|
* سعيد كوشافر
اگر خواننده صفحات حوادث باشيد قطعاً با مواردي از اين دست در اخبار زياد برخورد كرده ايد، مواردي كه هدف فقط و فقط استفاده از

احساسات مردم و سوء استفاده از شخصيت گروههاي اجتماعي با هدف كلاهبرداري و هزار جور نيات پليد ديگر است. در گذشته نه چندان دور شهرها اين مقدار بزرگ نبود و بيشتر مردم در روستاها يا شهرهايي زندگي مي كردند كه جمعيت ميليوني نداشت و تقريباً افراد سرشناس هر شهر نزد تمام مردم شناخته شده بودند. اگر هم نياز بود كسي را بهتر بشناسي با يك پرس و جوي ساده مي شد نسبت به آن اطلاع حاصل كرد، اما روند شهرنشيني در كشور سرعت گرفت و طي سالهاي اخير اين شتاب بسيار بيشتر و سريعتر از هميشه به چشم آمد. نتيجه اين شتاب و سرعت در شهرنشيني به وجود آمدن شهرهايي بود كه جمعيت چند ميليوني و حداقل ميليوني را در خود جاي داده بود، در اين شرايط ديگر كمتر مردم همديگر را مي شناختند و به دليل مشغله هاي فراوان حتي اهالي يك كوچه نيز كمتر شناختي از هم داشتند. از طرفي توسعه شهرها به پليس و نيروهاي حافظ امنيت مردم اين اجازه را نمي داد كه بتوانند در هر نقطه، شهر حاضر باشند يا به امور تمام مردم سركشي و تخلفات را گزارش نمايند. تمام اين موارد دست به دست هم داد تا عده اي سودجو، تبهكار يا كلاهبردار با استفاده از اين شرايط در شهرهاي بزرگ دست به اعمالي بزنند كه در برخي موارد پايان بسيار غم انگيزي را براي طعمه هاي آنها در پي داشت. اين افراد خود را در قالب دكتر، مهندس، استاد دانشگاه، مأمور انتظامي، قاضي و وكيل دادگستري جازده و با سوء استفاده از شخصيت چنين مشاغلي، اهداف سوء خود را عملي مي كردند. * سودجويان انسان نما بهترين آماري كه در بحث اين گونه جرايم وجود دارد، اخاذي، كلاهبرداري، زورگيري، باج گيري و در موارد نادري تجاوز به عنف تحت پوشش مأموران انتظامي يا دستگاههاي امنيتي است. اين افراد با سوء استفاده از تخلفات كوچك، طعمه خود را تهديد كرده و نيات پليد خود را عملي مي كنند و طعمه نيز به دليل همان تخلف كوچك در مقابل مأمورنماها عكس العمل لازم را انجام نداده و تسليم خواسته آنها مي شود. سرهنگ محمدي رئيس پليس آگاهي خراسان رضوي در اين خصوص مي گويد: مأمورنماها در شرايطي مي توانند در كار خود موفق باشند كه فرد تخلف كوچكي كرده و از حضور در مراكز انتظامي به دلايل مختلف واهمه داشته باشد. وي مي افزايد: اين در حالي است كه حضور در مراكز انتظامي جلوي سوء استفاده هاي بعدي از فرد را مي گيرد، در حالي كه مأمور نماها با شگردهاي مختلف قصد اخاذي و سودجويي دارند. وي با بيان اينكه بايد در تمام موارد از مأموران انتظامي كارت شناسايي و حكم مأموريت درخواست كرد، يادآور شد: مأموران انتظامي براي انجام مراحل قانوني، بازداشت يا رسيدگي به تخلف، فرد را به كلانتري يا ساير مراجع هدايت مي كنند، اين در حالي است كه مأمورنماها نهايت تلاش را براي دور شدن از اين مراكز و زد و بند به كار مي برند و اين وجه مشخصه مأمور نماها از مأموران انتظامي است. وي هوشياري مردم را بهترين راه حل خنثي كردن سودجويي مأمور نماها مي داند. سؤ استفاده مأمور نماها فقط به اخاذي يا كلاهبرداري ختم نمي شود و گاه با تشكيل باندهاي آدم ربايي، عفت و امنيت اخلاقي يك جامعه را هدف مي گيرند و اين جاست كه هوشياري در مقابل اين افراد مي تواند از برباد رفتن حيثيت افراد جلوگيري كند. اما تمام متقلبان و سودجويان مأمور نما نيستند، برخي خود را در لباس پزشك جا مي زنند و برخي قاضي و وكيل و برخي مديران مطرح دولتي، اين افراد بيشتر به صورت انفرادي فعاليت كرده و هدف كلاهبرداري داشته يا انحرافات اجتماعي و غرايض حيواني خود را با اين وسيله ارضا مي كنند. * مردم ساده دل بسياري از مردم به دليل مشكلاتي كه در زندگي برايشان پديد آمده دنبال يك ناجي مي گردند كه وارد زندگي آنها شده و گره از مشكلشان باز كند. اين افراد كه دنبال راهي فراقانوني هستند سوژه مناسب براي شياداني هستند كه در پوشش مشاغل مختلف خود را جا زده و از طرف مقابل كلاهبرداري مي كنند. وكيل قلابي و يا قاضي قلابي از جمله مواردي است كه زياد به چشم مي خورد به خاطر بروكراسي حاكم بر دستگاه قضايي در بيشتر مواقع نيز موفق به اخاذي و كلاهبرداري از طرف مقابل مي شوند. جالب