو هستيم.
آنچه از كلام حق گوي دكتر بهشتي برمي آيد، صداقت در گفتار در مورد انقلاب است، زيرا در جريانهاي آغازين شكل گيري انقلاب، هرگونه بي تدبيري از يك طرف و رو در بايستي از طرف ديگر به شدت مخرب جامعه مي شد. از اين رو، در تمام سخنرانيها و نطقهاي خود با كلامي صادقانه و كاملاً منطقي و اصولي ديگران را در جريان كار قرار مي داد و هيچ گاه از مواضع جامعه و انقلاب به خاطر هيچ چيز نمي گذشت. ايشان جريان حركت مردمي و برپايي انقلاب 57 را يك نعمت و هديه الهي ارزيابي مي كرد كه به دست مردم و خونهاي شهيدان راه اسلام شكل گرفته است و از اين رو نگاه كاملاً مسؤوليت پذيرانه و دقيق به تمام اوضاع و جريانهاي آن زمان داشت. به جرأت مي توان گفت، اگر بهشتي نبود جريانهاي ليبراليسي همچون خوره روح و جان حكومت اسلامي را تخريب مي كردند و ايشان با مناظره هاي گسترده و شفاف سازيهاي اصولي و علمي، حق خود را به انقلاب اسلامي به زيباترين شكل ممكن ادا كرد. وي همچنين انديشه هاي التقاطي را در تعاليم اسلامي غيرقابل پذيرش ارزيابي مي كرد و معتقد بود كه در اسلام صاحبان يك مكتب، آرا و انديشه هاي مكتبهاي ديگري و بيگانه را نمي توانند در ماهيت اسلام تلخيص كنند و عامل نفوذ انديشه هاي بيگانه باشند، اما به هر شكل كه ميسر است بايد ساختار حكومت ديني به سوي امت واحده پيش برود و بدون الگوگيري از هر تفكر ناصواب بيگانه، اصل اسلام را پرورش و پردازش نموده و به روح و جان همگان تزريق كرد. در اين رهگذر، مكاتب و انديشه هاي اسلامي از هر نياز مذهبي و عقيدتي، بايد بر اصل اصول اسلامي پايبند و در راه پيشبرد آرماني ترين شعاير اسلامي در حكومت ديني پيشقدم باشند.
* اتابك احمدي

 

