* غلامرضا قلندريان

روز گذشته برخي از مطبوعات بحريني در واكنش نسبت به سرمقاله مديرمسؤول كيهان، با گستاخي و فتنه انگيزي، موجي از يكجانبه نگري و قضاوت يكسويه را عليه جمهوري اسلامي ايران به راه انداختند. اظهارنظر آقاي شريعتمداري اگرچه برپايه مستنداتي قابل قبول است، ولي به صراحت اذعان گرديد كه نظر شخصي وي به عنوان يك روزنامه نگار، ربطي به مواضع رسمي دستگاه ديپلماسي كشور ندارد. در اين ميان، ادعاهاي غيرواقعي و شديدالحن مطبوعات بحريني از زواياي گوناگون قابل تأمل است.
نشريه بحريني «الوطن» در سرمقاله اي توهين آميز با عنوان «ايران قدرت منطقه اي، چشم اندازها و طمع ورزي ها» كشورمان را برخوردار از سابقه توسعه طلبي و طمع ورزي توصيف نموده و رفتار با مردم اهواز و اهل سنت را بدتر از رفتار رژيم صهيونيستي با اعراب در سال 1948 دانسته است. اكنون بايد پرسيد ايران در گذشته تاريخي خود به كدام كشور منطقه اي تجاوز يا تعرض نموده است؟ پس از پيروزي انقلاب اسلامي، اين كشور ايران بود كه با سكوت و حمايت برخي مرتجعين عرب، از سوي عراق مورد تجاوز قرار گرفت. ايران نسبت به هيچ يك از كشورهاي منطقه ادعاي ارضي و مرزي نداشته و ندارد، بلكه اين كشورهاي عربي هستند كه ادعاهاي ارضي نسبت به يكديگر و ايران دارند. پايه مناسبات سياسي و منطقه اي جمهوري اسلامي ايران بر مبناي رعايت حسن همجواري و احترام متقابل پايه گذاري شده و تاكنون با التزام و پايبندي به اين اصل توانسته افق اميدبخش حل معضلات جهان اسلام باشد؛ چنانكه اين موضوع بارها از سوي مقامهاي كشورهاي منطقه و جهان اسلام تأييد شده است. اعضاي شوراي همكاري خليج فارس تاكنون بارها بر نقش ايران به عنوان بازيگر مؤثر منطقه اي جهت برقراري ثبات تأكيد نموده و تلاشهاي مقامهاي كشورمان را به ديده تحسين نگريسته اند.
در بخشي ديگر از اين مقاله رفتار نظام با برخي شهروندان و اهل سنت، با برخوردهاي اسرائيل نسبت به اعراب در سال 1948 مقايسه شده است. بر كسي پوشيده نيست كه امروزه شهروندان ايران (شيعه و سني) در جوي تفاهم آميز، زندگي مسالمت جويانه و مبتني بر انسجام اسلامي را برگزيده و هيچ گاه تعاملهاي اين دو گروه مذهبي مناقشه برانگيز نبوده است. اكنون اهل سنت جمهوري اسلامي همان گونه كه در كوران حوادث انقلاب نقش داشته و در دوران دفاع مقدس انجام وظيفه نموده اند، آماده جانفشاني در راه آرمانهاي نظام مقدس اسلامي هستند.
كساني كه مغرضانه و با ايجاد جوي مسموم ذهنيت منفي نسبت به ايران ايجاد مي نمايند، بايد بدانند حضور اهل سنت در فرايندهاي سياسي و مقاطع مختلف حمايت از نظام، دلبستگي آنان را به عنوان يك شهروند مسلمان به اثبات مي رساند. مرزبندي شيعه و سني به دليل اهتمام منطقي از سوي هيأت حاكمه، مرزهاي تصنعي در كشورهاي ديگر را در ايران تداعي نمي كند، بلكه هم پيماني آنان را در عرصه هاي عمومي كشور تأييد مي نمايد. رژيم صهيونيستي در طول دوران اشغالگري در سرزمين فلسطين برخوردهاي وحشيانه و غيرانساني با اعراب داشت، در حالي كه در همان زمان شيعيان ايران و ساير علما از برادران و خواهران مسلمان و عمدتاً اهل سنت خود حمايت نمودند كه اين پشتيباني تا به امروز ادامه دارد؛ در حالي كه امروز برخي كشورهاي عربي خط مقدم جنگهاي چهارگانه اعراب و اسرائيل، روابط ديپلماتيك با رژيم صهيونيستي برقرار نموده اند، بعضي روابط تجاري دارند و برخي نيز با موضعگيريهاي مشكوك، واكنش مردم كشورشان را مي سنجند.
