* زهرا دلپذير

سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي سازمان  ملل  متحد (يونسكو)، در راستاي تلاش براي ترويج فرهنگ كتاب و كتابخواني در جهان، هر سال شهري را به عنوان «پايتخت جهاني كتاب» انتخاب مي كند.




براين اساس، «بيروت» نهمين شهري خواهد بود كه در سال 2009 پايتخت جهاني كتاب مي شود. پيش از اين نيز شهرهاي مادريد (2001)، مقدونيه (2002)، دهلي نو(2003)، آنتورپ(2004)، مونترال(2005)، تورين(2006)، بوگوتا(2007) و آمستردام (2008) براي اين عنوان انتخاب شده اند.
اين درحالي است كه ايران در دو دوره اخير حتي نامزدي را براي احراز اين مقام به يونسكو معرفي نكرده است. در همين زمينه، با اساتيد صاحب نظر در رشته كتابداري و اطلاع رساني گفتگويي داشته ايم كه درپي مي آيد:
در كميته اي كه مسؤوليت انتخاب پايتخت جهاني كتاب را برعهده دارد، نمايندگان سازمان يونسكو و برخي از سازمانهاي حرفه اي در صنعت كتاب از جمله انجمن بين المللي ناشران، فدراسيون بين المللي كتاب فروشان و فدراسيون بين المللي سازمانها و مؤسسات كتابخانه ها حضور دارند. بديهي است، شهري كه توسط اين كميته انتخاب مي شود، بايد شرايط خاصي را دارا باشد.

شاخصها كدامند؟




دكتر عباس حري، عضو هيأت علمي گروه كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه تهران و استاد نمونه كشور، با اشاره به اينكه درحال حاضر كشورهاي مختلف در نوعي رقابت علمي و فرهنگي براي احراز اين عنوان تلاش مي كنند، مي گويد: كشوري كه پايتخت جهاني كتاب شود، با اين ويژگي فرهنگي بين بقيه كشورها ممتاز شناخته مي شود و طبيعي است كه چنين عنواني يك سري مسؤوليتها را هم به دنبال خود مي آورد، زيرا بايد تلاش كند رتبه اش را ارتقا دهد و يا رتبه ارتقا يافته اش را حفظ كند.
وي درباره شاخصها و پيش شرطهاي احراز اين مقام اظهار مي دارد: معيارهاي مورد نظر، اصول، اركان و مباني كلي هستند كه جهان به عنوان معيارهاي كلي به آنها اعتقاد دارد. به عنوان مثال، كشوري كه مي خواهد پايتخت جهاني كتاب شود، بايد تمام تلاشهايي را كه در زمينه توليد و تبليغ يك كالاي خوب صورت مي گيرد، در مورد كتاب هم انجام دهد؛ يعني مشتري پسند باشد، خوب عرضه و تبليغ شود و بتوان برايش بازار صادرات فراهم كرد زيرا نشر بويژه در زمينه كتاب نبايد در داخل يك كشور محبوس بماند بلكه بايد توانمندي حركت در مقياس فرامرزي و جذب مشتريهاي بيرون از مرزهاي داخلي را داشته باشد. البته، لازم است ابتدا بازارهاي منطقه اي و جهاني را شناخت و سپس با رقباي خارجي به رقابت سالم پرداخت.
اين استاد دانشگاه مي افزايد: يكي ديگر از شاخصهاي مورد نظر، عضويت در كپي رايت جهاني است، زيرا اگر كتابها با مجور ناشر و مؤلف اصلي ترجمه و تكثير شوند، توزيع آنها دامنه گسترده تري پيدا مي كند. برخي ناشران داخلي تصور مي كنند اگر از جهت حقوقي و اقتصادي مبلغي را به ناشر يا مؤلف اصلي كتاب بپردازند، در قيمت كتاب تأثير مي گذارد؛ درحالي كه اين طور نيست و در دو همايشي كه در باب كپي رايت در كشورمان برگزار گرديد، به اين مسأله اشاره شد كه در صورت داشتن مجوز ناشر اصلي هم براي كتاب تبليغ و بازاريابي مي كند در نتيجه شمارگان كتاب افزايش يافته و هزينه سرشكن مي شود و از يك سو كتاب ارزان تر به دست مصرف كننده مي رسد و از سوي ديگر كسي به خود اجازه نمي دهد كتابي را كه قبلاً ترجمه شده، ترجمه كند.

يك امتياز ويژه!




