|
* منور ميرشجاعان
«قطار شهري مشهد امسال راه اندازي مي شود» اين جمله اي است كه در چند سال گذشته، شهروندان مشهدي به قدري آن را
شنيده اند كه اگر همين فردا و با تأكيد از زبان يك مسؤول عالي رتبه هم عنوان شود، باور نمي كنند.
و به عبارتي مي توان داستان راه اندازي قطار شهري مشهد را به داستان چوپان دروغگو شباهت داد كه ديگر باعث توجه هيچ كس نمي شود و تنها زماني شهروندان چشم انتظار مشهدي و زائران، اين مسأله را باور مي كنند كه بوق قطار شهري را شنيده و شاهد حركت واگنهاي آن بر روي ريلها باشند.
به قول يكي از نمايندگان مشهد در مجلس شوراي اسلامي، بايد از شروع پروژه قطار شهري تا تراژدي تهيه واگنهاي آن كتاب مستندي نوشت و هنرمندان نيز بايد فيلم بسازند كه چقدر راه اندازي يك پروژه قطار شهري فراز و فرود داشته است!
4 سال تأخير براي اتمام 8 درصد!
قطار شهري مشهد به طول 5/19 كيلومتر شامل 10 كيلومتر زيرگذر و 5/9 كيلومتر روگذر با 22 ايستگاه، عمليات اجرايي آن از سال 1378 آغاز شده است.
اين پروژه كه كار مطالعاتي آن از سال 1375 شروع شده، قرار بود فاز اول آن در سال 1381 و كل پروژه در سال 1384 به بهره برداري برسد.
تاكنون بيش از 92 درصد از اين پروژه با صرف اعتبار 220 ميليارد تومان آماده شده ولي اظهارنظرها حاكي از آن است كه قطار شهري مشهد به طور رسمي در اواخر سال 1387 يا اوايل سال 1388 به بهره برداري مي رسد.
مردم بي صبرانه منتظر نتيجه
اما مردم با نارضايتي اين مسأله را عنوان مي كنند كه چرا پروژه اي كه قرار بود حداكثر تا 2 سال قبل مورد بهره برداري قرار گيرد بايد 2 سال آينده يعني با 4 سال اختلاف راه اندازي شود؟
مردم هر چند كه اطميناني ندارند كه باز هم 2 سال آينده قطار شهري مشهد راه اندازي شود از نمايندگان شهر خود در مجلس شوراي اسلامي اين سؤال را دارند كه چرا تحقيق و تفحصي در اين زمينه صورت نمي گيرد؟
حجة الاسلام و المسلمين عسگري، نماينده مردم مشهد در مجلس شوراي اسلامي در اين زمينه به خبرنگار ما مي گويد: تحقيق و تفحص معمولاً در حوزه كار تخصصي كميسيونها و مربوط به امور ملي و فراگير مثل بانكها و قوه قضاييه است.
وي مي افزايد: در ارتباط با موضوع قطار شهري مشهد، از آنجايي كه اين مسأله مشكل يك شهر و منطقه است، چون تحقيق و تفحص جواب نمي داده عمدتاً از طريق مسؤولان ذي ربط اقدامهاي جدي صورت گرفته است.
عضو كميسيون اصل 90 مجلس با اشاره به تعدد تصميم گيرندگان در اين زمينه تصريح مي كند: در زمان دولت آقاي خاتمي، از وزير كشور به خاطر تأخير سؤال كرديم و ايشان گفتند كه يك سال مهلت لازم است ولي با وجود دستور آقاي خاتمي و قول وزير كشور، اين امر محقق نشد.
وي اظهار مي دارد: در ابتداي دولت جديد هم رئيس جمهور، استاندار خراسان رضوي را به عنوان نماينده تام الاختيار خود براي اين كار انتخاب و به ايشان تفويض اختيار كرد. لذا در حال حاضر استاندار بايد توضيحات لازم را بدهند، هر چند توضيحاتي داده شده ولي قانع كننده نبوده است. در حال حاضر با توجه به سهميه بندي بنزين، شهروندان مشهدي و زائران براي تردد، به اين وسيله عمومي نياز دارند ولي متأسفانه از چنين امكاني محروم هستند.