نامش فاطمه دختر حزام بن خالد عامري و مادرش ثمامه بود. در حدود سال پنجم هجري در كوفه و يا اطراف آن متولد گرديد. وي در عصر خود يكي از زنان با فضيلت، پرهيزگار، عابد، با تقوا و در شعر و حديث سرآمد ديگران بود .
پدران ام البنين در دوران قبل از اسلام جزو دليران عرب محسوب مي شدند و مورخان آنان را به دليري در هنگام نبرد ستوده اند. چنانكه ابوالفرج اصفهاني در كتاب خود دليري و شجاعت اجداد ام البنين را متذكر شده است .
افزون بر اين، آنان علاوه بر شجاعت و قهرماني، پيشواي قوم خود نيز بودند، چنانكه سلاطين زمان در برابر ايشان سر تسليم فرود مي آوردند . بي جهت نيست كه عقيل بن ابي طالب به اميرالمؤمنين( ع) مي گفت: در ميان عرب از پدران ام البنين شجاع تر و قهرمان تر يافت نمي شود .
گروهي از مورخان بر آنند كه علي(ع) با ام البنين بعد از شهادت حضرت زهرا(س) ازدواج نمود . دسته اي ديگر مي گويند كه اين امر بعد از ازدواج حضرتش با امامه بوده، اما در هر حال ، مسلم است اين ازدواج بعد از شهادت صديقه كبري صورت گرفته است .
گويند عقيل بن ابي طالب كه آشنا به انساب عرب بود، پيشنهاد ازدواج ام البنين را به حضرت علي (ع) داد. حضرت اين انتخاب را پسنديد و او را به خواستگاري نزد پدر ام البنين فرستاد. حضرت علي ( ع ) با ام البنين ازدواج كرد. ثمره اين ازدواج چهار پسر به نامهاي عباس( 26- 61ق)، عبدا... ( 36-61ق)، عثمان ( 38-61ق) و جعفر( 40-61ق) بود كه تمامي آنها در كربلا به شهادت رسيدند و سرور همه آنان حضرت ابوالفضل العباس (ع) بود .
ام البنين چه در زمان حيات امام علي(ع) و چه بعد از شهادت ايشان براي شوهر گرانقدرش، زني صميمي، فداكار و با عفت بود. اين بانوي فداكار وقتي كودكان خرد سال حضرت علي( ع) را ديد، بلافاصله تصميم به خدمت و پرستاري آنان گرفت و در اين كار تا حد يك مادر واقعي پيش رفت وفرزندان فاطمه(س) را بر فرزندان خود مقدم داشت و بخش عمده محبت و علاقه خود را متوجه آنان كرد وهمچون مادري مهربان به دلجويي و پرستاري آنان پرداخت. با كمال خوشرويي و سخنان محبت آميز با آنها روبرو مي شد؛ به خاطر همين وفاداري و رفتار شايسته او بود كه زينب به ديدار او مي رفت و از او تجليل به عمل مي آورد.
چنانكه گفته اند، پس از چندي به مولا علي(ع) پيشنهاد داد به جاي فاطمه كه اسم قبلي و اصلي وي بوده، او را «ام البنين» صدا زند، تا حسنين (ع) از ذكر نام اصلي او توسط علي(ع) به ياد مادر خويش فاطمه زهرا (س) نيفتاده و در نتيجه خاطرات تلخ گذشته در ذهنشان تداعي نگردد و رنج بي مادري آنها را آزار ندهد. به واسطه صفات نيكوي ام البنين بود كه حضرت او را گرامي مي داشت و از صميم قلب در حفظ و حرمت او كوشيد.
منابع تاريخي هيچ گونه گزارشي از حضورفعال او در زمان امام حسن (ع) و امام حسين(ع) ارائه نكردند. تنها گويند ام البنين در واقعه عاشورا در مدينه بود چنان كه به آناني كه عازم سفر بودند، چنين سفارش كرد: چشم و دل مولايم امام حسين (ع) و فرمانبردار او باشيد؛ البته وقتي بشير و زينب او را از ماجراي كربلا و شهادت امام حسين (ع) وفرزندانش باخبر نمودند، ام البنين همچنان از امام حسين (ع) خبرگرفت و چون بشير خبر شهادت آن حضرت را به او داد، ام البنين گفت: «اي بشير، بند دلم را پاره كردي!» و صدا و ناله شيون بلند كرد. مي گويند بشير گفت: خداوند به سبب مصيبت مولايمان امام حسين(ع) به شما پاداش بزرگ عنايت كند.
ام البنين گفت: فرزندان من و آنچه در زير آسمان است، فداي حسينم باد !
به گفته علامه مامقاني، اين شدت علاقه ، كاشف از علو مرتبه او در ايمان، و قوت معرفت او به مقام امامت است كه شهادت چهار جوان خود را كه نظير ندارند در راه دفاع از امام زمان خويش سهل مي شمارد .
به هر حال، فقدان فرزندانش او را متأثر و ناراحت كرده بود، چنانكه وقتي حضرت زينب(س) سپر خونين حضرت عباس را به عنوان يادگاري به ام البنين نشان داد، وي تا آن را ديد چنان دلش سوخت كه نتوانست تحمل كند و بي هوش بر زمين افتاد.
وي هر روز براي فرزندش عباس نوحه سرايي مي كرد و فرزند او عبيد ا... را نيز به همراه خود مي آورد. مردم مدينه براي شنيدن نوحه او گرد مي آمدند و به سبب جانسوز بودن نوحه سرايي او همگي اشك مي ريختند. بايد گفت، آمدن ام البنين به بقيع نوعي انقلاب بر ضد بني اميه و آگاهي مردم از ژرفاي مصيبت بود. پس از آگاهي از جريان عاشورا و شهداي آن واقعه، ام البنين مجلس سوگواري و مصيبت در خانه اش برپا كرد. زنان بني هاشم در آن جا گرد آمدند و براي امام حسين( ع) و خاندانش گريه كردند.