دكتر رحمت ا... فتاحي، رئيس انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران و مدير گروه كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه فردوسي مشهد، با بيان اينكه براي هر انتخابي بخصوص در سطح ملي و بين المللي شاخصهايي را در نظر مي گيرند و پس از انتخاب نامزدها داوران آنها را اولويت بندي و مشخص مي كنند، مي گويد: در مورد كار فرهنگي بزرگي مثل پايتخت كتاب سال، معيارهاي عيني تري لازم است كه برخي از آنها كمي و برخي كيفي هستند.
وي اضافه مي كند: تعداد عناوين و شمارگان هر كتاب در هر حوزه، نوبت چاپ و ويرايش، تعداد منابعي كه هر كتاب براي تأليف از آنها استفاده كرده، ميزان بهره مندي از منابع معتبر و تنوع موضوعي كتابها، از جمله معيارهاي كمي هستند.
وي مي افزايد: ميزان توجه به موضوعات مورد نياز روز در سطح ملي، منطقه اي و بين المللي، شهرت و مرتبه علمي نويسندگان (كه آيا در سطح ملي و جهاني صاحب نام هستند يا نه) و ظاهر و ويژگيهاي خاص هر كتاب نيز جزو معيارهاي كيفي شمرده مي شوند.
رئيس انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران، احراز اين مقام را يك تبليغ علمي و فرهنگي بسيار مثبت براي كشور منتخب مي داند و ادامه مي دهد: چنين موقعيت خاص و ممتازي، به نوعي نشان دهنده ثبات فرهنگي، اقتصادي و سياسي و پشتيباني و حمايت نظام سياسي از چنين فعاليتهايي در پايتخت كتاب جهان است و سبب افزايش اقدامهاي فرهنگي، جرأت و اعتماد به نفس بيشتر انديشمندان آن كشور مي شود.
وي مي افزايد: از سوي ديگر، برنامه ريزان، مسؤولان و تصميم گيرندگان آن كشور موظف مي شوند به اعتبار انتخاب عنوان پايتخت كتاب جهان، امكانات بيشتري را در اختيار بخش فرهنگي و نشر كتاب خود قرار دهند.