وي با اشاره به اينكه هر روز كه مي گذرد به نحوي با اتلاف منابع رو به رو هستيم، مي افزايد: با تأخير در راه اندازي اين پروژه، ضرر و زيان مادي متوجه دولت شده و از آن مهمتر ضرر و زيان معنوي اين مسأله است كه مردم دارند اين گونه قضاوت مي كنند.
اين نماينده مجلس، كندي پروژه ها را يكي از عوامل هدر رفتن منابع عنوان مي كند و اظهار مي دارد: در زمينه پروژه قطار شهري مشهد، تأمين اعتبار خوبي صورت گرفته ولي كار ساخت و ساز و روال اداري در كشور كند بوده و اين مسأله غيرقابل انكار است.
وي خاطرنشان مي كند: به ميزاني كه در شكل واقع بينانه، پروژه اي بايد زمان ببرد مردم قبول مي كنند اما خارج از حد استاندارد كه در برخي پروژه هاي مشهد مشهود است در ذهنيت مردم و اطمينان آنان به مسؤولان اثر سوء مي گذارد.
بسيار سفر بايد تا ساخته شود واگن!
يكي از مسايل مهمي كه در چند سال اخير مانع به حركت درآمدن قطار شهري مشهد شده، مسأله خريد واگنها بوده كه با مشكلات و چالشهاي عديده اي رو به رو بوده است.
عسگري در اين باره عنوان مي كند: از نظر افكار عمومي، خريد واگن قدري مشمئزكننده شده و اين واقعاً ناراحت كننده است. خريد چند واگن چه كاري دارد كه اين قدر، اين پروژه زمان بر شده است؟
وي با اشاره به هزينه بر بودن سفرهاي خارجي مي گويد: چه مقدار سفر خارجي ديگر بايد براي اين قطار شهري صورت بگيرد؟ سفرهايي كه از نظر مردم پاسخ و نتيجه مثبتي در برنداشته است.
نماينده مردم مشهد و كلات در مجلس شوراي اسلامي اظهار مي دارد: متأسفانه در ابتداي امر، يك بار واگنهايي خريداري گرديده كه كارايي لازم را نداشته و در حال حاضر تبديل به آهن قراضه هايي در انبار شده است.
وي درباره علل تأخير خريداري واگن خاطرنشان مي كند: مسايل سياسي جهاني در اين ارتباط بي تأثير نبوده، خريد از كشورهاي مختلفي چون روسيه و آلمان مدنظر بوده كه محقق نشده است و در حال حاضر با چيني ها قرارداد منعقد شده است.
اين نماينده مجلس مي گويد: سازمان مديريت از لحاظ بعد فني ايرادي به اين قرارداد وارد كرده بود كه با دستور مؤكد رئيس جمهور و پيگيري نمايندگان مشهد در مجلس قسط اول براي بازگشايي اين قرارداد اختصاص يافت.
وي تصريح مي كند: مشكل اين قرارداد اين است كه چون فناوري و صنعت اين واگنها اروپايي است لذا بايد قطعات و ابزار توليد را از اروپا به چين بياورند تا در آنجا ساخته شود كه اين مسأله قضيه را زمان بر كرده است.
عسگري با اشاره به اينكه دو سال زمان مي برد تا اين واگنها ساخته شده و به مشهد برسد، مي افزايد: البته شهردار مشهد در صحبتي به راه ميانبري اشاره كردند، كه ما هم از آن راه ميانبر اطلاعي نداريم.
به گفته وي، زماني ساخت واگنها در داخل كشور توسط برخي افراد مطرح شد ولي نسبت به وي موضع گيري نمودند و گفتند مي خواهند اين مسأله را انحصاري كنند و ما امروز شاهد هستيم تأمين واگن، راه اندازي يك پروژه را چقدر به تعويق انداخته است.
استاندارد ريلهاي ما و واگنهاي ناهماهنگ آنها !
دكتر سرافراز يزدي، نماينده ديگر مردم مشهد و كلات در مجلس شوراي اسلامي درباره پروسه خريد واگن به خبرنگار ما مي گويد: نكته اي كه در قطار شهري مشهد مشكل ساز شده، خريد واگنهاي مستعملي بود كه در ابتداي كار خريداري شد و به درد اين كار نمي خورد و بعد واگنهاي ديگري مي خواستند خريداري كنند كه با استاندارد ريلهاي موجود هماهنگي نداشت و منتفي شد.