وفات ام البنين
بنا بر قول مشهور، اين بانوي بزرگوار در 13 جمادي الثاني سال 64 ق وفات يافت و در قبرستان بقيع به خاك سپرده شد .
چنانكه اشاره شد، وي صاحب چهار پسر به نامهاي عباس، عبدا... ، عثمان و جعفربود. در اين ميان، نوادگان عباس كه اكثر آنان درعربستان، عراق، مصر، اردن، ايران و تركمنستان پراكنده مي باشند، در علم و ادب، شعر و حديث سرآمد عصر خويش بودند؛ از جمله ابويعلي حمزه بن قاسم بن علي بن حمزه بن حسن بن عبيدا... بن عباس از محدثان مورد اعتماد شيعه و صاحب كتاب «التوحيد»، «الزياره» و «المناسك» مي باشد كه مزار او در حله معروف است و مردم آنجا را زيارت مي كنند .
*محمد جواد هوشيار
فهرست منابع
- «شروع مرثيه عاشورا »، ذبيح ا... صاحبكار، نگاه حوزه، ش 78 - 77، فروردين 1381 
- ادب الطف او شعر الحسين، جواد شبر، بيروت، دارالمرتضي، 1409 ق
- اعلام النساء المؤمنات، محمد حسون - ام علي مشكور تهران، انتشارات اسوه، 1411ق
- اعلام النساء في عالمي العرب و الاسلام، عمر رضا كحاله، دمشق 1379 ق
- اعيان الشيعه، سيد محسن امين، تحقيق حسن امين، بيروت، دارالتعارف، 1403 ق ، جلد 6، 7 
- ام البنين، محمد علي سالكي، قم، دفتر تبليغات اسلامي 1382

 

روز دوم آبان( 1307 ش) در محله لومبان اصفهان، در خانه ساده اي كه با نور آيات منور و با عطر احاديث معطر بود، نوزادي چشم به جهان گشود كه او را محمد نام نهادند. پدرش از روحانيون اصفهان و امام جماعت مسجد لومبان بود. مادرش نيز دختر آية ا... ميرمحمد صادق خاتون آبادي، از مراجع و محققان بزرگوار و صاحبنام بود، زني پاكدامن و پرهيزكار.





آغاز تحصيل: چهار ساله بود، اما متفاوت با همسالان، اخلاق نيكش حكايت از آينده اي درخشان داشت. او تحصيلات را در چهار سالگي در مكتب خانه اي آغاز نمود. خيلي سريع خواندن و نوشتن و روخواني قرآن را فراگرفت. تا اين كه بعدها به دبستان دولتي رفت و هنگامي كه امتحان ورودي از او گرفتند، گفتند: بايد به كلاس ششم برود، ولي از نظر سن نمي تواند لذا در كلاس چهارم پذيرفته شد. پس از اتمام تحصيلات دبستان در امتحان ششم ابتدايي شهر، نفر دوم شد و سپس به دبيرستان سعدي رفت.
در 14 سالگي (1321ش) تحصيلات دبيرستان را رها كرد و به مدرسه صدر اصفهان رفت و به تحصيل علوم ديني پرداخت و دروسي كه بايد در مدت 8 سال خوانده شوند، او در 4 سال خواند و در 18 سالگي براي تكميل تحصيلات عالي به قم عزيمت نمود و در مدرسه حجتيه در مدت شش ماه، بقيه دروس سطح را به پايان رساند و در سال 1326 در درس خارج فقه و اصول شركت كرد. در همين سال با همفكري دوستاني چون شهيد مطهري برنامه اي به منظور تبليغ مذهبي در روستاهاي دور افتاده تنظيم كردند.