اين جاست كه برخي مردم ساده دل واقعاً گمان مي كنند كه اين فرد مي تواند كار آنها را در دستگاه قضايي تسهيل كرده يا رأي را به نفع آنها برگرداند، در حالي كه مسؤولان قضايي نهايت تلاش خود را براي روان شدن امور انجام مي دهند و اگر كاري هم قابل تسهيل باشد، خود آنها انجام خواهند داد. اين مردم ساده دل شايد جواب بي اعتمادي خود به مسؤولان را مي خورند و شايد هم با زنده شدن آنها در اين بازي ناشي از فرهنگ چندين ساله چيره بودن روابط بر ضوابط است. برخي نيز با سوء استفاده از عناويني چون قاضي و وكيل اقدام به كلاهبرداري مي كنند، اين افراد پس از مراجعه به مراكز فروش اقدام به خريد كالاهايي گرانقيمت كرده و پس از خريد با معرفي خود به عنوان قاضي يا وكيل دادگستري با چكهايي كه پشتوانه اي ندارد، كالاها را انتقال داده و به اين طريق ميلياردها تومان كلاهبرداري مي كنند. * منشي، بيمار، ازدواج از جمله ديگر مواردي كه ممكن است شيادان خود را در عناوين محترمي چون پزشك، دندانپزشك، مهندس و يا مسؤول دولتي جا بزنند، ازدواج با دختران يا زنان ثروتمند است. اين افراد با لباسهاي شيك و خودروهاي مدل بالا به خواستگاري رفته و پس از انجام مراسم اوليه، عنوان مي كنند كه قصد سرمايه گذاري در يك پروژه بزرگ داشته يا به خاطر مشكلي كه پيش آمده نياز فوري به مقداري هنگفتي پول دارند كه با سود و بهره آن را پس خواهند داد، اما به محض دريافت اين رقم متواري شده و ديگر نشاني از آنها به دست نمي آيد تا زماني كه طعمه بعدي را در دام خود اسير كنند. بسياري از اين مالباخته ها به دليل مسايل حيثيتي و حتي آبرو حاضر به شكايت هم نمي شوند. در مواردي نيز پيش مي آيد كه اين افراد پس از درك مشكل مثلاً استخدامي، دانشگاه، اعزام به خارج يا حتي بيماري در پوشش مسؤولان دولتي يا پزشك وارد عمل شده و با جلب اعتماد طرف و دريافت مبلغ زيادي پول با وعده حل مشكل، در نهايت صحنه را ترك كرده و متواري مي شود. اما در بسياري از موارد نيز پيش آمده كه اين افراد در پوشش پزشك، دندانپزشك و مدير شركت دفتر كرايه كرده و با آگهي استخدام منشي، دختران و زنان جوان را اغفال كرده و از آنها سوء استفاده اخلاقي مي كنند. در آخرين مورد از اين دست فردي كه خود را دندانپزشك جا زده بود در دفترش اقدام به اغفال دختران جوان مي كرد، با شكايت يكي از اين دختران راهي زندان شد، اين در حالي بود كه چندي قبل نيز فردي با سوء استفاده از همين عنوان اقدام به اعمال خلاف عفت عمومي مي كرد. از اين دست موارد نيز بسيار به چشم مي خورد كه دختران جوان كه دنبال كار و شغل مناسبي مي گردند، در دام اين شيطان صفتان گرفتار شده و مورد سوء استفاده قرار مي گيرند. * شكايت كنيم در بررسي پرونده هايي از اين دست، اغلب اوقات پيش مي آيد كه اعترافات فرد گرفتار شده از شكايات بيشتر است و اين نشان مي دهد كه بسياري از طعمه ها حاضر به شكايت نشده و ماجرا را نزد خود خاتمه يافته تلقي كرده اند. اين مسأله به ويژه در زماني كه افراد مورد اغفال و سوء استفاده جنسي قرار گرفته اند، بسيار به چشم مي خورد. يك كارشناس اجتماعي معتقد است كه افراد مالباخته به مأمورنماها، پزشك نماها، قاضي نماها يا هر شغل ديگر به دليل اينكه خود داراي مشكلي بوده يا عمل خلافي انجام داده اند حاضر به شكايت از اين افراد نمي شوند. سيد محمد حسيني اظهار مي دارد: در موارد مسايل اخلاقي نيز چون فرهنگ كشور ما هنوز پذيراي اين مسأله نشده و بسياري از زنان و دختراني كه مورد سوء استفاده قرار مي گيرند، ترجيح مي دهند اين راز براي خودشان باقي بماند. اين كارشناس اجتماعي كه در بخش انتظامي فعاليت دارد، تصريح مي كند: عدم شكايت طعمه ها باعث مي شود تا فرد كلاهبردار يا جنايتكار به كارش ادامه داده و افراد ديگري را در دام خود اسير كند و جدي تر از قبل به كارشان ادامه دهند. حسيني از شهروندان خواست، در صورت مواجه شدن با افرادي كه معتقدند مي توانند كاري فراتر از قانون انجام دهند، حاضرند به خاطر پول از خطاي آنها چشم پوشي كنند، يا با شرايط بسيار مناسب مالي قصد ازدواج دارند، تحقيق و پرس و جو از مراجع رسمي را فراموش نكنند و در هنگام انتخاب شغل نيز به اماكن غير رسمي و دفاتر شركتهايي كه نام و نشاني ندارند به صورت تنها مراجعه نكنند. |