وي مي افزايد: آنچه ما در جلسات مختلف در جريان قرار گرفتيم خريد واگن از كشورهاي متفاوتي مطرح بوده كه هر كدام به دلايلي اعم از مسايل داخلي و سياسي به بن بست برخورد كرده و قراردادها گاهي يك طرفه لغو شده است.
نماينده مردم مشهد در مجلس شوراي اسلامي تصريح مي كند: پس از آن قرار شد، واگن از روسها خريداري شود و بحثهاي گوناگوني انجام شد و مسأله داشت نهايي مي شد كه آنها قيمت واگنها را به يك باره افزايش دادند و باعث شد طرف ايراني آن را نپذيرد.
وي اظهار مي دارد: حدود 4 ماه قبل استاندار خراسان رضوي براي عقد قرارداد به چين رفت و تقريباً موضوع نهايي شد و قرار بر اين شد كه تعدادي از واگنها را تا پايان سال 86 و بقيه را طي سال بعد تحويل دهند و علاوه بر آن كارخانه اي نيز براي ساخت واگن در مشهد احداث شود.
سرافراز يزدي با اشاره به اينكه بعد از چند ماه مطرح شد كه هنوز پيش پرداخت لازم داده نشده، مي گويد: وقتي در اين مورد از استاندار سؤال كرديم معلوم شد مسؤول تبصره 13 ايرادهايي به قرارداد گرفتند. بنابراين ما، در مجلس نامه اي با امضاي بيشتر نمايندگان استان خراسان رضوي تهيه كرديم و از ايشان خواستيم اين قضيه زودتر حل شود.
به گفته وي حدود يك ماه قبل مسأله نهايي شد و پيش پرداخت اول اين كار پرداخت شد كه اميدواريم ديگر مشكل خاصي در اين موضوع نداشته باشيم.
اين نماينده مجلس اظهار مي دارد: با توجه به اينكه ساخت واگنها براساس ريلها صورت مي گيرد زمان زيادي را به خود اختصاص مي دهد و به طور كل يك پروسه 24 تا 36 ماهه را طي مي كند.
وي به احداث كارخانه ساخت و مونتاژ اين واگنها در مشهد اشاره مي كند و مي افزايد: اگر مسؤولان اين مسأله را تعقيب كنند كه به انجام برسد خيلي قدم مهم و خوبي برداشته اند. چون مشهد با وسعتي كه دارد نياز به چند خط ديگر دارد بنابراين ضروري است واگنهاي زيادي در آينده ساخته و جايگزين شود.
سرافراز يزدي اظهار مي دارد: اگر اين كارخانه در ايران با اين پروژه انجام شود مي توانيم بگوييم دانش فني آن را در كشور مستقر كرده ايم و براي آينده قطار شهري، دوباره اين مشكل تكرار نمي شود.
خوشبختانه اين پروژه كمبود اعتبار نداشت
دكتر سرافراز يزدي مي گويد: در صحبتهايي كه با استانداري و مسؤول قطار شهري داشتيم به اعتراف خود دوستان قطار شهري مشهد هيچ گاه با مشكل اعتبار مواجه نبوده و در حقيقت مسايل مالي باعث توقف كار نشده است.
وي مي افزايد: به هر دليلي كه اين كار به تأخير افتاده مردم مشهد اين حق را دارند كه سؤال كنند، چرا اين پروژه درست تدبير نشده تا به اينجا ختم شود؟
اين نماينده مجلس عنوان مي كند: قطار شهري مشهد داراي 3 بخش است كه اولي حفر تونلها، دوم ساخت ايستگاهها و نصب ريلها و سوم خريد واگنها است، ادعا مي شود در بخش اول كه حفر تونلها بوده در برخي جاها به بن بستهاي جدي رسيده بودند و به دليل بعضي از تغيير مسيرها پروژه با تأخير مواجه شد.
وي مي افزايد: به هر حال با همه آن تأخيرها شاهد هستيم كه در 2 سال گذشته همه زيرساختها آماده بوده يعني 90 درصد از كار آماده بوده و تنها 10 درصد آن كه خريد واگن بوده باقي مانده كه متأسفانه اين 10 درصد تمام 90 درصد ديگر را تحت الشعاع قرار داده و تمام تلاشهايي را كه از ابتدا براي سرعت بخشيدن به كار انجام شده، از بين برده است.