عطش دانش: او با كوشش فراوان و استعداد سرشار، همزمان با درسهاي حوزوي دوباره به تحصيلات ناتمام دبيرستان روي مي آورد به طوري كه در سال 1327 موفق به اخذ ديپلم ادبي شد و در همان سال وارد دانشكده منقول و معقول (الهيات و معارف اسلامي كنوني) شد و در سال 1330 موفق به اخذ دانشنامه ليسانس در رشته فلسفه گرديد.
وي بعد از آن به قم مراجعت نموده و در درس خارج فقه و اصول شركت جست و در درس اسفار و شفا علامه طباطبائي حضور يافت و در شبهاي پنج شنبه و جمعه با شهيد مطهري و ديگر دوستان جلسه گرم و پرشوري برپا كردند كه نتيجه اش كتاب ارزشمند «اصول فلسفه و روش رئاليسم» با پاورقيهاي شهيد مطهري بود.
بهشتي پس از پنج سال تحصيل و تدريس در قم، در سال 1335 وارد دانشكده الهيات شد و تا سال 38 در آن دانشكده مشغول تحصيل در دوره دكتري بود، ولي پس از اتمام تحصيل در آن دانشكده به خاطر فعاليتهاي چشمگير فرهنگي، تبليغي و سياسي كه در داخل و خارج كشور به عهده داشت، ارايه رساله دكتري به تأخير افتاد. سرانجام در تاريخ 1/11/1353 رساله دكتري خود را تحت عنوان «مسايل مابعدالطبيعه در قرآن» ارايه و از آن دفاع كرد و موفق به اخذ دكتري در رشته فلسفه شد.

تدوين كتب درسي: زماني كه سردمداران وابسته به غرب بر آن بودند كه جامعه اسلامي ايران را به يك جامعه مادي غربي تبديل كنند و دين را به دست فراموشي سپارند، در چنين دوران حساسي دكتر بهشتي با همكاري دكتر باهنر در بخش برنامه ريزي كتابهاي وزارت آموزش و پرورش به تهيه و تدوين كتاب ديني براي مدارس اقدام كرد و نسل جوان را با فرهنگ غني اسلام آشنا نمود.

نويد صبح: اين انديشمند ژرف بين براي آينده اي روشن برنامه ريزي مي كرد و چاره اين مهم را ايجاد تحول در حوزه مي ديد از اين رو در سال 1339 به فكر سازماندهي درست و دقيق براي حوزه افتاد و با همكاري شهيد قدوسي و دعوت از استادان اقدام به تشكيل مدرسه حقاني نمودند و آن را به مثابه پايگاه مهمي براي تربيت طلاب متعهد و انقلابي قرار دادند.
پس از پيروزي انقلاب نيز اين نهال پاك به بار نشست و آثار مفيد و مؤثري در آن داشت. اولين حركت فرهنگي ايشان در آن زمان تأسيس دبيرستان دين و دانش بود كه خود مسؤوليت آن را عهده دار گشت؛ تا دانش آموز و دانشجوي مكتبي، دين و دانش را دو مقوله مجزا نداند، بلكه اين دو را با هم فراگيرد.

چشمه اي در كوير: وي به سال 1344 براي انجام رسالت تبليغي به آلمان سفر كرد و در مسجدي كه آية ا... بروجردي براي مسلمانان ساخته بود، مشغول فعاليتهاي مذهبي و فرهنگي شد و با تشكيل اتحاديه انجمنهاي اسلامي دانشجويان فارسي زبان و «مركز اسلامي هامبورگ» پايگاهي مهم براي جذب انديشه ها و هدايت آنان به وجود آورد. ايشان همچنين در مدت پنج سال اقامت در آنجا با تمام گروهها ارتباط برقرار كرد و دامنه فعاليتهايش را در سطح اروپا گسترش داد.

در راه معماري انقلاب: از نخستين اعضاي شوراي انقلاب كه از طرف حضرت امام انتخاب شد دكتر بهشتي بود كه پس از مدتي به عنوان دبير شورا انتخاب گرديد كه خدمات فراواني به اسلام و انقلاب ارايه كرد. ايشان مدتي نيز از طرف شوراي انقلاب به دادگستري رفت تا به بازسازي اين تشكيلات قضايي بپردازد... .
در آن روزهاي حساس و سرنوشت ساز انقلاب، در برابر آن همه حزب سياسي منحرف، دكتر بهشتي با صلاحديد حضرت امام در فروردين 1358 حزب جمهوري اسلامي را با همكاري و همفكري مقام معظم رهبري و ديگر دوستان تأسيس كرد تا پايگاهي براي سازماندهي نيروهاي مسلمان و متعهد و معتقد به ولايت فقيه باشد و تا هنگام شهادت به عنوان دبيركل حزب انجام وظيفه مي نمود.

