* سيد محي الدين ساجدي

با اينكه هنوز زمان دور بعدي مذاكرات ايران و آمريكا بر سر موضوع عراق و تحولات اين كشور مشخص نشده، موضعگيريهاي دو طرف در سطح تبليغاتي و رسانه اي، خبر از نزديك بودن آن مي دهد.
در حالي كه وزارت خارجه كشورمان «نجابت» به خرج مي دهد و مي گويد گروه كارشناسي ايراني به جمع بندي خود درباره دور اول مذاكرات رسيده و آن را زماني اعلام مي كند كه آمريكاييها نظر خودشان را گفته باشند، طرف آمريكايي به همان شيوه خود را آماده مذاكرات مي كند كه جز اين هم از سياستمداران آمريكايي انتظار نمي رود.
آمريكاييها مي گويند فردي را بازداشت كرده اند كه عضو «حزب ا...» لبنان است، ولي در «عراق» به عده اي آموزش مي داده تا به سربازان آمريكايي حمله كنند و ماهي 3 ميليون دلار هم پول خرج مي كرده است. همچنين، معلوم شده ايرانيها در حمله چند ماه قبل به مركز عملياتي ارتش آمريكا در كربلا، نقش داشته اند.
داستان از اين قرار است كه آخر دي ماه گذشته عده اي با لباس ارتش آمريكا و سلاحهاي آمريكايي به مقر نيروهاي آمريكايي در كربلا حمله كردند و 5 سرباز را كشتند و سپس گريختند. آمريكاييها كه نمي توانند بگويند كار «خودي» ها بوده، در پي عامل خارجي برآمدند؛ و چون ضربه بسيار سختي خورده بودند، دنبال دشمن «قدري» هم گشتند و سرانجام پس از گذشت 5 ماه، اين داستان را سر هم كردند كه ايران و لبنان و حزب ا... و نيروهاي مقتدا صدر دست اندركار بوده اند تا اين 5 سرباز كشته شوند. آنان به ظاهر نمي دانند - يا خود را به ناداني زده اند - كه هم اينك حدود 200 شركت امنيتي در عراق فعالند كه با ارتش آمريكا قرارداد بسته و مزدوري مي كنند و لباس سربازان آمريكايي را مي پوشند و خودرو و تانك و بالگردهاي ارتش آمريكا را هم سوار مي شوند، حتي به كاروان فلان وزير عراقي هم حمله كرده اند و به القاعده نيز مهمات مي رسانند!
قبل از آنكه دور قبلي مذاكرات هم بين ايران و آمريكا در عراق به راه بيفتد، آمريكاييها همه ارباب رسانه ها را در بغداد جمع كردند تا به آنها تصاويري را از چند خودروي نظامي آمريكايي نشان دهند كه سوراخ سوراخ شده بود و مدعي شدند تنها سلاحهاي ساخت ايران است كه مي تواند چنين سوراخهايي را در بدنه ماشين جنگي آمريكا ايجاد كند و تصاوير چند گلوله خمپاره را هم نشان دادند كه بر بدنه آنها عبارت «ساخت ايران» حك شده بود.
در آن زمان، هيچ كس ادعاهاي آمريكاييها را باور نكرد و تنها برخي شبكه هاي داخلي آمريكا - آن هم براي مصارف داخلي - به آن دامن زدند، و گرنه در سطح رسانه هاي منطقه و حتي برخي دولتهاي عربي يا گروهها و جناحهاي سياسي عراق و... كه با ايران مخالفت مي كنند، چندان خريداري نيافت و همه آن را در چارچوب جنگ رواني قبل از آغاز مذاكرات قرار دادند.
مشكل آمريكاييها اين است كه آن قدر به خود و ديگران دروغ گفته اند كه كسي باورش نمي شود و هر حرفشان اول چنين تحليل مي شود كه منظور اصلي از آن چيست، و گرنه حك كردن يك يا دو واژه روي چند گلوله خمپاره يا تصاويري مبهم از خودروهاي نظامي منهدم شده، از جمله كارهاي پيش پا افتاده امنيتي و تبليغاتي شمرده مي شود كه هر كسي به راحتي مي تواند آن را انجام دهد.