پيروز در بازار رقابت جهاني كتاب
كشور ما در سال 2006 براي عنوان پايتخت جهاني كتاب اعلام آمادگي كرد، اما مجمع جهاني كه مسؤول رسيدگي به اين مسأله بود، تهران را رد كرد و ايران با يك رأي به تورين باخت. در واقع، در آن زمان مسايل سياسي موجب شد از انتخاب ايران صرف نظر كنند.
اما نكته قابل توجه اين است كه ايران در دو دوره اخير حتي نامزدي را به يونسكو معرفي نكرد، درحالي كه احراز اين مقام مي توانست جايگاه بين المللي ويژه اي را در افكار عمومي جهان براي تهران كسب كند.
دكتر حري در اين زمينه مي گويد: اگر يك سلسله شرايط در كشورمان اعمال شود، اين ظرفيت را داريم كه در بازار رقابت جهاني كتاب موفق شويم.
وي مي افزايد: ما در كشورمان از نظر تنوع موضوعي كتابها مشكلي نداريم؛ مسأله ما بحث شمارگان آثار است، زيرا اگر سرانه جمعيت را در نظر بگيريم، مي بينيم كه شمارگان كتابها پا به پاي جمعيت كشور افزايش نمي يابد. در نتيجه، در طول زمان ميانگين شمارگان ما كاهش يافته است.
اين استاد دانشگاه با اشاره به اينكه توجه به فرهنگ كتاب و كتابخواني وظيفه همه نهادهاي جامعه است، مي گويد: از آن جا كه كالاي فرهنگي با فرهنگ سر و كار دارد و فرهنگ هم در همه ابعاد جامعه پراكنده است، همه در بهبود وضعيت كتاب در كشورمان نقش دارند.
وي مي افزايد: بايد معيارهاي ما در مورد مطالعه كتاب مورد بازنگري قرار گيرد، زيرا داوريهاي ما براساس شاخصهاي چند دهه قبل است و نگاه ما به تعداد كتابهايي كه افراد مي خوانند و زماني كه براي مطالعه صرف مي كنند، «گوتنبرگي» است؛ يعني كتاب چاپي مد نظر ماست درحالي كه اكنون جوانان ما وقت زيادي را صرف مطالعه اينترنتي مي كنند. اين موضوع را هم بايد در معيارهاي جديد وارد كرد.
وي در مورد بهبود وضعيت كتابخواني در كشور مي گويد: بايد آموزش ما از حالت تك درسي خارج شود؛ دوم اينكه خانواده ها بپذيرند وقتي جوانانشان كتاب مطالعه مي كنند، كار مثبتي را انجام مي دهند، سوم اينكه محيط آموزشي ما فضايي را فراهم كند كه نوجوانان به جز مطالعه كتابهاي درسي خود با ديدگاههاي مختلف در عرصه علوم انساني، رياضي و... آشنا شوند و در واقع تفكر انتقادي در آنها رشد كند.
دكتر حري خاطرنشان مي كند: وزارت ارشاد، وزارت اقتصاد، وزارت علوم و تمام مراكز آموزشي پيش و پس از دانشگاه و خود نظام نشر و يارانه هايي كه به عنوان مشوق به آن تعلق مي گيرد، مي تواند در برطرف كردن چالشهاي موجود در عرصه چاپ و نشر كتاب مؤثر باشد. ما براي بسياري از كالاها يارانه را مي پذيريم، اما در مورد فرهنگ كمي بي مهري مي شود. حال آنكه فرهنگ معمولاً متعلق به كل نظام است و وقتي صحبت از سياست فرهنگي مي كنيم، يعني يك جامعه براي خود يك سياست فرهنگي دارد و اين سياست فرهنگي وقتي كل نگر باشد، هيچ ركن يا نهادي نمي تواند نسبت به آن بي اعتنايي كند و همه نهادها بايد به اندازه تلاش خود فعاليت كنند؛ آن موقع مي توان گفت كه انعكاس فعاليتهاي فرهنگي ما به صورت يك كالاي فرهنگي مثل كتاب درج مي شود.
دكتر فتاحي هم با بيان اينكه ايران در سطح منطقه از نظر انتشار كتاب، كشور مطرحي است، مي گويد: كشور ما با وجود محدوديتهاي چاپ و نشر، كمبود كاغذ و... جنب و جوش و پويايي علمي و انتشاراتي خوبي داشته و توانسته است خود را مطرح كند. از نظر شاخصهاي كيفي هم در طول چند سال گذشته ناشران ما چه به لحاظ ساختار و استانداردهاي نشر و چه به لحاظ وضعيت فيزيكي كتاب، معيارهاي خود را بالا برده اند و شايد اراده هاي سياسي اجازه نداده در طول سالهاي گذشته، ايران چنين موفقيتي (انتخاب به عنوان پايتخت جهاني كتاب) را كسب كند.
وي مي افزايد: برخي از افراد دليل كاهش شمارگان كتاب را كاهش سرانه مطالعه در كشور مي دانند. اين مسأله دلايل چندي دارد: دليل اول: نفوذ اينترنت و ماهواره، دوم نظام آموزشي تك كتابي كه فقط يك كتاب را به دانش آموز معرفي مي كند و رقابت كنكور كه فرصت مطالعه كتابهاي ديگر را مي گيرد و سوم نظامهاي كلان اقتصادي، سياسي و... كشور است؛ زيرا وقتي فردي مجبور است براي تأمين معاش خود چند جا كار كند، فرصت مطالعه نخواهد داشت.
وي تأكيد مي كند: براي بهبود وضعيت نشر و توزيع كتاب از يك سو و افزايش مطالعه افراد جامعه از سوي ديگر، نيازمند يك برنامه راهبردي و استراتژيك هستيم و اين برنامه نه تنها جنبه هاي تفكري، بلكه راهكارها و جنبه هاي علمي را هم بايد مد نظر داشته باشد.

 

پروردگار من آن خدايي است كه رداي باشكوه هستي و خلقت را بر قامت ذره ذره ممكنات پوشانيد و جوشان چشمه محبت و عشق را، بر كوير وجودشان جاري گردانيد. آنگاه كه رأيت بلند و درخشان هدايت را بر فراز قله تكامل كائنات به اهتزاز آورد.