تدوين قانون اساسي: پس از تشكيل مجلس خبرگان، دكتر بهشتي نائب رئيس مجلس خبرگان بود و بيشتر جلسات به رياست ايشان برگزار مي شد. وي با همكاري ياران دلسوز امام و انقلاب، قانون اساسي جمهوري اسلامي را تدوين كرد كه به تأييد امام امت رسيد. ايشان با وجود مخالفتها با دلايل و براهين مستند جايگاه ولايت فقيه را در اين نظام مقدس روشن كرد و سرانجام اصل ولايت فقيه در مجلس خبرگان تصويب شد.

در سنگر عدالت: پس از استقرار جمهوري اسلامي، مسؤوليت ديوان عالي كشور به وي سپرده شد تا زمينه اجراي قوانين اسلام با درك و درايت والاي ايشان فراهم گردد و عدل و قسط در جامعه رواج يابد.

تنديس مظلوميت: اين فرزانه بلند نظر تا هنگامي كه در قيد حيات بود همچنان غريب و ناشناخته ماند. آمريكا و منافقين كه او را مانعي در راه اهدافشان يافته بودند، اقدام به ترور شخصيتش نمودند و او را ابراهيم گونه در آتش سوزان تهمتها (انحصارطلب، سرمايه دار و...) افكندند، آنها هدفشان جلوگيري از تكرار دوباره مشروطه بود و هر چند در واقع هدف، ترور شخصيت بهشتي نبود، بلكه اينان زمينه را براي كنار زدن روحانيت فراهم مي كردند. و در مقابل، اين دل پاك و روح بلند هرگز در دفاع از خويشتن، شمشير بيان از نيام برنكشيد... .

برگي از دفتر فضيلت: هيچ گاه چيزي نمي توانست ايشان را از نماز اول وقت باز دارد و اگر چنانچه جلسه اي بود يادآوري مي كرد كه موقع نماز است، براي عبادت خدا خودمان را آماده كنيم. جلسات ايشان معمولاً همراه با صفا و نشاط بود و صداقت كاملي در قضاوتها و اظهار نظرهايشان به چشم مي خورد، اعتماد مي آورد و اطمينان مي بخشيد. همين كه مي فهميد سخني حق است آن را مي پذيرفت، حتي اگر به ضرر او تمام مي شد. زندگي او سراسر نظم بود و مي گفت: «ما تا نظم در كارهايمان نداشته باشيم، نمي توانيم كارهاي مملكت را پيش ببريم.» ايشان به قدري صبر و ملايمت و متانت به خرج مي داد كه انسان را خجالت زده مي كرد... .

آثار: ايشان در عرصه قلم نيز برجستگي داشت. آثار وي با توجه به اهميت و ضرورت موضوع نگارش يافته است. آثار چاپي ايشان عبارتند از: خدا از ديدگاه قرآن - نماز چيست؟ - شناخت - كدام مسلك؟ - روحانيت در اسلام و در ميان مسلمين - بانكداري و قوانين مالي در اسلام - نقش دين در زندگي انسان و... .

پرواز سرخ: او مثل هميشه با تبسمي بر لب، قبل از غروب به دفتر مركزي حزب جمهوري آمد و در جلسه اعضاي حزب شركت كرد. پس از شروع سخنراني قافله سالار شهداي 7 تير ناگهان دست نفاق در شبانگاه 7 تير، تيري روانه انقلاب اسلامي كرد كه بر اثر آن آية ا... بهشتي (در 53 سالگي) و بيش از هفتاد يار باوفايش به درجه شهادت نايل آمدند و در بهشت زهرا به خاك سپرده شدند.
* علي اكبر طحانيان

 