رامسفلد را هنوز برخي در خاطر دارند كه مي گفتند بعد از كسينجر هيچ وزيري در هيچ كابينه آمريكايي اين همه قدرت و سطوت نداشته است. وي، با همكاري شخصي كه بعدها رئيس بانك جهاني شد و بعد هم با افتضاح او را كنار گذاشتند، و عده اي ديگر، اداره و ستادي را در وزارت دفاع آمريكا تشكيل داده بود كه وظيفه اش جعل دروغ براي رسيدن به زمينه اي رواني مناسب به منظور اجراي اقدام نظامي بود. رامسفلد عملاً دروغگويي را در وزارت دفاع آمريكا رسميت بخشيد و جرج بوش هم مدعي مي شد هر روز صبح كه از خواب برمي خيزد، احساس مي كند خدا به او مي گويد چه كارهايي را بايد انجام دهد، عده اي را بدون محاكمه در گوانتانامو نگه دارد و برخي را در زندان ابوغريب شكنجه دهد و اهالي روستايي را در افغانستان قتل عام كند و... .
به هر تقدير، دور اول مذاكرات ميان ايران و آمريكا شروع شد و پايان يافت. برخي از دولتهاي عربي از آمريكاييها خواستند سراغ ايران نروند و مشكل عراق را با آنها حل كنند. اسراييليها هم همزمان اخباري را منتشر كردند كه اسراييل كاسه صبرش لبريز شده و همين امروز و فرداست كه آمريكا و اسراييل به تأسيسات هسته اي ايران حمله كنند. حتي در اروپا هم خيلي نگران بودند كه نكند ايران و آمريكا به توافقي برسند و نقش آنها كم رنگ شود.
همه از ياد برده بودند كه اصل اين مذاكرات به درخواست برخي گروهها و جناحها و شخصيتهاي عراقي صورت گرفته و خود ايران به هيچ وجه در راه آن پيشقدم نبود. اين عده مي گفتند آمريكا به عراق لشكر كشيده و آن را تصرف كرده است و مشكلات زيادي را ايجاد نموده كه در نهايت به زيان مردم عراق و تماميت اين كشور تمام مي شود. ايران هم قوي است و قدرت و نفوذ دارد و تاكنون اقدامهايش براي بهبود وضعيت عراق بوده است. بهتر است اين مذاكرات صورت بگيرد تا آمريكا براي حل اين مشكلات در عراق به سراغ نيروهايي در منطقه نرود كه هيچ نيت خيري براي عراق و مردمش ندارند. مذاكرات انجام و مسايلي مطرح شد و طرف ايراني حتي پيشنهاد داد كميته اي سه جانبه (عراق و ايران و آمريكا) براي بررسي مسايل امنيتي عراق تشكيل گردد تا گامهايي عملي برداشته شود.
اين موضوع هم مطرح است كه واشنگتن دير يا زود ناچار است نيروهايش را در عراق چنان تغيير آرايش دهد كه افكار عمومي خسته خود را متقاعد سازد ارتش آمريكا از عراق تا حد قابل توجهي خارج شده است. اگر چنين تغييري صورت گيرد، خلا ءيي در عراق پديد مي آيد كه ايران به سبب سابقه تاريخي و ديني و فرهنگي و سياسي و داشتن روابط با بيشتر مردم عراق، تا حد زيادي آن را پر خواهد كرد. آمريكا نمي تواند اين نفوذ را ناديده بگيرد. بخش عمده گزارش توصيه اي «بيكر - هميلتون» به دولت آمريكا نيز همين موضوع است. بنابراين، مذاكره با ايران، هم خواست بسياري از گروههاي عراقي است و هم محافل تأثيرگذار آمريكايي در دو حزب جمهوريخواه و دمكرات از آن حمايت مي كنند.با اين همه، دولت آمريكا از سياستي كهنه و نخ نما پيروي مي كند كه قبل از حضور بر سر ميز مذاكرات مي خواهد دست خود را قوي و برگه هاي خود را براي فشار بيشتر كند؛ ولي روشن نيست كه اين سياست به پيشرفتي در مذاكرات بينجامد. چنين اقدامهايي ممكن است طرف ايراني را بيشتر متقاعد كند كه دولت بوش در پي حل مشكلي از مشكلات عراق حتي طبق توصيه هاي «بيكر - هميلتون» نيست. در واقع، ادامه چنين سياستي از جانب آمريكا موجب برهم خوردن حداقل اعتمادي مي شود كه براي رسيدن به توافق لازم است. اگر دور جديدي از مذاكرات قرار است به دعوت دولت عراق برگزار شود، در همان سطح سفيران دو كشور در عراق خواهد بود، ولي براي موفقيت بايد به بحثها و موضوعات عميقتري بپردازد تا به «مذاكره براي مذاكره» تبديل نشود.
پرسش اصلي اين است كه جعل چنين داستانهايي «سخيفانه» دال بر مشاركت ايران در عمليات ضد آمريكايي در عراق، آيا ايران را به ادامه مذاكرات ترغيب مي كند؟