|
* محمد رضايي
مشاركت مردم و خانواده ها براي كاستن از مشكلات جوانان در امر ازدواج از ديرباز در جامعه ما رواج داشته است، اما با ورود به اوضاع

پيچيده امروزي و ماشيني شدن زندگيها حال و روز اين گونه مشاركتها نيز دچار پيچيدگي و عدم شفافيت شده است. رنگ باختن اين گونه مشاركتهاي خودجوش در سطح جامعه و كمتر شدن تمايل بزرگترها براي جور كردن بساط عروسي و تشكيل خانواده جوانان موجب شده آمار ازدواج جوانان در كشور ما سير نزولي پيدا كرده و ازدواجهاي پايدارتر و موفقتر كمتري نسبت به گذشته و در مقايسه با آمارهاي موجود در سطح جامعه جوان و آماده تشكيل زندگي مشترك صورت گيرد. با نگاهي به آمار جمعيت جوان كشور و واقعه هاي ازدواج و طلاق ثبت شده در مراكز رسمي و قانوني كشور در مي يابيم چيزي شبيه بحران در فرايند ازدواج جوانان به وجود آمده به گونه اي كه دولت، سازمان ملي جوانان را براي سهولت بخشي به امر ازدواج جوانان مكلف كرده و با تزريق بودجه، امكانات و اختصاص نيروي انساني لازم، زمينه را براي ورود اين سازمان به مرحله اي كه ستاد ويژه اي را براي ساماندهي ازدواج جوانان فراهم كند، به تكاپو انداخته است. تشكيل صندوق مهر حضرت رضا(ع) و پرداخت وام براي ازدواج جوانان و خريد جهيزيه پرداخت وام قرض الحسنه ازدواج از سوي بانكهاي عامل به زوجين در سال اول ثبت ازدواج و حمايت ستاد ازدواج دانشجويي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري از ازدواج دانشجويان هم كفو نيز از جمله تلاشهايي است كه در اين زمينه توسط ديگر دستگاهها انجام شده، اما باز هم كافي نيست.
* ازدواج متمركز حمايت نمي شود سيدرضا بخشنده يكي از دانشجوياني كه در طرح ازدواج متمركز دانشجويي دانشگاه فردوسي شركت كرده در گفت و گو با گزارشگر ما اظهار مي دارد: واقعيت اين است كه دانشجويان در طرح ازدواج متمركز، حمايت كافي از سوي مسؤولان دريافت نمي كنند، به همين دليل لازم است در برپايي اين نوع جشنهاي ازدواج به برگزاري مراسم صرف اكتفا نشود و مسؤولان با هماهنگي لازم با نهادهاي ذيربط از جمله بانكهاي وام دهنده از نظر مالي تسهيلات كافي را در اختيار زوجهاي جوان قرار دهند. وي تصريح مي كند: در ازدواجهاي متمركز دانشجويي مبلغ وام اختصاص يافته به زوجها هرگز نمي تواند براي تهيه لوازم حداقلي يك زندگي دانشجويي كافي باشد، به همين دليل تجديدنظردر مبلغ وامها يك ضرورت انكارناپذير محسوب مي شود و گرنه در جريان زندگي مشترك و آغاز تشكيل خانواده جديد، مشكلات زيادي گريبانگير دانشجويان خواهد بود. اين دانشجوي تازه داماد مشكلات موجود در جريان زندگي زوجها را طبيعي توصيف كرده و خاطرنشان مي كند: البته اين مشكلات به مرور حل خواهد شد، اما انتظار دانشجويان مزدوج از مسؤولان اين است كه با درك شرايط موجود براي كاهش مشكلات به ويژه در بحث تهيه لوازم اوليه زندگي، در حد ممكن تلاش نمايند. * آمادگي مجلس براي رفع خلاهاي قانوني مرتضي فضلعلي نماينده مجلس شوراي اسلامي و عضو كميسيون اجتماعي در گفت و گو با گزارشگر ما اظهار مي دارد: در حال حاضر ساماندهي امر ازدواج و نهادينه كردن اين سنت نبوي يكي از مهمترين دغدغه هاي موجود در سطح جامعه است. وي مي افزايد: در همين راستا مجلس شوراي اسلامي نيز به عنوان نهاد مرجع در بحث قانونگذاري و تأمين زيرساختها آماده است تا در صورت بروز مشكل و وجود خلا قانوني در فرايند ازدواج جوانان، اين موانع را با كمك دستگاهها و سازمانهاي مرتبط و پاسخگو از سر راه بردارد. اين نماينده مجلس و كارشناس امور اجتماعي در ادامه با اشاره به فعاليتهاي انجام شده درباره سامانبخشي به امور ازدواج جوانان خاطر نشان مي كند: كشور ما جمعيت جواني دارد و هر چه بيشتر فعاليت در اين حوزه انجام شود باز هم جاي كار وجود دارد،البته از سوي سازمان ملي جوانان حركتهاي خوبي آغاز شده است كه بايد به استمرار و تداوم اين تلاشها بينديشيم و لازم است اين سازمان به صورت نهاد مركزي و ستادي دستگاهها و سازمانهايي را كه در زمينه ازدواج جوانان و ساماندهي مسايل قشر جوان فعاليت مي كنند، هماهنگي لازم را ايجاد و ضمن جلوگيري از موازي كاري، براي اثر بخشي فعاليتها تلاش نمايد. * ساماندهي ازدواج مهمترين