همه ساله بر اساس يك سنت ديرينه در مناطق مسلمان نشين چين، آيين هاي ويژه اي در بزرگداشت مقام يادگار مظلومه پيامبر(ص) برگزار مي گردد.
به گزارش بازتاب، در استانهاي مسلمان نشين چين، يك روز از سال به عنوان «روز فاطمه» نامگذاري شده و مسلمانان اين كشور با مذاهب گوناگون در مراسم آن شركت مي كنند.
از چند روز مانده به اين روز، زنان و مردان مسلمان چين با عشق و اعتقاد خاص، با حضور در مساجد اقدام به تهيه اقلام لازم و مواد غذايي مورد نياز اين روز مي كنند و آنها را به مسجد هديه مي دهند.
اين مراسم شباهت هاي زيادي به مراسم ايام شهادت ائمه معصومين(ع) در ايران دارد.
شايان ذكر است، جمعيت مسلمان چين بر اساس آمارهاي رسمي، بيست و دو ميليون نفر و بر اساس تخمين جامعه مسلمان، هفتاد تا يكصد ميليون نفر برآورد مي شود. اسلام رايج در كشور چين آميخته با تعاليم و آموزه هاي شيعي است و محققان معتقدند عامل اصلي پديد آمدن چنين گرايشي، تأثير فرهنگ اهل بيت(ع) و ديدگاه مبلغان ايراني و شيعي است كه از طريق «جاده ابريشم» اسلام را در چين ترويج كردند.
هم اكنون نام فاطمه در بين دختران مسلمان چيني رواج دارد و بسياري از مسلمانان چين نامهاي علي، حسن، حسين و ساير اسامي مورد احترام اسلام و تشيع را براي فرزندان خويش بر مي گزينند.
همچنين، بسياري از شيعيان چين كه از قوميت هاي تاجيك و ايغور هستند، در شهرهاي «باركن» و «كاشغر» واقع در استان «مين كيانگ» زندگي و از مذاهب اماميه و اسماعيليه تبعيت مي كنند.

 

برگزاري كنكور هر ساله يكي از مهمترين اتفاقهاي علمي كشور در حيطه جوانان است. به اعتقاد بسياري از جوانان، گذر از سد كنكور يعني دستيابي به بسياري از موفقيتها.