و زندگاني سرشار از كرامت را بر شالوده اي از عشق و مهرباني، البته با مقصدي عظيم و متعالي، بر تلي از خاك رقم زد.
و فرش خاكي وجود او را بر معراج هدايت خود، چنان عروج بخشيد كه پرهاي صفير هدايت هم از پيمودن عرشش عاجز ماند و او را در تحير از نظاره اين عظمت بي انتها نشاند.
آن يگانه عطا كننده بي شائبه كه عظمت هدايت را از فيض هستي خود جدا ننموده و اين سفره بي دريغ را بر خوان گيتي گسترانيده و جبين كائنات را با اين عظمت بي كران درخشان گردانيده است.
او يد پاك و مطهر پيامبرانش را چون « كليد راهنمايي » بر چگونه زيستنم گشود و خير و شر امورم را در تدبير مدبرانه هدايت و خود سازي ام، روشن و واضح نمود و با مهر هستي خود، حركات و سكنات ريز و درشتم را وجود بخشيده و شأن و جايگاه داده و كمال و زوالشان را نيز به من نشان داده است.
از خوردن و آشاميدنم گرفته تا طريقه معاش و معاد، همه را در مسير هدايتم نشانده و مسير غير هدي را نيز با وصف دهشتناكش بر من نمايانده است.
جريان هدايت الهي كه خود امري است داراي مراتب، به چكانيدن قطره قطره حيات مي ماند بر اجسام فرونشسته در حيرت ممات.
گويا باز شدن چشم دل است بر دغدغه ذره ذره وجود و بي تابي شان در پيمودن مسير صعود و رسيدنشان به يگانه معبود.
و به نظاره نشستن جوشش عشق است بر سجاده و سجود صادقانه هستي. كه اگر هدايت اينچنين قرين بر خلقت نبود، شكوه جاري بر هستي را چه جايي براي نمود؟
***
هدايت الهي، اين نور گسترانيده شده در ذرات خلقت در جاي جاي قرآن با كلمه نور قرين و همراه آمده است. گويا هدايت تعبير روشني از نور و نور تعبير روشن تري از هدايت مي باشد. زيرا خداوند خود را كه مظهر جاويد هدايت است، به نور تعبير نموده و مي فرمايد: «خداوند نور آسمانها و زمين است». (نور/35) نوري هدايتگر كه در بياني به «علم» تعبير شده است و آيه مباركه بر اين اساس ترجمه شده است.
همان طور كه هر ذره از نور دلالت بر وجود شمس منير دارد، ذرات خلقت نيز دال بر وجود خالقشان مي باشند كه قادر است و قدير و چنانچه تفسير اين آيه اشارتي است به اينكه همان طور كه خداوند آسمان را به نور ماه و ستارگان روشني مي بخشد، روشني بخش زمين نيز به وسيله انبيا و اوليا و علما و عابدان مي باشد.
در ظلمت عدم همه بوديم بي خبر
نور وجود و سر وجود از تو يافتيم
خداوند نور را هادي گردانيده و در روشنايي نور، فرش هدايت را گسترانيده، زيرا مردم با استعانت از نور ستارگان در ظلمات راه مي جويند. از اين رو در منطق وحي، تورات، انجيل و قرآن «نور علي نور» ناميده شده اند زيرا قرآن نوري است افزوده شده بر ادله هدايت قبلي و در تفسير ديگري «نور علي نور» به وجود ائمه هدي (ع) اشاره دارد كه روشنگراني لايزال بر حيات بشريت بوده و هستند و خداوند با اين نور خود همگان را هدايت مي كند و كسي را كه خداوند هدايت كند او به حقيقت ره يافته است .
هدايت الهي امري قلبي و دروني است (تغابن/11) كه وقتي مصيبتي به شخص وارد مي شود قلبش به صبر هدايت مي شود و چون به خير مي رسد قلبش به شكر هدايت مي شود و در نزول قضا به تسليم راه مي يابد.
مؤمنان از تيرگي دور آمدند
لاجرم نور علي نور آمدند
كافر تاريك دل را حيرت است
حال و كارش ظلمت اندر ظلمت است.