به گفته وي، حتي در برخي گزارشها عنوان شده بود پروژه قطار شهري مشهد در ابتداي شروع يكي از بهترين پروژه هاي كشور در سرعت كار و اتمام به موقع زيرساختها بوده ولي يك دفعه در قضيه واگنها به اين تأخير بسيار زياد و كسل كننده برخورد كرد.
سرافراز يزدي خاطرنشان مي كند: در حقيقت در پروژه قطار شهري مشهد از آنجايي كه با تغيير مديريت كشور مواجه بوديم در برخي جاها كه علل را پيگيري و سؤال مي كنيم ما را به قبل ارجاع مي دهند.
راه نيفتاده، مستهلك شده!
عفت شريعتي، نماينده ديگر مردم مشهد و كلات در مجلس شوراي اسلامي نيز به خبرنگار ما مي گويد: متأسفانه شاهد استهلاك قسمتهاي ساخته شده اين پروژه به خصوص در قسمتهاي روباز آن هستيم، لذا به اعتقاد من استاندار بايد به مردم جواب بدهند كه مشكل كار كجاست؟
وي مي افزايد: آنچه ما پيگيري كرديم و مربوط به نمايندگان مجلس بوده كه بحث هزينه و اعتبار در بودجه سال گذشته و امسال بوده انجام شده بنابراين بهترين كار اين است كه استاندار مطرح كنند كه مواضع اين پروژه در كجا و چه مرحله اي است.
اين نماينده مجلس خاطرنشان مي كند: از زمان قول داده شده براي افتتاح پروژه خيلي گذشته و اگر نگوييم كاسه صبر مردم لبريز شده به هر حال واقعاً مردم مستأصل شده اند به خصوص در شرايط فعلي كه به دليل سهميه بندي بنزين نياز به حمل و نقل ريلي درون شهري دو چندان شده است.
وي با تأكيد بر اينكه استاندار بايد گزارش كار خود را براي مردم ارايه كند، اظهار مي دارد: اگر ايشان نيامدند و گزارش ارايه ندادند قطعاً كمكي نمي خواهند پس بايد اين پروژه راه اندازي شود، ولي اگر مشكلي وجود دارد يا خودشان حل كنند يا بگويند از چه طريقي بايد آن را حل كرد ما هم به دنبال رفع مشكل مي رويم.
شريعتي با اشاره به اينكه رئيس جمهور تمام وجهه همت خود را بر راه اندازي اين پروژه قرار داده اند، مي افزايد: غير از تعلل در مسايل اجرايي، چه دليل ديگر براي اين تأخير مي تواند وجود داشته باشد.
وي تصريح مي كند: به نظر من مديريت اجرايي استان مسؤول مستقيم اين مسأله است، چون ما نه مشكل قانوني داريم و نه مشكل اعتباري.
حمل و نقل عمومي مشهد زيبنده نيست
اما حجة الاسلام و المسلمين عسگري به جايگاه مشهد به عنوان نه تنها يك شهر ملي بلكه بين المللي اشاره مي كند و مي گويد: پس از سهميه بندي بنزين، مسؤولان تبصره 13 متعهد شده بودند اتوبوس در اختيار مردم بگذارند، در تأمين واگنهاي قطار شهري جدي عمل كنند «ون» براي مسافربري شخصي اختصاص بدهند، كه هنوز محقق نشده است.
اين نماينده مجلس تصريح مي كند: اين وضعيت زيبنده مشهد نيست، دولت بايد يك راه و روش مخصوص به مشهد در شكل جامع منظور نظر داشته باشد.
وي با اشاره به اينكه وعده هاي مسؤولان قطار شهري مشهد محقق نشده است، اظهار مي دارد: همه اين موارد به حوزه وزارت كشور، معاونان و استاندار برمي گردد و ما از نظر بعد نظارتي به استاندار و مجريان جز تذكر و صحبت چيزي نمي توانيم بگوييم ولي اگر شرايط خدمات دهي مناسب نباشد به خاطر قطار شهري و موارد ديگري كه عنوان شد، ناگزير به استيضاح وزير كشور خواهيم بود. |