رعايت برخي نكات، در موفقيت بيشتر كنكوريها مؤثر است...
* توجه به نكات انحرافي سؤال
عضو هيأت علمي دانشگاه شهيد بهشتي ضمن ارايه توصيه هاي فني و تغذيه اي به كنكوريها، نحوه پاسخگويي به سؤالهاي چند گزينه اي را تشريح كرد.
دكتر كوروش پرند، در اين رابطه گفت: سؤالهاي آزمونهاي چند گزينه اي مانند كنكور از سه قسمت تنه سؤال، گزينه كليد و گزينه هاي انحرافي تشكيل شده است كه داوطلب براي پاسخگويي بايد به تنه سؤال كه متن اصلي آن را تشكيل مي دهد دقيقاً توجه كند.
وي با بيان اينكه تنه سؤال انواع مختلفي مانند «پرسشي، ناتمام، بهترين گزينه و نوع منفي» دارد، خاطرنشان كرد: در سؤالهاي نوع بهترين گزينه، چند گزينه درست در پاسخ وجود دارد كه يكي از آنها درست ترين است و داوطلب در اين موارد بايد كليه گزينه ها را به طور كامل خوانده و بهترين گزينه را از بين آنها انتخاب كند.
همچنين در سؤالهاي نوع منفي بايد به فعل جمله توجه كرده و سپس گزينه مناسب را انتخاب كنند.
وي تأكيد كرد: داوطلبان بايد به كلمات كليدي داخل تنه سؤال از جمله «كمترين، بيشترين، كدام يك درست است، كدام يك درست نيست»، توجه داشته و سپس گزينه مناسب را انتخاب كنند.
*آغاز پاسخگويي از سؤالهاي ساده و دروس با ضريب بالا
دكتر پرند با بيان اينكه يك آزمون استاندارد از تعدادي سؤال ساده، متوسط و سخت تشكيل مي شود، خاطرنشان كرد: داوطلب بايد در هنگام پاسخگويي به سؤالها وقت خود را به گونه اي تنظيم كند كه ابتدا از سؤالهاي ساده و سؤالهايي كه تسلط بيشتري بر روي آنان دارد، شروع كند. همچنين وقت خود را بر روي سؤالهايي كه پاسخ آنان را نمي داند صرف نكند تا در نهايت با كمبود وقت مواجه نشود.
وي افزود: داوطلبان از حدس زدن پاسخهايي كه نمي دانند جلوگيري كنند، زيرا در صورت انتخاب گزينه غلط براي آنان نمره منفي محسوب مي شود.
اين عضو هيأت علمي دانشگاه شهيد بهشتي با بيان اينكه موقعيت گزينه هاي درست در كنكور از هيچ الگوي خاصي پيروي نمي كند، تصريح كرد: بنابراين داوطلبان با توجه به الگوي پاسخ به دست آمده به ساير سؤالها پاسخ ندهند، زيرا مطمئناً پاسخ گزينه هاي درست از الگوي خاصي پيروي نمي كند.
وي با تأكيد بر اينكه داوطلب هنگام پاسخگويي به يك سؤال تمام حواس خود را بر روي همان سؤال متمركز كند، خاطرنشان كرد: بنابراين نبايد در فكر سؤال قبلي يا بعدي و يا درصد پاسخگويي باشد، بلكه تمام حواس خود را به همان سؤال در حال پاسخگويي متمركز كند.
دكتر پرند همچنين اظهار كرد: توصيه مي شود داوطلب پاسخگويي به سؤالها را از دروس با ضريب بالا آغاز كند.
وي همچنين با ارايه توصيه هاي فني به داوطلبان كنكور تصريح كرد: داوطلب در صورت اشتباه در پركردن گزينه، محل پاسخ قبلي را به طور كامل پاك كند، همچنين از كثيف كردن، تا كردن و گذاشتن اثر در فرم پاسخنامه اكيداً خودداري نمايند تا در هنگام تصحيح پاسخنامه ها مشكلي ايجاد نشود.
*پركردن چند گزينه از يك سؤال در پاسخنامه برابر است با كسب نمره منفي
وي با بيان اينكه داوطلبان بايد محل گزينه صحيح در پاسخنامه را به طور كامل پر كنند، اظهار كرد: در صورتي كه دو يا چند گزينه از يك سؤال در محل پاسخنامه پر شود، مطمئناً نمره منفي به داوطلب تعلق خواهد گرفت.
دكتر پرند با ارايه چند توصيه تغذيه اي به داوطلبان در روزهاي كنكور، تصريح كرد: داوطلبان در شب آزمون غذاي سبك صرف كنند و بعد از شام نيز توصيه مي شود يك نوشيدني كه به آنان احساس آرامش مي دهد، بنوشند. همچنين، ساعات خواب خود را در روزهاي آخر كم نكنند تا سطح هوشياري آنها در روز آزمون در حداكثر باشد. توصيه مي شود داوطلبان صبحانه را كامل صرف كنند و بدون صبحانه وارد جلسه نشوند.
*خانواده ها در كاهش فشار رواني داوطلب بكوشند
اين عضو هيأت علمي دانشگاه شهيد بهشتي با اشاره به استرس داوطلبان در روز آزمون، با بيان اينكه استرس سه سطح هشدار، مقاومت و احساس فرسودگي دارد و با اضطراب متفاوت است، گفت: هر آزمون و رقابت در هر سطحي به طور طبيعي با قدري فشار رواني و استرس همراه است و كاركرد اصلي اين مقدار اندك فشار رواني، ايجاد برانگيختگي در فرد است. هرچه اهميت آزمون براي آزمون دهنده بيشتر شود، فشار رواني نيز افزايش مي يابد لذا لازم است سازگاري و توانايي فرد براي كنترل آن افزايش يابد، زيرا اگر استرس از سطح بهينه بالاتر برود، مشكلات جدي در سلامت جسماني فرد از جمله اختلال در حافظه كوتاه مدت، افسردگي، اضطراب و در بدترين حالت احساس فرسودگي را ايجاد مي كند.
وي با بيان اينكه بر اساس تحقيقات صورت گرفته از مهمترين عوامل اثرگذار بر روي داوطلب در زمينه استرس خانواده ها هستند، خاطرنشان كرد: توصيه مي شود والدين در اين روزها محيطي دوستانه، آرام و بدون تشنج را براي مطالعه فرزندان خود فراهم كنند. همچنين، از آنجا كه والدين نقش مهمي در تقويت روحيه فرزندان خود دارند، با دادن اميد و آرامش به فرزندان، روحيه آنها را تقويت كنند.
دكتر پرند در خاتمه تأكيد كرد: والدين بايد توجه داشته باشند كه واقع گرايي براي ايجاد آرامش در داوطلب نقش مهمي دارد و نبايد چيزي بيشتر از توان داوطلب انتظار داشته باشند، زيرا اگرچه تحصيل در دانشگاه بسيار خوب است، اما به هيچ عنوان باعث خوشبختي فرد نشده و كليد موفقيت فرد، ورود به دانشگاه نيست.