آفات هدايت
آن نور گستر بي شائبه وقتي چشمه زلال هدايت را بر كوير تشنه جانها مي گستراند، با بيم و انذار فراوان، پرده از آفتها و سموم مهلك اين زلال روان، مي درانيد و طهارت يافتگان در اين چشمه پاك را از گرفتار شدن در آلودگي كفر و شرك و ظلم بشدت بر حذر داشته كه اگر در گنديده آب كفر و شرك موج خيزد، زلالي هدايت را در هم پيچد و ديگر ياد و خاطري هم از هدايت و نور در ظلمت كويرت برنينگيزد.
ايماني بر صراط است و نشان از هدايت دارد كه گرد ظلم بر دامنش ننشسته باشد.
هشدار كه كفر و ظلم و فسق فرش بام زندگي ات نگردد كه روزنه هاي هدايت را به رويت مسدود مي نمايد و ديگر در باران رحمت و نور الهي، هيچ تنعم بر نمي داري!
اين گود ظلمت چنان غافلگير كننده و مهلك است كه بانگ هشدارش از سطور هدايت بشري به گوش مي رسد ظلم و ستم، دگرگون كننده نعمت خداوند و نزديك كننده كيفر اويند. و شرك گناهي نابخشودني است كه وجودش به منزله بطلان هدايت پذيري، ميزبان خود مي باشد.
و ستم بر بندگان خدا، ظلمي است باز خواست شدني كه:
تير ضعيفان چو گشاد از كمان
بگذرد از نه سپر آسمان
آگاه باشيد كه از روي بي اعتنايي معصيت الهي نكنيد ، كه كفر ورزيده ايد. شيطان اولين كافر بود كه قبل از كفرش به پستي شرك نيز آلوده نبود، اما وقتي در ضلالت كفر گرفتار آمد، چگونه آب را از سر خود گذشته ديده و صورت عمل بر قبح آنام مي كشيد كه ديده از نظاره آن بر خود مي لرزيد.
«سطور هدايت هنوز در خروشند، اگر شيطان را سرپرست خود نماييد »(اعراف /30) ( براي خود افسار ذلت و زبوني ساخته ايد و مهار آن به دست شيطان نهاده و از پي اين مرشد هلاكت و خسران سلوك نموده ) چنانكه خود را مستحق ضلالت گردانيده ايد. بر غير از من تكيه و اعتماد نكنيد (اسرا/2) ( و آمال خود را بر اساسي سست و گسستني و حصاري به كوتاهي عقل بشر، وقتي كه محصور در خاك باشد، و يد ناتوان عبد ذليلي كه خود در بند ديگري است، بنا ننهيد.)
آگاه باشيد كه افراط كار دروغ زن (غافر/ 28) و دروغگوي ناسپاس (زمر/3) از جمله سرگردانان در باديه خذلان و ضلالتند و نيز كسي كه بدون حجت آشكار در باره خداوند، مجادله مي كند(حج/2) و كسي كه بدون راهنمايي الهي پيرو بي اراده هوي و هوس خود باشد(قصص/50) و آنان كه اولادشان را سفيهانه و از ترس فقر كشتند(انعام /140)، آنها از حلقه هدايت الهي رميده شدگانند.
كلام هدايت هنوز در تپش است، نام مي برد، جدا مي كند و هشدار مي دهد كه آگاه باشيد اينها سموم هدايتند، اينها دامهاي گسترده شيطانند.
مبادا چون كرم ابريشم ضلالت را بر خود بتنيد و راه نجات را بر خود ببنديد!
بر حذر باشيد كه پرده هاي غفلت بر ديده هاتان غالب نگردد چنانكه بعد از ايمان به خدا و شهادت به حقانيت رسولش روي از حق برتافته و كافر شويد(آل عمران/86) كه ديگر صاحب رحمت زمين و زمان هم از هدايتتان نااميد گشته و روي بر مي تابد.
وه! كه چه تجارت بي سودي است خريد ضلالت بر هدايت (بقره/16) آنان همان كساني هستند كه گمراهي را (به بهاي ) هدايت و عذاب را ( به ازاي ) آمرزش خريدند. پس به راستي چه اندازه بايد بر آتش شكيبا باشيد !(بقره/175)
و كسي را كه خداوند هدايت نكند، يعني مقدمات نزول رحمت گسترانيده شده خدا را بر جان خود فراهم نسازد، در قيامت در عرصه محشر، به رو در افتاده و در ميان شراره هاي آتش حاضر مي شود، در حالي كه كور و گنگ و كر نيز مي باشد(اسرا/97). زيرا در دنيا از گشودن گوش و چشم خود به حقيقت دريغ ورزيده بود
خداوندا دليل راه ما شو
به اقليم هدايت رهنما شو
هدايت را رفيق راه ما كن
محمد را شفاعت خواه ما كن

صفيران هدايت
قرآن بعد از پرهيز مردمان از موانع و سموم هدايت، آنها را به پناه بردن به صفيران هدايت تشويق مي كند.
قرآن بي شك و گمان، گستره هدايت است متقيان را (بقره/2) كه با نور علم آن را درخشانيده ايم و روشن و شيوايش ساخته ايم (اعراف/52) و براي استواري ايمانتان به وسيله روح القدس آن را فرو فرستاده ايم (نحل/103) كه تلاوتش نشان از هدايت دارد براي هشدار پذيران. (نمل/93)
و كعبه اين اولين بيت خدا پرستي را براي هدايتتان بنا نهاديم (آل عمران/96) و در سرگذشت پيشينيان برايتان عبرت قرار داديم(يوسف /111) و براي رسانيدن شميم هدايت به روح و جانتان، در هر صفيري دميديم و بر هر شيء علامتي نهاديم، باشد تا راه يابيد كه هدايت الهي اتمام نعمت (فتح/2) و اتمام حجت است بندگان را.
از اين رو، كه در فاتحة الكتاب هدايت، آنجا كه خداوند آئين تكلم در برابر خويش را به انسان مي آموزد، پس از تكريم و توحيد الهي، چنين مي آيد: خدايا ما را به راه راست هدايت فرما، راه كساني كه به ايشان نعمت داده اي نه كساني كه بر آنها خشم گرفته اي و نه گمراهان.
گويا با قرار دادن اين سوره مباركه در نمازهاي يوميه و تأكيد بر تكرار روزانه آن، مي خواهد متوجهمان كند كه هدايت مهمترين نعمت الهي است كه بايد در ابتدا به آن انديشيد و آن را سر لوحه آمال و آرزوها گردانيد و جستجوگرانه در پي آن بود تا راهمان از مغضوبان و ضلالت پيشگان جدا باشد.

