|
گروه سياسي - مسعود بصيري: اگر اتفاق غيرمنتظره اي رخ ندهد، امروز بايد شاهد برگزاري دور دوم گفتگوهاي ايران و آمريكا بر سر

مسائل سياسي و امنيتي عراق باشيم. دور اول گفتگوهاي ايران و آمريكا در 7 خرداد (28 ماه مي) بين حسن كاظمي قمي و «رايان كروكر»، سفيران جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده آمريكا در بغداد انجام شد. پيش از اين، «زلماي خليل زاد»، سفير پيشين آمريكا در بغداد و نماينده كنوني اين كشور در سازمان ملل نيز در اظهاراتي، به صورت تلويحي از تمايل واشنگتن براي گسترش دامنه مذاكرات به بحث افغانستان و اكتفا نكردن به موضوع عراق در گفتگوهاي پيش رو سخن به ميان آورده بود. اما اظهارات وي بي درنگ با واكنش صريح سيد محمد علي حسيني، سخنگوي وزارت خارجه ايران روبرو شد كه در نشست هفتگي خود با خبرنگاران تصريح كرد، پس از ادامه اصرار و تأكيد مقامهاي عراقي مبني بر ضرورت استمرار مذاكرات، هم اكنون ايرانيها فقط مذاكره درباره مسايل عراق را پذيرفته اند و موضوع افغانستان به يك دستور كار جديد، خواسته رسمي واشنگتن و در نهايت بررسيهاي كارشناسي توسط دستگاه ديپلماسي ايران نياز دارد.اين در حالي است كه پس از برگزاري دور اول، اظهارنظرهاي متفاوتي از سوي سه طرف (مقامهاي عراقي، ايراني و آمريكايي) بيان شد. برخي به دليل مشخص نبودن نتيجه مذاكرات، آن را به يك ديدار ديپلماتيك بدون نتيجه و تشريفاتي تعبير كردند و برخي ديگر نيز اين شيوه مذاكره پس از 27 سال قطعي روابط را طبيعي دانسته و احتمال دستاوردهاي جدي تر در دورهاي بعدي را منتفي ندانستند.
يخهاي روابط علي آقامحمدي، سخنگوي سابق شوراي عالي امنيت ملي درباره دستاوردهاي دور اول مذاكرات ايران و آمريكا و ضرورت آغاز دور دوم اين مذاكرات مي گويد: دور اول مذاكرات ايران و آمريكا بيشتر در راستاي پيدا كردن زمينه هاي گفتگو و مشخص كردن اين كه آيا آمريكا به دنبال مذاكره سازنده است يا تخريب، انجام گرفت.عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام تصريح مي كند: در چنين شرايطي بايد مراقبت كنيم، مذاكره وسيله اي براي تداوم و گسترش دشمني نباشد. وي در عين حال خاطرنشان مي كند: مذاكرات دور اول، حداقلهايي را نشان داد و هنوز ايران دلايل قاطعي پيدا نكرده كه هدف آمريكا از اين گفتگوها، تخريب ايران است. وي مي افزايد: گفتگوهاي ايران و آمريكا براي آب شدن يخهاي اتهامهايي است كه آمريكا در مورد عراق به ايران وارد كرده و اگر آمريكا رفتار خود را تغيير دهد، مي توان به ادامه اين مذاكرات اميدوار بود.
اتهاماتي كه ادامه دارد! اگر چه كارشناسان از ذوب شدن احتمالي يخها سخن مي گويند، اما واقعيت اين است كه واشنگتن با وجود تمام احتياجاتي كه به كمك ايران دارد، باز هم از زدن اتهام به تهران دست بر نمي دارد! درست در آستانه دور دوم مذاكرات واشنگتن با تهران، نظاميان آمريكايي بار ديگر اتهام جديدي را عليه ايران مطرح كرده اند.يك نيروي نظامي آمريكا چند روز پيش ادعا كرد، آمريكاييها موشكهاي چيني را در عراق يافته اند كه احتمال مي دهند از ايران وارد شده باشند.اين در حالي است كه آمريكاييها براي اثبات ادعاي خود، از ارايه هر گونه سند و مدركي ناتوان بوده اند. سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا نيز در عين اعلام آمادگي كشورش براي انجام گفتگو با ايران، بار ديگر به تكرار اتهامات كاخ سفيد عليه تهران پرداخت. به گزارش خبرگزاريها، «شان مك كورمك» گفت: با توجه به شرايط عراق و ادامه رفتار ايران كه به افزايش بي ثباتي در اين كشور منجر شده، مناسب خواهد بود كه نشستي رو در رو با مقامات ايراني داشته باشيم!