در بخش ديگر از اين مقاله به تهديد ايران نسبت به كشورهاي حاشيه خليج فارس در مقطع بحراني شدن پرونده هسته اي اشاره شده است. ايران كه دستيابي به سلاح هسته اي را به دليل منع فقهي آن ممنوع مي داند چگونه مي تواند در استراتژيهاي خود تهديد كشورهاي منطقه را در دستور كار قرار دهد. در سياست خارجي جمهوري اسلامي منافع كشورها محترم شمرده شده است. ايران توسعه طلبي و كشورگشايي را به هيچ عنوان و براي هيچ كشوري مورد تأييد قرار نمي دهد، ولي نبايد فراموش نمود در كشورهايي كه به پايگاه آمريكا براي تعرض به ديگران مبدل شده و ميزبان اقدامهاي امنيتي و نظامي جهت ديگر كشورهايند، آيا اين مناسبات سياسي به منزله حمايت از جنگ افروزي و تعرض به ديگر واحدهاي سياسي محسوب نمي شود؟ در اين ميان، آن دسته از كشورهاي اسلامي كه هم پيمان آمريكا و كشورهاي غربي هستند و آنان را جهت حمله به مسلمانان ياري مي نمايند و در قتل و كشتار هم كيشان خود سهيم مي باشند بايد مورد شماتت و ملامت قرار گيرند.
ايران هيچ گاه پايگاه كشورهاي فرامنطقه اي و بيگانه جهت حمله به همسايگان نبوده است و هيچ كشوري را نيز تهديد نمي كند، بلكه همواره از رعايت حسن همجواري سخن گفته است. اما نكته تعجب برانگيز، موضع افراطي جمعي از علماي سلفي شيخ نشين ها در مورد مدير مسؤول كيهان است. جنبش سلفي كه به دليل رفتارهاي غيرعقلاني و خلاف شرع حتي در ميان علماي اهل سنت جايگاهي ندارد؛ با اظهارنظرهاي فتنه انگيز در حالي فتوا صادر مي كند كه با اين نگرش، بسياري از پژوهشگران بايد در انتظار فتواهاي مشابه از سوي افراد ياد شده باشند. اين قبيل اظهارنظرها بارديگر جايگاه افراطي اين جريان را نه تنها در بحرين، بلكه در جهان اسلام به نمايش مي گذارد كه همواره با سخنان خارج از موازين شرعي، حتي اتهام همكاري با بيگانگان را نيز در اذهان تداعي مي نمايند.
بدين ترتيب، به نظر مي رسد جريانهايي كه همواره از مشي استقلال طلبي ايران و جايگاه قابل قبول در منطقه خرسند نيستند، اكنون اين فضا را جهت تحقق خواسته هاي تفرقه افكنانه خود مغتنم مي دانند و در صددند با رسانه اي كردن مسأله اي جزئي كه از طريق ساز وكارهاي ديپلماتيك بين دو كشور قابل حل مي باشد، روابط مسالمت آميز جمهوري اسلامي با همسايگان جنوبي را تيره نموده و از اين رهگذر گامي جهت دستيابي اهداف استكبار جهاني بردارند، لذا حاكميت و مردم بحرين بايد بدانند كه يك موضوع قابل حل، با موضعگيريهاي غيرمسؤولانه برخي چهره هاي افراطي حوزه خليج فارس، فضاي تفاهم برانگيز دو همسايه را مخدوش ننمايد. نبايد فراموش كرد كه ادعاهاي مكرر امارات درخصوص جزاير سه گانه ايراني هيچ گاه با چنين واكنشهاي تندي از سوي ايران مطرح نشده است، بلكه مقامهاي تهران همواره با ساز وكار ديپلماسي در پي رفع سوءتفاهم و مناقشه موجود برآمده اند. بديهي است، ورود عناصر غيرمسؤول باعث پيچيدگيهاي بيشتر جهت تطويل موضوعهاي في مابين مي شود كه نفع هيچ يك از همسايگان در آن نمي باشد.
اما از ذكر اين نكته مهم نيز نبايد غافل بود كه اگرچه در مقطع حساس كنوني و باتوجه به شرايط پيچيده منطقه اي دامن زدن به اختلاف و تيرگي روابط ميان ايران و بحرين به عنوان دو كشور همسايه و برخوردار از روابط مثبت ديپلماتيك چندان منطقي به نظر نمي رسد، ليكن باتوجه به راهبردهاي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران مبتني بر سه اصل «عزت، حكمت و مصلحت»، بايسته است دستگاه ديپلماسي كشورمان در راستاي حفظ عزت ملي، با پرهيز از واكنشهاي انفعالي، به شكلي كاملاً مقتدرانه اهانتهاي روزنامه هاي بحريني را بشدت محكوم نموده و اجازه ندهد غرور و عزت ملي ما خدشه دار گردد. احضار سفير بحرين و تذكر جدي به دولت متبوع وي جهت جلوگيري و برخورد با روزنامه هاي «الوطن» و «الايام» كه با درج كاريكاتورهاي موهن، به مسؤولان ايراني اهانت نموده اند، ضامن اقتدار و عزت ملي خواهد بود.