اوصاف هدايت يافتگان
كسانيكه ايمان به غيب دارند و اقامه نماز مي كنند و زكات مي دهند و از آنچه روزي شان گردانيده ايم، انفاق مي كنند. (بقره/3)
مؤمنان به عالم غيب كساني هستند كه پرتو هدايت حق بر وجودشان چنان درخشيده است كه بصر را در برابر بيكرانه حقيقت چون دريچه اي تنگ و تاريك يافته اند. گرچه به وجود و عظمت خداوند ايمان راسخ دارند، اما گنجانيدن اين عظمت بي انتها را در حصار بصر، بسيار مضحك و دور از درايت مي بينند. زيرا با چشم عقل كه به مراتب وسعت بيشتري دارد بهتر مي توان به وجود خداوند، بهشت و دوزخ اعتراف كرده و صداي وعظ و خطابه ائمه هدي (ع) را در جان بشريت شنيد، و دست توانا و احاطه وجود مقدس صاحب الزمان (عج) را در امور جاريه عصر حاضر ديد. پس هدايت يافتگان به آنچه نمي بينند نيز ايمان و اعتقاد دارند.
مؤمنان نه تنها در همه حالاتشان به نماز توجه و اهميت زيادي مي دهند كه در منزلگاههاي دشوار و خطير زندگي نيز جايگاه و اهميت نماز برايشان محفوظ مي باشد. حتي در ظهر عاشورا، و در كارزار آن نبرد نابرابر، كه طوفان ظلم و جهالت گلبرگهاي شجره هدايت را بي امان بر دامن تفتيده كوير قساوت فرو مي ريخت، آن نور هدايت تاريخ كه بر اثر جهالت اين قوم در پي مثله مثله جان خود مي دويد، چون وقت نماز شد لگام اسب فروكشيد، و با شرحه شرحه جان خود در آن معركه بي نظير ضلالت و در بارش تيرهاي كينه و جهالت، نماز را به فضيلت جماعت اقامه نمود.
خوشا نماز و نياز كسي كه از سر درد
به آب ديده و خون جگر طهارت كرد
گويا اقامه نماز چيزي فراتر از نماز گزاردن مي باشد كه در اقامه انسان به سمت نماز به راه مي افتد و سعي مي كند زندگي خود را خداجويانه و نماز گزارانه بگرداند
هركه چيزي دوست مي دارد جان و دل در وي گمارد
هر كه محرابش تو باشي، سر ز عشقت برندارد
ديگر اينكه هدايت يافتگان، زكات اموال خود را مي پردازند «زكات» از «زكاء» گرفته شده و به معني پاكي و طهارت مي باشد، زيرا با جدا كردن زكات دارايي انسان پاك و مطهر گشته و وجود هم از لوث بخل آسايش مي يابد و در معني ديگري از رشد و نمو گرفته مي شود، زيرا تفكيك آن سبب فراواني اموال گشته و وجود را به سخاوت و جود رهنمون مي باشد.
پيامبر ( ص ) مي فرمايد: «امت من تا زماني كه با يكديگر دوستي كنند و امانتدار هم باشند و زكات بدهند، پيوسته در خير و خوشي مي مانند، اما اگر چنين نكنند به قحطي و سختي دچار مي شوند.» (بحار الانوار جلد 93 ص 14)
البته ،زكات منحصر در اموال و داراييهاي مادي نيست كه بر اعضا و جوارح نيز زكات قرار داده اند.
صفت ديگر ايشان انفاق است. آنها الگوي بخشندگي و سخاوتند و انفاق را بهترين هزينه هاشان مي دانند. آنها از بخشش اندك شرم ندارند كه خودداري بر آن را شرم دارتر مي شمارند. انفاق آميزه وجودشان گشته و در آن زياده روي و تفريط ندارند.
در «كافي» از امام صادق (ع ) روايت شده است كه به عمار ساباطي مي فرمايند: «اي عمار، بدرستي كه آنچه پيش فرستادي هرگز از تو سبقت نمي گيرد ( در قبر و مواقف مهم قيامت با توست ) و آنچه تاخير انداختي و انفاق نكردي، هرگز به تو ملحق نمي شود.»
هر كه از مال خدا چيزي نداد
خرمن طاعات خود بر باد داد
هدايت شدگان الهي را خصال و صفات نيكو بسياراست. آنها به دور از فراز و نشيب و رنگ و رياي روزگار به ساحل امني رسيده اند كه نه بيمي به آنها مي رسد و نه اندوهي (بقره/38)، بهترين تفسير اين آيه طنين مبارك و ملكوتي نداي عقيله بني هاشم است كه در پهن دشت بلا مي پيچد: «ما رايت الا جميلا»!
رأيت هدايت در قالب ايمان، وجود انسان را چنين برفراز، مي دارد.
فقط آنها كه بر هدايت الهي اند از پس ( آزمايشهاي سخت الهي ) بر مي آيند(بقره/143) نهايت حب و دوستي آنها با خداست (بقره/162) بر كافران سختگير و باهم مهربانند، آنان را در ركوع و سجود مي بيني و بر رخسارشان علامت سجده نمايان است. (فتح/2)
 اي نور رخت مطلع انوار هدايت
معلوم نشد عشق تو را مبدأ و غايت
بر لوح دلم نقش خيال تو كشيدند
روزي كه نبود از قلم و لوح حكايت
آنها اهل ذكر خدايند، ايستاده و نشسته، و به پهلو آرميده (آل عمران/191) و لحظه هاشان به ياد الهي مي گذرد.
كلام نور همچنان به وصف نور سيرتان ادامه مي دهد، چنانكه در هر آيني ستاره اي از خصالشان مي درخشد كه وصفش در امتداد چندين سطر كه از خاطري غريب خيزد گنجانيده نمي شود.
گويا غرض از بسياري عبارت، آگاه شدن بر وسعت جاده اي است كه در پيش رو داريم و لزوم سپردن تن به تابش مستقيم نور هدايت الهي به نحوي كه وجود را از سنخ نور و حامل نور نمايد. آن طور كه علي (ع) مي فرمايد: در فتنه هاي روزگار مشعل هدايت الهي در دست، استوار و آهنين گام برداري، زيرا اگر توشه و نورت به اندازه نباشد، دايماً در ظلمت چپ و راست حيران مي ماني.
اما هدايت شدگان خود مشعل فروزان توحيد و مظهر اراده الهي مي گردند. .... و جان سپرده شده به هدايت الهي چنين در تعالي زيست مي كند و انسان هدايت يافته و هدايت جو در واقع جان خود را به ادامه وجود پيامبران و صالحان پيوند مي دهد.
من به راهي مي روم كانجا قدم نامحرم است
از مقامي حرف مي گويم كه دم نامحرم است
ما اگر مكتوب ننوشتيم، عيب ما مكن
در ميان راز مشتاقان، قلم نامحرم است
امام سجاد(ع) دراين رابطه چنين مي گويد: بار خدايا، بر محمد و آل محمد درود فرست و ما را از كساني قرار بده كه بستگي عظيم پرده هاي پلك گونه چشمان دلشان را گشودي تا آنكه به تدبير حكمت تو و گواههاي روشنگر تو نگريستند و بر اثر هوشمندي دلهايشان، تو را كه در لا به لاي پرده هاي دلها مستوري، شناختند . پاك و منزهي تو، كدام چشم است كه تاب ديدن نور تو را بياورد، يا به سوي روشنايي نور قدس تو فراز آيد....به جز ديدگاني كه تو خود پرده هاي كوري را از برابرشان كنارزدي و بدين سبب جانهايشان سوار بر بالهاي فرشتگان بالا رفتند... پس دلهاشان پرده هاي نور را سوزاند و با چشم دلها عزت جلال را در عظمت ملكوت نگريستند.( صحيفه سجاديه)
*صديقه درويش زاده