چراغهاي سبز براي كمك با اين همه، يك تحليلگر انگليسي بر اين باور است كه تمايل واشنگتن براي مذاكره با تهران درباره مسائل عراق بيانگر اين است كه آمريكا تأثير ايران بر كشورهاي منطقه به ويژه عراق را باور كرده است. «جاناتان فريدلند»، تحليلگر و كارشناس مسائل خاورميانه در روزنامه گاردين در گفتگو با خبرگزاري مهر، در پاسخ به اين پرسش كه تمايل آمريكا براي مذاكره با ايران درباره مسائل عراق را چگونه ارزيابي مي كنيد، پاسخ داد: تمايل آمريكا براي مذاكره با ايران، نشانگر پيروز شدن جريان واقع گرايي در برابر جريانهاي ديگر است؛ جرياني كه «كاندوليزا رايس»، وزير امور خارجه آمريكا براي رهايي آمريكا از عراق ارائه كرده و لازمه آن، همكاري با ايران و بهره گيري از نفوذ اين كشور در بين گروههاي عراقي است. اين كارشناس انگليسي در پايان تصريح كرد: تمايل آمريكا براي تعامل با ايران در اصل به معناي اعطاي امتياز از سوي واشنگتن است. به عبارت ديگر مي توان گفت، اين تمايل به معناي آن است كه جنگ طلبيهاي سالهاي اول دوره رياست جمهوري جرج بوش ديگر به پايان رسيده است.
مذاكره بدون پيش شرط دو نامزد دموكرات انتخابات رياست جمهوري سال 2008 آمريكا هم پيشتر با انتقاد از سياستهاي 6 سال گذشته جرج بوش در قبال جمهوري اسلامي ايران، خواستار ادامه گفتگوهاي آمريكا و ايران درباره عراق شدند. به گزارش خبرگزاري مهر به نقل از آسوشيتدپرس، «هيلاري كلينتون» و «بيل ريچاردسون» در سخنرانيهاي جداگانه چندي پيش خود، به بررسي كارنامه سياست خارجي «جرج بوش» پرداختند. كلينتون كه در «مركز امنيت آمريكاي نو» سخن مي گفت، افزود: پس از گفتگوهاي اوليه با ايران و سوريه درباره عراق، دولت بوش اعلام كرد كه مطمئن نيست نياز به گفتگوهاي بيشتر با آنها هست يا نه. اما من فكر مي كنم بايد گفتگو را ادامه دهيم.
نطق نكنيد- مذاكره كنيد «ريچاردسون»، فرماندار كنوني ايالت نيومكزيكو نيز كه در دوران رياست جمهوري «بيل كلينتون»، سفير آمريكا در سازمان ملل بود، خاطرنشان كرد: آمريكا بايد به جاي نطق كردن درباره رهبران ايران، بدون هر گونه پيش شرطي با آنها گفتگو كند. ريچاردسون كه در مركز سياستگذاري ملي سخن مي گفت، خاطرنشان كرد: اگر ما خواهان آن هستيم كه ايران رفتارش را بهبود بخشد، بهتر است از تهديد كردن آنها به حمله دست برداريم.به اذعان تحليلگران مستقل، آمريكاييها به خوبي مي دانند كه ظرف چند ماه آينده، چاره اي جز كاهش نيروهاي خود در عراق ندارند. لذا با توجه به مشكلات جديد خود در خاورميانه از جمله تنشهاي شديد با روسيه، حوادث جديد در افغانستان، موج انزجار از آمريكا در خاورميانه و افزايش حملات تروريستي در عراق، بايد به سمت ايران آمده و با اين كشور گفتگو كنند. همچنين خبرهاي رسيده از عراق حاكي است: مردم اين كشور نيز از اين گفتگوها ابراز خرسندي مي كنند. «هوشيار زيباري»، وزير امور خارجه عراق نيز هفته گذشته با تأكيد بر اينكه اين دور از مذاكرات نيز در سطح سفير برگزار خواهد شد، افزود: گفتگوها منحصر به موضوعات مرتبط با بازگشت ثبات و امنيت به عراق خواهد بود و نماينده تام الاختيار دولت عراق نيز در مذاكرات حضور خواهد داشت.