محور توسعه محمدرضا قدس دبير ستاد ساماندهي امور جوانان كشور نيز در گفت و گو با گزارشگر ما اظهار مي دارد: ساماندهي ازدواج و اوقات فراغت از مهمترين محورهاي برنامه سند توسعه سازمان ملي جوانان است. وي اضافه مي كند: سند توسعه سازمان ملي جوانان در 13 محور تدوين شده كه ازدواج و تسهيل اين امر براي جوانان از جمله اهداف اين سند محسوب مي شود و علاوه بر اين تاكنون دو برنامه ازدواج و اوقات فراغت براي جوانان در شوراي عالي جوانان تصويب و ابلاغ شده است كه حمايت از جوانان در سه مرحله قبل از ازدواج، حين ازدواج و بعد از ازدواج را مي توان از مؤلفه هاي اين برنامه توصيف كرد. دبير ستاد ساماندهي امور جوانان سازمان ملي جوانان همچنين عنوان مي كند: در حالي كه سالانه صدها ميليارد ريال به عنوان يارانه انرژي در كشور مصرف مي شود، اعتبارات مربوط به تسهيل ازدواج جوانان رشد چنداني نكرده و لازم است در اين زمينه تلاشهاي بيشتري صورت گيرد، اما در عين حال 230 ميليارد ريال اعتبار به سازمان ملي جوانان اختصاص يافته كه 40 ميليارد ريال آن به بخش تحقيقات اختصاص يافته و 150 ميليارد ريال بين استانهاي مختلف توزيع شده است و سازمان ملي جوانان با استفاده بهينه از امكانات موجود و محور قرار دادن تقويت بنيه خانواده، در اين زمينه تلاش مي كند. * ايجاد اتاق فكر براي ازدواج جوانان دكتر عصارنيا كارشناس مسؤول سازمان ملي جوانان نيز در گفت و گو با گزارشگر ما اظهار مي دارد: ايجاد اتاق فكر در شهرستانهاي مختلف براي بررسي مشكلات و ارايه راهكارهاي حل اين نارساييها به صورت يك ضرورت مطرح شده و سازمان ملي جوانان در اين زمينه تلاش مي كند. وي مي افزايد: وقتي يك اتاق فكر براي بررسي مشكلات جوانان تشكيل مي شود بايد آن را به صورت فعال و عملياتي مديريت و حمايت كنيم و از نظرات كارشناسان و صاحبان ايده و خلاقيت در بحث مقابله با آسيبهاي اجتماعي، به ويژه روشهاي مقابله با نارساييهاي ازدواج جوانان بهره گيري نماييم. اين مقام مسؤول در سازمان ملي جوانان افتتاح فرهنگسراهاي ازدواج را يكي از راههاي رسيدن جوانان به ازدواج سالم و نظام مند توصيف كرده و اظهار مي دارد: فرهنگسراي ازدواج زوجهاي جوان و حتي جوانان در آستانه ازدواج را براي ورود موفق به دنياي جديد و مشترك و تشكيل خانواده ياري مي دهد و در صورت بروز مشكل احتمالي جوانان را در حوزه هاي مختلف اجتماعي حمايت خواهد كرد. عصارنيا نگاه منطقه اي به مشكلات جوانان را در بحث ازدواج و تشكيل خانواده مورد اشاره و تأكيد قرار داده و تصريح مي كند: بايد در اين زمينه كار بيشتري در ستاد مركزي سازمان ملي جوانان صورت گيرد، زيرا در حال حاضر از جمله مشكلاتي كه سازمانهاي ملي جوانان استانها دارند، اين است كه برنامه هاي سازمان ملي جوانان به صورت ملي و كشوري طراحي شده و سهم استانها در آن مشخص نيست.
* تلاش براي ساده سازي ازدواج اميرحسن خاني عضو كميسيون مجلس شوراي اسلامي نيز در اين رابطه به گزارشگر ما اظهار مي دارد: طرح تسهيل ازدواج جوانان گامي در جهت پاسداري از نهاد خانواده است كه بايد مجلس، دولت و ديگر سازمانهاي مرتبط با مشاركت همه جانبه، راههاي ورود به حوزه آسان سازي ازدواج جوانان را فراهم نمايند. وي مي افزايد: براساس قانون اساسي، حكومت ملزم به پاسداري از نهاد خانواده است و فراهم كردن تسهيلات ازدواج بهترين راه براي عمل به اين اصل مهم قانون اساسي و صيانت از نهاد اجتماعي و خانواده، در جامعه است. اين نماينده مجلس ايجاد اشتغال را مقدمه ورود به ازدواجهاي ساده و ايجاد رغبت در جوانان براي تشكيل خانواده توصيف كرده و مي افزايد: اگر براي جوانان قبل از ازدواج اشتغال ايجاد شود آمار ازدواج و تشكيل خانواده نيز در همان راستا افزايش خواهد يافت، بنابراين لازم است دولت در اين زمينه موانع كارآفريني و اشتغال را قبل از ورود به بحث ازدواج از ميان بردارد و در اين صورت مشكلات زيادي در حوزه ازدواج و اشتغال از ميان خواهند رفت. وي فرهنگ سازي را نيز از ملزومات ورود به فرايند ازدواج موفق توصيف كرده و اظهار مي دارد: رسانه ها و نهادهاي فرهنگي بايد با خنثي كردن فرهنگ مهاجم بيگانه فرهنگ تشكيل خانواده و ازدواج را در جامعه رواج دهند. |