 

ششمين همايش «انديشه اسلام در تعامل با جهاني شدن» به منظور بررسي نقش مسلمانان و اسلام در تحولات عصر جهاني شدن 10 آذر در بحرين برگزار مي شود.
به گزارش مهر، در ششمين همايش «انديشه اسلام در تعامل با جهاني شدن» اقدامات استراتژيك جهان اسلام و آينده آن در بهره گيري از فناوري و دستاوردهاي معاصر در عصر جهاني شدن مورد بررسي قرار مي گيرند.
طي اين همايش نقش مسلمانان و اسلام در عصر جهاني شدن و نقش سايتهاي اينترنتي براي برقراري ارتباط بررسي مي شوند.
هدف از برگزاري اين همايش حضور و مشاركت فعال كشورهاي اسلامي در افزايش توليدات و دستاوردهاي معاصر و تحولات مثبت در مبارزه با تعرضات جهاني است.

 

دانشگاهيان علاقه مند به شركت در بخش دانشگاهي پانزدهمين نمايشگاه بين المللي قرآن كريم مي توانند آثار خود را حداكثر تا 31 مرداد ماه به دبيرخانه اين نمايشگاه ارسال كنند.
به گزارش ايسنا، دانشجويان مي توانند آثار خود را در زمينه پايان نامه با موضوع قرآن و اهل بيت(ع) و نشريات دانشجويي با موضوع قرآن و اهل بيت(ع) تهيه كنند.
گفتني است،  استادان و اعضاي هيأت علمي دانشگاهها نيز مي توانند آثار خود را در زمينه هاي تأليف و ترجمه كتاب با موضوع قرآن و اهل بيت(ع)، نوآوريها و ابتكارات در موضوعات قرآن و ائمه اطهار(ع) و همچنين تحقيق و پژوهش به نشاني دبيرخانه مركز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليتهاي قرآني ارسال كنند.