گفتگو در باره همه چيز؟ گويا تنها اين عراقيها نيستند كه حل مشكل خود را در گفتگوي ايران و آمريكا مي دانند، زيرا به محض مطرح شدن مذاكره ايران و آمريكا درباره عراق، برخي ديگر نيز در صدد حل مشكلات موجود برآمده و پيشنهاد مذاكره مستقيم تهران- واشنگتن را مطرح مي كنند.مهمترين اين پيشنهادها از سوي البرادعي مطرح شد و او خواستار مذاكره مستقيم ايران و آمريكا درباره مسايل هسته اي شد.او به خوبي مي داند كه مسأله پرونده هسته اي ايران از روند حقوقي و فني خارج شده است و بنابراين تلاش مي كند با اين پيشنهاد، فشار را از روي آژانس كم كرده و به سمت دو كشور سوق دهد.همچنين برخي مقامهاي بين المللي هم خواستار مذاكره دوباره ايران و آمريكا درباره مسايل افغانستان شدند كه البته اكنون در دستور كار قرار ندارد. قدرت نرم ايران در عراق با وجود اينكه غرب و به خصوص آمريكا و انگليس سعي مي كنند با متهم كردن ايران به دخالت در امور داخلي عراق، گناه مشكلات اين كشور را متوجه ديگري كنند، چندي پيش آسوشيتدپرس در گزارشي به دستاوردهاي ايران در عراق پرداخته و نوشت: ايران هيچ زماني را از به قدرت رسيدن دولت جديد در عراق از دست نداده است، زيرا منوچهر متكي، وزير خارجه ايران يك ماه پس از تشكيل دولت عراق به بغداد سفر كرد و علاوه بر شيعيان، مورد استقبال سياستمداران سني و كرد هم قرار گرفت. علاوه بر آن، ايران با دادن وام كم بهره به عراق، بودجه ساخت فرودگاه بين المللي چند ميليون دلاري را در نزديكي شهر مقدس نجف فراهم كرده كه بيشتر مورد استفاده زائران شيعه مذهب قرار خواهد گرفت و البته رونق زيادي به اقتصاد منطقه محروم شيعه نشين جنوب عراق خواهد بخشيد. تحليلگر آسوشيتدپرس افزوده است: اين وضعيت از آن رو براي كشورهاي همجوار عراق هشدار دهنده است، زيرا ممكن است موجب كاهش نفوذ كشورهاي دوست با آمريكا در اين منطقه نفت خيز شود. دولتهاي عرب آينده اي نه چندان روشن را در عراق مي بينند كه در آن يا عراق به ورطه جنگهاي داخلي مي افتد و يا تبديل به متحد نزديك ايران مي شود. آسوشيتدپرس معتقد است: تا زماني كه ارتش آمريكا در عراق حضور داشته باشد، اين سناريوها بعيد به نظر مي رسد. اما چشم انداز حضور بلندمدت آمريكا در عراق هم ديدگاههاي مردم آمريكا را درباره پيامدهاي جنگ عراق وخيم تر و بدتر مي كند.
سفارت آمريكا در عراق نشست امروز با ايران را تأييد كرد درهمين حال ، سفارت آمريكا در بغداد روز گذشته با تأييد اين كه دور دوم گفتگوهاي ميان آمريكا و ايران درباره عراق امروز برگزار مي شود، اعلام كرد: هدايت تيم آمريكايي را «رايان كروكر»، سفير آن بر عهده دارد. به گزارش فارس به نقل از خبرگزاري فرانسه از بغداد، «فيليپ ريكر»، سخنگوي سفارت آمريكا در عراق به اين خبرگزاري گفت: بله، من مي توانم تأييد كنم كروكر در اين گفتگوهاي دوجانبه با همتاي ايراني وي و به ميزباني وزارت امور خارجه عراق برگزار مي شود، شركت دارد. وي ادامه داد: گفتگوها براي امروز برنامه ريزي شده است. |