 

مديركل امور فرهنگي وزارت علوم از اختصاص چهار ميليارد ريال براي ساخت  20 خانه فرهنگ توسط صندوق رفاه دانشجويان وزارت علوم



خبر داد و گفت: براي اولين بار در طول تاريخ آموزش عالي وام فعالان فرهنگي جايگاه پيدا كرده و دستورالعمل پيشنهادي آن مطرح شده است.
به گزارش مهر، دكتر محسن اسلامي در جمع مديران كل فرهنگي دانشگاهها در دانشكده علوم حديث با بيان اين مطلب افزود: رؤساي دانشگاهها در اجلاس اخير خود طي يك نظرسنجي كه به 20 فاكتور مشخص در آن اشاره شده بود، معاونت فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم را به عنوان معاونت برتر اين وزارتخانه معرفي كردند.
وي خواستار آسيب شناسي فعاليتهاي فرهنگي در دانشگاهها توسط مديران فرهنگي شد و گفت: ستاد وزارت علوم متوجه كمبود بودجه است، اما بايد فعاليت كرد. كمبود بودجه، آسيب ساختاري و عدم پاسخگويي مسؤولان مالي و طرح و برنامه دانشگاهها به بخش فرهنگي از مسايل و آسيبهاي قابل پيگيري هستند.

 

دكتر ترسان كوزيف، رئيس فرهنگستان هنر ازبكستان به عضويت افتخاري فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران درآمد. به گزارش ايرنا، مهندس ميرحسين موسوي، رئيس فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران طي حكمي اين عضويت را به دكتر كوزيف ابلاغ كرده است.
سفارت ايران در ازبكستان روز جمعه طي يك يادداشت رسمي، لوح انتصاب دكتر كوزيف را به وزارت امور خارجه ازبكستان تقديم كرد.
محمد فتحعلي سفير ايران در ازبكستان، عضويت افتخاري كوزيف در فرهنگستان هنر ايران را نشانه علاقه دو كشور به توسعه روابط فرهنگي و هنري ميان خود توصيف كرد.

 

«مستشرقان و قرآن» از جديدترين آثار به چاپ رسيده از سوي بوستان كتاب، به نقد و بررسي ديدگاه مستشرقان درباره قرآن پرداخته است.




مستشرقان قرنهاست كه درباره قرآن، تاريخ گرد آوري، ادبيات، ساختار، معارف و محتواي قرآن، نظريه هاي گوناگوني ابراز كرده و كتابها و مقاله هاي فراواني نگاشته اند. حجم انبوه اين پژوهشهاي قرآني غربيان و تأثيرگذاري منفي آن بر اذهان تشنه جامعه بشري، نقدي علمي را مي طلبيد تا سره را از ناسره تفكيك كند و پاسخي منطقي به اشكالهاي مستشرقان ارايه كند.
كتاب «مستشرقان و قرآن» در پنج فصل، اين رسالت را به عهده گرفته است. فعاليتهاي قرآني مستشرقان، مصدر و منشأ قرآن، تاريخ گرد آوري قرآن، ادبيات و ساختار قرآن و معارف قرآن و مستشرقان فصلهاي پنجگانه اين كتاب را تشكيل مي دهند.
كتاب «مستشرقان و قرآن» به قلم محمد حسن زماني با همت انتشارات بوستان كتاب در 1500 نسخه به چاپ رسيده است.

 

رئيس دانشگاه تربيت مدرس گفت: واحد بين المللي دانشگاه در كشور سوريه از مهر 87 پذيرش دانشجو خواهد داشت.
دكتر دانشجو در گفتگو با ايسنا، با بيان اينكه بحث راه اندازي واحد سوريه از نظر دانشگاه تربيت مدرس تمام شده است، گفت: اين واحد حداكثر از مهر 87 آغاز به كار كرده و دانشجو پذيرش مي كند.
وي از احتمال پذيرش دانشجو در رشته IT از مهر 89 در واحد سوريه خبر داد و اظهار كرد: با سفر وزير علوم به سوريه بررسي هاي لازم صورت گرفته و امكان راه اندازي اين واحد تسهيل شد.
دانشجو با بيان اينكه ارتقاي كيفيت در آموزش و پژوهش و همچنين ارتقاي كيفيت در مسايل دانشجويي و فرهنگي از سال 85 در سرلوحه برنامه هاي دانشگاه قرار داشته است، عنوان كرد: در سال تحصيلي جديد دانشگاه اين اهداف را مجدداً پيگيري مي كند.